📌عبدالنبي الكاظمي:
[لم يوثق في كتب الرجال كما اعترف به جماعة ولذلك اختلف الفقهاء في حاله]
📚تكملة الرجال ١٨٨/١

📌بروجردی:
[إبراهيم بن هاشم أبو إسحاق أصله كوفي انتقل إلى قم وهو أول من نشر حديث الكوفيين بقم تلميذ ليونس أدرك " ج " ع ويروي عنه وكونه من أصحاب " رضا " غير معلوم .]
📚طرائف المقال لعلي البروجردي ٢٧٥/١

- بروجردی جز اینکه او را توثیق نکرده، بلکه حتی جزو شاگردان امام رضا نمیداند !

📌 آيت الله قزوینی:
[عزیزان در نظر داشته باشند که ما متأسفانه توثیق خاصی نسبت به «ابراهیم بن هاشم» نداریم جز همان تعبیری که آقای خوئی (رضوان الله تعالی علیه) زمانی که می‌آیند، می‌گویند: «سید بن طاووس» در کتاب «فلاح السائل» روایتی را نقل می‌کند، «ابراهیم بن هاشم» در سند آن روایت هست ...آقای «خوئی» از اینجا شهادت «سید بن طاووس» بر وثاقت «ابراهیم بن هاشم» را ثابت می‌کند؛ البته این مسئله هم قابل بحث است.]

📚خارج فقه مقارن ٣٤

📌 يحيى محمد(محقق عراقى شيعى):
[وبيت القصيد من كل ما عرضناه في هذه الفقرة هو اننا بين امرين: إما قبول كون التفسير مروياً عن الامام الصادق حسب روايات علي بن ابراهيم رغم ما فيه من القول بالتحريف وسائر الاساطير، او التشكيك فيه ومن ثم التشكيك في وثاقة ابراهيم بن هاشم القمي وتضعيف رواياته على ضخامة عددها كما قدمنا.]
https://www.fahmaldin.net/index.php?id=386

📌جواد قیومي:
[هذا إبراهيم بن هاشم الذي لا يوجد في الرواة على اختلاف طبقاتهم من يدانيه في كثرة الرواية وقد روى عن مشايخ كثيرة يبلغ عددهم زهاء مائة وستين شخصا أما لا يوجد في حقه توثيق من المشايخ ولهذا قيل بعدم اعتباره ...]
📚الفهرست للطوسي ٢١

- محقق کتاب الفهرست شیخ طوسی میگوید هیچ توثیقی راجع به او تا زمان خودش نبوده!

- و ادامه میدهد: از این خاطر عده ای به عدم اعتبار و وثاقت او گفته شده !

📌 محقق كتاب شهيد الثاني:
[وفي طريقه الآخر ابراهيم بن هاشم وهو لم يوثق في كتب الرجال و إن كان حسن الإيمان]
📚 شرح اللمعة الدمشقية ٣٤٢/٥

📌 محقق كتاب نقد الرجال:
[إبراهيم بن هاشم لم يرد تصريح عند علماؤنا المتقدمين بتوثيقه]
📚 نقد الرجال للتفرشي ٣٧٧/٥

📌محسن الأمين:
[إبراهيم بن هاشم فلم يوثقه أهل الرجال لكنهم قالوا أول من نشر حديث الكوفيين في قم]
📚أعيان الشيعة ١٥٧/٣

📌مناقشـہ ادلـہ خوئۍ

㊗️ دليل اولــــ :
[1 - أنه روى عنه ابنه علي في تفسيره كثيرا وقد التزم في أول كتابه بأن ما يذكره فيه قد انتهى إليه بواسطة الثقات وتقدم ذكر ذلك في (المدخل) المقدمة الثالثة]
📚معجم رجال الحديث ٢٨٩/١

🚩 جوابــــــــــــ 👇🏻⚜

🔰 اما راجع به دلیل اولـــ :


📌آیا وجود راوی در اسانید روایات کتاب تفسیر قمی سبب توثیق او میشود !؟

←خیر؛ زیرا اساساً این ادعا بنا به آنچه در مقدمه کتاب آمده به اینکه علی بن ابراهیم قمی راویان احادیث موجود در تفسیر توثیق کردند!

❌ اما این ادعا باطل است، ¹ زیرا اساساً مقدمه برای خود علی قمی نیست/ و ² چه بسا قسمت های کثیری از کتاب از یک و یا چند نفر نامعلوم دیگر باشد/ ³و همچنین راوی تفسیر فردی مجهول است که یادی از او در کتب رجالی نشده! /
⁴ به فرض اینکه برای علی قمی است، اما عبارت ایشان دلالت بر توثیق راویان ندارد! /

⭕️✘ادله هر ادعایی که عرض شد، در زیر میتوانید مطالعه بفرمایید✘👇🏻

1. محمد رضا السيستاني
2. حر عاملي
3. آقا بزرگ الطهراني
4.جعفر السبحاني (۱) ، (۲) ، (۳) ، (۴) ، (۵)
5.آصف محسني (۱) ، (۲)
6.حيدر حب الله
7. محمد باقر ايرواني
8.جعفر مرتضى عاملي
9. مسلم داوري
10. عبدالرحيم رباني الشیرازي
11. فاضل النکراني

محمد رضا السيستاني 1⃣

حر عاملی معتقد به توثیق کل روات تفسیر قمی نیست! 2⃣
[محمد رضا السيستاني]

آقا بزرگ طهرانی 3⃣

جعفر سبحاني ۱ 4⃣

جعفر سبحاني ۲

جعفر سبحاني ۳

جعفر سبحاني ۴

جعفر سبحاني ۵

آصف محسني۱ 5⃣

آصف محسني۲

حيدر حب الله 6⃣