NASA and Nokia have joined forces to create the first mobile network on the Moon.

This project will be a key step towards long-term human presence on other planets.

The launch is scheduled for this year: SpaceX will deliver a special device to the Moon that will set up a 4G network at the south pole.

This communication system will allow astronauts to communicate and exchange data with Earth in real time, greatly expanding research capabilities.

የራንሰምዌር ጥቃቶችን እንዴት መከላከል እንችላለን?

ቀደም ባሉት ጽሁፎቻችን ስለ ራንሰምዌር ጥቃት ምንነት እና  የራንሰምዌር ጥቃት አይነቶች መረጃዎችን አድርሰናችኃል በዛሬው ጽሁፋችን ደግሞ የራንሰምዌር ጥቃቶችን መከላከል ከሚቻልባቸውን መንገዶች የተወሰኑትን ልንጠቁማችሁ ወደናል ፡፡  

የራንሰምዌር ጥቃትን መከላከል በየትኛውም ደረጃ ላይ ላሉ ድርጅቶች ትልቅ ፈተና ነው፡፡ እንደ ባለሙያዎች ምክር ተቋማት የሚከተሉትን ዘዴዎች  ያቀፈ ባለብዙ ገፅታ የራንሰምዌር መከላከል ስትራቴጂ መከተል ይኖርባቸዋል።

✅  በጥልቀት የመከላከል ደህንነት (Defense-in-depth security)፡ የጥልቅ መከላከያ ዘዴ ተንኮል አዘል እንቅስቃሴዎችን ለመግታት በጋራ የሚሰሩ ተደራራቢ የደህንነት የቁጥጥር ስርአቶች  አሉት። ተንኮል አዘል ዌር አንዱን መቆጣጠሪያ ሾልኮ ማለፍ ቢችል ሌላኛው ተደራቢ የደህንነት ዘዴ ያቆመዋል።

✅  ባለሙያዎች ስለ የሳይበር ደህንነት መሳሪያዎችን ገንዛቤ አንዲኖራቸው ማድረግ ፡ በተቋማት ውስጥ የሚሰሩ ባለሞያዎች ቢያንስ የመሠረታዊ የሳይበር ደህንነት መሳሪያዎችን እና እንደ አንቲ ማልዌር፣  ባለብዙ ደረጃ ማረጋጫ (multifactor authentication) ፣ ፋየርዎል(firewall)፣ የኢሜይል ደህንነት ማጣሪያ፣ የድር ማጣሪያ፣ የአውታረ መረብ ትራፊክ ትንተና(network traffic analysis) ፣  እንዲሁም ድርጅቶች የርቀት ዴስክ ቶፕ ፕሮቶኮል (RDP) አጠቃቀም ገንዛቤ እንዲኖራቸው  ይመከራል ።

✅  የላቀ የደህንነት ቁጥጥር (Advanced security controls): መሰረታዊ የሳይበር ደህንነት ቁጥጥሮች ብዙ የሚታወቁ የራንሰምዌር ልዩነቶችን ሊያውቁ እና ሊይዙ ቢችሉም፣ የላቁ የጥበቃ ቴክኖሎጂዎች ደግሞ አዳዲስ ጥቃቶችን የማግኘት ዕድላቸው ሰፊ ነው። እንደ ሰፊ የመመርመሪያ እና ምላሽ መስጫ (extended detection and response)፣ የጥቃት መለያ እና ምላሽ መስጫ ማስተዳደሪያ፣ ደህንነቱ የተጠበቀ የመዳረሻ አገልግሎት ማዕከል፣ የመረጃ ደህንነት እና ክስተትን ማስተዳደር (Security information and event management) የተጠቃሚ እና የህጋዊ አካል ባህሪ ትንታኔ፣ የዜሮ እምነት ደህንነት  (Zero trust security) እና የሳይበር ማጭበርበር ያሉ መሳሪያዎችን እና ስልቶችን ከግንዛቤ ማስገባት።

✅ የጥገና አስተዳደር(patch management)   ፡ " WannaCry" የተሰኘው ታዋቂው የራንሰምዌር ጥቃት  በግንቦት 2017 ለመጀመሪያ ጊዜ  ሲፈጸም፤ ማይክሮሶፍት ከሁለት ወራት በፊት ጥገና የለቀቀበትን የታወቀ ክፍተት ተጠቅሞ ሲሆን በመቶ ሺዎች የሚቆጠሩ የጥቃቱ  ሰለባዎች የቀረበውን ጥገና አላዘመኑም ነበር። በሚያስደንቅ ሁኔታ፣  በዚህ ጥገና  ስርዓቶቻቸውን  (ሲስተሞቻቸውን) ያላዘመኑ ድርጅቶች  አሁንም የ WannaCry እና ሌሎች በበርካታ የቀድሞ ጥቃቶች ሰለባ ይሆናሉ።

✅ የውሂብ ምትኬዎች (Data backups)፡ የወሳኝ ዳታ ምትኬዎች የራንሰምዌር ጥቃት ጉዳትን ውጤታማ በሆነ መንገድ ማስቀረት ይችላል፣ ይህም አንድ ተቋም የሳይበር ወንጀለኞችን ፍላጎት ሳያሟላ ወደ ነበረበት ሥርዓት እንዲመለስ ያስችለዋል። ለራንሰምዌር ጥበቃ በCloud ላይ የተመሰረቱ መጠባበቂያዎችን የሚጠቀሙ ድርጅቶች የውሂባቸው(data) ሁኔታ እንደ አቅራቢዎቹ ጥንካሬ የሚወሰን መሆኑን ማወቅ አለባቸው።

✅ የደህንነት ግንዛቤ ስልጠና (Security awareness training)፡   የራንሰምዌር ጥቃት ፈጻሚዎች ወደ ተቋማት ኔትወርኮች የሚገቡት በቀላሉ ሊለዩና ሊጠገኑ በሚችሉ ክፍተቶች ነው፡፡ ተጠቃሚን ማስተማር ከሁሉም በላይ አስፈላጊው ግን በጣም አስቸጋሪው የራንሰምዌር ጥቃትን  መከላከያ ዘዴ ነው።

✅ የጥቃቶቹን በፍጥነት  መለየት መቻል
የራንሰምዌርን / የቤዛዌርን/ መከላከል ምርጥ ተሞክሮዎችን የሚከተሉ ድርጅቶች እንኳን የጥቃቶች ሰለባ መሆናቸው የማይቀር ነው።
የደህንነት ቡድኖች የራንሰምዌር ጥቃትን በመጀመሪያዎቹ ደረጃዎች ላይ እያለ ካወቁ፣ ወሳኝ  መረጃዎችን ከማግኘታቸው፣ ከማመስጠራቸው እና ለማውጣት ጊዜ ከማግኘታቸው በፊት ማልዌሩን ማግለል እና ማስወገድ ይችላሉ።
©insa

No one will make the money for you

No one will build your skills for you

No one will build a network for you

No one will build a relationship with God for you

No one can lift the weights for you

No one is going to do the work for you, so work

No one gonna save you.

====
i think...it's better to be aware of these truths as early as possible.
====


#Thursday #Throwback 🫡💪