የሳተላይት ኢንተርኔት ገበያ ወደ የተቀናጀ አሰራር እና የዲጂታል ሉአላዊነት እያደገ መሆኑ ተገለጸ

የ SpaceX ኩባንያ የሁለተኛው ሩብ ዓመት የበጀት ሪፖርት እንደሚያሳየው ከ Starlink የሳተላይት ኢንተርኔት አገልግሎት ያገኘው ገቢ በ 66 በመቶ እድገት በማሳየት 4.3 ቢሊዮን USD ደርሷል። ኩባንያው በአሜሪካ ሙሉ የቴሌኮም ኔትወርክ ለመገንባት የ 800 MHz ስፔክትረም ሞገድ የገዛ ሲሆን፣ በሌላ በኩል Rocket Lab የተባለው ኩባንያ Iridiumን ለመግዛት ያቀረበው ጥያቄ በዘርፉ ያለውን የተቀናጀ የገበያ እንቅስቃሴ ያሳያል። በተጨማሪም በሴኔጋል እና በአውሮፓ ህብረት የታዩት የህግ ማዕቀፎች በርካታ ሀገራት በሳተላይት ኮሙዩኒኬሽን መሠረተ ልማታቸው ላይ የዲጂታል ሉአላዊነትን ለማረጋገጥ እየሰሩ መሆኑን ያመለክታሉ።

እነዚህ አዳዲስ ሁነቶች በሳተላይት ኢንተርኔት ዘርፍ ውስጥ ያለውን የገበያ ውድድር እና አሰራር በከፍተኛ ሁኔታ እየቀየሩት ይገኛሉ። በአሁኑ ወቅት መንግስታት እና የቴሌኮም ኦፕሬተሮች የሳተላይት ቴክኖሎጂዎችን ከአካባቢው መሠረተ ልማት፣ የፍሪኩዌንሲ ፈቃድ እና ህጋዊ አሰራሮች ጋር በማጣጣም የሀገር ውስጥ ቁጥጥርን ለማጠናከር ትኩረት ሰጥተዋል። ይህም ከዚህ ቀደም ትኩረት ይሰጣቸው የነበሩትን የኔትወርክ ስፋት፣ ሽፋን እና የአገልግሎት ወጪ ጉዳዮች በላቀ ሁኔታ እንደገና እንዲቃኙ አድርጓቸዋል።

🔗 TechAfrica News
#Satellite #Starlink #Tech

በአፍሪካ የዲፕ ቴክ ስታርት አፖች ዕድገት በመሠረተ ልማትና ኢንቨስትመንት እጥረት ተፈተነ

በአፍሪካ በሳይንስና ምህንድስና ምርምሮች ላይ የተመሰረቱ የዲፕ ቴክ (Deep Tech) ስታርት አፖች ዕድገት በመሠረተ ልማት፣ በፋይናንስ እና በሕግ ማዕቀፎች እጥረት ምክንያት ፈተና እንደገጠመው ተገለጸ። እንደ ናይጄሪያው ቴራ ኢንዱስትሪስ (Terra Industries) ያሉ ሰው አልባ ድሮኖችንና መሣሪያዎችን የሚያመርቱ ስታርት አፖች የ52 ሚሊዮን ዶላር ኢንቨስትመንት ማሰባሰብ ቢችሉም፣ በአህጉሪቱ ያለው የቴክኖሎጂ እንቅስቃሴ አሁንም በይበልጥ በሶፍትዌር እና በፊንቴክ ዘርፎች ላይ የተወሰነ ነው።

በአሁኑ ወቅት በአፍሪካ ለቴክኖሎጂ ምርቶች የሚያስፈልጉ ከ80 በመቶ በላይ የሚሆኑ ቁሳቁሶች ከውጭ አገር የሚገቡ በመሆናቸው፣ አምራቾች ለከፍተኛ የታሪፍ እና የውጭ ምንዛሪ ወጪዎች ተጋልጠዋል። በተጨማሪም የአርቴፊሻል ኢንቴሊጀንስ እና የሃርድዌር መሠረተ ልማቶችን ለማስፋፋት የመንግሥታት የፖሊሲ ድጋፍ፣ የላቦራቶሪዎች አቅርቦት እና የካፒታል ፍሰት ማደግ እንዳለበት ተመላክቷል።

🔗 TechCabal
#DeepTech #Africa #Startups

ኦሬንጅ ላይቤሪያ በሀገሪቱ የመጀመሪያውን የ 5G ኢንተርኔት አገልግሎት ይፋ አደረገ

የቴሌኮም አገልግሎት አቅራቢው ኦሬንጅ ላይቤሪያ በሀገሪቱ የመጀመሪያው የሆነውን የአምስተኛው ትውልድ (5G) የሞባይል ኢንተርኔት ኔትወርክ አገልግሎት በይፋ ማስጀመሩን አስታወቀ። ይህ አዲስ የቴክኖሎጂ አሰራር በላይቤሪያ ለሚገኙ ደንበኞችና የንግድ ተቋማት ፈጣን የኮሙኒኬሽን አገልግሎት፣ የተሻለ የዲጂታል ትስስር እና ከፍተኛ የመረጃ አቅም የሚጠይቁ አሰራሮችን በስፋት ለማግኘት የሚያስችል ሰፊ ዕድል እንደሚፈጥር ተገልጿል። ኩባንያው የ 5G አገልግሎት መጀመር የላይቤሪያውያን የዕለት ተዕለት የሥራ እንቅስቃሴን፣ የፈጠራ ሥራዎችን እና የዲጂታል አገልግሎቶች ተዳራሽነትን በከፍተኛ ሁኔታ እንደሚያሳድግና አዳዲስ ዕድሎችን እንደሚያስገኝ ገልጿ።

በተጨማሪም የ 5G አውታር መዘርጋቱ የንግድ ተቋማት የጋራ ሥራዎቻቸውን ለማሻሻልና የሥራ አቅማቸውን በከፍተኛ ደረጃ ለማስፋፋት የሚያስችላቸው መሆኑ ተመልክቷል። ይህ አገልግሎት በሃገሪቱ የቴሌኮሙኒኬሽን ዘርፍ ውስጥ ትልቅ የዕድገት ምዕራፍ እንደሆነ ተገልጿል። ሆኖም ግን ኩባንያው አገልግሎቱ በቅድሚያ የትኞቹን የአገሪቱን አካባቢዎች እንደሚያሸፍን፣ የፓኬጅ ክፍያዎችን ወይም የስርጭቱን አጠቃላይ መጠን በተመለከተ እስካሁን ይፋ ያደረገው ዝርዝር መረጃ የለም።

🔗 TechAfrica News
#Telecom #Liberia #5G

የአውሮፓ ዓይነት ጥብቅ የ AI ህጎች የአፍሪካን ስታርት አፖች ሊጎዱ እንደሚችሉ ተገለጸ

Vodacom Group እና Bowmans የተሰኙ ተቋማት ባወጡት የጋራ ጥናት መሠረት፣ የአፍሪካ ሀገራት እንደ አውሮፓ ህብረት ያሉ ጥብቅ የሰው ሰራሽ አስተውሎት (AI) ህጎችን መከተላቸው የአህጉሪቱን የሀገር ውስጥ ስታርት አፖች ከገበያ ሊያስወጣ ይችላል። በአህጉሪቱ ወደ 5,900 የሚጠጉ የ AI ኩባንያዎች የሚንቀሳቀሱ ቢሆንም፣ ለአንድ መተግበሪያ የሚጠየቀው የቅድመ-ትግበራ ማረጋገጫ ወጪ ከ6,000 እስከ 7,000 ዩሮ ይደርሳል። ይህም ገና በማደግ ላይ ላሉ የሀገር ውስጥ አልሚዎችና ስታርት አፖች ከፍተኛ የፋይናንስ እንቅፋት በመፍጠር ዓለም አቀፍ ኩባንያዎች ብቻ ገበያውን እንዲቆጣጠሩት ያደርጋል። በሰሃራ በታች ባለው የአፍሪካ ክፍል ከሚገኘው የሰራተኛ ኃይል 86 በመቶ ያህሉ መደበኛ ባልሆነ የኢኮኖሚ ዘርፍ ውስጥ የሚሰራ ሲሆን፣ ጥናቱ ህጎች ከቀጣናው ማህበራዊና ኢኮኖሚያዊ ነባራዊ ሁኔታዎች ጋር መጣጣም እንዳለባቸው ያሳስባል። እንደ ደቡብ አፍሪካ ያሉ ሀገራት ብሔራዊ የ AI ፖሊሲዎቻቸውን እንደገና በሚቀርጹበት በዚህ ወቅት፣ ውድ የሆኑ ገለልተኛ ተቆጣጣሪ ተቋማትን ከመመሥረት ይልቅ አሁን ካሉት የቴሌኮም እና የባንክ ተቆጣጣሪዎች ጋር የተቀናጀ አሰራር መዘርጋት እንደሚገባ ተመላክቷል። ደረጃ በደረጃ የሚተገበሩ ተለዋዋጭ ህጎችን መከተል አህጉሪቱ የራሷን የቴክኖሎጂ አቅም እንድትገነባ ይረዳል።

🔗 TechAfrica News
#AI #Startups #Africa

የኢትዮጵያ ንግድ ባንክ የኤሌክትሪክ ተሽከርካሪዎች ፈጣን ማቻርጃዎችን ለመግዛት ጨረታ አወጣ

የኢትዮጵያ ንግድ ባንክ 32 የኤሌክትሪክ ተሽከርካሪዎች ፈጣን ማቻርጃዎችን (DC fast chargers) ለመግዛት የሚያስችል ሀገር አቀፍ ግልፅ ጨረታ አወጣ። ከ43 ሚሊዮን እስከ 89 ሚሊዮን ብር የሚደርስ ወጪ እንደሚጠይቅ በግምት የተሰላው ይህ ግዢ፣ የሀገሪቱ ትልቁ መንግስታዊ ባንክ ለኤሌክትሪክ ተሽከርካሪዎች መሠረተ ልማት ግንባታ የሚያደርገውን ቀጥተኛ ኢንቨስትመንት ያመላክታል። በጨረታው የሚሳተፉ አቅራቢዎች የ2 ሚሊዮን ብር የጨረታ ማስከበሪያ ማቅረብ የሚጠበቅባቸው ሲሆን፣ የመጨረሻው የሰነድ ማስገቢያ ቀን እ.ኤ.አ. ኖቬምበር 10 ቀን 2026 ዓ.ም እንደሆነ ተገልጿል።

ይህ እርምጃ ኢትዮጵያ የነዳጅ ተሽከርካሪዎች ወደ ሀገር ውስጥ እንዳይገቡ ያደረገችውን እገዳ ተከተሎ የኤሌክትሪክ ተሽከርካሪዎች ፍላጎት በከፍተኛ ሁኔታ እየጨመረ በሚገኝበት ወቅት የመጣ ነው። ባንኩ የሚያካሂደው ይህ የመሠረተ ልማት ዝርጋታ ሀገሪቱ ከነዳጅ ምርቶች ግዢ ጋር ተያይዞ የሚወጣውን ከፍተኛ የውጭ ምንዛሬ ለመቀነስና ወደ ታዳሽ የኢነርጂ አጠቃቀም ለማሸጋገር ለምታደርገው ጥረት ትልቅ እገዛ ያደርጋል። በተጨማሪም የፋይናንስ ተቋማት ለአካባቢ ጥበቃና ለቴክኖሎጂ ሽግግር የሚሰጡት ትኩረት እያደገ መምጣቱን የሚያሳይ ነው።

🔗 Birr Metrics
#Ethiopia #EV #CBE

ቡርኪና ፋሶ የሲቪል ምዝገባ ሰነዶችን በኦንላይን ለመስጠት የሚያስችል አሰራር ዘረጋች

ቡርኪና ፋሶ የሲቪል ምዝገባ መዝገቦችን እና ተዛማጅ የአስተዳደር ስርዓቶችን በዲጂታል መንገድ ለመቀየር የሚያስችል አዲስ መመሪያ አወጣች። የሀገሪቱ የመንግስት ኮሙኒኬሽን አገልግሎት (SIG Burkina Faso) ይፋ እንዳደረገው፣ ይህ መመሪያ የሲቪል ምዝገባ መረጃዎችን በኮምፒውተር ሲስተም የማደራጀት፣ ሰነዶችን በኤሌክትሮኒክ ዘዴዎች የማህደር ማስቀመጥ እና በተለያዩ የኢንፎርሜሽን ሲስተሞች መካከል የተቀናጀ የመረጃ ልውውጥ የመፍጠር ድንጋጌዎችን ያካተተ ነው። ይህም በሀገሪቱ የሲቪል ሁኔታ ምስክር ወረቀቶችን በኦንላይን ለማቅረብ የሚደረግ ዝግጅት አካል ነው።

እነዚህ አዳዲስ አሰራሮች የሲቪል ምዝገባ መረጃዎችን በዲጂታል መንገድ ለማስተዳደር እና በተያያዥ የመንግስት አካላት መካከል የመረጃ ልውውጥን ለማመቻቸት ያለሙ ናቸው። ይህም የቡርኪና ፋሶን የህዝብ አስተዳደር በዲጂታል ቴክኖሎጂዎች ለማዘመን የሚደረገው ጥረት አካል እንደሆነ ተመላክቷል። ሆኖም የመንግስት ማስታወቂያው የኦንላይን የሲቪል ምስክር ወረቀት አገልግሎቱ መቼ እንደሚጀመር ወይም በመጀመሪያው ዙር የትኞቹ ሰነዶች እንደሚካተቱ አላመለከተም።

🔗 TechAfrica News
#BurkinaFaso #DigitalGovernance #Africa

የኬንያ ቴክኖፖሊስ ለዳታ ሴንተር እና ስማርት ሲቲ ፕሮጀክት የገንዘብ ድጋፍ አገኘ

የኬንያ የቴክኖፖሊስ ልማት ባለሥልጣን በሀገሪቱ ብሔራዊ ਖዛኔ ስር ከሚገኘው የሕዝብና የግል አጋርነት ፕሮጀክቶች ማመቻቻ ፈንድ ጋር የፕሮጀክት ዝግጅት የፋይናንስ ድጋፍ ስምምነት ተፈራረመ። በባለሥልጣኑ ዋና ሥራ አስፈፃሚ John Paul Okwiri የተፈረመው ይህ ስምምነት፣ የ Konza የክላውድ ማስፋፊያ እና የስማርት ሲቲ መሠረተ ልማት ፕሮጀክትን በሕዝብና የግል አጋርነት ማዕቀፍ ስር ለማዘጋጀት የሚረዳ ነው። የተገኘው የገንዘብ ድጋፍ የቴክኒክና የኢኮኖሚ አመርቂነት ጥናቶችን ለማካሄድ፣ የግብይት የምክር አገልግሎቶችን ለማግኘት እና የፕሮጀክቱን የኢንቨስትመንት አፈጻጸም መመሪያዎች ለማዘጋጀት ይውላል።

ይህ ፕሮጀክት "Silicon Savannah" በመባል የሚታወቀውን Konza Technopolis የቴክኖሎጂ እና የፈጠራ ማዕከል አድርጎ ለመገንባት በሚደረገው ሰፊ ጥረት ውስጥ ትልቅ ድርሻ አለው። በሕዝብና የግል አጋርነት (PPP) ማዕቀፍ አማካኝነት የግል ባለሀብቶችን ኢንቨስትመንት በመሳብ፣ የኬንያን የዲጂታል መሠረተ ልማት ማጠናከር እና የስማርት ሲቲ አገልግሎት አቅምን በከፍተኛ ደረጃ ማሳደግ ከተቀመጡት ዋና ዋና ግቦች መካከል ይጠቀሳል።

🔗 TechAfrica News
#Kenya #SmartCity #Tech

Redington Gulf እና AWS በመካከለኛው ምስራቅና አፍሪካ የ AI አጠቃቀምን ለማፋጠን ተባበሩ

Redington Gulf ከ AWS ጋር በመተባበር በመካከለኛው ምስራቅ፣ ቱርክ እና አፍሪካ ክልል የሰው ሰራሽ አስተውሎት (AI) እና የክላውድ መፍትሔዎች አጠቃቀምን ለማፋጠን የሚያስችል አዲስ የስራ ትብብር ስምምነት ተፈራረመ። በስምምነቱ መሠረት Redington Gulf የ AWS የቴክኖሎጂ አገልግሎቶችን ለተጠቃሚዎች የሚያሰራጭ ሲሆን፣ ድርጅቶች የ AI እና የክላውድ አገልግሎቶችን በቀላሉ እንዲተገብሩና ንግዳቸውን እንዲያሳድጉ ድጋፍ ያደርጋል። ይህ ትብብር በተለይም በሳውዲ አረቢያ እና በሌሎች ከፍተኛ የኢኮኖሚ ዕድገት በሚታይባቸው የክልሉ ገበያዎች ላይ አተኩሮ እንደሚሰራ ተገልጻል።

ይህ የትብብር ስምምነት የተደረሰው Redington Gulf በ AI አጠቃቀም እና በክላውድ ደህንነት ዙሪያ ብቃቱን የሚያረጋግጡ ስድስት ልዩ እውቅናዎችን ከ AWS ካገኘ በኋላ ነው። ሁለቱ ኩባንያዎች በትብብራቸው በክልሉ የሚገኙ አጋር ድርጅቶች የ AI አቅማቸውን እንዲገነቡ እና በ AWS Marketplace በኩል አዳዲስ የዲጂታል መፍትሔዎችን በቀላሉ እንዲያገኙ ለማስቻል አቅደዋል። ይህም ተቋማት ያደረጓቸውን የቴክኖሎጂ ኢንቨስትመንቶች ወደ ተጨባጭ የንግድ ስኬት እንዲቀይሩና በዘርፉ አዳዲስ አሰራሮችን በፍጥነት እንዲተገብሩ ያግዛቸዋል።

🔗 TechTrends KE
#AI #Cloud #Africa

ዲጂታል አፍሪካ ለኢትዮጵያው አግሪቴክ ስታርት አፕ ChipChip የፋይናንስ ድጋፍ አደረገ

ዲጂታል አፍሪካ (Digital Africa) ለኢትዮጵያው የግብርና ቴክኖሎጂ ስታርት አፕ ChipChip የፋይናንስ ድጋፍ ማድረጉን አስታወቀ። ይህም ድርጅቱ በኢትዮጵያ ያደረገው የመጀመሪያው የኢንቨስትመንት ድጋፍ እንደሆነ ተገልጿል። የፋይናንስ ድጋፉ ChipChip አገልግሎቱን ለማስፋፋትና የግብርና ምርቶች አቅርቦት ሰንሰለትን ለማዘመን የሚያደርገውን ጥረት ለማገዝ ያለመ ነው።

🔗 Trendsnafrica
#Ethiopia #Startups #Agritech

በአፍሪካ የግብርና ቴክኖሎጂ እና የ AI ፈጠራዎችን ለማስፋፋት ጥሪ ተቀረበ

በአፍሪካ የግብርና ክፍለ ኢኮኖሚን ለማዘመን እና የምግብ ዋስትናን ለማረጋገጥ የሚረዱ እንደ ሰው ሰራሽ አስተውሎት (AI)፣ ድሮኖች እና የዲጂታል አግሪቴክ ፕላትፎርሞች ያሉ ፈጠራዎችን ከሙከራ ፕሮጀክቶች ደረጃ አውጥቶ ወደ ሰፊ አጠቃቀም ማሸጋገር እንደሚገባ የተባበሩት መንግሥታት የምግብ እና ግብርና ድርጅት (FAO) አስታወቀ። የአፍሪካ ህብረት ኮሚሽን፣ FAO እና ሌሎች ዓለም አቀፍ አጋሮች እ.ኤ.አ በኦክቶበር 2026 በአዲስ አበባ በሚያካሂዱት የሳይንስ እና ፈጠራ ፎረም ላይ እነዚህን የቴክኖሎጂ መፍትሔዎች ለበርካታ አምራቾች ለማዳረስ የሚያስችል የመንገድ ካርታ ይፋ ያደርጋሉ።

እንደ ተቋሙ ገለጻ በአህጉሪቱ በርካታ የዲጂታል ግብርና ፈጠራዎች ቢኖሩም፣ የፋይናንስ ድጋፍ ሲጠናቀቅ ፕሮጀክቶቹ የሚቆሙ በመሆናቸው ዘላቂ ለውጥ ማምጣት አልተቻለም። በመሆኑም የአፍሪካ መንግሥታት፣ የልማት አጋሮች እና የፋይናንስ ተቋማት ለሳይንሳዊ ምርምሮች፣ ለዲጂታል መሠረተ ልማት ዝርጋታ እና ለቴክኖሎጂ ስታርት አፖች የሚሆን ዘላቂ የፋይናንስ አቅርቦት በማመቻቸት የቴክኖሎጂ አጠቃቀሙን ማሳደግ እንዳለባቸው ተመላክቷል። በተጨማሪም እነዚህ የዲጂታል መፍትሔዎች የአነስተኛ አርሶ አደሮችን፣ የወጣቶችን እና የሴቶችን ፍላጎት ያማከሉ መሆን እንደሚገባቸው አሳስቧል።

🔗 The Reporter
#Agritech #AI #Africa

በኬንያ የ Glovo የትዕዛዝ መጠን በ40 በመቶ አደገ

የስፔን የዕቃዎችና የምግብ ማድረሻ ፕላትፎርም Glovo በኬንያ ባለፈው ዓመት የትዕዛዝ መጠኑ በ40 በመቶ ማደጉን ናይሮቢ ውስጥ ባካሄደው የንግድ ጉባኤ ላይ አስታወቀ። ኩባንያው በኬንያ በ12 ከተሞች ውስጥ አገልግሎት የሚሰጥ ሲሆን፣ ከ6 ሺህ በላይ ነጋዴዎችን እና ከ2,200 በላይ የማድረስ ሥራ የሚሠሩ አሽከርካሪዎችን ያቀፈ ነው። ከ2019 ጀምሮ በፕላትፎርሙ በኩል ከ20 ቢሊዮን የኬንያ ሽልንግ በላይ የግብይት መጠን የተፈጠረ ሲሆን፣ ከዚህ ውስጥ 80 በመቶ የሚሆነው ለአነስተኛና መካከለኛ ኢንተርፕራይዞች የደረሰ ነው። በተጨማሪም ኩባንያው እንደ ChatGPT እና Claude ያሉ የ AI ቴክኖሎጂዎችን በመጠቀም ደንበኞች በጽሑፍ የሚፈልጉትን ምርት በቀላሉ እንዲያዙ የሚያስችል አሰራር ዘርግቷል።

ይህ ዕድገት በኬንያ የዲጂታል ግብይት እና የፈጣን ማድረስ ፍላጎት እየጨመረ መምጣቱን ያሳያል። Glovo እስከ 2030 ድረስ ተጨማሪ 10 ቢሊዮን የኬንያ ሽልንግ በሀገሪቱ በመመደብ አገልግሎቱን ወደ ሌሎች ከተሞች ለማስፋፋት አቅዷል። ኩባንያው በኬንያ ገበያ ውስጥ ከ Uber Eats እና Bolt Food ከተባሉ ተፎካካሪዎች ጋር ብርቱ ውድድር እያደረገ ይገኛል።

🔗 TechTrends KE
#ECommerce #Kenya #AI

የ AI ኤጀንቶች ስልጣን ማደግ ኩባንያዎችን ለሳይበር ደህንነት ስጋት እያጋለጠ ነው

የሰው ሰራሽ አስተውሎት (AI) ኤጀንቶች በስራ ቦታዎች ያላቸው ሚና እና የውሳኔ ሰጪነት ቁጥጥር እየጨመረ መምጣቱን ተከትሎ ከሳይበር ደህንነት ጋር የተያያዙ ስጋቶች እየተባባሱ መሆናቸውን የቴክኖሎጂ ባለሙያዎች አስጠነቀቁ። ከቀደሙት የቻትቦት አሰራሮች በተለየ መልኩ እነዚህ የ AI ኤጀንቶች የውስጥ ሰነዶችን የመፈለግ፣ የኢሜይል መልእክቶችን የመላክ እና የደንበኞችን መረጃ የመቀየር አቅም ተሰጥቷቸዋል። ይህም ጥቃት አድራሾች አሳሳች መመሪያዎችን (prompt injection) በመጠቀም ስርዓቱን በማታለል ሚስጥራዊ መረጃዎችን እንዲሰርቁ ወይም ያልተፈቀዱ ተግባራትን እንዲያከናውኑ በር ከፍቷል።

እንደ OWASP ያሉ የሳይበር ደህንነት ድርጅቶች ኩባንያዎች ለ AI ኤጀንቶች የሚሰጡትን የስራ ፍቃድ እና የስልጣን ወሰን መገደብ እንዳለባቸው ይመክራሉ። በተለይም የገንዘብ ዝውውር ማካሄድ ወይም ወሳኝ የድርጅት መረጃዎችን መቀየር ያሉ ከፍተኛ ተፅዕኖ ያላቸው ተግባራት ከመከናወናቸው በፊት የሰው ልጅ ማረጋገጫ ማግኘት እንደሚገባው ተገልጿል። በተጨማሪም የደህንነት ስጋቶችን ለመቀነስ ኤጀንቶቹ ለተመደቡበት ተግባር አስፈላጊ የሆነውን አነስተኛ የመረጃ ፍቃድ ብቻ እንዲያገኙ የማድረግ አሰራርን መከተል ያስፈልጋል።

🔗 TechTrends KE
#AI #Cybersecurity #Tech

በኬንያ የተመዘገቡ የሳይበር ስጋት ክስተቶች ቁጥር 11 ቢሊዮን ማለፉ ተገለጸ

የኬንያ የኮሙዩኒኬሽን ባለሥልጣን በ2025/26 በጀት ዓመት በሀገሪቱ የዲጂታል መሠረተ ልማት እና የመረጃ ሥርዓቶች ላይ የተቃጡ 11.12 ቢሊዮን የሚጠጉ የሳይበር ስጋት ክስተቶች መመዝገባቸውን አስታወቀ። ይህም ባለፈው የበጀት ዓመት ከተመዘገበው 8.62 ቢሊዮን የሳይበር ስጋቶች ጋር ሲነጻጸር የ29 በመቶ ገደማ ዕድገት ያሳየ መሆኑን የሀገሪቱ የሳይበር ደህንነት ማዕከል (KE-CIRT/CC) ይፋ ያደረገው መረጃ ያመለክታል። በተለይም ከሚያዝያ እስከ ሰኔ ባለው የሩብ ዓመት ወቅት ብቻ ከ4.5 ቢሊዮን በላይ የሳይበር ስጋት ክስተቶች በቁጥጥር ሥርዓቱ አማካኝነት ተለይተዋል።

ይህ የተመዘገበው ከፍተኛ ቁጥር በሀገሪቱ የኦንላይን የፋይናንስ እንቅስቃሴዎችና የዲጂታል አገልግሎቶች መስፋፋታቸውን የሚያሳይ ቢሆንም፤ ሁሉም የተመዘገቡ ስጋቶች ስኬታማ የሳይበር ጥቃቶች ወይም የውሂብ መንተፍ ክስተቶች አለመሆናቸውን ባለሥልጣኑ አብራርቷል። ይልቁንም ቁጥሩ አብዛኞቹ ጥቃቶች በደህንነት ሥርዓቶች አማካኝነት አስቀድመው መታገዳቸውንና መክሸፋቸውን ያመላክታል። በመሆኑም የንግድ ተቋማትና ኩባንያዎች የሀገሪቱን አጠቃላይ የሳይበር ስጋት መረጃዎች መነሻ በማድረግ የራሳቸውን የመከላከል አቅም፣ የሶፍትዌር ማዘመኛዎችን እና የሠራተኞች ግንዛቤ እንዲያጠናክሩ ተመክሯል።

🔗 TechTrends KE
#Cybersecurity #Kenya #TechNews

ሳፋሪኮም የ Okoa Jahazi ብድር በ M-Shwari ብድር ማግኘት ላይ ያለውን ተፅዕኖ ገለጸ

ሳፋሪኮም የ Okoa Jahazi የአየር ሰዓት ብድር አጠቃቀም በ M-Shwari የብድር አገልግሎት ብቁነት ላይ የሚያደርሰውን ተፅዕኖ አብራርቷል። ይህም ደንበኞች የዲጂታል ብድር አገልግሎቶችን ሲጠቀሙ የብድር ታሪካቸውን እንዴት መጠበቅ እንዳለባቸው ግንዛቤ የሚሰጥ ነው።

🔗 People Daily
#Safaricom #Fintech #Kenya

በኬንያ የሚገኙ ኩባንያዎች የሳይበር ደህንነት አገልግሎት ከመግዛታቸው በፊት ሊጠይቋቸው የሚገቡ ነጥቦች

በኬንያ የሚገኙ ኩባንያዎች የሳይበር ደህንነት አገልግሎት ሰጪዎችን በሚመርጡበት ወቅት ከወርሃዊ ክፍያና ከሚቀርቡ የሶፍትዌር ገፅታዎች ዝርዝር ባለፈ ጥልቅ ጥያቄዎችን ሊጠይቁ እንደሚገባ ተገለጸ። ተቋማት አገልግሎት ከመግዛታቸው በፊት የትኞቹ የዲጂታል ስርዓቶቻቸው ጥበቃ እንደሚያስፈልጋቸው፣ የሳይበር ጥቃት ቢከሰት ማን ምላሽ እንደሚሰጥ እና የትኞቹ ሀላፊነቶች በራሳቸው ስር እንደሚወድቁ በግልጽ መለየት እንዳለባቸው ተመልክቷል።

በተለይም የኦንላይን ክፍያዎችን፣ የደንበኞች መረጃዎችን እና የደመና (cloud) መተግበሪያዎችን የሚጠቀሙ ተቋማት ለአደጋ የተጋለጡ አሰራሮቻቸውን ቀድመው መገምገም አለባቸው። በተጨማሪም የአገልግሎት ሰጪዎች የክትትል ሰዓት፣ የመረጃ ምትኬ (backup) አሰራር እና የአደጋ ጊዜ ምላሽ ዝግጁነት በውል ስምምነቱ ውስጥ በግልጽ ሊካተቱ እንደሚገባ ተመላክቷል። ኩባንያዎች የሳይበር ደህንነት ውሳኔዎቻቸውን በክፍያ ቅናሽ ላይ ብቻ ሳይሆን በአገልግሎቱ አስተማማኝነት እና ውጤታማነት ላይ መመስረት እንዳለባቸው ተመክሯል።

🔗 TechTrends KE
#Cybersecurity #Kenya #Business

የ Safaricom ዋና ሥራ አስፈፃሚ የአፍሪካ መሪዎች የቴክኖሎጂ ፈጠራዎችን እንዲቀበሉ አሳሰቡ

የ Safaricom ዋና ሥራ አስፈፃሚ የአፍሪካ መሪዎች አዳዲስ የቴክኖሎጂ ፈጠራዎችን እንዲቀበሉ እና የገበያ ለውጦችን ለመቀበል ዝግጁ እንዲሆኑ ጥሪ አቀረቡ። መሪዎቹ የዲጂታል ዕድገትን ለማፋጠን ለፈጠራ ሥራዎች ትኩረት መስጠት እንዳለባቸው ገልጸዋል።

🔗 Tech Review Africa
#Safaricom #Innovation #Africa

የኢትዮጵያው አግሪቴክ ኩባንያ Lersha አህጉራዊውን የ Africa Sustainable Futures ሽልማት አሸነፈ

በ Financial Times እና በዓለም ባንክ ግሩፕ አባል MIGA በጋራ በተዘጋጀው የ 2026 Africa Sustainable Futures Awards ውድድር ላይ የኢትዮጵያው አግሪቴክ ኩባንያ Lersha ከፍተኛውን የአሸናፊነት ማዕረግ ተጎናጸፈ። ኩባንያው በመላው አፍሪካ ከቀረቡ ወደ 600 የሚጠጉ ተወዳዳሪ ፕሮጀክቶች መካከል የዓመቱ የላቀ ስኬት (Judges' Award for Excellence) እና የግብርና ቢዝነስ (Agribusiness Award) አሸናፊ በመሆን ሁለት አህጉራዊ ሽልማቶችን ተቀናጅቷል።

በ Green Agro Solution PLC የበለፀገው Lersha አነስተኛ አርሶ አደሮችን ከፋይናንስ፣ ከሰብል ኢንሹራንስ፣ ከግብርና ግብአቶች እና ከገበያ እድሎች ጋር የሚያገናኝ የዲጂታል መድረክ ነው። በኢትዮጵያ፣ ኬንያ እና ኡጋንዳ የሚንቀሳቀሰው ይህ ፕላትፎርም በ GSMA መረጃ መሠረት ከ 620 ሺህ በላይ አርሶ አደሮችን አገልግሎት መስጠት የቻለ ሲሆን፣ ከ 76 ሺህ በላይ የሚሆኑት የፋይናንስ ብድር አግኝተዋል። ኩባንያው ከሞባይል መተግበሪያ በተጨማሪ ከ 2,500 በላይ የአካባቢ ወኪሎችን በመጠቀም ስማርትፎን የሌላቸውን አርሶ አደሮች ተጠቃሚ ያደርጋል።

🔗 Birr Metrics
#Agritech #Ethiopia #Startups

አክሰስ ባንክ ቦትስዋና የዳንጎቴ ሪፋይነሪ አክሲዮኖችን የሚሸጥበትን አዲስ መንገድ ይፋ አደረገ

Access Bank Botswana የናይጄሪያውን Dangote Petroleum Refinery አክሲዮኖች የደቡብ አፍሪካና የሌሎች አፍሪካ ሀገራት ባለሀብቶች በቀላሉ መግዛት የሚችሉበትን እስከ 500 ሚሊዮን USD የሚደርስ የዲፖዚተሪ ሪሲት (BDR) ፕሮግራም በቦትስዋና ስቶክ ኤክስቼንጅ በኩል ይፋ አደረገ። ይህ አሰራር ባለሀብቶች በናይጄሪያ የኢንቨስትመንት ሂሳብ መክፈት ሳያስፈልጋቸው በሪፋይነሪው ውስጥ የባለቤትነት ድርሻ እንዲገዙ ያመቻቻል። ይህ የ BDR ሽያጭ Dangote Refinery በድምሩ 4.1 ቢሊዮን አክሲዮኖችን በመሸጥ 1.6 ቢሊዮን USD የካፒታል ማሰባሰብ አካል ሲሆን፣ የተገኘው ገንዘብ የሪፋይነሪውን ዕለታዊ የማጣራት አቅም ወደ 1.4 ሚሊዮን በርሜል ለማሳደግ ይውላል።

በሌላ በኩል ይህ የሪፋይነሪ አክሲዮን ሽያጭ እድል ለኢትዮጵያ ባለሀብቶችም የቀረበ ሲሆን፣ Dangote Group ከ Ethiopian Securities Exchange (ESX)፣ ከኢትዮጵያ ካፒታል ማርኬት ባለስልጣን እና ከ Ethiopian Investment Holdings ጋር በመተባበር በአዲስ አበባ የኢንቨስተሮች ማብራሪያ መድረክ አካሂዷል። በተጨማሪም Dangote በኢትዮጵያ በሶማሌ ክልል ጎዴ በማልማት ላይ ከሚገኘውና አጠቃላይ ወጪው ከ 4 ቢሊዮን USD በላይ ከሚደርሰው የአፈር ማዳበሪያ ፕሮጀክት ውስጥ ቢያንስ 10 በመቶ የሚሆነውን አክሲዮን ፋብሪካው ምርት ማመረት ሲጀምር በ ESX በኩል ለህዝብ ክፍት ለማድረግ ማቀዱን ይፋ አድርጓል።

🔗 Birr Metrics
#Investment #CapitalMarkets #Ethiopia

10ኛው የስታቲስቲክስ ኮሚሽን ለአፍሪካ ጉባኤ በአዲስ አበባ መካሄድ ጀመረ

10ኛው የስታቲስቲክስ ኮሚሽን ለአፍሪካ (StatCom-Africa) አህጉራዊ ጉባኤ በአዲስ አበባ በሚገኘው የተባበሩት መንግሥታት ድርጅት የጉባኤ ማዕከል መካሄድ ጀመረ። በዚህ አህጉራዊ መድረክ ላይ የአፍሪካ ሀገራት የብሔራዊ ስታቲስቲክስ ባለሥልጣናት መሪዎች፣ የጂኦስፓሻል (geospatial) ኤጀንሲዎች ኃላፊዎች፣ የፖሊሲ አውጪዎች እንዲሁም የተለያዩ አህጉራዊና ዓለም አቀፋዊ የልማት አጋሮች በስፋት ተሳትፈዋል። ስብሰባው በአፍሪካ አህጉር ደረጃ የሚመሰረቱ የውሂብና የስታቲስቲክስ አሰራሮችን በማዘመን ረገድ ከፍተኛ ድርሻ እንደሚኖረው ተገልጻል።

የዘንድሮው ጉባኤ “የመረጃን እሴት በአፍሪካ ማሳደግ፦ ይፋዊ ስታቲስቲክስን የአህጉሪቱ እውነተኛ መስተዋት ማድረግ” በሚል መሪ ቃል የተዘጋጀ ሲሆን፣ የመረጃና ስታቲስቲክስን ሚና በማሳደግ የተሻሉ ፖሊሲዎችን ለማውጣትና ፈጠራዎችን ለማስፋፋት ያለመ ነው። በአሁኑ ወቅት የአፍሪካ ሀገራት ከምንጊዜውም በላይ ከፍተኛ መጠን ያለው መረጃ እያመረቱ ቢሆንም፣ አብዛኛው ውሂብ በተገቢው መንገድ ያልተቀናጀ፣ በበቂ ሁኔታ እምነት ያልተጣለበትና የዜጎችን ሕይወት ለማሻሻል የሚያስችሉ ውሳኔዎችን ለማሳለፍ ያልዋለ በመሆኑ ጉባኤው በእነዚህ ዋና ዋና አህጉራዊ ፈተናዎችና የመፍትሔ አቅጣጫዎች ላይ በሰፊው ይመክራል።

🔗 Capital Ethiopia
#Data #Ethiopia #Africa

ማስተርካርድ የክፍያ ደህንነትን ለማጠናከር AI እና Tokenization ቴክኖሎጂዎችን አሰማራ

ማስተርካርድ የዲጂታል ክፍያዎችን ደህንነት ለማስጠበቅ እና የማጭበርበር ድርጊቶችን ለመከላከል የሰው ሰራሽ አስተውሎት (AI) እና የ Tokenization ቴክኖሎጂዎችን እየተጠቀመ መሆኑን አስታወቀ። ይህም የደንበኞችን የፋይናንስ መረጃ ደህንነት በከፍተኛ ደረጃ እንደሚያሻሽል ተገልጿል።

🔗 Capital Newspaper
#Fintech #Cybersecurity #AI

የኢትዮጵያ ካፒታል ማርኬት ባለስልጣን የህብረት ኢንቨስትመንት አሰራር መመሪያ ይፋ አደረገ

የኢትዮጵያ ካፒታል ማርኬት ባለስልጣን (ECMA) በሀገሪቱ የመጀመሪያ የሆነውን የህብረት ኢንቨስትመንት መርሃ ግብሮች (Collective Investment Schemes) አሰራር መመሪያ ይፋ አደረገ። መመሪያ ቁጥር 1150/2026 ተራ ዜጎች፣ ኩባንያዎች እና ተቋማት ገንዘባቸውን በማሰባሰብ በሙቹዋል ፈንዶች፣ በገንዘብ ገበያ ፈንዶች፣ በሪል እስቴት እና በ ETFs ላይ ፈቃድ ባላቸው የኢንቨስትመንት አስተዳዳሪዎች አማካኝነት በጋራ ኢንቨስት እንዲያደርጉ ህጋዊ ማዕቀፍ ይፈጥራል። መመሪያው ስድስት የተለያዩ የኢንቨስትመንት አይነቶችን የፈቀደ ሲሆን፣ የኢንቨስተሮች ንብረት እና ገንዘብ ደህንነት በገለልተኛ የባንክ Custodian እንዲጠበቅ እና ግልጽ አሰራር እንዲኖር ግዴታ ይጥላል።

ይህ አዲስ መመሪያ ከዚህ ቀደም በባንክ ቁጠባ እና በቤት ወይም መሬት ላይ ብቻ ተወሰኖ የነበረውን የሀገር ውስጥ የኢንቨስትመንት ባህል በመቀየር ለብዙሃኑ ዜጎች የካፒታል ገበያ ተሳትፎ መንገድ ይከፍታል ተብሏል። እንደ ኬንያ እና ኡጋንዳ ያሉ የጎረቤት ሀገራት ልምድ እንደሚያሳየው፣ መሰል የህብረት ኢንቨስትመንት ምርቶችን ከዲጂታል ክፍያዎች እና የሞባይል ፕላትፎርሞች ጋር በማቀናጀት የኢንቨስተሮችን ቁጥር እና የፈንድ መጠን በአጭር ጊዜ ውስጥ በከፍተኛ ደረጃ ማሳደግ ተችሏል።

🔗 Capital Ethiopia
#Ethiopia #CapitalMarket #Fintech