ሰው ሰራሽ አስተውሎት (AI) በኢትዮጵያ የባንክ ዘርፍ ውስጥ ያለው ሚና እያደገ ነው

በኢትዮጵያ የባንክ ዘርፍ ውስጥ የሰው ሰራሽ አስተውሎት (AI) ቴክኖሎጂ አጠቃቀምና ተፅዕኖ እየጨመረ መምጣቱ ተገለፀ። የፋይናንስ ተቋማት አገልግሎታቸውን ለማዘመን እና አሰራራቸውን ለማቀላጠፍ የ AI ቴክኖሎጂዎችን በመተግበር ላይ ይገኛሉ። ይህም በሀገሪቱ የዲጂታል ባንክ አገልግሎት እድገት ላይ ከፍተኛ አስተዋጽኦ እያደረገ ነው።

🔗 CIO Africa
#AI #Ethiopia #Banking

ኢንተርፖል በአፍሪካ ባካሄደው የሳይበር ወንጀል ዘመቻ 105 ሚሊዮን ዶላር ማስመለሱን አስታወቀ

ዓለም አቀፉ የፖሊስ ድርጅት (Interpol) ከሰኔ እስከ ነሐሴ ባካሄደው አህጉር አቀፍ የሳይበር ወንጀል መከላከል ዘመቻ ከ105 ሚሊዮን USD በላይ ማስመለሱን እና 1,462 ተጠርጣሪዎችን በቁጥጥር ስር ማዋሉን አስታወቀ። Serengeti III በተሰኘው በዚህ ዘመቻ 21 የአፍሪካ ሀገራት የተሳተፉ ሲሆን፣ ከ385 ሚሊዮን USD በላይ የፋይናንስ ኪሳራ ያደረሱ ወደ 11 ሺህ የሚጠጉ ተንኮል አዘል የዲጂታል መረቦች እንዲዘጉ ተደርገዋል። በዚህ የሦስት ወር አህጉራዊ ዘመቻ ከ65,900 በላይ ሰዎች የፋይናንስ ማጭበርበር ሰለባ መሆናቸው ተረጋግጧል።

ይህ ዘመቻ በዋናነት የኦንላይን የኢንቨስትመንት ማጭበርበር፣ የንግድ ኢሜይል መጥለፍ፣ የራንሰምዌር ጥቃቶች እና ህገ-ወጥ የክሪፕቶ ከረንሲ እንቅስቃሴዎች ላይ ያተኮረ ነበር። በዩጋንዳ የኢንቨስትመንት ማጭበርበር የፈጸሙ 365 የውጭ ሀገር ዜጎች የተያዙ ሲሆን፣ በአንጎላ ደግሞ ከ2,000 በላይ መሳሪያዎችን የያዙ ህገ-ወጥ የክሪፕቶ ከረንሲ ማዕድናት ማውጫዎች ተዘግተዋል። በተጨማሪም በናይጄሪያ፣ ታንዛኒያ፣ ጋቦን እና ኮንጎ ሪፐብሊክ መሰል የሳይበር ወንጀል አውታሮች የተደመሰሱ ሲሆን፣ የተመለሰው ገንዘብ ከተመዘገበው አጠቃላይ ኪሳራ 27 በመቶ ያህሉን ይሸፍናል።

🔗 Birr Metrics
#CyberSecurity #Interpol #Africa

ኤርቴል ሩዋንዳ የወጣቶችን የሳይበር ደህንነት ክህሎት ለማሳደግ ከ NCSA ጋር ተባበረ

ኤርቴል ሩዋንዳ (Airtel Rwanda) ከሀገሪቱ የብሔራዊ የሳይበር ደህንነት ባለሥልጣን (NCSA) ጋር በመተባበር የወጣቶችን የሳይበር ደህንነት ግንዛቤና የዲጂታል ክህሎት ለማሳደግ የሚያስችል ስምምነት ተፈራረመ። በባለሥልጣኑ የሳይበር ሀብ ማዕከል በኩል የሚተገበረው ይህ የ"Future Path Programme" ፕሮግራም፣ ወጣቶች በሩዋንዳ እያደገ ባለው የዲጂታል ኢኮኖሚ ውስጥ በብቃት መሳተፍ እንዲችሉ አስፈላጊውን እውቀትና ተግባራዊ የቴክኖሎጂ ክህሎት ለማስታጠቅ ያለመ ነው። ሁለቱ ተቋማት ወጣቶች በዲጂታል ምህዳር ውስጥ በደህንነት እንዲንቀሳቀሱና ለጠንካራ የዲጂታል ሥርዓት አስተዋጽኦ እንዲያደርጉ በትብብር እንደሚሠሩ አስታውቀዋል። ነገር ግን በስምምነቱ ማዕቀፍ ውስጥ የሚካተቱ ተሳታፊዎች ቁጥር፣ የሥልጠናው ቆይታ ወይም የጊዜ ሰሌዳ በዝርዝር አልተገለጸም።

የኤርቴል ሩዋንዳ ዋና ሥራ አስፈፃሚ ሱጃይ ቻክራባርቲ (Sujay Chakrabarti) እንደገለጹት፣ በሰው ሀብት ላይ ኢንቨስት ማድረግ በዲጂታል ቴክኖሎጂ የዳበረችና ጠንካራ ሀገር ለመገንባት መሠረታዊ እንደሆነ ተናግረዋል። ይህ አዲስ ጥረት ኤርቴል ሩዋንዳ የሀገሪቱን የዲጂታል ትራንስፎርሜሽን አጀንዳ ለመደገፍና በወጣቶች ዘንድ የሳይበር ደህንነት ግንዛቤን ለማስፋፋት የሚያደርገው ሰፊ እንቅስቃሴ አካል እንደሆነ ተገልጿል።

🔗 TechAfrica News
#Cybersecurity #Rwanda #Telecom

ሳፋሪኮም የ"ፉሊዛ ያ ፖቺ" የብድር አገልግሎት አሰራርን ይፋ አደረገ

ሳፋሪኮም በኤም-ፔሳ የዲጂታል ክፍያ ሥርዓቱ ስር ለትንንሽ ነጋዴዎች የሚያገለግለውን "ፖቺ ላ ብያሻራ" ከፉሊዛ የኦቨርድራፍት ብድር ጋር የሚያገናኘውን አሰራር ዘርግቷል። ይህ አሰራር ነጋዴዎች በሂሳባቸው ላይ በቂ ገንዘብ ባይኖራቸውም እንኳ ክፍያዎችን በቀላሉ እንዲፈጽሙ እና የንግድ እንቅስቃሴያቸውን እንዲያሳልጡ ያስችላቸዋል።

🔗 People Daily
#Safaricom #Fintech #MPesa

የአዲስ አበባ ገቢዎች ቢሮ በዲጂታል ይዘት ፈጣሪዎች ላይ አዲስ የታክስ መመሪያ ዘረጋ

የአዲስ አበባ ከተማ አስተዳደር ገቢዎች ቢሮ በ YouTube፣ TikTok እና Telegram ጨምሮ በልዩ ልዩ የሶሻል ሚዲያ ፕላትፎርሞች ላይ የሚሰሩ የዲጂታል ይዘት ፈጣሪዎች ከሚያገኙት ገቢ ላይ ታክስ እንዲከፍሉ የሚያስገድድ አዲስ መመሪያ ይፋ አደረገ። መመሪያው ይዘት ፈጣሪዎች ከቀጥታ ስርጭት ከሚሰበሰቡ ስጦታዎች፣ ከአባልነት ክፍያዎች፣ ከገንዘብ ማሰባሰቢያዎች እንዲሁም ከማስታወቂያ እና ስፖንሰርሺፕ ስምምነቶች የሚያገኙትን ገቢ ያጠቃልላል። ሙሉ የፋይናንስ መረጃ ማቅረብ የማይችሉ ይዘት ፈጣሪዎች 15 በመቶ የታክስ ቅናሽ የሚደረግባቸው ሲሆን፣ የዲጂታል ክፍያዎችን የሚያመቻቹ ተቋማትም ለይዘት ፈጣሪዎች የፈጸሙትን ክፍያ ለገቢዎች ቢሮ የማሳወቅ ግዴታ ተጥሎባቸዋል።

ይህ እርምጃ ገቢዎች ቢሮ ለ2018 በጀት ዓመት ያዘጋጀው የዴስክ ኦዲት መመሪያ አካል ሲሆን፣ በ2017 በጀት ዓመት የታዩ የገቢ ደብቆ የመመዝገብ ክፍተቶችን እና በቢሊዮን የሚቆጠር ብር ከታክስ ውጪ መሆኑን ለመቅረፍ ያለመ ነው። አዲሱ መመሪያ በባንክ ሂሳብ የሚንቀሳቀስ የእቁብ ገንዘብ ንግድ ገቢ ተደርጎ እንዳይወሰድ ጥብቅ የማረጋገጫ ሰነዶችን የሚጠይቅ ሲሆን፣ ከሶስተኛ ወገኖች በሚገኙ መረጃዎች እና ቴክኖሎጂ በመጠቀም የታክስ ስብሰባውን ቅልጥፍና እና ፍትሃዊነት ለማሳደግ ታስቦ የተዘጋጀ ነው።

🔗 Capital Ethiopia
#Ethiopia #AddisAbaba #DigitalEconomy

በደቡብ አፍሪካ የቴክኖሎጂ መሪዎች የሰው ሰራሽ አስተውሎትን (AI) ውጤታማነት ለማስረገጥ ተገደዱ

በደቡብ አፍሪካ የሚገኙ የድርጅት ቴክኖሎጂ መሪዎች (CIOs) የሰው ሰራሽ አስተውሎት (AI) ቴክኖሎጂዎችን በተግባር ላይ በማዋል ረገድ ከፍተኛ ጫና እያጋጠማቸው መሆኑን ITWeb ያካሄደው ጥናት አመላከተ። በ 108 የቴክኖሎጂ መሪዎች ላይ በተደረገው በዚህ ጥናት፤ AI እና የሳይበር ደህንነት የ67 በመቶ ተሳታፊዎች ዋነኛ ቅድመ-አስፈላጊነት ሆነው ተመዝግበዋል። ሆኖም የባጀት እጥረት፣ የለውጥ አመራርና የድርጅቶች ባህል ለቴክኖሎጂ ትግበራ ዋና ማነቆዎች መሆናቸው ተገልጿል። በተጨማሪም 49 በመቶ የሚሆኑት ድርጅቶች Generative AIን በስራ ላይ የዋሉ ሲሆን፤ 60 በመቶ የሚሆኑት ደግሞ በ AI ላይ ኢንቨስት ለማድረግ አቅደዋል።

ጥናቱ እንደሚያመላክተው የቴክኖሎጂ መሪዎች በ AI ላይ የሚያደርጉትን ኢንቨስትመንት ትክክለኛ የንግድ እሴት እና የፋይናንስ ጥቅም (ROI) ለማስመስከር ፈተና ገጥሟቸዋል። በተጨማሪም በዘርፉ የሰው ሰራሽ አስተውሎት ክህሎት ያለው የሰው ሀይል ፍላጎት በከፍተኛ ሁኔታ የጨመረ ሲሆን፤ ከግማሽ በላይ የሚሆኑት ድርጅቶች የ AI ባለሙያዎችን ለመቅጠር በመፈለግ ላይ ናቸው። የቴክኖሎጂ መሪዎች ከ AI ትግበራ ጎን ለጎን የሳይበር ደህንነትንና የመረጃ ጥበቃን ማጠናከር ቀጣይ ትኩረታቸው እንደሆነ ጥናቱ አብራርቷል።

🔗 ITWeb Africa
#AI #SouthAfrica #TechNews

ቦልት በኬንያ የ ‘Bolt Plus’ ዓመታዊ ምዝገባ ክፍያን በከፍተኛ ሁኔታ ቅናሽ አደረገ

ቦልት በኬንያ የሚገኙ ተጠቃሚዎቹን ታማኝነት ለማሳደግ እና የረጅም ጊዜ ደንበኛ ለማድረግ ‘Bolt Plus’ የተሰኘ አዲስ የአባልነት ምዝገባ አገልግሎት ይፋ አድርጓል። ኩባንያው ለወርሃዊ አገልግሎት 280 የኬንያ ሽልንግ (2.16 USD) የሚያስከፍል ሲሆን፣ ለሙሉ ዓመት ምዝገባ ግን በወር 75 ሽልንግ አቅራቢያ የሚደርስ በጠቅላላ 899 የኬንያ ሽልንግ (6.92 USD) ብቻ ክፍያ አስቀምጧል። አገልግሎቱ ለተመዘገቡ ደንበኞች ከጉዞዎች ከ5 እስከ 10 በመቶ የሚደርስ የተመላሽ ገንዘብ፣ ነፃ የምግብና የችርቻሮ ዕቃዎች ማድረሻ፣ ፈጣን የአሽከርካሪ ትስስር እና በወር ሦስት ነፃ የጉዞ ሰረዛ ጥቅሞችን ያካተተ ነው።

ይህ የቦልት ቅናሽ እርምጃ በኬንያ ገበያ ውስጥ ከሚገኙት ተፎካካሪዎቹ Uber One እና Glovo Prime ጋር በሚያደርገው የገበያ ውድድር የበላይነትን ለመያዝ የተዘረጋ ስትራቴጂ ነው። የ Uber One ዓመታዊ ክፍያ 2,800 የኬንያ ሽልንግ በሆነበት ሁኔታ፣ ቦልት የዓመታዊ ክፍያውን ከአንድ ሦስተኛ በታች ዝቅ ማድረጉ ደንበኞች የሌሎች መተግበሪያዎችን አማራጭ ሳይፈልጉ በፕላትፎርሙ ላይ በቋሚነት እንዲቆዩ ያደርጋቸዋል። ኩባንያው የጉዞና የምግብ ማድረሻ አገልግሎቶችን በአንድ ላይ በማቀናጀት ተጠቃሚዎች መተግበሪያውን ደጋግመው እንዲጠቀሙ እና የታማኝነት ልማድ እንዲያዳብሩ ማስቻሉ ተገልጻል።

🔗 TechCabal
#Kenya #Bolt #Tech

የሳተላይት ኢንተርኔት አገልግሎቶች በአፍሪካ እየተስፋፉ ቢሆንም የሕግ ማዕቀፎች ተፎካካሪነታቸውን እየተፈተነ ነው

የዓለም አቀፉ የቴሌኮም ማህበር (GSMA) ያወጣው አዲስ ሪፖርት እንደሚያመላክተው የሳተላይት ኢንተርኔት እና ቀጥታ ከሞባይል ስልኮች ጋር የሚያገናኘው Direct-to-Device (D2D) ቴክኖሎጂ በአፍሪካ አህጉር በከፍተኛ ሁኔታ እየተስፋፋ ይገኛል። እንደ Starlink እና Amazon Leo ያሉ ዓለም አቀፍ ኩባንያዎች ከአየርቴል አፍሪካ (Airtel Africa)፣ ኤምቲኤን (MTN) እና ቮዳኮም (Vodacom) ከመሳሰሉ አፕሬተሮች ጋር በመተባበር አገልግሎታቸውን እያሰፉ ቢሆንም፣ የሀገራት የሕግና የፈቃድ አሰጣጥ ደንቦች ዋነኛ ፈተና ሆነውባቸዋል። ለምሳሌ በደቡብ አፍሪካ ያለው የሀገር ውስጥ ባለቤትነት መመሪያ እና በሴኔጋል የተከሰተው የፈቃድ ዕገዳ የሳተላይት አገልግሎት አቅራቢዎች የሚገጥሟቸውን የቁጥጥር ፈተናዎች ያሳያሉ።

አፍሪካ አሁንም የኢንተርኔት መሠረተ ልማት ያልደረሰባቸው እና አገልግሎቱን የማይጠቀሙ በርካታ ነዋሪዎች የሚገኙባት በመሆኗ፣ የሳተላይት ቴክኖሎጂ ተደራሽነትን ለማስፋፋት ትልቅ የገበያ ዕድል አለው። የሳተላይትና D2D አገልግሎቶች ለቴሌኮም ኩባንያዎች መደበኛ የመሬት ላይ መሠረተ ልማት መገንባት አስቸጋሪ በሆኑባቸው አካባቢዎች አውታረመረቦቻቸውን ለማስፋፋት የሚያስችሉ ከመሆናቸውም በላይ፣ ለንግድ ተቋማት ያለምንም መቆራረጥ አስተማማኝ የዲጂታል ግንኙነትን እንደሚያረጋግጡ ሪፖርቱ ያመላክታል።

🔗 ITWeb Africa
#Satellite #Telecom #Africa

ደቡብ አፍሪካ የቴሌኮም መሠረተ ልማት ማጋራትን የሚያፋጥን አዲስ የመመሪያ አቅጣጫ ይፋ አደረገች

የደቡብ አፍሪካ የኮሙዩኒኬሽን ሚኒስትር Solly Malatsi የቴሌኮም ኩባንያዎች የመረብ መሠረተ ልማቶችን በቀላሉ እና በፍጥነት እንዲገነቡ እንዲሁም እርስ በርሳቸው እንዲጋሩ የሚያስችል አዲስ የመመሪያ አቅጣጫ አስተላለፉ። በኦፊሴላዊ ጋዜጣ ላይ የታተመው ይህ መመሪያ ገበያ ተቆጣጣሪው ICASA እ.ኤ.አ. በ2010 የወጣውን የመሠረተ ልማት ኪራይ ደንብ እና የፈጣን ዝርጋታ መመሪያዎችን እንደገና እንዲከለስ ያዝዛል። በተጨማሪም በሀገሪቱ የሚገኙ የኤሌክትሮኒክስ ኮሙዩኒኬሽን መሠረተ ልማቶችን ዝርዝር መረጃ በአንድ ላይ የሚይዝ ማዕከላዊ የጂኦግራፊያዊ መረጃ ሥርዓት (GIS) ዳታቤዝ እንዲደራጅ ጥሪ አቅርቧል።

ይህ ውሳኔ በደቡብ አፍሪካ የብሮድባንድ ኢንተርኔት አገልግሎት ዋጋን ለመቀነስ እና ሁሉም ዜጎች ተሰማጣኝ አገልግሎት እንዲያገኙ ለማስቻል ያለመ ነው። የመሠረተ ልማት ዝርጋታ መዘግየት ለአገልግሎት ከፍተኛ ዋጋ ዋነኛ እንቅፋት እንደሆነ የጠቀሱት ሚኒስትሩ፣ አዲሱ አሰራር የተወሳሰቡ አስተዳደራዊ አሰራሮችን በማስወገድ ግንባታን ያፋጥናል ብለዋል። አዲሱ መመሪያ ኩባንያዎች ያሉትን የግንኙነት መሠረተ ልማቶች በጋራ እንዲጠቀሙ ማበረታታቱን ጨምሮ በባለፍቃዶች እና በቦታ ባለቤቶች መካከል የሚነሱ አለመግባባቶችን ለመፍታት የሚያስችል አሰራርንም ያካተተ ነው።

🔗 ITWeb Africa
#Telecom #SouthAfrica #Regulation

ሳፋሪኮም ከ M-Pesa ጋር የተያያዘ የካርበን ንግድ ገበያ ለመዘርጋት አማራጮችን እያጠና ነው

ሳፋሪኮም ከናይሮቢ ሰነደ መዋዕለ ንዋይ ገበያ (NSE) ጋር የሚመሳሰል የካርበን ንግድ ሥርዓት ለመዘርጋት ጥናት እያደረገ ይገኛል። ይህ አዲስ አሰራር በካርበን ንግድ ለሚሳተፉ አካላት የክፍያ ሂደቱን በ M-Pesa በኩል በቀላሉ ለማከናወን ያለመ ነው።

🔗 The Eastleigh Voice
#Safaricom #Fintech #Kenya

Ardena Consulting በምስራቅ አፍሪካ ለሚገኙ ኩባንያዎች የሚያገለግል የ ESG የመረጃ ፕላትፎርም ይፋ አደረገ

በኬንያ የሚገኘው Ardena Consulting በምስራቅ አፍሪካ ለሚንቀሳቀሱ የንግድ ተቋማት የታለመ Ardena Platform የተሰኘ የ ESG መረጃ ማኔጅመንት እና የሪፖርት ማቅረቢያ ሶፍትዌር ይፋ አደረገ። በ Stephanie Ojee እና Njoki Kamau-Mbugua የተመሰረተው ኩባንያ ይፋ ያደረገው ይህ ፕላትፎርም የመረጃ ስብሰባን፣ የካርቦን ልቀት ስሌቶችን እና የአፈጻጸም ክትትልን በአንድ ማዕከላዊ ሥርዓት ውስጥ ያደራጃል። ፕላትፎርሙ በተለይም የበይነመረብ ሽፋን አነስተኛ በሆነባቸው አካባቢዎች በሞባይል ስልክ አማካኝነት መረጃዎችን በቀላሉ ለመሰብሰብ የሚያስችል አሰራርን ያካተተ ነው።

ይህ የኢንተርፕራይዝ ሶፍትዌር ተቋማት ከፋሲሊቲ፣ ከሰው ሀብት እና ከአቅርቦት ሰንሰለቶች የሚያገኟቸውን መረጃዎች በማቀናጀት ለባለሀብቶች፣ ለባንኮች እና ለተቆጣጣሪ አካላት ተበታትነው የሚቀርቡ ሪፖርቶችን በአንድ የመረጃ ቋት ማዘጋጀት እንዲችሉ ያደርጋል። በተጨማሪም እንደ GRI፣ TCFD እንዲሁም የኬንያ ማዕከላዊ ባንክ እና የናይሮቢ ሴክዩሪቲስ ኤክስቼንጅ ያሉ የሀገር ውስጥ እና ዓለም አቀፍ የ ESG መመሪያዎችን እና መስፈርቶችን የሚያሟላ ሪፖርት በቅልጥፍና ለማዘጋጀት ያስችላል።

🔗 TechTrends KE
#ESG #Kenya #Tech

በኬንያ የኤሌክትሪክ ሞተር ብስክሌት ገበያ ዕድገት በብድርና ባትሪ ወጪዎች ላይ መመሥረቱ ተገለጸ

በኬንያ በተካሄደው የ GreenShift Forum 2026 የምክክር መድረክ ላይ በኤሌክትሪክ ሞተር ብስክሌት (boda boda) ዘርፍ የታዩ የኢኮኖሚ እድገቶችና ተፎካካሪነት ተዳሰዋል። በውይይቱ ላይ የቀረበው መረጃ እንደሚያመለክተው Bolt Kenya ከተባበሩት አጋሮቹ ጋር በመሆን ከ2024 ጀምሮ ዋጋቸው ከ200 ሚሊዮን KSh በላይ የሆኑ ከ4,000 በላይ የኤሌክትሪክ ሞተር ብስክሌቶችን በብድር ለአሽከርካሪዎች ያቀረበ ሲሆን፣ ከ500 በላይ የባትሪ ቅያሬ ጣቢያዎችንም ዘርግቷል። የኤሌክትሪክ ሞተሮች የመጀመሪያ ቅድመ ክፍያ 10,000 KSh በመሆኑ ከነዳጅ ሞተሮች (25,000 KSh) ዝቅተኛ ሲሆን፣ ወርሃዊ የጥገና ወጪያቸውም ከ4,000 KSh ወደ 1,500 KSh ዝቅ ማለቱ ተገልጿል።

ነገር ግን የዕለት ተዕለት የእንቅስቃሴና የጥገና ወጪ መቀነስ ብቻውን ለአሽከርካሪዎች የተሻለ የተጣራ ገቢ እንደሚያስገኝ ሙሉ በሙሉ እንደማያረጋግጥ በዝግጅቱ ላይ ተመላክቷል። የአሽከርካሪዎች ትክክለኛ ገቢ የሚወሰነው በረጅም ጊዜ የብድር ክፍያ ውል፣ በባትሪ ቅያሬ ክፍያዎች ተጣጣፊነት፣ በየመንገዱ በሚገኙ የባትሪ ጣቢያዎች ተዳራሽነት እና በቴክኒክ ብልሽት ምክንያት በሚባክን የሥራ ሰዓት በመሆኑ፣ የአቅራቢዎችና የፋይናንስ ተቋማት የተቀናጀ ድጋፍ ለገበያው ዘላቂነት ወሳኝ መሆኑ ተብራርቷል።

🔗 TechTrends KE
#EV #Kenya #Mobility

የኢትዮጵያ ልማት ባንክ አዲስ የጅምላ ብድር እና የብድር ዋስትና አሰራር ለመዘርጋት አቀደ

የኢትዮጵያ ልማት ባንክ (DBE) በዓለም ባንክ ድጋፍ የሚደረግለትን አጠቃላይ የመዋቅር ማሻሻያ ተከተሎ የብድር አሰጣጥ ሞዴሉን ለማዘመን እየሰራ ይገኛል። ባንኩ በሌሎች አጋር የፋይናንስ ተቋማት በኩል የጅምላ ብድር የሚያቀርብበትን እና የስጋት ማጋሪያ የብድር ዋስትና ስርዓት የሚዘረጋበትን አዲስ ማዕቀፍ የሚያዘጋጁ አማካሪዎችን መለየት ጀምሯል። ይህ አሰራር በተለይም በቂ የንብረት ዋስትና ማቅረብ ባለመቻላቸው የብድር አቅርቦት እጥረት ገጥሟቸው የነበሩ አነስተኛ እና መካከለኛ ኢንተርፕራይዞችን የፋይናንስ ተዳራሽነት በከፍተኛ ሁኔታ ለማሳደግ ያለመ ነው።

ይህ የባንኩ ጥረት መንግሥት ከአለም አቀፍ የገንዘብ ድርጅት (IMF) ጋር የገባውን አጠቃላይ የኢኮኖሚ ማሻሻያ ስምምነት የሚያሟላ ሲሆን፣ የልማት ባንክን የቀጥተኛ ፕሮጀክት ፋይናንሲንግ አሰራር ወደ ዘመናዊ የጅምላ ብድር ሞዴል ያሸጋግረዋል። በተጨማሪም አዲሱ ማዕቀፍ የሴት ሥራ ፈጣሪዎችን የፋይናንስ ተዳራሽነት ማሳደግን እና የአካባቢ ጥበቃ መስፈርቶችን የሚያካትት ሲሆን፣ በአሁኑ ወቅት በዝግጅት ደረጃ ላይ ስለሚገኝ አሰራሩ በይፋ የሚጀምርበት የተወሰነ ቀን አልተገለጸም።

🔗 Birr Metrics
#Banking #Ethiopia #Finance

የ PHP ፕሮግራሚንግ ቋንቋ የደህንነት ክፍተት በዓለም አቀፍ ደረጃ ስጋት ደቀነ

በዓለም አቀፍ ደረጃ 75 በመቶ ያህሉን ድረ-ገጾች የሚያንቀሳቅሰው የ PHP ፕሮግራሚንግ ቋንቋ PHP2Shell የተሰኙ ሁለት ከፍተኛ የሳይበር ደህንነት ክፍተቶች እንደተገኙበት ተገለጸ። ክፍተቶቹ ጥቃት አድረሾች ያለ ምንም የይለፍ ቃል በሰርቨሮች ላይ የርቀት ኮድ እንዲያንቀሳቅሱ የሚያስችሉ ሲሆን፣ የችግሩ ዝርዝር መረጃ ይፋዊ የጥገና ሶፍትዌር (patch) ከመለቀቁ በፊት በመሾለኩ በሳይበር ወንጀለኞች ዘንድ ጥቃት የመሰንዘር እንቅስቃሴ እንዲፋጠን አድርጓል። OpenAI፣ Calif እና Wiz የተሰኙ ኩባንያዎች በሰው ሰራሽ አስተውሎት (AI) ታግዘው ባካሄዱት ምርምር ነው እነዚህን የደህንነት ክፍተቶች ማግኘት የቻሉት።

እንደ Check Point Research መረጃ ከሆነ ክፍተቱ ይፋ ከሆነ ወዲህ በዓለም አቀፍ ደረጃ 10 በመቶ የሚሆኑ ተቋማት የጥቃት ሙከራ አስተናግደዋል። በአፍሪካ የደህንነት ስጋቱ 4 በመቶ ሲሆን፣ በኬንያ 7 በመቶ እንዲሁም በደቡብ አፍሪካ 2 በመቶ ተቋማት ጥቃት ተሰንዝሮባቸዋል። ችግሩ በራሱ በ PHP ኢንጂን ላይ የሚገኝ በመሆኑ የድረ-ገጽ ማኔጅመንት ሲስተሞችን (CMS) ማዘመን ብቻውን መፍትሔ እንደማይሆን እና ተቋማት የሰርቨሮቻቸውን የ PHP ሥርዓት በአስቸኳይ እንዲያዘምኑ እና ሊኖሩ የሚችሉ አጠራጣሪ እንቅስቃሴዎችን እንዲከታተሉ የሳይበር ደህንነት ባለሙያዎች ይመክራሉ።

🔗 ITWeb Africa
#Cybersecurity #PHP #AI

የሳተላይት ኢንተርኔት ገበያ ወደ የተቀናጀ አሰራር እና የዲጂታል ሉአላዊነት እያደገ መሆኑ ተገለጸ

የ SpaceX ኩባንያ የሁለተኛው ሩብ ዓመት የበጀት ሪፖርት እንደሚያሳየው ከ Starlink የሳተላይት ኢንተርኔት አገልግሎት ያገኘው ገቢ በ 66 በመቶ እድገት በማሳየት 4.3 ቢሊዮን USD ደርሷል። ኩባንያው በአሜሪካ ሙሉ የቴሌኮም ኔትወርክ ለመገንባት የ 800 MHz ስፔክትረም ሞገድ የገዛ ሲሆን፣ በሌላ በኩል Rocket Lab የተባለው ኩባንያ Iridiumን ለመግዛት ያቀረበው ጥያቄ በዘርፉ ያለውን የተቀናጀ የገበያ እንቅስቃሴ ያሳያል። በተጨማሪም በሴኔጋል እና በአውሮፓ ህብረት የታዩት የህግ ማዕቀፎች በርካታ ሀገራት በሳተላይት ኮሙዩኒኬሽን መሠረተ ልማታቸው ላይ የዲጂታል ሉአላዊነትን ለማረጋገጥ እየሰሩ መሆኑን ያመለክታሉ።

እነዚህ አዳዲስ ሁነቶች በሳተላይት ኢንተርኔት ዘርፍ ውስጥ ያለውን የገበያ ውድድር እና አሰራር በከፍተኛ ሁኔታ እየቀየሩት ይገኛሉ። በአሁኑ ወቅት መንግስታት እና የቴሌኮም ኦፕሬተሮች የሳተላይት ቴክኖሎጂዎችን ከአካባቢው መሠረተ ልማት፣ የፍሪኩዌንሲ ፈቃድ እና ህጋዊ አሰራሮች ጋር በማጣጣም የሀገር ውስጥ ቁጥጥርን ለማጠናከር ትኩረት ሰጥተዋል። ይህም ከዚህ ቀደም ትኩረት ይሰጣቸው የነበሩትን የኔትወርክ ስፋት፣ ሽፋን እና የአገልግሎት ወጪ ጉዳዮች በላቀ ሁኔታ እንደገና እንዲቃኙ አድርጓቸዋል።

🔗 TechAfrica News
#Satellite #Starlink #Tech

በአፍሪካ የዲፕ ቴክ ስታርት አፖች ዕድገት በመሠረተ ልማትና ኢንቨስትመንት እጥረት ተፈተነ

በአፍሪካ በሳይንስና ምህንድስና ምርምሮች ላይ የተመሰረቱ የዲፕ ቴክ (Deep Tech) ስታርት አፖች ዕድገት በመሠረተ ልማት፣ በፋይናንስ እና በሕግ ማዕቀፎች እጥረት ምክንያት ፈተና እንደገጠመው ተገለጸ። እንደ ናይጄሪያው ቴራ ኢንዱስትሪስ (Terra Industries) ያሉ ሰው አልባ ድሮኖችንና መሣሪያዎችን የሚያመርቱ ስታርት አፖች የ52 ሚሊዮን ዶላር ኢንቨስትመንት ማሰባሰብ ቢችሉም፣ በአህጉሪቱ ያለው የቴክኖሎጂ እንቅስቃሴ አሁንም በይበልጥ በሶፍትዌር እና በፊንቴክ ዘርፎች ላይ የተወሰነ ነው።

በአሁኑ ወቅት በአፍሪካ ለቴክኖሎጂ ምርቶች የሚያስፈልጉ ከ80 በመቶ በላይ የሚሆኑ ቁሳቁሶች ከውጭ አገር የሚገቡ በመሆናቸው፣ አምራቾች ለከፍተኛ የታሪፍ እና የውጭ ምንዛሪ ወጪዎች ተጋልጠዋል። በተጨማሪም የአርቴፊሻል ኢንቴሊጀንስ እና የሃርድዌር መሠረተ ልማቶችን ለማስፋፋት የመንግሥታት የፖሊሲ ድጋፍ፣ የላቦራቶሪዎች አቅርቦት እና የካፒታል ፍሰት ማደግ እንዳለበት ተመላክቷል።

🔗 TechCabal
#DeepTech #Africa #Startups

ኦሬንጅ ላይቤሪያ በሀገሪቱ የመጀመሪያውን የ 5G ኢንተርኔት አገልግሎት ይፋ አደረገ

የቴሌኮም አገልግሎት አቅራቢው ኦሬንጅ ላይቤሪያ በሀገሪቱ የመጀመሪያው የሆነውን የአምስተኛው ትውልድ (5G) የሞባይል ኢንተርኔት ኔትወርክ አገልግሎት በይፋ ማስጀመሩን አስታወቀ። ይህ አዲስ የቴክኖሎጂ አሰራር በላይቤሪያ ለሚገኙ ደንበኞችና የንግድ ተቋማት ፈጣን የኮሙኒኬሽን አገልግሎት፣ የተሻለ የዲጂታል ትስስር እና ከፍተኛ የመረጃ አቅም የሚጠይቁ አሰራሮችን በስፋት ለማግኘት የሚያስችል ሰፊ ዕድል እንደሚፈጥር ተገልጿል። ኩባንያው የ 5G አገልግሎት መጀመር የላይቤሪያውያን የዕለት ተዕለት የሥራ እንቅስቃሴን፣ የፈጠራ ሥራዎችን እና የዲጂታል አገልግሎቶች ተዳራሽነትን በከፍተኛ ሁኔታ እንደሚያሳድግና አዳዲስ ዕድሎችን እንደሚያስገኝ ገልጿ።

በተጨማሪም የ 5G አውታር መዘርጋቱ የንግድ ተቋማት የጋራ ሥራዎቻቸውን ለማሻሻልና የሥራ አቅማቸውን በከፍተኛ ደረጃ ለማስፋፋት የሚያስችላቸው መሆኑ ተመልክቷል። ይህ አገልግሎት በሃገሪቱ የቴሌኮሙኒኬሽን ዘርፍ ውስጥ ትልቅ የዕድገት ምዕራፍ እንደሆነ ተገልጿል። ሆኖም ግን ኩባንያው አገልግሎቱ በቅድሚያ የትኞቹን የአገሪቱን አካባቢዎች እንደሚያሸፍን፣ የፓኬጅ ክፍያዎችን ወይም የስርጭቱን አጠቃላይ መጠን በተመለከተ እስካሁን ይፋ ያደረገው ዝርዝር መረጃ የለም።

🔗 TechAfrica News
#Telecom #Liberia #5G

የአውሮፓ ዓይነት ጥብቅ የ AI ህጎች የአፍሪካን ስታርት አፖች ሊጎዱ እንደሚችሉ ተገለጸ

Vodacom Group እና Bowmans የተሰኙ ተቋማት ባወጡት የጋራ ጥናት መሠረት፣ የአፍሪካ ሀገራት እንደ አውሮፓ ህብረት ያሉ ጥብቅ የሰው ሰራሽ አስተውሎት (AI) ህጎችን መከተላቸው የአህጉሪቱን የሀገር ውስጥ ስታርት አፖች ከገበያ ሊያስወጣ ይችላል። በአህጉሪቱ ወደ 5,900 የሚጠጉ የ AI ኩባንያዎች የሚንቀሳቀሱ ቢሆንም፣ ለአንድ መተግበሪያ የሚጠየቀው የቅድመ-ትግበራ ማረጋገጫ ወጪ ከ6,000 እስከ 7,000 ዩሮ ይደርሳል። ይህም ገና በማደግ ላይ ላሉ የሀገር ውስጥ አልሚዎችና ስታርት አፖች ከፍተኛ የፋይናንስ እንቅፋት በመፍጠር ዓለም አቀፍ ኩባንያዎች ብቻ ገበያውን እንዲቆጣጠሩት ያደርጋል። በሰሃራ በታች ባለው የአፍሪካ ክፍል ከሚገኘው የሰራተኛ ኃይል 86 በመቶ ያህሉ መደበኛ ባልሆነ የኢኮኖሚ ዘርፍ ውስጥ የሚሰራ ሲሆን፣ ጥናቱ ህጎች ከቀጣናው ማህበራዊና ኢኮኖሚያዊ ነባራዊ ሁኔታዎች ጋር መጣጣም እንዳለባቸው ያሳስባል። እንደ ደቡብ አፍሪካ ያሉ ሀገራት ብሔራዊ የ AI ፖሊሲዎቻቸውን እንደገና በሚቀርጹበት በዚህ ወቅት፣ ውድ የሆኑ ገለልተኛ ተቆጣጣሪ ተቋማትን ከመመሥረት ይልቅ አሁን ካሉት የቴሌኮም እና የባንክ ተቆጣጣሪዎች ጋር የተቀናጀ አሰራር መዘርጋት እንደሚገባ ተመላክቷል። ደረጃ በደረጃ የሚተገበሩ ተለዋዋጭ ህጎችን መከተል አህጉሪቱ የራሷን የቴክኖሎጂ አቅም እንድትገነባ ይረዳል።

🔗 TechAfrica News
#AI #Startups #Africa

የኢትዮጵያ ንግድ ባንክ የኤሌክትሪክ ተሽከርካሪዎች ፈጣን ማቻርጃዎችን ለመግዛት ጨረታ አወጣ

የኢትዮጵያ ንግድ ባንክ 32 የኤሌክትሪክ ተሽከርካሪዎች ፈጣን ማቻርጃዎችን (DC fast chargers) ለመግዛት የሚያስችል ሀገር አቀፍ ግልፅ ጨረታ አወጣ። ከ43 ሚሊዮን እስከ 89 ሚሊዮን ብር የሚደርስ ወጪ እንደሚጠይቅ በግምት የተሰላው ይህ ግዢ፣ የሀገሪቱ ትልቁ መንግስታዊ ባንክ ለኤሌክትሪክ ተሽከርካሪዎች መሠረተ ልማት ግንባታ የሚያደርገውን ቀጥተኛ ኢንቨስትመንት ያመላክታል። በጨረታው የሚሳተፉ አቅራቢዎች የ2 ሚሊዮን ብር የጨረታ ማስከበሪያ ማቅረብ የሚጠበቅባቸው ሲሆን፣ የመጨረሻው የሰነድ ማስገቢያ ቀን እ.ኤ.አ. ኖቬምበር 10 ቀን 2026 ዓ.ም እንደሆነ ተገልጿል።

ይህ እርምጃ ኢትዮጵያ የነዳጅ ተሽከርካሪዎች ወደ ሀገር ውስጥ እንዳይገቡ ያደረገችውን እገዳ ተከተሎ የኤሌክትሪክ ተሽከርካሪዎች ፍላጎት በከፍተኛ ሁኔታ እየጨመረ በሚገኝበት ወቅት የመጣ ነው። ባንኩ የሚያካሂደው ይህ የመሠረተ ልማት ዝርጋታ ሀገሪቱ ከነዳጅ ምርቶች ግዢ ጋር ተያይዞ የሚወጣውን ከፍተኛ የውጭ ምንዛሬ ለመቀነስና ወደ ታዳሽ የኢነርጂ አጠቃቀም ለማሸጋገር ለምታደርገው ጥረት ትልቅ እገዛ ያደርጋል። በተጨማሪም የፋይናንስ ተቋማት ለአካባቢ ጥበቃና ለቴክኖሎጂ ሽግግር የሚሰጡት ትኩረት እያደገ መምጣቱን የሚያሳይ ነው።

🔗 Birr Metrics
#Ethiopia #EV #CBE

ቡርኪና ፋሶ የሲቪል ምዝገባ ሰነዶችን በኦንላይን ለመስጠት የሚያስችል አሰራር ዘረጋች

ቡርኪና ፋሶ የሲቪል ምዝገባ መዝገቦችን እና ተዛማጅ የአስተዳደር ስርዓቶችን በዲጂታል መንገድ ለመቀየር የሚያስችል አዲስ መመሪያ አወጣች። የሀገሪቱ የመንግስት ኮሙኒኬሽን አገልግሎት (SIG Burkina Faso) ይፋ እንዳደረገው፣ ይህ መመሪያ የሲቪል ምዝገባ መረጃዎችን በኮምፒውተር ሲስተም የማደራጀት፣ ሰነዶችን በኤሌክትሮኒክ ዘዴዎች የማህደር ማስቀመጥ እና በተለያዩ የኢንፎርሜሽን ሲስተሞች መካከል የተቀናጀ የመረጃ ልውውጥ የመፍጠር ድንጋጌዎችን ያካተተ ነው። ይህም በሀገሪቱ የሲቪል ሁኔታ ምስክር ወረቀቶችን በኦንላይን ለማቅረብ የሚደረግ ዝግጅት አካል ነው።

እነዚህ አዳዲስ አሰራሮች የሲቪል ምዝገባ መረጃዎችን በዲጂታል መንገድ ለማስተዳደር እና በተያያዥ የመንግስት አካላት መካከል የመረጃ ልውውጥን ለማመቻቸት ያለሙ ናቸው። ይህም የቡርኪና ፋሶን የህዝብ አስተዳደር በዲጂታል ቴክኖሎጂዎች ለማዘመን የሚደረገው ጥረት አካል እንደሆነ ተመላክቷል። ሆኖም የመንግስት ማስታወቂያው የኦንላይን የሲቪል ምስክር ወረቀት አገልግሎቱ መቼ እንደሚጀመር ወይም በመጀመሪያው ዙር የትኞቹ ሰነዶች እንደሚካተቱ አላመለከተም።

🔗 TechAfrica News
#BurkinaFaso #DigitalGovernance #Africa

የኬንያ ቴክኖፖሊስ ለዳታ ሴንተር እና ስማርት ሲቲ ፕሮጀክት የገንዘብ ድጋፍ አገኘ

የኬንያ የቴክኖፖሊስ ልማት ባለሥልጣን በሀገሪቱ ብሔራዊ ਖዛኔ ስር ከሚገኘው የሕዝብና የግል አጋርነት ፕሮጀክቶች ማመቻቻ ፈንድ ጋር የፕሮጀክት ዝግጅት የፋይናንስ ድጋፍ ስምምነት ተፈራረመ። በባለሥልጣኑ ዋና ሥራ አስፈፃሚ John Paul Okwiri የተፈረመው ይህ ስምምነት፣ የ Konza የክላውድ ማስፋፊያ እና የስማርት ሲቲ መሠረተ ልማት ፕሮጀክትን በሕዝብና የግል አጋርነት ማዕቀፍ ስር ለማዘጋጀት የሚረዳ ነው። የተገኘው የገንዘብ ድጋፍ የቴክኒክና የኢኮኖሚ አመርቂነት ጥናቶችን ለማካሄድ፣ የግብይት የምክር አገልግሎቶችን ለማግኘት እና የፕሮጀክቱን የኢንቨስትመንት አፈጻጸም መመሪያዎች ለማዘጋጀት ይውላል።

ይህ ፕሮጀክት "Silicon Savannah" በመባል የሚታወቀውን Konza Technopolis የቴክኖሎጂ እና የፈጠራ ማዕከል አድርጎ ለመገንባት በሚደረገው ሰፊ ጥረት ውስጥ ትልቅ ድርሻ አለው። በሕዝብና የግል አጋርነት (PPP) ማዕቀፍ አማካኝነት የግል ባለሀብቶችን ኢንቨስትመንት በመሳብ፣ የኬንያን የዲጂታል መሠረተ ልማት ማጠናከር እና የስማርት ሲቲ አገልግሎት አቅምን በከፍተኛ ደረጃ ማሳደግ ከተቀመጡት ዋና ዋና ግቦች መካከል ይጠቀሳል።

🔗 TechAfrica News
#Kenya #SmartCity #Tech