በደቡብ አፍሪካ የአርቲፊሻል ኢንተለጀንስ ትምህርት ኮርሶች ተመዝጋቢዎች ቁጥር በ75 በመቶ አደገ

በCoursera ይፋ የተደረገው የ2026 ዓለም አቀፍ የክህሎት ሪፖርት እንደሚያመለክተው፣ በደቡብ አፍሪካ የአርቲፊሻል ኢንተለጀንስ (AI) ኮርሶች ተመዝጋቢዎች ቁጥር በዓመት ውስጥ በ75 በመቶ ጨምሯል። በተጨማሪም በሂሳዊ አስተሳሰብ (critical thinking) ኮርሶች የተመዘገቡ ተማሪዎች ቁጥር በ132 በመቶ ያደገ ሲሆን፣ የኤአይ ደህንነት (AI security) ትምህርቶች በ236 በመቶ እንዲሁም የጄነሬቲቭ ኤአይ (generative AI) ኮርሶች በ161 በመቶ እድገት አሳይተዋል። ሪፖርቱ በዓለም ዙሪያ ከ300 ሚሊዮን በላይ ተማሪዎችን የመማር መረጃ መነሻ በማድረግ የተዘጋጀ ሲሆን፣ በደቡብ አፍሪካውያን ዘንድ የኤአይ ወኪሎች (agentic AI) እና የመረጃ ትንተና ትምህርቶች ከፍተኛ ተፈላጊነት አግኝተዋል።

የCoursera የመካከለኛው ምስራቅ እና አፍሪካ ስራ አስኪያጅ ካይስ ዜሪቢ እንደገለጹት፣ በደቡብ አፍሪካ እየታየ ያለው የኤአይ እና የሰብአዊ ክህሎቶች ትምህርት ፍላጎት እድገት ለሀገሪቱ የሰራተኛ ኃይል ልማት ጠንካራ መሰረት ይጥላል። ተቋማት እና አሰሪዎች እነዚህን ስልጠናዎች ከስራ እድሎች ጋር በማያያዝ የሰራተኞችን ምርታማነት ማሳደግ እንደሚገባቸውም ጠቁመዋል። በአሁኑ ወቅት በደቡብ አፍሪካ ከ1.6 ሚሊዮን በላይ ሰዎች በCoursera ፕላትፎርም ላይ የተመዘገቡ ሲሆን፣ የኬፕ ታውን እና የጆሃንስበርግ ዩኒቨርሲቲዎችም ከድርጅቱ ጋር በትብብር እየሰሩ ይገኛሉ።

🔗 ITWeb Africa
#AI #SouthAfrica #EdTech

በደቡብ አፍሪካ የሰራተኞች ማህበራት የ Shein እና Temu አገልግሎት እንዲታገድ ጠየቁ

የደቡብ አፍሪካው ትልቁ የሰራተኞች ማህበር ኮንግረስ (COSATU) የቻይናዎቹ የኦንላይን ገበያ መድረኮች Shein እና Temu በአገሪቱ እንዳይሰሩ እንዲታገዱ የሚደረገውን ዘመቻ መደገፉን አስታወቀ። ማህበሩ ውሳኔውን ያሳለፈው የጨርቃጨርቅ እና አልባሳት ሰራተኞች ማህበር (SACTWU) ባቀረበው የውሳኔ ሃሳብ መሰረት ሲሆን፣ መድረኮቹ በርካሽ ዋጋ ምርቶችን በማቅረብ የአገር ውስጥ አምራቾችን እና የችርቻሮ ነጋዴዎችን እየጎዱ ነው ብሏል። በጥናት መሰረት Shein እና Temu በ2024 በደቡብ አፍሪካ 7.3 ቢሊዮን ራንድ (444.1 ሚሊዮን USD) የሚያወጣ ሽያጭ ያካሄዱ ሲሆን፣ ይህም የአገሪቱን የኦንላይን የአልባሳት ሽያጭ 37 በመቶ ይሸፍናል።

የውጭ ኦንላይን ቸርቻሪዎች መስፋፋት በደቡብ አፍሪካ እስከ 2030 ድረስ ከ34 ሺህ በላይ የአምራችነት እና የችርቻሮ ዘርፍ የስራ እድሎችን ሊያጠፋ እንደሚችል ተገምቷል። የችርቻሮ ዘርፉ ተወካዮች በበኩላቸው መድረኮቹን ሙሉ በሙሉ ማገድ የገበያ ውድድርን እና የደንበኞችን አማራጭ እንደሚቀንስ ገልጸዋል። ይልቁንም መንግስት የውጭ ኩባንያዎች ተገቢውን የቫት (VAT) እና የጉምሩክ ቀረጥ መክፈላቸውን እንዲሁም ህግ ማክበራቸውን በትክክል መቆጣጠር እንዳለበት አሳስበዋል።

🔗 Benjamindada
#Ecommerce #SouthAfrica #Retail

የኢትዮጵያ ኤሌክትሪክ ኃይል 18 የኃይል መሰረተ ልማት ፕሮጀክቶችን እያፋጠነ ይገኛል

የኢትዮጵያ ኤሌክትሪክ ኃይል እ.ኤ.አ በኖቬምበር 2027 በአዲስ አበባ በሚካሄደው የዓለም አቀፉ COP32 የአየር ንብረት ጉባኤ በፊት የብሔራዊ የኃይል አውታርን ለማጠናከር እና የኤሌክትሪክ አቅርቦት አስተማማኝነትን ለማሻሻል የሚያስችሉ 18 የመሰረተ ልማት ፕሮጀክቶችን በማፋጠን ላይ ይገኛል። እነዚህ ፕሮጀክቶች የተንቀሳቃሽ ሰብስቴሽኖች ተከላ፣ የትራንስፎርመር አቅም ማሳደግ፣ የትራንስሚሽን መስመሮች ማሻሻያ እና የባትሪ ኃይል ማከማቻ ስርዓት (BESS) ዝርጋታን ያካተቱ ናቸው። ፕሮጀክቶቹ በተለይም በኢንፎርሜሽን ኮሙኒኬሽን ቴክኖሎጂ (ICT) ፓርክ እና በቦሌ ሌሚ ኢንዱስትሪ ፓርክ የሚገኙ ተቋማት አስተማማኝ የኃይል አቅርቦት እንዲያገኙ ታስበው የሚከናወኑ ናቸው።

ይህ የኃይል ማሻሻያ ፕሮጀክት በኢትዮጵያ ኤሌክትሪክ ኃይል የውስጥ ገቢ እና ከዓለም ባንክ በተገኘ 145.8 ሚሊዮን USD ብድር የሚሸፈን ነው። በፕሮጀክቱ የሚተገበረው የባትሪ ኃይል ማከማቻ ቴክኖሎጂ የኃይል ፍላጎት በሚጨምርበት ወቅት አውታሩን በማረጋጋት ረገድ ከፍተኛ ሚና እንደሚጫወት ተገልጿል። ኢትዮጵያ አብዛኛውን የኤሌክትሪክ ኃይል ከታዳሽ ምንጮች የምታመነጭ ቢሆንም፣ የዝናብ እጥረት በኃይል አቅርቦቷ ላይ ተጽዕኖ ስለሚያሳድር እንዲህ ያሉ የቴክኖሎጂ ማሻሻያዎች የኃይል አውታሩን ተለዋዋጭነት እና ቅልጥፍና ያሳድጋሉ።

🔗 Capital Ethiopia
#Energy #Ethiopia #Infrastructure

የአውሮፓ ህብረት የደን ጭፈጨፋ መመሪያ የኢትዮጵያ ቡና ላኪዎችን ስጋት ላይ ጣለ

ኦዲአይ ግሎባል (ODI Global) ያወጣው ጥናት እንደሚያመለክተው፣ የአውሮፓ ህብረት የሚያወጣው የደን ጭፈጨፋ ተቆጣጣሪ መመሪያ (EUDR) እስከ 60 በመቶ የሚሆኑ የኢትዮጵያ አነስተኛ ቡና አምራቾችን ከአውሮፓ ገበያ ሊያወጣ ይችላል። በጥናቱ መሠረት በኢትዮጵያ የቡና አቅርቦት ሰንሰለት ውስጥ እስከ 57 በመቶ የሚሆነው የክትትል ክፍተት ያለበት ሲሆን፣ አብዛኞቹ አምራቾች ምርታቸው ከደን መሬት አለመገኘቱን የሚያረጋግጥ የዲጂታል ጂኦሎኬሽን መረጃ የላቸውም። ይህ መመሪያ በታህሳስ 2026 ጀምሮ የሚተገበር ሲሆን፣ ወደ አውሮፓ በሚላኩ ምርቶች ላይ ጥብቅ የመከታተያ መረጃ እንዲኖር ያስገድዳል።

ኢትዮጵያ ከሚላከው የቡና ምርት 30 በመቶ ያህሉ ወደ አውሮፓ ህብረት የሚላክ በመሆኑ፣ ገደቡ የአገሪቱን ጠቅላላ የሀገር ውስጥ ምርት (GDP) እስከ 0.5 በመቶ ሊቀንስ እንደሚችል ጥናቱ ያስጠነቅቃል። የቡና ዘርፉ ለ20 ሚሊዮን ያህል ዜጎች የገቢ ምንጭ ሲሆን፣ ባለፈው በጀት ዓመት 3 ቢሊዮን USD የውጭ ምንዛሬ አስገኝቷል። ነገር ግን የትናንሽ አምራቾች የመሬት ካርታ አለመዘጋጀቱ፣ የቴክኒክ አቅም ማነስና ያልተደራጁ የግብይት አሰራሮች አምራቾች ከአውሮፓ ገበያ የመገለል ከፍተኛ ስጋት ደቅኖባቸዋል።

🔗 Birr Metrics
#Ethiopia #Coffee #Trade

Pesapal የ RACK ቢዝነስ ማኔጅመንት ሲስተምን ለማስፋፋት ከ Drift Consult ጋር ተባበረ

በምስራቅ አፍሪካ የሚንቀሳቀሰው የክፍያ መፍትሔ አቅራቢ Pesapal የ RACK የተሰኘውን የቢዝነስ ማኔጅመንት ፕላትፎርም አጠቃቀም ለማስፋፋት ከ Drift Consult ጋር የጋራ አጋርነት መመሥረቱን ይፋ አደረገ። ይህ አሰራር በችርቻሮ ንግድ እና በሆቴልና እንግዶችን የመቀበል ዘርፍ ላይ የተሰማሩ ተቋማት ሽያጭን፣ የዕቃ ክምችትን እና የክፍያ ሂደቶችን በአንድ የተቀናጀ ሲስተም ለመቆጣጠር ያስችላቸዋል። በስምምነቱ መሠረት Drift Consult የቴክኖሎጂ ትግበራ እና የንግድ አማካሪነት አገልግሎት የሚሰጥ ሲሆን፣ Pesapal ደግሞ በሞባይል ገንዘብ እና በካርድ የሚፈጸሙ የክፍያ መሰረተ ልማቶችን ያቀርባል።

በኬንያ የሚንቀሳቀሱ አነስተኛ እና መካከለኛ ኢንተርፕራይዞች ይህንን የተቀናጀ የዲጂታል ሲስተም መጠቀም መጀመራቸው በተበታተኑ አሰራሮች ምክንያት የሚያጋጥሟቸውን ተደራራቢ ፈተናዎች እንደሚያቃልልላቸው ተገልጿል። የ Pesapal መሥራች አጎስታ ሊኮ እንደገለጹት፣ አሁን ባለው ሁኔታ ንግዶች ከክፍያ ሥርዓት ባለፈ በጠቅላላ የሥራ እንቅስቃሴያቸው ላይ ሙሉ ግልጽነት የሚፈጥር ቴክኖሎጂ ያስፈልጋቸዋል። RACK ተቋማት በበርካታ ቅርንጫፎች የሚከናወኑ ሽያጮችን በቀጥታ ለመከታተል፣ ሂሳብን በራስ-ሰር ለማስታረቅ እና በከፍተኛ የሥራ ጫና ወቅት የትዕዛዝ አስተዳደርን ለማቃለል የሚያስችል አማራጭ ይዞ መጥቷል።

🔗 TechTrends KE
#Fintech #Kenya #Pesapal

Five35 Ventures ከጋናው Complete Farmer ከነበረው ኢንቨስትመንት 3.5 እጥፍ ትርፍ አገኘ

በሴቶች ላይ ትኩረት አድርጎ ኢንቨስት የሚያደርገው Five35 Ventures የተሰኘው የአፍሪካ የቬንቸር ካፒታል ተቋም፣ በጋናው የአግሪቴክ ኩባንያ Complete Farmer ላይ የነበረውን ሙሉ ድርሻ በመሸጥ ያወጣውን ኢንቨስትመንት 3.5 እጥፍ መመለሱን ይፋ አደረገ። ተቋሙ እ.ኤ.አ. በ2022 የመጀመሪያውን የፋይናንስ ድጋፍ ሲያደርግ የኩባንያው የገበያ ዋጋ 6 ሚሊዮን ዶላር የነበረ ሲሆን፣ አክሲዮኑ በተሸጠበት ወቅት የኩባንያው ዋጋ ወደ 49 ሚሊዮን ዶላር ከፍ ብሏል። ይህም የቬንቸር ካፒታል ተቋሙ በአራት ዓመታት የኢንቨስትመንት ቆይታው 38 በመቶ የውስጥ የትርፍ መጠን (IRR) እንዲያገኝ አስችሎታል።

ይህ የኢንቨስትመንት ሽያጭ በአፍሪካ የስታርታፕ ምህዳር በተለይም የግብርና ቴክኖሎጂ ዘርፍ አልፎ አልፎ የሚከሰት ስኬታማ የኢንቨስትመንት መውጫ እንደሆነ ተገልጿል። አነስተኛ አርሶ አደሮችን ከገዢዎች፣ ከግብአት አቅርቦት እና ከፋይናንስ ጋር የሚያገናኘው Complete Farmer፣ ከደንበኞቹ መካከል ከ55 እስከ 60 በመቶ የሚሆኑት ሴቶች ናቸው። Five35 Ventures ከትልቆቹ አራት የአፍሪካ የቴክኖሎጂ ማዕከላት ውጭ ባሉ ሁለተኛ ደረጃ ገበያዎች ላይ ትኩረት አድርጎ እንደሚሰራ ገልጾ፣ ከተገኘው ትርፍ በኋላ በቀጣይ ትልልቅ የኢንቨስትመንት ውሳኔዎችን ለማድረግ ማቀዱን አስታውቋል።

🔗 TechCabal
#VentureCapital #Agritech #Startups

Onafriq በናይጄሪያ የሚገኘውን Baxi የኤጀንት ባንክ አገልግሎት ከመዝጋቱ በፊት ለመሸጥ ሞክሮ ነበር

የፓን-አፍሪካ የክፍያ ተቋም የሆነው Onafriq በናይጄሪያ የሚገኘውን Baxi የተባለ የኤጀንት ባንክ ቢዝነስ ከመዝጋቱ ወራት በፊት ሙሉ በሙሉ ለመሸጥ ድርድር አድርጎ እንደነበር ይፋ ሆነ። ኩባንያው የኤጀንሲ አገልግሎቱን ጥቅምት 16 ቀን ከመዝጋቱ በፊት ግዢ ሊፈጽም ከሚችል አካል ጋር ስምምነት ላይ ለመድረስ ጥረት ሲያደርግ የነበረ ቢሆንም፣ ሽያጩ ሳይጠናቀቅ ቀርቷል። Onafriq በናይጄሪያ የነበረውን አውታረ መረብ የዘጋው በከፍተኛ የዋጋ ንረት፣ የናይጄሪያ ናይራ እሴት መቀነስ፣ የስራ ማስኬጃ ወጪዎች መጨመር እና በቀጥታ ከሂሳብ ወደ ሂሳብ (A2A) የሚደረጉ የዲጂታል ክፍያዎች መስፋፋት ምክንያት እንደሆነ አስታውቋል።

እንደ ኦዲት ሪፖርቶች መረጃ ከሆነ የOnafriq የኤጀንሲ አገልግሎት ገቢ በ2024 ዓ.ም በ56 በመቶ በመቀነስ ወደ 13.4 ሚሊዮን USD ዝቅ ብሏል። ኩባንያው ከሁለት ባንኮች የወሰደውን 15 ሚሊዮን USD ብድር መክፈል ያለበት ሲሆን፣ ከ460 ሺህ በላይ የሚሆኑ የBaxi ኤጀንቶች ገንዘባቸውን ወደ ሌላ አማራጭ እንዲያዛውሩ አሳስቧል። ይህ ውሳኔ በናይጄሪያ የPoS መሳሪያዎች ቁጥር ቢጨምርም የግብይቶች እድገት ግን አነስተኛ በመሆኑ በዘርፉ ላይ የተፈጠረውን ከፍተኛ ውድድር ያሳያል።

🔗 TechCabal
#Fintech #Nigeria #Onafriq

የደቡብ አፍሪካው Nedbank የኬንያውን NCBA ባንክ 66 በመቶ ድርሻ ገዛ

የደቡብ አፍሪካው Nedbank Group በኬንያው NCBA ባንክ ውስጥ የነበረውን የ66 በመቶ አብላጫ ድርሻ የመግዛት ሂደትን ሁሉንም አስፈላጊ የቁጥጥር ፈቃዶች በማግኘት ማጠናቀቁን ገለጸ። በሁለቱ ባንኮች መካከል በተደረገው ስምምነት መሠረት NCBA የ Nedbank አካል ሆኖ የሚያገለግል ሲሆን፣ የቀረው 34 በመቶ የባንኩ ድርሻ በናይሮቢ የአክሲዮን ገበያ (NSE) ላይ ለሕዝብ ክፍት ሆኖ ይቆያል። በባለአክሲዮኖች በኩል የቀረበው የድርሻ ሽያጭ ፍላጎት Nedbank ካቀደው በላይ በመሆኑ ተመጣጣኝ ክፍፍል በማድረግ የ66 በመቶው ይዞታ መረጋገጡ ተገልጿል።

NCBA በኬንያ፣ ኡጋንዳ፣ ታንዛኒያ፣ ሩዋንዳ፣ አይቮሪኮስት እና ጋና ከ60 ሚሊዮን በላይ ደንበኞች ያሉት ሲሆን፣ በተለይም ከ Safaricom ጋር በመተባበር የሚያቀርባቸው የዲጂታል ብድር ምርቶች ለዚህ ከፍተኛ የደንበኞች ቁጥር ዋነኛ ምክንያት ናቸው። ይህ ስምምነት Nedbank በምስራቅ አፍሪካ ገበያ የመጀመሪያውን ትልቅ የባንክ መዋቅር እንዲፈጥር ያስቻለው ሲሆን፣ NCBA የራሱን ብራንድ፣ የሀገር ውስጥ አመራሮችና የዲጂታል አገልግሎት መስመሮች እንዳለ አቀናጅቶ እንደሚቀጥል ተገልጿል።

🔗 TechTrends KE
#Banking #Kenya #Fintech

ኢትዮጵያ አህጉር አቀፍ የክፍያ ስርዓት የሆነውን PAPSSን በይፋ ተቀላቀለች

ኢትዮጵያ አህጉር አቀፍ የክፍያ እና የማጽጃ ስርዓት የሆነውን PAPSS በይፋ ተቀላቅላለች። የኢትዮጵያ ብሔራዊ ባንክ (NBE) እና ከአፍሪካ ኤክስፖርት-ኢምፖርት ባንክ ጋር የተያያዘው PAPSS ስርዓቱ መተግበር መጀመሩን አስታውቀዋል። ይህም በሃገራት መካከል የሚደረግ የንግድ እና የገንዘብ ልውውጥን ለማፋጠን ይረዳል።

🔗 Menafn
#Fintech #Ethiopia #PAPSS

የ Arba Minch University ተመራማሪው Addisu Fekadu Andeta የ FAO ሽልማት አሸነፉ

የ Arba Minch University መምህር እና ተመራማሪ የሆኑት Addisu Fekadu Andeta የእንሰት አመራረት እና ማቀናበር ሂደትን የሚያዘምኑ የቴክኖሎጂ ፈጠራዎችን በማቅረባቸው የ 2026 የ FAO Achievement Award አሸናፊ ሆነዋል። የ FAO ዋና ዳይሬክተር Qu Dongyu ሽልማቱን በሮም በተካሄደው የዓለም የምግብ ቀን ስነ-ስርዓት ላይ ያስረከቧቸው ሲሆን፣ ተመራማሪው የእንሰት ማፍላት ሂደትን የሚያፋጥኑ አነስተኛ ተህዋሲያን (microbial starter cultures) እና ሜካናይዝድ የማቀናበሪያ መሳሪያዎችን አልምተዋል። እነዚህ ቴክኖሎጂዎች የጉልበት ድካምን የሚቀንሱ፣ የማፍላት ጊዜን የሚያሳጥሩ እና ከምርት ስብሰባ በኋላ የሚከሰትን ብክነት የሚታደጉ ናቸው።

ተመራማሪው Lucy Enset በተሰኘው ስታርታፓቸው አማካኝነት የላቦራቶሪ ምርምሮችን ወደ ገበያ የሚቀርቡ እሴት የተጨመረባቸው ምርቶች በመቀየር ሳይንስን ከአነስተኛ አርሶ አደሮች ጋር በማገናኘት ላይ ይገኛሉ። ይህ አሰራር በተለይም በግብርናው ዘርፍ ለተሰማሩ የገጠር ሴቶች አዳዲስ የገቢ እና የሥራ ዕድሎችን የፈጠረ ሲሆን፣ ባህላዊውን የእንሰት ምግብ ዝግጅት ወደ ሳይንሳዊ እና ንግድ ነክ እድል በመቀየር የምግብ ዋስትናን ለማረጋገጥ እና የአየር ንብረት ለውጥን ለመቋቋም የሚረዳ መሆኑ ተገልጿል።

🔗 Fana
#Agritech #Ethiopia #Innovation

በኬንያ የሞባይል ገንዘብ ተመዝጋቢዎች ቁጥር 95.31 ሚሊዮን ደረሰ

በኬንያ የሞባይል ገንዘብ ተመዝጋቢዎች ቁጥር 95.31 ሚሊዮን መድረሱን የቅርብ ጊዜ መረጃዎች አመላከቱ። እስከ ኦገስት 2026 ባለው አንድ ዓመት ውስጥ ብቻ 7.85 ሚሊዮን አዳዲስ ተመዝጋቢዎች የተቀላቀሉ ሲሆን፣ የወርሃዊ የገንዘብ ዝውውር መጠን 5.90 ቢሊዮን USD ደርሷል። የ M-PESA አገልግሎት የገበያውን 88.8 በመቶ ድርሻ በመያዝ አሁንም የበላይነቱን የቀጠለ ሲሆን፣ የዲጂታል ክፍያዎች መስፋፋት ግን የኤጀንቶችን ቁጥር እንዲቀንስ አድርጓል። በአንፃሩ በኢትዮጵያ Telebirr 58.61 ሚሊዮን እንዲሁም Safaricom M-Pesa 5.2 ሚሊዮን ተመዝጋቢዎችን ማፍራት ችለዋል።

በኬንያ የሞባይል ገንዘብ ተዳራሽነት 84 በመቶ ቢደርስም፣ በFinAccess ጥናት መሰረት የህዝቡ የፋይናንስ ጤናማነት ከ39.4 በመቶ ወደ 18.3 በመቶ ዝቅ ብሏል። ይህም የዲጂታል ብድር እና አገልግሎቶች መስፋፋት ተጠቃሚዎችን ለፋይናንስ ችግር መዳረጉን አመላካች ነው። በመሆኑም ኬንያ ከ2025 እስከ 2028 በሚተገበረው አዲስ የፋይናንስ አካታችነት ስትራቴጂ ትኩረቷን ከአገልግሎት ተዳራሽነት ማሳደግ ባሻገር የዜጎችን የፋይናንስ ጤናማነት፣ ቁጠባ እና የደንበኞች ጥበቃ ወደ ማጠናከር አዙራለች።

🔗 Birr Metrics
#Fintech #Kenya #MobileMoney

የኢትዮጵያ የህዋ ቴክኖሎጂ ለአፍሪካ የመረጃ መር ልማት እያበረከተ ያለው አስተዋጽኦ ተገለጸ

ኢትዮጵያ በህዋ ቴክኖሎጂ እና በሳተላይት ተኮር የመሬት ምልከታ ዘርፍ ያሳየችው እድገት ለአህጉሪቱ የመረጃ መር የልማት እቅዶች ማደግ ከፍተኛ አስተዋጽኦ እያበረከተ መሆኑን የተባበሩት መንግስታት ድርጅት የአፍሪካ ኢኮኖሚ ኮሚሽን (ECA) አስታወቀ። በኢሲኤ የጂኦስፓሻል መረጃ አስተዳደር ክፍል ኃላፊ Andre Nonguierma እንደገለጹት፣ ኢትዮጵያ ወደ ህዋ ያመጠቀቻቸው ሳተላይቶች እና እያደገ የመጣው የህዋ ቴክኖሎጂ አጠቃቀም ሀገሪቱ ለሀገራዊ እቅድ ዝግጅት፣ ለፖሊሲ ቀረጻ እና ለልማት ክትትል የሚያስፈልጉ ወሳኝ መረጃዎችን የመሰብሰብ አቅሟን አሳድጎታል።

በአዲስ አበባ እየተካሄደ ባለው 10ኛው የአፍሪካ ስታቲስቲክስ ኮሚሽን ጉባኤ ላይ እንደተገለጸው፣ የጂኦስፓሻል መረጃዎች ለዘላቂ ልማት እና ለመሰረተ ልማት ኢንቨስትመንቶች አስፈላጊ ናቸው። የኢትዮጵያ ተሞክሮ ለሌሎች የአፍሪካ ሀገራት መልካም ተሞክሮ የሚሆን ሲሆን፣ አህጉራዊ ትብብርን በማጠናከር የጂኦስፓሻል መረጃዎችን ከኦፊሴላዊ ስታቲስቲክስ ዳታ ጋር ማቀናጀት መንግስታት በበቂ መረጃ ላይ የተመሰረቱ ውሳኔዎችን እንዲሰጡ፣ የህዝብ ፍላጎቶችን በትክክል እንዲለዩ እና የልማት ውጤቶችን እንዲከታተሉ ያስችላቸዋል።

🔗 Fana
#Ethiopia #SpaceTech #ECA

የደቡብ አፍሪካው Leova AI አለም አቀፍ የቴክኖሎጂ ውድድር ሁለተኛ ደረጃን ያዘ

በደቡብ አፍሪካው BioInformatiCo ኩባንያ የበለጸገው Leova የተሰኘ የ AI ፕላትፎርም በ CDISC AI Innovation Challenge አለም አቀፍ ውድድር ሁለተኛ ደረጃን አግኝቷል። ፕላትፎርሙ የህክምና እና የክትባት ምርምሮች ከመጀመራቸው በፊት የመረጃ ቋት ዝግጅት እና ፍተሻን በራስ-ሰር የሚያከናውን ሲሆን፥ አላስፈላጊ ስህተቶችን ቀድሞ ለመለየት የሚያስችል ነው። በውድድሩ ከ30 ተቋማት እና ግለሰቦች የተላኩ 50 ሀሳቦች የቀረቡ ሲሆን፥ የደቡብ አፍሪካው ቴክኖሎጂ ከ Novartis እና AWS ጥምረት በመቀጠል ሁለተኛ በመውጣት አህጉራዊ ስኬት አስመዝግቧል።

ይህ የ AI ቴክኖሎጂ ቀደም ሲል በልዩ ባለሙያዎች በአምስት ቀናት ውስጥ ይከናወን የነበረውን የመረጃ ፍተሻ እና ማረጋገጥ ስራ ወደ አንድ ቀን ዝቅ ማድረግ ችሏል። BioInformatiCo አገልግሎቱን ከደቡብ አፍሪካ ባሻገር በሌሎች ከሰሃራ በታች በሚገኙ የአፍሪካ ሀገራት፣ አሜሪካ፣ አውሮፓ እና ኦስትሬሊያ ለማስፋፋት እየሰራ ይገኛል። በተጨማሪም ኩባንያው ለንግድ እና ለቴክኖሎጂ እድገቱ የሚሆን የሲድ ፈንድ የኢንቨስትመንት ዙር በቅርቡ ለመክፈት ማቀዱን አስታውቋል።

🔗 ITWeb Africa
#AI #SouthAfrica #HealthTech

ኬንያ Konza Technopolisን የ BPO እና የዲጂታል ስራ እድል ፈጠራ ማዕከል ለማድረግ አቀደች

የኬንያ የቴክኖፖሊስ ልማት ባለስልጣን Konza Technopolisን የ BPO (Business Process Outsourcing) እና የዓለም አቀፍ ቢዝነስ አገልግሎቶች ማዕከል ለማድረግ የሚያስችሉ ተግባራትን እያከናወነ ይገኛል። ባለስልጣኑ በ Eldoret ከተማ በተካሄደው የ Rift Valley ግሎባል አገልግሎቶች ፎረም ላይ የ BPO Onboarding Framework የተሰኘ አዲስ አሰራር አስተዋውቋል። ይህ ማዕቀፍ ኢንቨስተሮች በስራው መስክ በቀላሉ እንዲሰማሩ እና የገበያ መግቢያ ጊዜያቸውን እንዲያፋጥኑ የሚረዳ አሰራር እንደሆነ ተገልጿል። በተጨማሪም በ Konza የሚገኘውን ብሄራዊ የዳታ ማዕከል እና አስተማማኝ የኢንተርኔት መሰረተ ልማት ይፋ አድርጓል።

ይህ ስራ በኬንያ የዲጂታል መሰረተ ልማትን ለማስፋፋት እና ከዋና ከተማዋ Nairobi ውጭ አዳዲስ የዲጂታል ስራ እድሎችን ለመፍጠር ያለመ ነው። ከዚህ በተጨማሪም ባለስልጣኑ በ Jitume Digital Enablement Programme በኩል ለወጣቶች የዲጂታል ክህሎት ስልጠና በመስጠት በዲጂታል ማዕከላት አማካኝነት ከስራ እድሎች ጋር ለማገናኘት እየሰራ ይገኛል። ባለስልጣኑ የ BPO ኢንቨስትመንትን ለመሳብ ከኢንዱስትሪው አካላት እና ከመንግስት ጋር ያለውን ትብብር እንደሚያጠናክር አስታውቋል።

🔗 TechAfrica News
#Kenya #KonzaTechnopolis #BPO

በአፍሪካ ከፍተኛ የስፔክትረም ዋጋ የቴሌኮም ኢንቨስትመንትን እና የዲጂታል እድገትን እየጎዳው መሆኑ ተገለጸ

በአፍሪካ የሚገኙ የሞባይል ኦፕሬተሮች የሚከፍሉት የራዲዮ ስፔክትረም ዋጋ ከፍተኛ መሆን የኔትወርክ ጥራትን ለማሻሻል እና ኢንቨስትመንትን ለማስፋፋት ዋነኛ እንቅፋት መሆኑን GSMA ይፋ ያደረገው አዲስ ሪፖርት አመላከተ። በሪፖርቱ መሰረት በአህጉሪቱ የሚገኙ የቴሌኮም ኩባንያዎች ከ7 GHz በታች ከአለም አቀፍ አማካይ በ24 በመቶ ያነሰ የስፔክትረም መጠን የሚይዙ ቢሆንም፣ ከገቢያቸው የሚያወጡት ክፍያ ድርሻ ግን 0.82 በመቶ በመሆን ከአለም አቀፉ 0.66 በመቶ ይበልጣል። ምንም እንኳን በ2025 የአህጉሪቱ የሞባይል ብሮድባንድ ሽፋን 92 በመቶ ቢደርስም፣ አሁንም 28 በመቶ የሚሆነው የአፍሪካ ህዝብ ብቻ ነው የሞባይል ኢንተርኔት የሚጠቀመው።

ከፍተኛ የስፔክትረም ዋጋ ኩባንያዎች በኔትወርክ ማበልጸግ ላይ የሚያደርጉትን ኢንቨስትመንት የሚገድብ ሲሆን፣ እንደ ግብፅ ባሉ ሀገራት የስፔክትረም ዋጋ በአስር አመታት ውስጥ ከአምስት እጥፍ በላይ መጨመሩ የቴሌኮም ኢንቨስትመንት በ40 በመቶ እንዲቀንስ አድርጓል። በአንፃሩ ታንዛኒያ በ5G ስፔክትረም ጨረታ ላይ የ30 በመቶ ቅናሽ በማድረግ እና የክፍያ ጊዜን በማራዘም አወንታዊ እርምጃ ወስዳለች። GSMA የአፍሪካ ተቆጣጣሪ አካላት የስፔክትረም ዋጋዎችን ከእውነተኛው የገበያ ሁኔታ ጋር በማስማማት፣ የፈቃድ ጊዜን ወደ 20 አመት በማሳደግ እና የሽፋን ግዴታዎችን በማቃለል የአህጉሪቱን የዲጂታል ክፍተት እንዲያጠበቡ አሳስቧል።

🔗 TechCabal
#Telecom #Africa #Connectivity

Vodacom በኬንያ ከሃገር ውስጥ ተጨባጭ ሁኔታዎች ጋር እየተጋፈጠ ነው

የቴሌኮም አቅራቢው Vodacom በኬንያ የቴሌኮም ገበያ ውስጥ ከሃገር ውስጥ ተጨባጭ ሁኔታዎች እና የተለያዩ ፈተናዎች ጋር እየተጋፈጠ እንደሚገኝ ተገለጸ። ኩባንያው በምስራቅ አፍሪካ በሚያደርገው የንግድ እንቅስቃሴ ውስጥ ከአካባቢው ገበያ ሁኔታዎች ጋር ለመላመድ እየሰራ ይገኛል።

🔗 The Common Sense
#Vodacom #Kenya #Telecom

ኢትዮ ቴሌኮም ለኔትወርክ ጣቢያዎቹ አዳዲስ የኃይል አማራጮችን ሊጠቀም ነው

ኢትዮ ቴሌኮም በመላ ኢትዮጵያ ለሚገኙ ከ10,600 በላይ የሞባይል ኔትወርክ ጣቢያዎቹ አስተማማኝ የኃይል አቅርቦት ለማረጋገጥ የሚያስችሉ አዳዲስ የኃይል ቴክኖሎጂዎችን ለማግኘት የሚያስችል ዓለም አቀፍ ጥሪ (RFI) አቀረበ። ኩባንያው ለዚሁ ተግባር የላቁ ባትሪዎችን፣ የፊዩል ሴል (fuel-cell) ቴክኖሎጂዎችን፣ እንዲሁም የተቀናጁ የፀሐይ እና የነፋስ ኃይል ማመንጫዎችን የሚያቀርቡ ዓለም አቀፍ አቅራቢዎችን እየፈለገ ይገኛል። ይህ እንቅስቃሴ ኩባንያው በ2025/26 የበጀት ዓመት 867 ሃይብሪድ የኃይል ሲስተሞችን፣ 215 አዳዲስ የፀሐይ ኃይል ጣቢያዎችን ከተከለ እና 774 ነባር የፀሐይ ኃይል መሰረተ ልማቶችን ካሻሻለ በኋላ የተከናወነ ነው። የቴሌኮም መሰረተ ልማት ዝርጋታው በተለይም የኤሌክትሪክ ኃይል በሌለባቸው የገጠር አካባቢዎች በፍጥነት እየተስፋፋ በመጣበት በአሁኑ ወቅት፣ ያልተቋረጠ የኃይል አቅርቦት ማግኘት ለኔትወርክ አስተማማኝነት እና ለዲጂታል ክፍያ አገልግሎቶች ወሳኝ ሆኗል። ኢትዮ ቴሌኮም የደንበኞቹን ቁጥር 90.12 ሚሊዮን ያደረሰ ሲሆን፣ የ4G ሽፋን 82.23 በመቶ ማድረሱ እና 5G አገልግሎትን በ33 ከተሞች ማስፋፋቱ የኃይል ፍላጎቱን በከፍተኛ ሁኔታ ጨምሮታል። በመሆኑም አዳዲስ የታደሰ ኃይል እና የባትሪ ቴክኖሎጂዎችን መጠቀም የኔትወርክ መቋረጥን በመቀነስ የዲጂታል ኢኮኖሚ እድገቱን ለማስቀጠል ይረዳል።

🔗 Birr Metrics
#EthioTelecom #Ethiopia #Energy

Vodacom በደቡብ አፍሪካ ምፑማላንጋ የኔትወርክ መሰረተ ልማትን ለማስፋፋት 600 ሚሊዮን ራንድ መድበ

የቴሌኮም አገልግሎት አቅራቢው Vodacom በደቡብ አፍሪካ ምፑማላንጋ ግዛት የብሮድባንድ ኢንተርኔት እና የኔትወርክ መሰረተ ልማትን ለማስፋፋት ከ600 ሚሊዮን ራንድ በላይ በጀት መደቡን ይፋ አደረገ። ኩባንያው በዘመነ ህሳቤው ባደረገው በዚህ ኢንቨስትመንት በገጠር፣ በከተሞች ዳርቻ እና አነስተኛ ገቢ ባላቸው አካባቢዎች የሚገኙ የሞባይል ጣቢያዎችን ቁጥር ከ1,300 በላይ ወደ 1,408 ያሳደገ ሲሆን፣ የ4G እና 5G የሞባይል አገልግሎቶች ተዳራሽነትን በፍጥነት ለማስፋፋት እየሰራ ይገኛል። በተጨማሪም በግዛቱ ከፋይበር ኢንተርኔት ጋር የተያያዙ የኔትወርክ ጣቢያዎችን ድርሻ ከ41 በመቶ ወደ 45 በመቶ ማሳደጉን አስታውቋል።

ይህ የኔትወርክ ማሻሻያ ፕሮጀክት በግዛቱ የሚገኙ ሁሉንም 17 የአካባቢ ማዘጋጃ ቤቶች የሚያካትት ሲሆን፣ የዲጂታል ክፍተቱን ለማጥበብ፣ የትምህርት እና የንግድ እንቅስቃሴዎችን ለመደገፍ እንዲሁም የኢኮኖሚ እድገትን ለማፋጠን ያለመ ነው። Vodacom የሃይል መቋረጥ፣ የስርቆት እና የቴክኖሎጂ ውድመቶችን ለመከላከል የመጠባበቂያ ሃይል ሲስተሞችን እና የኔትወርክ ማሻሻያዎችን ያደረገ ሲሆን፣ በክረምት ወቅት ሊከሰቱ የሚችሉ አስቸጋሪ የአየር ሁኔታዎችን ለመቋቋም ከ500 በላይ የኔትወርክ ጣቢያዎችን አጠናክሯል። በተጨማሪም በግዛቱ የአዲሱ ትውልድ ኔትወርክ ፍላጎት በመጨመሩ የ5G ዳታ አጠቃቀም ድርሻ 20 በመቶ መድረሱ ተገልጿል።

🔗 TechAfrica News
#Vodacom #SouthAfrica #Telecom

የዓለም ባንክ ለአፍሪካ የ AI ኮምፒዩቲንግ ከ Cassava እና Nvidia ጋር ተባበረ

የዓለም ባንክ ግሩፕ በታዳጊ ሀገራት የሚገኙ መንግስታት ተመጣጣኝ የ አርቲፊሻል ኢንተለጀንስ (AI) ኮምፒዩቲንግ አቅም እንዲያገኙ የሚያስችል አዲስ መርሃ ግብር ይፋ አደረገ። በቅድሚያ በአፍሪካ እና በላቲን አሜሪካ ሀገራት ላይ ትኩረት የሚያደርገው ይህ ጥረት፣ Pan-African የቴክኖሎጂ ተቋም የሆነውን Cassava Technologies እና የቺፕ አምራቹን Nvidia በዕውቀት አጋርነት አካቷል። አዲሱ አሰራር ሀገራት ከፍተኛ ወጪ የሚጠይቁ የዳታ ማዕከላትን በብቸኝነት ከመገንባት ይልቅ፣ ለ AI ሞዴሎች ግንባታ የሚያስፈልጉ የ GPU ኮምፒዩቲንግ አገልግሎቶችን በጋራ እና እንደተጠቀሙበት መጠን ክፍያ በመፈጸም በደመና (cloud) አማካኝነት እንዲጠቀሙ ያስችላቸዋል።

በቢሊየነሩ Strive Masiyiwa የተመሰረተው Cassava Technologies በደቡብ አፍሪካ በሚገኙ የዳታ ማዕከላት 12,000 የ Nvidia GPUዎችን በመትከል በጉዳዩ ላይ ቀደም ብሎ መስራት የጀመረ ሲሆን፣ አሰራሩን ወደ ኬንያ፣ ናይጄሪያ፣ ግብፅ እና ሞሮኮ ለማስፋፋት አቅዷል። የዓለም ባንክ ፕሬዝዳንት Ajay Banga ይፋ ያደረጉት አዲሱ የዲጂታል ስትራቴጂ በበኩሉ በአፍሪካ የኢንተርኔት ተዳራሽነትን ማሳደግ፣ የመሳሪያዎችን ዋጋ መቀነስ፣ የዲጂታል ክፍያና የማንነት ስርዓቶችን ማጠናከር እና ለአካባቢያዊ ችግሮች መፍትሔ የሚሰጡ የ "Small AI" ቴክኖሎጂዎችን ማስፋፋት ላይ ያተኮረ ነው።

🔗 TechTrends KE
#AI #WorldBank #Africa

የአዲስ አበባ ሳይንስና ቴክኖሎጂ ዩኒቨርሲቲ ተመራማሪዎች የቡና ተረፈ ምርትን ወደ ባዮ-ቁሳቁስ ቀየሩ

በአዲስ አበባ ሳይንስና ቴክኖሎጂ ዩኒቨርሲቲ የሚገኙ ተመራማሪዎች በከፍተኛ የድምፅ ሞገድ (ultrasound) በመጠቀም የቡና ተረፈ ምርትን ከፍተኛ ጥራት ወዳለው ማይክሮፋይብሪሌትድ ሴሉሎስ (cellulose) የሚቀይር አሰራር ዘረጉ። ይህ ባዮ-ቁሳቁስ ለተለያዩ ቁሳቁሶች ማጠናከሪያነት የሚያገለግል ሲሆን፣ ቀደም ሲል በሜዳ ላይ ይቃጠል የነበረውን የቡና ተረፈ ምርት ለተሻለ ጥቅም ለማዋል ያስችላል።

🔗 Ethiopian Business Review
#Ethiopia #Technology #Innovation

Ignite Capital የአነስተኛና መካከለኛ ኢንተርፕራይዞችን የኢንቨስትመንት ዝግጁነት ለማሳደግ የሚያስችል ፕሮጀክት እያካሄደ ነው

Ignite Capital በኢትዮጵያ የሚገኙ አነስተኛ እና መካከለኛ ኢንተርፕራይዞችን ለኢንቨስትመንት ዝግጁ ለማድረግ የሚያስችል 1.84 ሚሊዮን USD በጀት የተመደበለት ፕሮጀክት እያከናወነ ይገኛል። ፕሮግራሙ ከአፍሪካ ልማት ባንክ (AfDB) ስር በሚተዳደረው FAPA የተገኘ 999,250 USD የፋይናንስ ድጋፍን ጨምሮ ከ GIZ እና ከራሱ ከ Ignite Capital በተገኘ ሀብት የሚሸፈን ነው። ዋና አላማውም የንግድ ተቋማት ከባንክ ብድር ውጭ ካሉ የዲያስፖራ እና የኤንጅል ኢንቨስተሮች የካፒታል አቅርቦት ማግኘት እንዲችሉ የፋይናንስ አስተዳደር፣ የቢዝነስ ፕላን ዝግጅት፣ የድርጅት ግምገማ እና የኮርፖሬት አስተዳደር አቅማቸውን ማሳደግ ነው።

በተጨማሪም ፕሮጀክቱ የ Ignite Capitalን የዲጂታል ክራውድፈንዲንግ (Crowdfunding) መሰረተ ልማት እና የሶፍትዌር አቅም ለማሳደግ 175,000 USD በጀት መድቧል። ይህ እንቅስቃሴ የኢትዮጵያ ካፒታል ማርኬት ባለስልጣን (ECMA) ለክራውድፈንዲንግ ስራዎች የሚያስፈልጉ ህጋዊ እና አሰራራዊ መመሪያዎችን አዘጋጅቶ ውይይት በማድረግ ላይ ባለበት ወቅት የተከናወነ ሲሆን፣ ከተለመደው የባንክ ብድር ስርዓት ውጭ ያሉ እና የካፒታል እጥረት ያጋጠማቸውን አነስተኛና መካከለኛ ኢንተርፕራይዞች ከአማራጭ የፋይናንስ ምንጮች ጋር ለማገናኘት ትልቅ አስተዋጽኦ ይኖረዋል።

🔗 Birr Metrics
#Fintech #Ethiopia #SMEs