ኢትዮጵያ አርቲፊሻል ኢንተለጀንስን እና የዲጂታል ክህሎትን ለሥራ ዕድል ፈጠራ ትኩረት ሰጠች

ኢትዮጵያ የአርቲፊሻል ኢንተለጀንስ፣ የዲጂታል ክህሎት እና የሥራ ዕድል ፈጠራን ያቀናጀ አሰራር በመተግበር ላይ መሆኗን አቶ ኢዮብ ተካ ገለጹ። በዓለም ባንክ የሰው ሀብት ሚኒስትሮች ጉባኤ ላይ እንደተገለጸው፣ ሀገሪቱ ብሔራዊ የ AI ፖሊሲ፣ Digital Ethiopia 2030፣ የ5 ሚሊዮን ኮደሮች ኢኒሼቲቭ እና Medemer AI University የመሳሰሉ ስትራቴጂዎችን ተግባራዊ እያደረገች ነው። በተጨማሪም በሁለተኛ ደረጃ ትምህርት ቤቶች የ AI Coach እና AI Tutor የሙከራ ፕሮግራሞች የተጀመሩ ሲሆን፣ ከዓለም ባንክ ጋር በመተባበር ለቴክኒክና ሙያ ተቋማት የሚሆን በ AI የተደገፈ የክህሎት ማሳደጊያ ፕላትፎርም እየተዘጋጀ ይገኛል።

ይህ አሰራር በዋናነት ወጣቶች እና በስደተኛ መጠለያዎች የሚገኘው ማህበረሰብ ለገበያው የሚመጥን የቴክኖሎጂ ክህሎት እንዲያገኙ እና የሥራ ዕድል እንዲፈጠርላቸው ለማስቻል ያለመ ነው። የዲጂታል ክህሎት እድገትን ለማፋጠን የመንግስት፣ የአሰሪዎች እና የስልጠና ተቋማት የተቀናጀ ጥረት እንደሚያስፈልግ ተመልክቷል። አቶ ኢዮብ አክለውም የነዚህ ፕሮግራሞች ስኬት መለካት ያለበት በሰለጠኑ ሰዎች ቁጥር ሳይሆን ተማሪዎች ባገኙት ተጨባጭ ክህሎት እና በስራ እድል ተጠቃሚነታቸው እንደሆነ አስገንዝበዋል።

🔗 Fana
#AI #Ethiopia #DigitalSkills

Bolt በኬንያ Uber One እና Glovo Primeን የሚፎካከር አዲስ የደንበኝነት አገልግሎት ይፋ አደረገ

የታክሲ ጥሪ እና የትራንስፖርት አገልግሎት ሰጪው Bolt በኬንያ Bolt Plus የተሰኘ አዲስ የደንበኝነት ምዝገባ አገልግሎት ይፋ አደረገ። ይህ አዲስ አገልግሎት በወር 280 የኬንያ ሺሊንግ ወይም በዓመት 899 ሺሊንግ የሚያስከፍል ሲሆን፣ ተጠቃሚዎች በጉዞዎች ላይ እስከ 10 በመቶ ቅናሽ፣ ነጻ የምግብ እና የችርቻሮ ዕቃዎች ማድረስ እንዲሁም የቅድሚያ ሹፌር የማግኘት እድል ይሰጣቸዋል። ይህም ኩባንያው በወር 280 ሺሊንግ እና በዓመት 2,800 ሺሊንግ የሚያስከፍለውን Uber One እንዲሁም በወር 400 ሺሊንግ የሚያስከፍለውን Glovo Primeን በገበያው ላይ በቅርበት እንዲፎካከር ያደርገዋል።

በኬንያ የዲጂታል አገልግሎት ዘርፍ እየተስፋፋ የመጣው ይህ የደንበኝነት ፉክክር ኩባንያዎች ደንበኞቻቸውን በቋሚነት በራሳቸው መተግበሪያ ላይ ለማቆየት እና ተደጋጋሚ ክፍያዎችን ለማግኘት የሚያደርጉትን ጥረት ያሳያል። በተለይም የ Bolt የዓመታዊ ክፍያ ቅናሽ ከ Uber One ጋር ሲነጻጸር በከፍተኛ ሁኔታ አነስተኛ በመሆኑ ለተጠቃሚዎች የተሻለ አማራጭ ሆኖ ቀርቧል። ይሁን እንጂ የነዚህ አገልግሎቶች ስኬት ተጠቃሚዎች በየጊዜው በሚያደርጉት የጉዞ እና የትዕዛዝ መጠን እንዲሁም ለሹፌሮች እና አጋር ነጋዴዎች በሚያስገኘው ዘላቂ ኢኮኖሚያዊ ጥቅም ላይ የተመሰረተ ይሆናል።

🔗 TechTrends KE
#Tech #Kenya #Mobility

የደቡብ አፍሪካው FNB Connect የ eSIM ሽያጭ በከፍተኛ ሁኔታ ማደጉን ገለጸ

በደቡብ አፍሪካ የባንክ MVNO የሆነው FNB Connect ከዲጂታል ሽያጮቹ 30 በመቶ ያህሉ በ eSIM አማካኝነት የተከናወኑ መሆናቸውን አስታወቀ። የኩባንያው ዋና ሥራ አስፈጻሚ Sashin Sookroo እንደገለጹት፣ በባንኩ ሞባይል አፕሊኬሽን በኩል በቀጥታ የሚጫነው የ eSIM አገልግሎት በአገር ውስጥ የ144 በመቶ እንዲሁም በዓለም አቀፍ ደረጃ የ717 በመቶ ዓመታዊ የሽያጭ እድገት አስመዝግቧል። አገልግሎቱ በአሁኑ ወቅት በ800 የኔትወርክ አውታሮች አማካኝነት ከ240 በላይ አገራትን የሚያሸፍን ሲሆን፣ ደንበኞች የውጭ አገር ጉዞ ከማድረጋቸው ከ60 ቀናት በፊት የግሎባል ትራቭል የዳታ ጥቅሎችን ቀድመው የመግዛት እድል ይሰጣቸዋል።

FNB Connect በደቡብ አፍሪካ ለደንበኞቹ የ eSIM አገልግሎትን ማቅረብ የጀመረ የመጀመሪያው በባንክ ባለቤትነት የሚተዳደር MVNO ሲሆን፣ በአሁኑ ወቅት ከ1 ሚሊዮን በላይ ተመዝጋቢዎች አሉት። ኩባንያው የዲጂታል አገልግሎቶች ሽያጩ በ19.2 በመቶ ማደጉን ገልጿል። በደቡብ አፍሪካ የ eSIM አጠቃቀም እና የ MVNO ገበያ ድርሻ በፍጥነት እያደገ መምጣቱ በቴሌኮም እና በፋይናንስ ዘርፎች መካከል ያለውን ትስስር እያጠናከረው ይገኛል። በተጨማሪም ቨርቹዋል ሲም ካርዶች ከአካባቢ ጥበቃ አንጻር እና የሮሚንግ ክፍያ ስጋትን በማስቀረት ረገድ ከፍተኛ ጥቅም እያስገኙ እንደሆነ ተጠቅሷል።

🔗 ITWeb Africa
#eSIM #Telecom #SouthAfrica

ኬንያ በአፍሪካ የፋይናንስ ገበያዎች ኢንዴክስ አምስተኛ ደረጃን ያዘች

ኬንያ በ2026ቱ የአብሳ የአፍሪካ የፋይናንስ ገበያዎች ኢንዴክስ (Absa Africa Financial Markets Index) ሁለት ደረጃዎችን በማሻሻል ከአፍሪካ 5ኛ ደረጃን ያዘች። ሀገሪቱ በናይሮቢ የአክሲዮን ገበያ (NSE) የታየውን የንግድ እንቅስቃሴ ዕድገት እና የውጭ ሀገር ምንዛሬ የሚጠቀሙ የኢንቨስትመንት አማራጮችን ማቅረቧን ተከትሎ ከ100 ነጥብ 65 ነጥብ አግኝታለች። በተጨማሪም ኬንያ በገበያ ግልጽነት እና በታክስ እንዲሁም ሕጋዊ ማዕቀፎች ዘርፍ 100 በመቶ ሙሉ ነጥብ በማስመዝገብ ከደቡብ አፍሪካ ጋር እኩል ደረጃ ላይ ተቀምጣለች።

ደቡብ አፍሪካ፣ ሞሪሸስ እና ናሚቢያ የደረጃ ሰንጠረዡን በቅደም ተከተል ሲመሩ፣ ጋና ደግሞ 6ኛ ደረጃ ላይ ደርሳለች። ምንም እንኳን የኬንያ የፋይናንስ ገበያ እንቅስቃሴ ቢያድግም፣ የገበያ ጥልቀት እና የፔንሽን ፈንድ ልማት አሁንም ዝቅተኛ ደረጃ ላይ ይገኛሉ። ይህ የደረጃ ዕድገት ለሀገሪቱ የኢንቨስትመንት ሳቢነት ትልቅ አስተዋጽኦ ያለው ቢሆንም፣ የረጅም ጊዜ የካፒታል አቅርቦት ክፍተቶችን ለመድፈን ተጨማሪ የፋይናንስ ማሻሻያዎች እንደሚያስፈልጉ ሪፖርቱ አመልክቷል።

🔗 TechTrends KE
#Kenya #Finance #Investment

የደቡብ አፍሪካው Openserve የኢንተርኔት ኬብል ብልሽቶችን በ AI ለመከላከል የሚያስችል ቴክኖሎጂ ዘረጋ

የደቡብ አፍሪካው የቴሌኮም መሰረተ ልማት አቅራቢ Openserve በኔትወርክ ኦፐሬሽን ማዕከሉ (NOC) ውስጥ አርቲፊሻል ኢንተለጀንስ እና ማሽን ለርኒንግ ቴክኖሎጂዎችን ማካተቱን ይፋ አደረገ። ኩባንያው ሥራ ላይ ያዋለው የፋይበር ሴንሲንግ ቴክኖሎጂ በመሬት ላይ እና በባህር ስር በተዘረጉ የፋይበር መስመሮች አካባቢ የሚፈጠሩ የንዝረት እንቅስቃሴዎችን በመተንተን፣ በመስመሮቹ ላይ አደጋ ከመድረሱ እና አገልግሎት ከመቋረጡ በፊት ሊከሰቱ የሚችሉ ብልሽቶችን በቅድመ ሁኔታ ለይቶ ለማሳወቅ ያስችለዋል።

አዲሱ አሰራር Openserve የሚከታተላቸውን እንደ Equiano, WACS, SAT-3 እና EASSy ያሉ የባህር ስር ኬብሎችን እንዲሁም ከ90 ሺህ ኪሎሜትር በላይ የሚሸፍነውን የደቡብ አፍሪካ የፋይበር መስመር ደህንነት ለመጠበቅ ይረዳል። በ2024 በምዕራብ አፍሪካ የባህር ስር ኬብሎች መበጠስ ምክንያት በበርካታ የአፍሪካ ሀገራት ላይ ከፍተኛ የኢንተርኔት መስተጓጎል አጋጥሞ የነበረ ሲሆን፣ የ AI ቴክኖሎጂዎችን መጠቀም መሰረተ ልማቶችን በራስ-ሰር በመከታተል እና ጥገናዎችን በማፋጠን አደጋዎችን በቅድመ ሁኔታ ለመከላከል ያስችላል።

🔗 ITWeb Africa
#AI #Telecom #SouthAfrica

Digital Africa ለኢትዮጵያው ስታርታፕ ChipChip የፋይናንስ ድጋፍ አደረገ

Digital Africa በኢትዮጵያ ለመጀመሪያ ጊዜ ባደረገው የስታርታፕ ኢንቨስትመንት ChipChip የተሰኘውን የኢ-ኮሜርስ ፕላትፎርም ደገፈ። ይህ ድጋፍ ChipChip የግብርና ምርቶችን በቀጥታ ከአምራቾች ወደ ተጠቃሚዎች የሚያደርስበትን የዲጂታል አሰራር ለማስፋፋት ያግዘዋል።

🔗 Dealroom
#Ethiopia #ChipChip #Startups

ማይክሮሶፍት በኬንያ የሚገኘውን ለአፍሪካ የልማት ማዕከል በመዝጋት 400 ኢንጂነሮችን ቀነሰ

የአሜሪካው የቴክኖሎጂ ግዙፍ ኩባንያ Microsoft በኬንያ ናይሮቢ የሚገኘውን ለአፍሪካ የልማት ማዕከል (ADC) ሙሉ በሙሉ በመዝጋት ከ400 በላይ የሶፍትዌር ኢንጂነሮችን ከሥራ ማሰናበቱ ተገለጸ። ኩባንያው ቀደም ሲል በናይጄሪያ ሌጎስ የነበረውን ተመሳሳይ የምህንድስና ማዕከል የዘጋ ሲሆን፣ አሁን ደግሞ በዊንድሁክ፣ አቢጃን፣ ዳካር፣ አክራ እና ፖርት-ሉዊስ የሚገኙ የሽያጭ ቢሮዎቹንም አብሮ ዘግቷል። ይህ ውሳኔ ማይክሮሶፍት በአፍሪካ አህጉር ላይ የነበረውን የሶፍትዌር ምህንድስና እና የቴክኖሎጂ ልማት እንቅስቃሴ በከፍተኛ ሁኔታ የሚያቀጭጭ ሆኗል።

ማይክሮሶፍት እ.ኤ.አ. በ2019 ማዕከሉን ሲመሠርት ለአፍሪካውያን የቴክኖሎጂ ባለሙያዎች የሥራ ዕድል ለመፍጠር እና አህጉራዊ አቅምን ለመገንባት የ100 ሚሊዮን USD ኢንቨስትመንት ቃል ገብቶ ነበር። ሆኖም ኩባንያው እና ሌሎች የአለም አቀፍ የቴክኖሎጂ ኩባንያዎች ቢሊዮናት ዶላሮችን ወደ አርቲፊሻል ኢንተለጀንስ (AI) ቴክኖሎጂዎች እና ምርቶች ልማት በማዞር ላይ በመሆናቸው፣ የኩባንያው የሰራተኞች ቅነሳ ውሳኔ በአፍሪካ የቴክኖሎጂ ሥነ-ምህዳር እና በሀገር በቀል የቴክኖሎጂ ባለሙያዎች የወደፊት ተስፋ ላይ ትልቅ ጥያቄ እና ስጋት ደቅኗል።

🔗 TechCabal
#Microsoft #Kenya #AI

የአፍሪካ ዲጂታል መሠረተ ልማት ከዳታ ሴንተሮች ባለፈ የፕላትፎርም ንብርብር እንደሚያስፈልገው ተገለጸ

በአፍሪካ የዲጂታል መሠረተ ልማት ግንባታ ላይ የሚደረጉ ውይይቶች ከፋይበር እና ከዳታ ሴንተሮች ባለፈ የፕላትፎርም ንብርብር (platform layer) ላይ ማተኮር እንዳለባቸው የ whitesky.cloud ዋና ሥራ አስፈጻሚ Hans van Linschoten ገለጹ። እንደ ባለሙያው ገለጻ፣ ለአህጉሪቱ የሚሆኑ የደመና (cloud) እና የ AI አገልግሎቶችን ለማስኬድ በቢሊዮን ዶላር የሚቆጠሩ ዳታ ሴንተሮችን ከመገንባት ይልቅ ከ300 እስከ 500 ሺህ USD በሚደርስ አነስተኛ ካፒታል የሚገነቡ እና በሀገር ውስጥ ቡድኖች የሚተዳደሩ የፕላትፎርም አሰራሮች ያስፈልጋሉ። ለአብነትም በኡጋንዳ በ Raxio እና Deep Tech Hub የተዘረጉ የፕላትፎርም ሞዴሎች አነስተኛ ወጪ በማውጣት ለተቋማት አገልግሎት መስጠት ያስቻሉ አሰራሮች መሆናቸውን ጠቅሰዋል።

ይህ አቀራረብ የአፍሪካ መንግስታት እና ተቋማት በውጭ ሀገር የቴክኖሎጂ ኩባንያዎች ላይ ያላቸውን ጥገኝነት በመቀነስ የዲጂታል ሉአላዊነታቸውን ለማረጋገጥ ያስችላቸዋል ተብሏል። በተጨማሪም አህጉሪቱ አዳዲስ ክፍት የቴክኖሎጂ ስታንዳርዶችን በመጠቀም የተበጣጠሱ የመንግስት እና የፋይናንስ ዲጂታል አሰራሮችን ወደ አንድ ማምጣት እና የ AI ቴክኖሎጂዎችን በቀላሉ ለመተግበር የሚያስችል ዕድል እንደሚፈጥር ተመላክቷል።

🔗 TechTrends KE
#Cloud #Africa #AI

Arifpay እና KLIK በኢትዮጵያ የዲጂታል ክፍያን ለማስፋፋት ተባበሩ

Arifpay እና KLIK በኢትዮጵያ የዲጂታል ክፍያ አገልግሎቶችን ለማስፋፋት የሚያስችል የትብብር ስምምነት ተፈራረሙ። ይህ አጋርነት በሀገሪቱ የዲጂታል ክፍያ ስርዓትን ለማጠናከር እና የፋይናንስ ተዳራሽነትን ለማሳደግ ያለመ ነው።

🔗 Capital Newspaper
#Fintech #Ethiopia #DigitalPayments

በናይጄሪያ የፋይበር ኦፕቲክ ዝርጋታ ክፍያ መቀነስ የቴሌኮም ኢንቨስትመንትን ማሳደግ አለመቻሉ ተገለጸ

በናይጄሪያ የፋይበር ኦፕቲክ ኬብል ዝርጋታ ክፍያ (Right of Way) በክልሎች መካከል ከፍተኛ ልዩነት ቢኖረውም፣ ዝቅተኛ ክፍያ ማድረጉ ብቻ የቴሌኮም መሠረተ ልማት ኢንቨስትመንትን በበቂ ሁኔታ ማስፋፋት አልቻለም። የናይጄሪያ ኮሙኒኬሽን ኮሚሽን (NCC) ያወጣው መረጃ እንደሚያሳየው እንደ Ogun፣ Kano እና Rivers ያሉ በሜትር እስከ ₦6,600 (4.84 USD) የሚያስከፍሉ ክልሎች እያንዳንዳቸው ከ4,000 ኪሎሜትር በላይ የፋይበር ዝርጋታ አላቸው። በአንፃሩ ክፍያውን ሙሉ በሙሉ ያነሱት Jigawa እና Zamfara የዘረጉት መስመር ከ1,200 ኪሎሜትር አይበልጥም። ሌጎስ እና የፌደራል ዋና ከተማው (FCT) በጋራ ከ18,500 ኪሎሜትር በላይ ፋይበር በመዘርጋት የአገሪቱን 18.35% ድርሻ ይዘዋል።

ይህ የኢንቨስትመንት ልዩነት የሚያሳየው የቴሌኮም አቅራቢዎች ውሳኔ በክፍያ ቅናሾች ላይ ብቻ ሳይሆን በንግድ ማዕከላት፣ በደንበኞች ፍላጎት እና በግንባታ ወጪዎች ላይ የተመሰረተ መሆኑን ነው። እንደ ዓለም ባንክ መረጃ የመሬት ቁፋሮ እና የሲቪል ስራዎች እስከ 80% የሚሆነውን የብሮድባንድ ዝርጋታ ወጪ ይሸፍናሉ። በተጨማሪም እንደ LASIMRA እና NCC ባሉ ተቆጣጣሪዎች መካከል የሚታዩ የክፍያ ተመን አለመጣጣሞች ለኢንቨስተሮች ያልተረጋገጠ ወጪ በመፍጠር የኔትወርክ ማስፋፋት ስራውን እንደሚያወሳስቡት ተገልጿል።

🔗 TechCabal
#Telecom #Nigeria #Infrastructure

በደቡብ አፍሪካ የአርቲፊሻል ኢንተለጀንስ ትምህርት ኮርሶች ተመዝጋቢዎች ቁጥር በ75 በመቶ አደገ

በCoursera ይፋ የተደረገው የ2026 ዓለም አቀፍ የክህሎት ሪፖርት እንደሚያመለክተው፣ በደቡብ አፍሪካ የአርቲፊሻል ኢንተለጀንስ (AI) ኮርሶች ተመዝጋቢዎች ቁጥር በዓመት ውስጥ በ75 በመቶ ጨምሯል። በተጨማሪም በሂሳዊ አስተሳሰብ (critical thinking) ኮርሶች የተመዘገቡ ተማሪዎች ቁጥር በ132 በመቶ ያደገ ሲሆን፣ የኤአይ ደህንነት (AI security) ትምህርቶች በ236 በመቶ እንዲሁም የጄነሬቲቭ ኤአይ (generative AI) ኮርሶች በ161 በመቶ እድገት አሳይተዋል። ሪፖርቱ በዓለም ዙሪያ ከ300 ሚሊዮን በላይ ተማሪዎችን የመማር መረጃ መነሻ በማድረግ የተዘጋጀ ሲሆን፣ በደቡብ አፍሪካውያን ዘንድ የኤአይ ወኪሎች (agentic AI) እና የመረጃ ትንተና ትምህርቶች ከፍተኛ ተፈላጊነት አግኝተዋል።

የCoursera የመካከለኛው ምስራቅ እና አፍሪካ ስራ አስኪያጅ ካይስ ዜሪቢ እንደገለጹት፣ በደቡብ አፍሪካ እየታየ ያለው የኤአይ እና የሰብአዊ ክህሎቶች ትምህርት ፍላጎት እድገት ለሀገሪቱ የሰራተኛ ኃይል ልማት ጠንካራ መሰረት ይጥላል። ተቋማት እና አሰሪዎች እነዚህን ስልጠናዎች ከስራ እድሎች ጋር በማያያዝ የሰራተኞችን ምርታማነት ማሳደግ እንደሚገባቸውም ጠቁመዋል። በአሁኑ ወቅት በደቡብ አፍሪካ ከ1.6 ሚሊዮን በላይ ሰዎች በCoursera ፕላትፎርም ላይ የተመዘገቡ ሲሆን፣ የኬፕ ታውን እና የጆሃንስበርግ ዩኒቨርሲቲዎችም ከድርጅቱ ጋር በትብብር እየሰሩ ይገኛሉ።

🔗 ITWeb Africa
#AI #SouthAfrica #EdTech

በደቡብ አፍሪካ የሰራተኞች ማህበራት የ Shein እና Temu አገልግሎት እንዲታገድ ጠየቁ

የደቡብ አፍሪካው ትልቁ የሰራተኞች ማህበር ኮንግረስ (COSATU) የቻይናዎቹ የኦንላይን ገበያ መድረኮች Shein እና Temu በአገሪቱ እንዳይሰሩ እንዲታገዱ የሚደረገውን ዘመቻ መደገፉን አስታወቀ። ማህበሩ ውሳኔውን ያሳለፈው የጨርቃጨርቅ እና አልባሳት ሰራተኞች ማህበር (SACTWU) ባቀረበው የውሳኔ ሃሳብ መሰረት ሲሆን፣ መድረኮቹ በርካሽ ዋጋ ምርቶችን በማቅረብ የአገር ውስጥ አምራቾችን እና የችርቻሮ ነጋዴዎችን እየጎዱ ነው ብሏል። በጥናት መሰረት Shein እና Temu በ2024 በደቡብ አፍሪካ 7.3 ቢሊዮን ራንድ (444.1 ሚሊዮን USD) የሚያወጣ ሽያጭ ያካሄዱ ሲሆን፣ ይህም የአገሪቱን የኦንላይን የአልባሳት ሽያጭ 37 በመቶ ይሸፍናል።

የውጭ ኦንላይን ቸርቻሪዎች መስፋፋት በደቡብ አፍሪካ እስከ 2030 ድረስ ከ34 ሺህ በላይ የአምራችነት እና የችርቻሮ ዘርፍ የስራ እድሎችን ሊያጠፋ እንደሚችል ተገምቷል። የችርቻሮ ዘርፉ ተወካዮች በበኩላቸው መድረኮቹን ሙሉ በሙሉ ማገድ የገበያ ውድድርን እና የደንበኞችን አማራጭ እንደሚቀንስ ገልጸዋል። ይልቁንም መንግስት የውጭ ኩባንያዎች ተገቢውን የቫት (VAT) እና የጉምሩክ ቀረጥ መክፈላቸውን እንዲሁም ህግ ማክበራቸውን በትክክል መቆጣጠር እንዳለበት አሳስበዋል።

🔗 Benjamindada
#Ecommerce #SouthAfrica #Retail

የኢትዮጵያ ኤሌክትሪክ ኃይል 18 የኃይል መሰረተ ልማት ፕሮጀክቶችን እያፋጠነ ይገኛል

የኢትዮጵያ ኤሌክትሪክ ኃይል እ.ኤ.አ በኖቬምበር 2027 በአዲስ አበባ በሚካሄደው የዓለም አቀፉ COP32 የአየር ንብረት ጉባኤ በፊት የብሔራዊ የኃይል አውታርን ለማጠናከር እና የኤሌክትሪክ አቅርቦት አስተማማኝነትን ለማሻሻል የሚያስችሉ 18 የመሰረተ ልማት ፕሮጀክቶችን በማፋጠን ላይ ይገኛል። እነዚህ ፕሮጀክቶች የተንቀሳቃሽ ሰብስቴሽኖች ተከላ፣ የትራንስፎርመር አቅም ማሳደግ፣ የትራንስሚሽን መስመሮች ማሻሻያ እና የባትሪ ኃይል ማከማቻ ስርዓት (BESS) ዝርጋታን ያካተቱ ናቸው። ፕሮጀክቶቹ በተለይም በኢንፎርሜሽን ኮሙኒኬሽን ቴክኖሎጂ (ICT) ፓርክ እና በቦሌ ሌሚ ኢንዱስትሪ ፓርክ የሚገኙ ተቋማት አስተማማኝ የኃይል አቅርቦት እንዲያገኙ ታስበው የሚከናወኑ ናቸው።

ይህ የኃይል ማሻሻያ ፕሮጀክት በኢትዮጵያ ኤሌክትሪክ ኃይል የውስጥ ገቢ እና ከዓለም ባንክ በተገኘ 145.8 ሚሊዮን USD ብድር የሚሸፈን ነው። በፕሮጀክቱ የሚተገበረው የባትሪ ኃይል ማከማቻ ቴክኖሎጂ የኃይል ፍላጎት በሚጨምርበት ወቅት አውታሩን በማረጋጋት ረገድ ከፍተኛ ሚና እንደሚጫወት ተገልጿል። ኢትዮጵያ አብዛኛውን የኤሌክትሪክ ኃይል ከታዳሽ ምንጮች የምታመነጭ ቢሆንም፣ የዝናብ እጥረት በኃይል አቅርቦቷ ላይ ተጽዕኖ ስለሚያሳድር እንዲህ ያሉ የቴክኖሎጂ ማሻሻያዎች የኃይል አውታሩን ተለዋዋጭነት እና ቅልጥፍና ያሳድጋሉ።

🔗 Capital Ethiopia
#Energy #Ethiopia #Infrastructure

የአውሮፓ ህብረት የደን ጭፈጨፋ መመሪያ የኢትዮጵያ ቡና ላኪዎችን ስጋት ላይ ጣለ

ኦዲአይ ግሎባል (ODI Global) ያወጣው ጥናት እንደሚያመለክተው፣ የአውሮፓ ህብረት የሚያወጣው የደን ጭፈጨፋ ተቆጣጣሪ መመሪያ (EUDR) እስከ 60 በመቶ የሚሆኑ የኢትዮጵያ አነስተኛ ቡና አምራቾችን ከአውሮፓ ገበያ ሊያወጣ ይችላል። በጥናቱ መሠረት በኢትዮጵያ የቡና አቅርቦት ሰንሰለት ውስጥ እስከ 57 በመቶ የሚሆነው የክትትል ክፍተት ያለበት ሲሆን፣ አብዛኞቹ አምራቾች ምርታቸው ከደን መሬት አለመገኘቱን የሚያረጋግጥ የዲጂታል ጂኦሎኬሽን መረጃ የላቸውም። ይህ መመሪያ በታህሳስ 2026 ጀምሮ የሚተገበር ሲሆን፣ ወደ አውሮፓ በሚላኩ ምርቶች ላይ ጥብቅ የመከታተያ መረጃ እንዲኖር ያስገድዳል።

ኢትዮጵያ ከሚላከው የቡና ምርት 30 በመቶ ያህሉ ወደ አውሮፓ ህብረት የሚላክ በመሆኑ፣ ገደቡ የአገሪቱን ጠቅላላ የሀገር ውስጥ ምርት (GDP) እስከ 0.5 በመቶ ሊቀንስ እንደሚችል ጥናቱ ያስጠነቅቃል። የቡና ዘርፉ ለ20 ሚሊዮን ያህል ዜጎች የገቢ ምንጭ ሲሆን፣ ባለፈው በጀት ዓመት 3 ቢሊዮን USD የውጭ ምንዛሬ አስገኝቷል። ነገር ግን የትናንሽ አምራቾች የመሬት ካርታ አለመዘጋጀቱ፣ የቴክኒክ አቅም ማነስና ያልተደራጁ የግብይት አሰራሮች አምራቾች ከአውሮፓ ገበያ የመገለል ከፍተኛ ስጋት ደቅኖባቸዋል።

🔗 Birr Metrics
#Ethiopia #Coffee #Trade

Pesapal የ RACK ቢዝነስ ማኔጅመንት ሲስተምን ለማስፋፋት ከ Drift Consult ጋር ተባበረ

በምስራቅ አፍሪካ የሚንቀሳቀሰው የክፍያ መፍትሔ አቅራቢ Pesapal የ RACK የተሰኘውን የቢዝነስ ማኔጅመንት ፕላትፎርም አጠቃቀም ለማስፋፋት ከ Drift Consult ጋር የጋራ አጋርነት መመሥረቱን ይፋ አደረገ። ይህ አሰራር በችርቻሮ ንግድ እና በሆቴልና እንግዶችን የመቀበል ዘርፍ ላይ የተሰማሩ ተቋማት ሽያጭን፣ የዕቃ ክምችትን እና የክፍያ ሂደቶችን በአንድ የተቀናጀ ሲስተም ለመቆጣጠር ያስችላቸዋል። በስምምነቱ መሠረት Drift Consult የቴክኖሎጂ ትግበራ እና የንግድ አማካሪነት አገልግሎት የሚሰጥ ሲሆን፣ Pesapal ደግሞ በሞባይል ገንዘብ እና በካርድ የሚፈጸሙ የክፍያ መሰረተ ልማቶችን ያቀርባል።

በኬንያ የሚንቀሳቀሱ አነስተኛ እና መካከለኛ ኢንተርፕራይዞች ይህንን የተቀናጀ የዲጂታል ሲስተም መጠቀም መጀመራቸው በተበታተኑ አሰራሮች ምክንያት የሚያጋጥሟቸውን ተደራራቢ ፈተናዎች እንደሚያቃልልላቸው ተገልጿል። የ Pesapal መሥራች አጎስታ ሊኮ እንደገለጹት፣ አሁን ባለው ሁኔታ ንግዶች ከክፍያ ሥርዓት ባለፈ በጠቅላላ የሥራ እንቅስቃሴያቸው ላይ ሙሉ ግልጽነት የሚፈጥር ቴክኖሎጂ ያስፈልጋቸዋል። RACK ተቋማት በበርካታ ቅርንጫፎች የሚከናወኑ ሽያጮችን በቀጥታ ለመከታተል፣ ሂሳብን በራስ-ሰር ለማስታረቅ እና በከፍተኛ የሥራ ጫና ወቅት የትዕዛዝ አስተዳደርን ለማቃለል የሚያስችል አማራጭ ይዞ መጥቷል።

🔗 TechTrends KE
#Fintech #Kenya #Pesapal

Five35 Ventures ከጋናው Complete Farmer ከነበረው ኢንቨስትመንት 3.5 እጥፍ ትርፍ አገኘ

በሴቶች ላይ ትኩረት አድርጎ ኢንቨስት የሚያደርገው Five35 Ventures የተሰኘው የአፍሪካ የቬንቸር ካፒታል ተቋም፣ በጋናው የአግሪቴክ ኩባንያ Complete Farmer ላይ የነበረውን ሙሉ ድርሻ በመሸጥ ያወጣውን ኢንቨስትመንት 3.5 እጥፍ መመለሱን ይፋ አደረገ። ተቋሙ እ.ኤ.አ. በ2022 የመጀመሪያውን የፋይናንስ ድጋፍ ሲያደርግ የኩባንያው የገበያ ዋጋ 6 ሚሊዮን ዶላር የነበረ ሲሆን፣ አክሲዮኑ በተሸጠበት ወቅት የኩባንያው ዋጋ ወደ 49 ሚሊዮን ዶላር ከፍ ብሏል። ይህም የቬንቸር ካፒታል ተቋሙ በአራት ዓመታት የኢንቨስትመንት ቆይታው 38 በመቶ የውስጥ የትርፍ መጠን (IRR) እንዲያገኝ አስችሎታል።

ይህ የኢንቨስትመንት ሽያጭ በአፍሪካ የስታርታፕ ምህዳር በተለይም የግብርና ቴክኖሎጂ ዘርፍ አልፎ አልፎ የሚከሰት ስኬታማ የኢንቨስትመንት መውጫ እንደሆነ ተገልጿል። አነስተኛ አርሶ አደሮችን ከገዢዎች፣ ከግብአት አቅርቦት እና ከፋይናንስ ጋር የሚያገናኘው Complete Farmer፣ ከደንበኞቹ መካከል ከ55 እስከ 60 በመቶ የሚሆኑት ሴቶች ናቸው። Five35 Ventures ከትልቆቹ አራት የአፍሪካ የቴክኖሎጂ ማዕከላት ውጭ ባሉ ሁለተኛ ደረጃ ገበያዎች ላይ ትኩረት አድርጎ እንደሚሰራ ገልጾ፣ ከተገኘው ትርፍ በኋላ በቀጣይ ትልልቅ የኢንቨስትመንት ውሳኔዎችን ለማድረግ ማቀዱን አስታውቋል።

🔗 TechCabal
#VentureCapital #Agritech #Startups

Onafriq በናይጄሪያ የሚገኘውን Baxi የኤጀንት ባንክ አገልግሎት ከመዝጋቱ በፊት ለመሸጥ ሞክሮ ነበር

የፓን-አፍሪካ የክፍያ ተቋም የሆነው Onafriq በናይጄሪያ የሚገኘውን Baxi የተባለ የኤጀንት ባንክ ቢዝነስ ከመዝጋቱ ወራት በፊት ሙሉ በሙሉ ለመሸጥ ድርድር አድርጎ እንደነበር ይፋ ሆነ። ኩባንያው የኤጀንሲ አገልግሎቱን ጥቅምት 16 ቀን ከመዝጋቱ በፊት ግዢ ሊፈጽም ከሚችል አካል ጋር ስምምነት ላይ ለመድረስ ጥረት ሲያደርግ የነበረ ቢሆንም፣ ሽያጩ ሳይጠናቀቅ ቀርቷል። Onafriq በናይጄሪያ የነበረውን አውታረ መረብ የዘጋው በከፍተኛ የዋጋ ንረት፣ የናይጄሪያ ናይራ እሴት መቀነስ፣ የስራ ማስኬጃ ወጪዎች መጨመር እና በቀጥታ ከሂሳብ ወደ ሂሳብ (A2A) የሚደረጉ የዲጂታል ክፍያዎች መስፋፋት ምክንያት እንደሆነ አስታውቋል።

እንደ ኦዲት ሪፖርቶች መረጃ ከሆነ የOnafriq የኤጀንሲ አገልግሎት ገቢ በ2024 ዓ.ም በ56 በመቶ በመቀነስ ወደ 13.4 ሚሊዮን USD ዝቅ ብሏል። ኩባንያው ከሁለት ባንኮች የወሰደውን 15 ሚሊዮን USD ብድር መክፈል ያለበት ሲሆን፣ ከ460 ሺህ በላይ የሚሆኑ የBaxi ኤጀንቶች ገንዘባቸውን ወደ ሌላ አማራጭ እንዲያዛውሩ አሳስቧል። ይህ ውሳኔ በናይጄሪያ የPoS መሳሪያዎች ቁጥር ቢጨምርም የግብይቶች እድገት ግን አነስተኛ በመሆኑ በዘርፉ ላይ የተፈጠረውን ከፍተኛ ውድድር ያሳያል።

🔗 TechCabal
#Fintech #Nigeria #Onafriq

የደቡብ አፍሪካው Nedbank የኬንያውን NCBA ባንክ 66 በመቶ ድርሻ ገዛ

የደቡብ አፍሪካው Nedbank Group በኬንያው NCBA ባንክ ውስጥ የነበረውን የ66 በመቶ አብላጫ ድርሻ የመግዛት ሂደትን ሁሉንም አስፈላጊ የቁጥጥር ፈቃዶች በማግኘት ማጠናቀቁን ገለጸ። በሁለቱ ባንኮች መካከል በተደረገው ስምምነት መሠረት NCBA የ Nedbank አካል ሆኖ የሚያገለግል ሲሆን፣ የቀረው 34 በመቶ የባንኩ ድርሻ በናይሮቢ የአክሲዮን ገበያ (NSE) ላይ ለሕዝብ ክፍት ሆኖ ይቆያል። በባለአክሲዮኖች በኩል የቀረበው የድርሻ ሽያጭ ፍላጎት Nedbank ካቀደው በላይ በመሆኑ ተመጣጣኝ ክፍፍል በማድረግ የ66 በመቶው ይዞታ መረጋገጡ ተገልጿል።

NCBA በኬንያ፣ ኡጋንዳ፣ ታንዛኒያ፣ ሩዋንዳ፣ አይቮሪኮስት እና ጋና ከ60 ሚሊዮን በላይ ደንበኞች ያሉት ሲሆን፣ በተለይም ከ Safaricom ጋር በመተባበር የሚያቀርባቸው የዲጂታል ብድር ምርቶች ለዚህ ከፍተኛ የደንበኞች ቁጥር ዋነኛ ምክንያት ናቸው። ይህ ስምምነት Nedbank በምስራቅ አፍሪካ ገበያ የመጀመሪያውን ትልቅ የባንክ መዋቅር እንዲፈጥር ያስቻለው ሲሆን፣ NCBA የራሱን ብራንድ፣ የሀገር ውስጥ አመራሮችና የዲጂታል አገልግሎት መስመሮች እንዳለ አቀናጅቶ እንደሚቀጥል ተገልጿል።

🔗 TechTrends KE
#Banking #Kenya #Fintech

ኢትዮጵያ አህጉር አቀፍ የክፍያ ስርዓት የሆነውን PAPSSን በይፋ ተቀላቀለች

ኢትዮጵያ አህጉር አቀፍ የክፍያ እና የማጽጃ ስርዓት የሆነውን PAPSS በይፋ ተቀላቅላለች። የኢትዮጵያ ብሔራዊ ባንክ (NBE) እና ከአፍሪካ ኤክስፖርት-ኢምፖርት ባንክ ጋር የተያያዘው PAPSS ስርዓቱ መተግበር መጀመሩን አስታውቀዋል። ይህም በሃገራት መካከል የሚደረግ የንግድ እና የገንዘብ ልውውጥን ለማፋጠን ይረዳል።

🔗 Menafn
#Fintech #Ethiopia #PAPSS

የ Arba Minch University ተመራማሪው Addisu Fekadu Andeta የ FAO ሽልማት አሸነፉ

የ Arba Minch University መምህር እና ተመራማሪ የሆኑት Addisu Fekadu Andeta የእንሰት አመራረት እና ማቀናበር ሂደትን የሚያዘምኑ የቴክኖሎጂ ፈጠራዎችን በማቅረባቸው የ 2026 የ FAO Achievement Award አሸናፊ ሆነዋል። የ FAO ዋና ዳይሬክተር Qu Dongyu ሽልማቱን በሮም በተካሄደው የዓለም የምግብ ቀን ስነ-ስርዓት ላይ ያስረከቧቸው ሲሆን፣ ተመራማሪው የእንሰት ማፍላት ሂደትን የሚያፋጥኑ አነስተኛ ተህዋሲያን (microbial starter cultures) እና ሜካናይዝድ የማቀናበሪያ መሳሪያዎችን አልምተዋል። እነዚህ ቴክኖሎጂዎች የጉልበት ድካምን የሚቀንሱ፣ የማፍላት ጊዜን የሚያሳጥሩ እና ከምርት ስብሰባ በኋላ የሚከሰትን ብክነት የሚታደጉ ናቸው።

ተመራማሪው Lucy Enset በተሰኘው ስታርታፓቸው አማካኝነት የላቦራቶሪ ምርምሮችን ወደ ገበያ የሚቀርቡ እሴት የተጨመረባቸው ምርቶች በመቀየር ሳይንስን ከአነስተኛ አርሶ አደሮች ጋር በማገናኘት ላይ ይገኛሉ። ይህ አሰራር በተለይም በግብርናው ዘርፍ ለተሰማሩ የገጠር ሴቶች አዳዲስ የገቢ እና የሥራ ዕድሎችን የፈጠረ ሲሆን፣ ባህላዊውን የእንሰት ምግብ ዝግጅት ወደ ሳይንሳዊ እና ንግድ ነክ እድል በመቀየር የምግብ ዋስትናን ለማረጋገጥ እና የአየር ንብረት ለውጥን ለመቋቋም የሚረዳ መሆኑ ተገልጿል።

🔗 Fana
#Agritech #Ethiopia #Innovation

በኬንያ የሞባይል ገንዘብ ተመዝጋቢዎች ቁጥር 95.31 ሚሊዮን ደረሰ

በኬንያ የሞባይል ገንዘብ ተመዝጋቢዎች ቁጥር 95.31 ሚሊዮን መድረሱን የቅርብ ጊዜ መረጃዎች አመላከቱ። እስከ ኦገስት 2026 ባለው አንድ ዓመት ውስጥ ብቻ 7.85 ሚሊዮን አዳዲስ ተመዝጋቢዎች የተቀላቀሉ ሲሆን፣ የወርሃዊ የገንዘብ ዝውውር መጠን 5.90 ቢሊዮን USD ደርሷል። የ M-PESA አገልግሎት የገበያውን 88.8 በመቶ ድርሻ በመያዝ አሁንም የበላይነቱን የቀጠለ ሲሆን፣ የዲጂታል ክፍያዎች መስፋፋት ግን የኤጀንቶችን ቁጥር እንዲቀንስ አድርጓል። በአንፃሩ በኢትዮጵያ Telebirr 58.61 ሚሊዮን እንዲሁም Safaricom M-Pesa 5.2 ሚሊዮን ተመዝጋቢዎችን ማፍራት ችለዋል።

በኬንያ የሞባይል ገንዘብ ተዳራሽነት 84 በመቶ ቢደርስም፣ በFinAccess ጥናት መሰረት የህዝቡ የፋይናንስ ጤናማነት ከ39.4 በመቶ ወደ 18.3 በመቶ ዝቅ ብሏል። ይህም የዲጂታል ብድር እና አገልግሎቶች መስፋፋት ተጠቃሚዎችን ለፋይናንስ ችግር መዳረጉን አመላካች ነው። በመሆኑም ኬንያ ከ2025 እስከ 2028 በሚተገበረው አዲስ የፋይናንስ አካታችነት ስትራቴጂ ትኩረቷን ከአገልግሎት ተዳራሽነት ማሳደግ ባሻገር የዜጎችን የፋይናንስ ጤናማነት፣ ቁጠባ እና የደንበኞች ጥበቃ ወደ ማጠናከር አዙራለች።

🔗 Birr Metrics
#Fintech #Kenya #MobileMoney