💥አንድ የስራ ተቆጣጣሪ ባለሞያ የኮለን ኮንክሪት ከመሞላቱ በፊት ፎርምወርክ ስራው ላይ መሟላታቸውን ማረጋገጥ የሚገባው መሰረታዊ ነጥቦች:

[Elements of good Column formwork finish]

1.ጥብቅ መሆኑን/Formwork rigidity/
የተዘጋጀው ፎርምወርክ የራሱን ክብደት/self weight/፣የብረቱን ክብደት፣የርጥብ ኮንክሪቱን ክብደት፣ የኮንክሪት ሰራተኞች፣ የንፋስ ግፊት፣ የስራ መሳሪያዎችና ሌሎች ሊያጋጥሙ የሚችሉ ጫናዎችን የሚቋቋም ሆኖ በቂ ጥንካሬ ኖሮት መሰራቱን ማረጋገጥ የመጀመሪያ ስራ ይሆናል።

2.የፎርምወርክ ጥራት/Quality of formwork material/
ለፎርምወርክ ስራ ጥቅም ላይ የዋለው እቃ ያልተጣመመ፣ ያላበጠና ያልጎበጠ ፣ወጥነት ያለው ፣ያልተቀደደና ጥሩ ጥንካሬና የመሸከም አቅም ያለው መሆኑን ማረጋገጥ ሌላ አስፈላጊ ስራ ነው።

3.አቀባዊ ሊኛ/Vertical alignment/
የተዘጋጀው ኮለን ፎርምወርክ ዲዛይኑ እንደሚጠይቀው ልክ በሚገባ ወደላይ ቀጥ ማለቱን ማረጋገጥ አለበት።

4.አግድም ሊኛ/Horizontal alignment/
የተዘጋጀው ኮለን ፎርምወርክ ዲዛይኑ እንደሚጠይቀው ከሌሎች ኮለኖች አንጻር ያለው አቀማመጥ፣ ከታወቀ መነሻ በሚገባ ወጥነት ያለው ሆኖ መቀመጡን ማረጋገጥ አለበት።

5.የኮለን ወርድና ስፋት ልክ/Design dimension/
በዲዛይኑ መሰረት የኮለኑን ወርድና ስፋት ከፎርምወርኩ አቀናንሶ ትክክል መሆኑን ማረጋገጥ።

6.ከመነሻው ያለው ርቀት/Distance from reference/center to center/
ከታወቀ መነሻ በመነሳት አንዱ ኮለን ከሌላው ኮለን ርቆ የተቀመጠው በዲዛይኑ መሰረት መሆኑን ማረጋገጥ።

7.መሃል ገጠምነት/Eccentricity/
ተንጠልጣይ ወለል/Suspended floors/ በሚኖራቸው ግንባታዎች ላይ የላይኛው ወለል ኮለን ከታችኛው ወለል ኮለን ጋር ሴንተራቸው ፍፁም መሃል ገጠም/eccentric/ መሆኑን ማረጋገጥ አስፈላጊ ነው።

8.ከብረቱ ያለው ተገቢ ርቀት
/Concrete cover/
ለኮንክሪት ሽፋን ዲዛይኑ የሚጠይቀው ተገቢ መጠን፣ በፎርምወርኩና በብረቱ መሃል በልዩ ጡብ/Spacers/ መለየቱን ማረጋገጥ ሌላው በጣም አስፈላጊው ነጥብ ነው።

https://t.me/engineer03

🪐ዲዛይን ቢድ ቢዩልድ(Design bid build)(DBB) VS ዲዛይን ቢዩልድ(Design build)(DB)
               
1, ዲዛይን ቢድ ቢዩልድ(Design bid build)(DBB)

✨በኮንስትራክሽን ጉዳይ በአብዛኛው በሀገራችን የሚሰራበት የፕሮጀክት አይነት ዲዛይኑን አሰሪው በራሱ መንገድ እንዲዘጋጅ ካደረገ በኃላ ግንባታውን በተቋራጭ እንዲከናወን የሚያደርግበት ነው።ይሄውም ዲዛይን ቢድ ቢዩልድ(Design bid build)(DBB) በመባል ይታወቃል፡፡በዚህ የፕሮጀክት አይነት የታቀደውን ግንባታ ዲዛይኑን አሰሪው በራሱ አርክቴክት ወይም በሌላ ሶስተኛ ወገን/ በሌላ አርክቴክት ድርጅት/ እንዲከናወን ያደርጋል፡፡
በመቀጠልም በተዘጋጀው ዲዛይን መሰረት ግንባታውን የሚያከናውን ተቋራጭ ወደመምረጥ ሂደት ይገባል፡፡የግንባታው ባለቤት የመንግስት መስሪያ ቤት የሆነ እንደሆነ ግንባታውን የሚያከናውን ተቋራጭ የመምረጡ ስራ የሚከናወነው በግዥ ህግ መሰረት ይሆናል፡፡ይሄ አይነቱ ፕሮጀክት በሀገራችን የተለመደ ነው፡፡
              

2, ዲዛይን ቢዩልድ(Design build)(DB)

🌟በሌላ በኩል ደግሞ ተቋራጩ ዲዛይኑን እና ግንባታውን በራሱ የሚያከናውንበት የፕሮጀክት አይነትም አለ።ይሄውም ዲዛይን ቢዩልድ(Design build)(DB) ይባላል፡፡በዚህ የፕሮጀክት አይነት ተቋራጩ የታቀደውን ግንባታ ዲዛይኑን በራሱ አርክቴክት ወይም በሌላ የአርክቴክት ድርጅት አማካይነት ያከናውናል፡፡የአርክቴክት ስራው የሚያስከትለው ሀላፊነት የተቋራጩ ይሆናል፡፡ከዲዛይን ስራው ጋር የተያያዘ ችግር የሚያስከትለው ሀላፊነት አሰሪውን/የግንባታውን ባለቤት አይነካውም፡፡ሆኖም ተቋራጩ ዲዛይኑን ያሰራው በሌላ የአርክቴክት ድርጅት አማካይነት የሆነ እንደሆነ ከአርክቴክቸር ስራው ጋር በተያያዘ ተቋራጩ ለአሰሪው የሚኖርበት ሀላፊነት እንደተጠበቀ ሆኖ አርክቴክቱም ለተቋራጩ በፍትሀብሄር ህጉ ስለእውቀት ስራ ውል በተደነገገው አግባብ ሀላፊነት ይኖርበታል ማለት ነው፡፡
በዚህ አይነት ፕሮጀክት የግንባታው ባለቤት/አሰሪው ሙሉ በሙሉ የኮንስትራክሽን ስጋቶችን/risks/ ወደ ተቋራጩ ያስተላልፋል፡፡ይህ ማለት አሰሪው ውጤቱን ማለትም ግንባታውን በመጀመሪያ በቀረበለት ዲዛይን አግባብ በጥራት ተከናውኖለት ከመረከብና በውሉ የተቀመጠውን የግንባታ ዋጋ ከመክፈል ባለፈ ማናቸውም አይነት ሀላፊነት አይኖርበትም ማለት ነው፡፡ለአብነት ለመጥቀስ ያህል የኢትዮጽያ መንገዶች ባለስልጣን(ERA) ዲዛይን ቢዩልድ የመንገድ ፕሮጀክት ሲኖረው ተወዳዳሪ ተቋራጮች የሰርቨየይንግና ዲዛይን ስራዎችን በራሳቸው ከሰሩ በኋላ በዋጋ ይወዳደራሉ፡፡ተቋራጮቹ ዲዛይኑን ሲሰሩ አሮጌ ድልድዮች ካሉ እና ተጠግነው በአዲስ ድልድይ የጥራት ደረጃ መድረስ የሚችሉ ከሆነ ተቋራጮች እንደየፍላጐታቸውና ሙያዊ ምርመራቸው/ምክንያታቸው ተጠጋኝ ድልድይ እና በአዲስ የሚገነባ ድልድይ እያሉ በዝርዝር በዲዛይን አካተው የሚያቀርቡ ሲሆን ምንም ሆነ ምን በውጤት ደረጃ አሰሪው በሚፈልገው የጥራት ደረጃ/ስታንዳርድ መገንባቱ እና ይሄውም በአማካሪው መረጋገጡ ግን የግድ ነው፡፡ምናልባት ተጠግኖ በሚፈለገው የጥራት ደረጃ ይደርሳል የተባለው አሮጌ ድልድይ በጥገና ወቅት ቢፈርስ እንኳ አሰሪውን ክፍያ የመጨመር ሀላፊነት አያስከትልበትም፡፡ስለዚህ ዲዛይን ቢዩልድ ፕሮጀክት ለአሰሪዎች ሪስክ ፍሪ/ከስጋት ነጻ የሆነ የፕሮጀክት አይነት ነው፡፡
           
⚡️ሌላው ሁለቱም የፕሮጀክት አይነቶች ለኮንስትራክሽን ውላቸው የሚጠቀሙት ጀኔራል ኮንዲሽን የተለያየ ነው።FIDIC በዚህ ረገድ የግንባታ ውል ዝግጅትን በማቅለል ለአለማችን ትልቅ ስጦታ ነው። አለበለዚያ አሰሪና ተቋራጭ በየአንዳንዱ ውል ዝግጅት ወቅት በሁሉም የውል ሁኔታወች ላይ መደራደርን ይጠይቃቸው ነበር።ዛሬ ላይ ግን ለውሉ ጥቅም ላይ የሚውለውን ጀኔራል ኮንዲሽን አስመልክቶ FIDIC ቨርሽን መረጣ እና በስፔሻል ኮንዲሽን ኦፍ ኮንትራክት በሚካተቱ ነጥቦች ላይ ብቻ መወያየት በቂ ነው።

✨በተጨማሪም በዲዛይን ቢዩልድ ፕሮጀክት የኮንስትራክሽን ስጋት/ሪስክ ሙሉ በሙሉ ወደ ተቋራጩ የሚተላለፍ በመሆኑ ልዩ የዋስትና ሽፋን ያስፈልገዋል፡፡ስለዚሁም ተቋራጩ በግንባታው ዋጋ ልክ All risk insurance እንዲገባ እና ለዲዛይን ስህተት፣ለስራው ብልሽትና በተቋራጩ ባለሙያወች የስራ ስህተት ለሚከሰት ጉዳትና ኪሳራ ደግሞ professional indemenity insurance እንዲገባ FIDIC ዲዛይን ቢዩልድ ፕሮጀክት ኮምፖቴብል የሆነው ተርንኪ ጀኔራል ኮንዲሽን ግዴታ ያስቀምጣል።

✨በሀገራችን ዲዛይን ቢዩልድ የኮንስትራክሽን ፕሮጀክት ብዙም የተለመደ አይደለም።ሆኖም በመንገድ ግንባታ ውሎች የኢትዮጵያ መንገዶች ባለስልጣን አልፎ አልፎ ይጠቀምበታል።
⚡️በአጠቃላይ በሀገራችን በኮንሰትራክሽን ዲዛይኒንግ እና የውል አስተዳደር ረገድ ሰፊ የእውቀት ክፍተት ያለ በመሆኑ እና ፕሮጀክቶች በተያዘላቸው ጊዜና ገንዘብ የማይጠናቀቁበት ሁኔታ በሰፊው የሚስተዋል እንደመሆኑ ሙሉ የኮንስትራክሽን ሪስክ/ስጋት ወደ ተቋራጩ በማስተላለፍ  መንግስታዊ ግንባታዎችን በዲዛይን ቢዩልድ የፕሮጀክት አይነት እንዲከናወኑ ማድረግ የተሻለ አማራጭ ሊሆን እንደሚችል ለመጠቆም እወዳለሁ።
                
https://t.me/engineer03

💥የአንድን ፕሮጀችት አርክቴክቸራል ዲዛይን ንድፍ (drawings) ማረጋገጥ ያለብን ነጥቦች

🌟1ኛ. ልኬት

⏺ማንኛውም ርክቴክቸራል ንድፍ (AR drawings) በንድፉ ላይ የተመለከቱ ማንኛውንም መስመሮች በተናጠል ልኬት (in-to-in)፣ ከማዕከል ማዕከል (center-to-center)፣ በንዑስ ክፍል (sub-section) እና ውጪ (out-to-out)፣ እና ቀጤ/አቀባዊ ሊኛ (vertical elevation) ልኬት ማስቀመጥ አለበት። 

🌟2ኛ. የግብአት ዝርዝር መረጅ (material detail)

⏺አንድ የሕንጻ አርክቴክቸራል ንድፍ የሚጠቀማቸውን የግንባታ ግብአት አይነቶች (type)፣ ጸባይ (properties)፣ እና መዋቅር (connection) በግልጽ ማስቀመጥ አለበት።

🚧ለምሳሌ፦ የግድግድ ቀለም አይነት (paint specification)፣ የግድግዳ ልስን (number of coats of plastering)፣ የተከፋችና ብርሃን ሰጪ ክፍሎች ማለትም የበር፣ የመስኮትና የዝግ መስታወት መረጃ (openings detail)፣ የመስታወት ዝርዝር (thickness and type of glass)፣ የጣሪያ መዋቅሮች ዝርዝር ልኬት ማለትም የማገር፣ የወራጅ፣ የገንዴላ፣ የምሰሶ፣ የጣሪያ ሽፋን መረጃ፣ የኮርኒስ ግብአቶች አይነትና ልኬት (type and size of ceiling batten and covers) ... በአጠቃላይ በንድፉ ላይ በቅርጽ የተመለከቱ ክፍሎች የሚጠቀሙትን የግንባታ ግብአት ዝርዝር መረጃ አርክቴክቱ ማስቀመጥ አለበት።

🌟3ኛ. የተሟላ የሕንጻ ምልከታ ንድፎችን ማካተት

⏺አርክቴክቱ በሕንጻው ላይ ያሉ ምልከታዎችን (views) በሙሉ ማስቀመጥ አለበት ይህም ማለት የወለል ንድፍ (Floor plans)፣ ተንጠልጣይ ወለሎች (mezzanine floors plans)፣ የፊት የኋላ የግራ የቀኝ አቀባዊ እይታዎች  (elevations)፣ አቀባዊ ቀርጥ (sections)፣ የጣሪያ ወለላዊ እይታ (roof plan)፣ የግንባታ ቦታው ሥዕል (site plan) ከነዝርዝር ልኬታቸው በሚገባ መቀምጥ አለባቸው።

🖱የአርክቴክቸራል ዲዛይን አጽዳቂ ቢሮ ደግሞ ከዚህም አለፍ ብሎ የክፍሎችን አቀማመጥና እርስ በእርስ ያላቸውን የአገልግሎት ጥምርታ functional room arrangement/፣ የክፍሎች አላስፈላጊ አቀማመጥን እስከማስተካከል ድረስ ማረጋገጥ ይችላሉ::

https://t.me/engineer03

💥አንድ ከመሬት ወለል ውጪ ያለ ኮንክሬት ወለል ፎርምወርክ ሥራ ላይ መሐንዲሱ ቁጥጥር ማድረግ ያለበት መሰረታዊ ነጥቦች

🚧1. ልኬቱ ከንድፉ ጋር ስለመስማማቱ/Size as per drawing/

⏺የተሰራው የወለል ፎርምወርክ የሚሸፍነው የአየር ክልል በአርክቴክቸራል እና በስትራክቸራል ዲዛይኑ ላይ ከተመለከቱት የተጓዳኝ ወልል ስፋት (Respective floor area) ጋር የተጣጣመ መሆኑ ማረጋገጥ አለብን።

🚧2. የቀጤነት እና አግዳማዊ አንግል መጠበቁን (Horizontal and Vertical angles as required)

⏺ብዙ ሕንጻዎች ቀጥታ በአግዳማዊ ገንዴላ (beam) የታጠሩ አይደሉም።

▶️ከቢም ውጪ የሆኑ ተንጠልጣይ ባለ ሦስት ጎን፣ ወይም ግማሽ ክብ፣ ወይም ሌላ ቅርጽ ያላቸው የኮንክሬት ወለሎች አሉ እነዚህ የኮንክሬት ወለሎች የሚሰሩበት ፎርምወርክ ትክክለኛውን በዲዛይን ላይ የተመለከተ አንግል መከተላቸውን ማረጋገጥ ይገባል በተለይ የወለል ፎርምወርክ ውሃልክ መጠበቅ፣ እንዲሁም የዶም፣ ትራፒዞይድ እና ሦስት ጎን ቅርጽ ያላቸው ወለሎች ልኬት ምንም አይነት ስህተት የማይታገሱ መሆን ይጠበቅባቸዋል።

🚧3. የጠበቀ ሥራ መሆኑን/rigidity/

⏺የኮንክሬት ወለል ለመስራት የተሰራው ፎርምወርክ የተሸካሚውን ጥብቅነትና ቻይነት (scaffolding rigidity and material capability)፣ የወለል ፎርምወርክ ጥብቅነት እና የመሸከም አቅም አግባብነት (Formwork rigidity and appropriateness of materials) ማረጋገጥ አለብት።

▶️እንደሚታወቀው የኮንክሬት ወለል ሲሰራ የኮንክሬት ክንደት፣ የብረት ክብደት፣ የሰራተኛ ክብደት፣ የማሽን እና ዕቃዎች ክብደት፣ የንፋስ ጫና እና ሌሎች የሚደርሱበትን ግፊት መቋቋም መቻል ያለበት መሆኑ ማረጋገጥ ተገቢ ነው።

🚧4. ፎርምወርኩን ከብረቱ ጋር መለያ በአግባቡ መቀመጡን (Spacer)

⏺የወለል ኮንክሬት ሙሌት ከመከናወኑ በፊት በብረት /ፌሮ/ እና በታችኛውና በጎንዮሽ የወለል ፎርምዎርክ መካከል (between reinforcement and formworks panels) በየትኛውም የወለል ነጥብ ላይ ቢያንስ 2.5ሴ.ሜ የሆነ ክፍተት (space) መኖር አለበት።

▶️ይህ የሚረጋገጠው የመለያ ግብአቶች (spacers) በአግባቡ እና በተመጣጣኝ ርቀት (appropriately and in reasonable distance) ላይ ከተቀመጡ ብቻ ነው።

🚧5. ፎርምወር ግብአት ትክክለኛነት (Formwork panels compatibility)

⏺ለፎርምወርክ ግብአትነት የምንጠቀመው ግብአት  አንድ ከሌላው የተጣጣመ፣ የተስማማ መሆን አለበት። በተናጠል ደግሞ የፎርምወርክ ፓኔሎቹ ያልተመሙ፣ አባጣ ጎባጣ ያልሆኑ፣ በዲዛይኑ የተቀመጣ ካልሆነ በቀር አንዱ ከሌላው የከፍታ ልዩነት የሌላቸው መሆን አለባቸው።

🚧6. የወለል መለያ (expansion joint)

⏺በኮንክሪት ወለል መካከል እንደአስፈላጊነቱ ስንጥቆችን ለመከላከል የመለያ መገጣጠሚያዎች አስፈላጊ ናቸው።

▶️ኮንክሪት ከተፈሰሰ በኋላ በስንጥቅ ለመጋለጥ በጣም የተጋለጠ የሚሆንበት ጊዜ ይኖራል በዚያን ሰዓት እንደየአካባቢው ሙቀት መጠን የሚስፋፋውን የመለያ መገጣጠሚያዎች የተቀመጡ ከሆነ የእነርሱን መገኛ ቦታ፣ መጠን እና ትክክለኛነት መለካት ግድ ነው።

🚧7. የዘይት ቅብእ ሥራ (Oiling of shuttering)

⏺የወለል ፎርምወርክ ኮንክሬቱ በሚያገኘው የውስጠኛው ክፍል በሙሉ በተለምዶ ኦሊዮ (Olio) የምንለውን ወይም ኮንክሬቱ ከፎርምወርኩ ጋር የሚፈጠረው ጠንካራ ትስስር እንዳይኖር የሚያደርግ (preventing bonding contact of concrete with formwork surface) ዘይት መቀባቱን ማረጋገጥ አለበን።

https://t.me/engineer03

💥ዲዛይን ስታረጉ ማስታወስ ያለባችሁ ህግ

1. መስኮት ስታበጁ ከ አጎራባች 2 ሜትር ገባ
  በሉ
2. ለ ሽንትቤት ከ 60 ሳንቲም በታች የሆነ መስኮት ስታበጁ 1.5 ሜትር ገባ በሉ

Here is some tips you need to remember designing in Addis Ababa

1. To provide a window you need to
   offset 2 meter from your boundary line
2. To provide bathroom window <60 cm you need to offset 1.5 meters

https://t.me/engineer03

💥የቤት ባለቤትነት ማረገገጫ/ካርታ/ ለምን ይመክናል?

▶️ካርታ ማምከን ማለት ፡- ከዚህ በፊት በተለያየ አግባብ ተሰጥቶ የነበረ የይዞታ ማረጋገጫ ሰነድ በህግ ፊት የፀና እንዳይሆን ወይም ለማንኛውም ህጋዊ አገልግሎት እንዳይውል ማድረግ ማለት ነው።

⏺በማናቸውም ጊዜ የወጡ ካርታዎች ካርታውን ሊያመክን የሚችል ጉዳይ ሲገኝ በየትኛውም ጊዜ እንዲመክኑ ይደረጋል።

▶️ካርታ ሊመክን የሚችልባቸው ዋና ዋና ምክኒያቶች አራት ናቸው።

1ኛ. አንደኛው ምክኒያት ካርታው ወይም ይዞታው በተጭበረበረ ወይም ህጋዊ የይዞታ ማረጋገጫ አሰጣጥን ባልተከተለ መንገድ የተገኘ መሆኑ ሲረጋገጥ

2ኛ. ሁለተኛው ምክኒያት ደግሞ በተለያየ ህጋዊ ምክኒያት የሊዝ ውሉ ሲቋረጥ ነው፡፡

3ኛ. ሶስተኛው በባለይዞታው ዕጅ መኖር ያለበት ካርታ መጥፋቱ ሲረጋገጥ በምትኩ ካርታ መስጠት ተገቢ ሆኖ ሲገኝም ካርታ ሊመክን ይችላል፡፡

4ኛ. አራተኛ በከተማው ካቢኔ ሲወሰን ቀደም ሲል የወጣው ካርታ እንዲመክን ይደረጋል።

🚧የአንድ ካርታ ይምከንልን ጥያቄ ጥቆማ ሲቀርብ ተገቢው ማጣራት ሳይደረግበት ጥቆማው ወይም በጥያወቄው መሰረት ብቻ ካርታ አይመክንም።

⏺ሌላው ከዚህ ጋር ተያይዞ የምንመለከተው ጉዳይ ካርታን አግዶ ስለማቆየት ይሆናል።

⏺አንድ ካርታ ወሳኔ ሳያገኝ በዕግድ ሊቆይ የሚችለው ከሶስት ወር ላልበለጠ ጊዜ ብቻ ሲሆን አንድን ካርታ ለማምከን በቅድሚያ ጉዳዩ ተጣርቶ ውሳኔ እስኪያገኝ ድረስ ካርታው ታግዶ እንዲቆይ ለባለይዞታው እና ለሚመለከታቸው አካላት በክ/ከተማው ፕሮጀክት ጽ/ቤት ኃላፊ አማካኝነት ምክንያቱ ተጠቅሶ በጽሁፍ እንዲያውቁት ማድረግ ይኖርበታል።

▶️በክፍለ ከተማ ደረጃ የተሰጠው የካርታ ይምከን ውሳኔ ላይ የሚነሳ ቅሬታ ለከተማው ፕሮጀክት ጽ/ቤትና ለቢሮው በቅደም ተከተል ቀርቦ ሊታይ ይችላል።

▶️ቅሬታው ተቀባይነት ካገኘ የመከነው ካርታ የዕግድ ደብዳቤ እንዲነሳ ወይም ወደ አገለግሎት እንዲመለስ ይደረጋል። {የይዞታ አስተዳደር አገልግሎት አሰጣጥ መመሪያ ቁ 12/2004፣ አንቀፅ 16}

https://t.me/engineer03

💥የመንግሥት መሥሪያ ቤት በሚያስገነባቸው ግንባታዎች ላይ ትዕዛዝ መሥጠት

🚧“አንድ የመንግሥት መሥሪያ ቤት በሚያስገነባቸው ግንባታዎች ላይ በግንባታ ሒደት ውስጥ ለተቋራጩ የስራ ትዕዛዞችን እየሰጠ፣ የስራዎቹን አካሄድ የመወሰንና ስራው በሚፈቅደው አይነት እንዲፈፀም የስራ ተቋራጩን የማዘዝ ሥልጣን ያለው ሲሆን፣ ተቋራጩ በበኩሉ በአሠሪው የመንግሥት መሥሪያ ቤት በተሰጡት ፕላኖች አይነቶችና የዋጋና የስራ ማስታወቂያ መሰረት ጠንቅቆ የግንባታ ሥራውን የመስራት ግዴታ እንዳለበት  በፍ/ብሔር ህግ ቁጥር 3252 ንዑስ አንቀጽ 1 እና ንዑስ አንቀጽ 2 በግልፅ ተደንግጓል።

🌟ነገር ግን የጨረታ ሰነዱ በሚወጣበት ጊዜ በግንባታ ዲዛይኑ ላይ ከተመለከተው ልኬት በታች ሆኖ በኋላ በዲዛይኑ መሰረት ለሚሰራ ግንባታ የሥራው ባለቤት በግንባታው ሥራ ውል ሰነዱ ላይ ከተመለከተው ክፍያ ውጪ በተጨማሪነት በባለቤቱ ፈቃድና ትዕዛዞች መሠረት ለተሠሩ ሥራዎች ክፍያ ለመክፈል የሚገደድ ሲሆን በህጉ አግባብ በባለቤቱ የተሰጡ ተጨማሪ የሥራ ትዕዛዞች የሥራ ውሉ አካል ተደረገው የሚወሰዱ ስለመሆኑ በፍ/ብ/ህ/ቁ.3244, 3225,(1)(2), 3152(1), 3266(1), 3263, 3265(3) በዝርዝር ተዳስሰዋል።

⏺በተለይ አሠሪው መሥሪያ ቤት በሚመለከተው ክፍል ማህተም ያለበት ደብዳቤ ተጠቅሞ አልያም በተመደበው ተቆጣጣሪ ፊርማ ሥራዎችን እያጸደቀና እያዘዘ እንዲሰሩ የተደረጉ ሥራዎች በፍ/ብሔር ሕግ ቁጥር 3152 ንዑስ አንቀጽ 1 እና በፍ/ብሔር ህግ ቁጥር 3266(1) ድንጋጌዎች መሰረት የሰጣቸው ተጨማሪ የስራ ትዕዛዞች የግንባታ ሥራ ውሉ አካል ተደርገው የሚያዙ ናቸው።


https://t.me/engineer03

💥የሥራ ተቋራጭ (Contractor) የሕግ ተጠያቂነት❗
               
በኮንስትራክሽን ውል ሁለት አይነት የግንባታ ስራ ርክክቦች ያሉ ሲሆን እነሱም  ግዚያዊ ርክክብ እና የመጨረሻ ርክክብ በመባል ይታወቃሉ፡፡

1/ ግዚያዊ ርክክብ
ግዜአዊ ርክክብ በተለይ በኮንስትራክሽን ውል የተመለከቱ የግንባታ ስራዎች ተከናውነው ካበቁ በኋላ ወዲያውኑ ሁለቱ ወገኖች ማለትም አሰሪውና ተቋራጩ ባሉበት በስራው ላይ የሚደረግ የምርመራ ማረጋገጫ ነው:: (የፍትሀብሄር ህግ አንቀጽ 3274(1)):: ይሄውም አሰሪው በትክክል የተገነባውን ግንባታ በእጁ አግብቶ መያዙን ጭምር ያረጋግጣል፡፡ ስለዚህ ጊዜአዊ ርክክብ በዋናነት የተሰራውን የግንባታ ስራ አሰሪው መብቱን ጠብቆ በመጀመሪያ የሚረከብበት ሂደት ነው፡፡  በስራው ላይ ምርመራ መደረጉንም የሚያረጋግጥ ነው፡፡

እንግዲህ ስራው ከተመረመረ በኋላ አሰሪው ያላመነበትን ግንባታ ፈርሶ እንደገና እንዲሰራ ወይም እንዲጠገን ተደርጐ የጥራት ደረጃውን ባሟላ ሁኔታ እንዲከናወን ለማዘዝ እንደሚችል ፒፒኤ ክሎስ 85 ይፈቅድለታል:: በዚህም መሰረት ግንባታው የስራ ምርመራውን ካለፈ አሰሪው ግንባታውን የሚረከበው ይሆናል፡፡

2/ የመጨረሻ ርክክብ
የመጨረሻ ርክክብ/Final Acceptance/ በተለይ የመድህንነት ጊዜ ካለቀ በኋላ እና ተቋራጩ ጠቅላላ ግዴታዎቹን በደህና ሁኔታ የፈጸመ መሆኑን አሰሪው ሲያረጋግጥ ግንባታውን ሙሉ በሙሉ በእጁ የሚያደርግበት ስለመሆኑ የፍትሀብሄር ህግ አንቀጽ 3279 ይደነግጋል፡፡
የመጨረሻ ርክክብ አሰሪውና ተቋራጩ ባሉበት በጽሁፍ መደረግ እንዳለበት በአስገዳጅ ሁኔታ በፍትሀብሄር ህግ አንቀጽ 3279(2) ላይ ተደንግጓል፡፡ 

በፍትሀብሄር ህግ አንቀጽ 3282 ላይ እንደተቀመጠው ከመጨረሻ ርክክብ በኋላ ተቋራጩ እስከ 10 አመት ድረስ ስለስራው አሰራር ጉድለት ተቋራጩ ሀላፊነት አለበት ፣ ለስራው ጥራት መድህን ሆኖም ይቀጥላል፡፡ ስለሆነም በሀዋሳ ዩኒቨርሲቲ የተደረመሰውን ድልድይ የገነባው ሥራ ተቋራጭ ለደረሰው ጉዳት በሕግ ተጠያቂ የሚሆንበት አግባብ ሊኖር ይችላል:: ይሁን እንጂ በመጨረሻ ርክክብ ወቅት የሚታዩ ለነበሩ የጥራት ጉድለቶች ተቋራጩ ሀላፊነት የለበትም፡፡

https://t.me/engineer03

💥የቅየሳ መሳሪያ/Surveying Equipment/
.
⏩ቅየሳ/surveying/ በተፈጥሮ ሳይንስ የሚመደብ የስራ ሙያ ሲሆን ሁለት የተለያዪ መገኛዎችን ርቀት/distance/፣ ከፍታ
ልኬት/Elevation/ እና በሁለቱ መካከል የሚገኘውን ማዕዘን/ Angle/ ለማውጣት የምንጠቀምበት ዘዴ ነው።
.
➡ሁለት አይነት የቅየሳ መሳሪያ ይገኛሉ
1. ቴዶላይት/Thedolite/
2. ቶታል ስቴሽን/Total Station/

➡ቶታል ስቴሽን ጂፒስ፣ጨረር እና የከፍታ መለኪያ ሴንሰር በመጠቀም ትክክለኛ የከፍታ ልዪነት/Elevation difference እና ርቀትን ለመለካት ይጠቅመናል።

➡ቴዶላይት ደግሞ በሁለት ነጥቦች መካከል ያለውን የከፍታ ልዪነት ለመለካት ሲያገለግል በመካከላቸው ያለውን ርቀት ግን
መለካት አይችልም።
.
🚩ለሁሉም እንዲዳረስ ፖስቶቹን  SHARE  አድርጉልን።

https://t.me/engineer03