Харакат датчиклари давоми...
Датчиклар тўлқинларни тарқатиш ва қабул қилинган тўлқинларни тахлил қилишига кўра актив, пассив ва комбинатцияланган датчикларга ажралади.
Пассив- инфрақизил датчиклар (PIR), улар фойдаланиладиган харакат датчикларни тахминан 50% ташкил.
Актив – Ултратовушли, микротўлқинли ва томографик датчик
Комбинатцияланган – фотоэлектрик ва инфрақизил датчиклар.
Хар бир тур датчикни ўзининг йўл қўйилган хатлиги бўлади ва вақти вақти билан ёлғон сигналлар бериб туради. Бу сигналларни йўқотиш учун битта ускунада икки тур датчикдан фойдаланилади масалан инфрақизил ва ултра товуш датчиклари. Аммо бу ўз ўрнида сезгирлигини камайтиради.
Инфрақизил датчик – Ушбу датчиклар иссиқлик нурларини (ифрақизил) тахлил қилади.
Ултратовушли датчик – Ушбу датчиклар товуш тўлқинларини тахлил қилади. Овоз тўлқинларни тарқатади ва иккинчи датчиги орқали қайтаётган сигналларни доплер эффекти бўйича тахлил қилиб атрофни мухитни шакллантиради. Агар худудда ўзгариш сезилса қайтаётган тўлқин орқали сигнал берилиб ускунани ишлашини таъминлайди.
Радиотўлқинли датчик – Томографик ва микротўлқинли датчиклар ҳам ултратовушли датчиклар каби ишлайди фарқи товушларни эмас радиотўлқинларни тахлил қилади. Радиотўлқин нометал бўлган жисмлардан ўта олади ва катта худудни назорат қила олади. Бундай ускуналар қимма лекин катта худуд ва омборларни назорат қилишда фойдаланилади.
Фотоэлектрик датчик – Ушбу датчиклар ёруғлик нурларидан таъсирланади. Одатда бундай датчиклар иккита сенсордан ташкил топган бўладибири ёруғлик чиқаради иккинчиси қабул қилади. Қабул қилувчи датчик ёруғликни электр токига айлантириб релеларга улаш ёки узишга сигнал беради. Бунга мисол метро ўтиш тўсиқларидаги турникетларни очилишига сигнал берувчи датчик фотоэлектрик датчикдир. Фотоэлектрик датчикни кўча ёритиш тизимларида ҳам кенг фойдаланиш энергия ва мехнат ресурсларини тежашга олиб келади.
каналга уланиш
@energomenejer
Датчиклар тўлқинларни тарқатиш ва қабул қилинган тўлқинларни тахлил қилишига кўра актив, пассив ва комбинатцияланган датчикларга ажралади.
Пассив- инфрақизил датчиклар (PIR), улар фойдаланиладиган харакат датчикларни тахминан 50% ташкил.
Актив – Ултратовушли, микротўлқинли ва томографик датчик
Комбинатцияланган – фотоэлектрик ва инфрақизил датчиклар.
Хар бир тур датчикни ўзининг йўл қўйилган хатлиги бўлади ва вақти вақти билан ёлғон сигналлар бериб туради. Бу сигналларни йўқотиш учун битта ускунада икки тур датчикдан фойдаланилади масалан инфрақизил ва ултра товуш датчиклари. Аммо бу ўз ўрнида сезгирлигини камайтиради.
Инфрақизил датчик – Ушбу датчиклар иссиқлик нурларини (ифрақизил) тахлил қилади.
Ултратовушли датчик – Ушбу датчиклар товуш тўлқинларини тахлил қилади. Овоз тўлқинларни тарқатади ва иккинчи датчиги орқали қайтаётган сигналларни доплер эффекти бўйича тахлил қилиб атрофни мухитни шакллантиради. Агар худудда ўзгариш сезилса қайтаётган тўлқин орқали сигнал берилиб ускунани ишлашини таъминлайди.
Радиотўлқинли датчик – Томографик ва микротўлқинли датчиклар ҳам ултратовушли датчиклар каби ишлайди фарқи товушларни эмас радиотўлқинларни тахлил қилади. Радиотўлқин нометал бўлган жисмлардан ўта олади ва катта худудни назорат қила олади. Бундай ускуналар қимма лекин катта худуд ва омборларни назорат қилишда фойдаланилади.
Фотоэлектрик датчик – Ушбу датчиклар ёруғлик нурларидан таъсирланади. Одатда бундай датчиклар иккита сенсордан ташкил топган бўладибири ёруғлик чиқаради иккинчиси қабул қилади. Қабул қилувчи датчик ёруғликни электр токига айлантириб релеларга улаш ёки узишга сигнал беради. Бунга мисол метро ўтиш тўсиқларидаги турникетларни очилишига сигнал берувчи датчик фотоэлектрик датчикдир. Фотоэлектрик датчикни кўча ёритиш тизимларида ҳам кенг фойдаланиш энергия ва мехнат ресурсларини тежашга олиб келади.
каналга уланиш
@energomenejer
Ассалому алайкум!
Дам олиш кунлари Сизларни безовта қилишни хохламасдим аммо бир канал Мени эътиборимни тортди. Бу канал тадбиркорларга фойдалилиги билан ажралиб туради. Бу каналда ишлаб чиқаришни йўлга қўйиш учун керак бўладиган ускуналар ва уларни танлашдаги фойдали маслахатларни олиш мумкин. Бундан ташқари янги бўлмаган ускуналар хақида ҳам маълумот олиш мумкин.
Саноат ва ишлаб чиқариш - Ускуналар ва ишлаб чиқариш линияларини излаш ва сотиш!
канал: @tecnoprom
Ишлатилган Ускуналар @uskunabu
Янги Ускуналар @uztechnoworld
каналга уланиш 👇👇👇
@energomenejer
Дам олиш кунлари Сизларни безовта қилишни хохламасдим аммо бир канал Мени эътиборимни тортди. Бу канал тадбиркорларга фойдалилиги билан ажралиб туради. Бу каналда ишлаб чиқаришни йўлга қўйиш учун керак бўладиган ускуналар ва уларни танлашдаги фойдали маслахатларни олиш мумкин. Бундан ташқари янги бўлмаган ускуналар хақида ҳам маълумот олиш мумкин.
Саноат ва ишлаб чиқариш - Ускуналар ва ишлаб чиқариш линияларини излаш ва сотиш!
канал: @tecnoprom
Ишлатилган Ускуналар @uskunabu
Янги Ускуналар @uztechnoworld
каналга уланиш 👇👇👇
@energomenejer
Жамиятнинг, ижтимоий тармоқнинг фаол қатлами блогерлар эканига гувоҳ бўлиб турибмиз шу кунларда. Блогерлар турли йўналишларда фикрларини бериб бормоқда. Энг машҳур ва фойдали блогерларнинг каналларини тавсия этаман.
“Асанов формати” – тилшунос, журналист ва блогер Эльдар Асановнинг канали. Бу каналда турли тиллар ҳақида маълумотларни, ўзбек тилининг бугуни ва ўтмиши ҳақидаги постларни, тарих ва бугун ҳақида фикр-мулоҳазалар топасиз.
👉 @AsanovEldar
Alimoff Live – “Sof.uz” интернет-сайти сўровига биноан 2019 йилнинг топ блогерлари рўйхатида 2-ўринни олган Нурбек Алимов канали. Унинг каналида блогернинг шахсий фикрлари, китобхонлик ва халқаро сиёсат бўйича қизиқарли мақолаларини ўқиб боришингиз мумкин.
@nurbekalimov
“Микрофон Ашуровда” – фан ва технологияларнинг жамиятдаги ўрни ва унга таъсири, ўзбек фани ва бошқа илмий ва ижтимоий масалаларга физик олим Рустам Ашуровнинг шахсий муносабати.
👉 @mikrofon_ashurovda
✍️ Бизни ким бошқаради? Психобошқарув сирлари билан сизни мутахассис психоневрапатолог таништиради. Каналда гипноз ва психоҳийлалар фош этилади. 👇
👉 @psixoboshqaruv
Маркетинг, бизнес, тарих ва ҳамма нарса ҳақида. Тадбиркор ва блогер Хуршид Марозиқов блоги.
👉 @fikrbank
Бошқа минбарлардан айтилмайдиган гаплар сатирага қориштирилиб “Нурқул минбари”дан янграйди.
👉 @NurqulMinbari
“Энергоменежер” – ушбу каналда энергия ҳамда ундан самарали фойдаланиш бўйича мавзулар, электр, иссиқлик ва электротехник ускуналар хақида маълумотлар бериб борилади.
👉 @energomenejer
“Самимий” – бу каналда кундалик воқеа-ҳодисаларнинг айримларига самимий муносабат билдириб борилади. Баъзи мулоҳазаларгаям жой бор.
👉 @SamimiyON
Юрист ва журналист Баҳодир Аҳмедовнинг каналида давлат ҳокимияти ва жамиятдаги муаммолар танқид остига олинади. Каналда коррупцияга қарши фикрлар кўпроқ берилади.
👉 @bahodirahmedoff
Сўзга хасислигиданми, қисқа луқмага сарказмни ҳам, хулосани ҳам, танқиду танбеҳни ҳам, яхшигина қалампирни ҳам жойлайдиган “Тағо тайм” эфирда!
👉 @hamzajumayev
“Asaxiy.uz” интернет-дўкони, Asaxiy Books лойиҳаси асосчиси, тадбиркор ва блогер Фируз Аллаевнинг телеграм канали. Тадбиркорлик қилиш сирлари, иқтисодий, ижтимоий ва сиёсий мавзуда оригинал таҳлилларни ўқиб боринг.
@allaevuz
Журналист ва филолог Адҳам Арслонов канали. Кино, адабиёт, тарих, воқеалар ҳақида расмий ОАВга сиғмаган фикрлар.
@arslonov1📡
“Qalampir.uz” журналисти, юрист ва блогер (Facebook’да Inops Servus) Зафарбек Солижоновнинг шахсий каналига уланинг. Бепул ҳуқуқий маслаҳатлар, янгиликларга муносабат, ўткир танқидлар – бизнинг каналимизда.
Каналга уланиш учун:👇
https://t.me/joinchat/AAAAAEhoco-Mv-zGiqnTUA
“Асанов формати” – тилшунос, журналист ва блогер Эльдар Асановнинг канали. Бу каналда турли тиллар ҳақида маълумотларни, ўзбек тилининг бугуни ва ўтмиши ҳақидаги постларни, тарих ва бугун ҳақида фикр-мулоҳазалар топасиз.
👉 @AsanovEldar
Alimoff Live – “Sof.uz” интернет-сайти сўровига биноан 2019 йилнинг топ блогерлари рўйхатида 2-ўринни олган Нурбек Алимов канали. Унинг каналида блогернинг шахсий фикрлари, китобхонлик ва халқаро сиёсат бўйича қизиқарли мақолаларини ўқиб боришингиз мумкин.
@nurbekalimov
“Микрофон Ашуровда” – фан ва технологияларнинг жамиятдаги ўрни ва унга таъсири, ўзбек фани ва бошқа илмий ва ижтимоий масалаларга физик олим Рустам Ашуровнинг шахсий муносабати.
👉 @mikrofon_ashurovda
✍️ Бизни ким бошқаради? Психобошқарув сирлари билан сизни мутахассис психоневрапатолог таништиради. Каналда гипноз ва психоҳийлалар фош этилади. 👇
👉 @psixoboshqaruv
Маркетинг, бизнес, тарих ва ҳамма нарса ҳақида. Тадбиркор ва блогер Хуршид Марозиқов блоги.
👉 @fikrbank
Бошқа минбарлардан айтилмайдиган гаплар сатирага қориштирилиб “Нурқул минбари”дан янграйди.
👉 @NurqulMinbari
“Энергоменежер” – ушбу каналда энергия ҳамда ундан самарали фойдаланиш бўйича мавзулар, электр, иссиқлик ва электротехник ускуналар хақида маълумотлар бериб борилади.
👉 @energomenejer
“Самимий” – бу каналда кундалик воқеа-ҳодисаларнинг айримларига самимий муносабат билдириб борилади. Баъзи мулоҳазаларгаям жой бор.
👉 @SamimiyON
Юрист ва журналист Баҳодир Аҳмедовнинг каналида давлат ҳокимияти ва жамиятдаги муаммолар танқид остига олинади. Каналда коррупцияга қарши фикрлар кўпроқ берилади.
👉 @bahodirahmedoff
Сўзга хасислигиданми, қисқа луқмага сарказмни ҳам, хулосани ҳам, танқиду танбеҳни ҳам, яхшигина қалампирни ҳам жойлайдиган “Тағо тайм” эфирда!
👉 @hamzajumayev
“Asaxiy.uz” интернет-дўкони, Asaxiy Books лойиҳаси асосчиси, тадбиркор ва блогер Фируз Аллаевнинг телеграм канали. Тадбиркорлик қилиш сирлари, иқтисодий, ижтимоий ва сиёсий мавзуда оригинал таҳлилларни ўқиб боринг.
@allaevuz
Журналист ва филолог Адҳам Арслонов канали. Кино, адабиёт, тарих, воқеалар ҳақида расмий ОАВга сиғмаган фикрлар.
@arslonov1📡
“Qalampir.uz” журналисти, юрист ва блогер (Facebook’да Inops Servus) Зафарбек Солижоновнинг шахсий каналига уланинг. Бепул ҳуқуқий маслаҳатлар, янгиликларга муносабат, ўткир танқидлар – бизнинг каналимизда.
Каналга уланиш учун:👇
https://t.me/joinchat/AAAAAEhoco-Mv-zGiqnTUA
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
Ушбу видеороликда қисқача лўнда тушинтириш берилган. Кўпчилик ҚТЭ (ФЭС) авфзал деб бонг уради. Ушбу видеороликда АЭС га нисбатан сал хато таъриф «нисбатан арзон» дейилгани, Хозирги вақтда сўнги авлод АЭС лар хавфсизлик даражаси ўта юқори аммо арзон эмас.
Электр энергиясини етарли доимий истеъмол қувватини таъминлаш бу иқтисодиётимизни, ахолини яшаш шароитини барқарор ушлашдир.
Video clearenergy kanalidan olindi
каналга уланиш👇👇👇
@energomenejer
Электр энергиясини етарли доимий истеъмол қувватини таъминлаш бу иқтисодиётимизни, ахолини яшаш шароитини барқарор ушлашдир.
Video clearenergy kanalidan olindi
каналга уланиш👇👇👇
@energomenejer
РАСМАН:
ЎЗБЕКИСТОНДА ИЛК КОРОНАВИРУС ҲОЛАТИ АНИҚЛАНДИ!
Жорий йилнинг 15 март куни соат 06.00 да Республика Вирусология институти лабораториясида Франция Республикасида бўлиб қайтган 1 нафар Ўзбекистон фуқаросида COVID-19 коронавирус инфекцияси аниқланди.
Ҳозирда эпидемиологик суриштирув ҳамда касалликни тарқалиб кетмаслиги учун профилактик чора-тадбирлар тўлиқ амалга оширилмоқда.
Ушбу ҳолат юзасидан қўшимча маълумот тақдим этилади.
kanalga ulanish👇👇👇
@energomenejer
ЎЗБЕКИСТОНДА ИЛК КОРОНАВИРУС ҲОЛАТИ АНИҚЛАНДИ!
Жорий йилнинг 15 март куни соат 06.00 да Республика Вирусология институти лабораториясида Франция Республикасида бўлиб қайтган 1 нафар Ўзбекистон фуқаросида COVID-19 коронавирус инфекцияси аниқланди.
Ҳозирда эпидемиологик суриштирув ҳамда касалликни тарқалиб кетмаслиги учун профилактик чора-тадбирлар тўлиқ амалга оширилмоқда.
Ушбу ҳолат юзасидан қўшимча маълумот тақдим этилади.
kanalga ulanish👇👇👇
@energomenejer
Karantin!
Ertadan, ya’ni 16 martdan boshlab O‘zbekistondagi barcha maktablar va oliy ta’lim muassasalari aniq bo‘lmagan muddatga karantinga yopiladi. Bunday qaror O‘zbekiston Respublikasi bosh vaziri boshchiligida o‘tgan brifingda qabul qilindi.
@energomenejer
Ertadan, ya’ni 16 martdan boshlab O‘zbekistondagi barcha maktablar va oliy ta’lim muassasalari aniq bo‘lmagan muddatga karantinga yopiladi. Bunday qaror O‘zbekiston Respublikasi bosh vaziri boshchiligida o‘tgan brifingda qabul qilindi.
@energomenejer
Yangi virusga qarshi antivirus!
Koronavirus yomon narsa ekan, u oʻz ortidan odamlar orasida vahimavirus degan judayam xavfli kasallikni keltirib chiqararkan. Musulmon ilm oshiqlarining fikricha, vahimavirus asosan insonning qazo-yu qadarga boʻlgan ishonchini parchalab, shu tariqa iymon immunitetini yorib oʻtarkan va uning zarari koronavirusnikidan ham ayanchliroq boʻlishi kutilmoqda ekan! Lekin xavotirga oʻrin yoʻq deb ishontirishmoqda.
Bu dardga qarshi samarali antivirus ming yillar oldin musulmon olimlar tomonidan yozib ketilgani aytilmoqda. Unga koʻra, bu dunyo shusiz ham oʻtkinchi ekanini yodda saqlab, har kuni Qurʼoni karimni tilovat qilish, uning maʼnolarini oʻqib fikr yuritish hamda kundalik hayotda Allohning zikrini koʻpaytirish vahimavirusga qarshi immunitetni oshirib, kasallanganlarni bu darddan xalos qila oladigan, hali bu virus yuqmaganlar uchun esa vaksina oʻrnida juda foydali vosita ekan.
Bu xabarni tezlik bilan doʻstlaringizga ham ulashing. Oʻzingizni va yaqinlaringizni vahimavirusdan asrang! Soʻzsiz, tavfiq Allohdan.
®Javohir
📌 @energomejer 📌
Koronavirus yomon narsa ekan, u oʻz ortidan odamlar orasida vahimavirus degan judayam xavfli kasallikni keltirib chiqararkan. Musulmon ilm oshiqlarining fikricha, vahimavirus asosan insonning qazo-yu qadarga boʻlgan ishonchini parchalab, shu tariqa iymon immunitetini yorib oʻtarkan va uning zarari koronavirusnikidan ham ayanchliroq boʻlishi kutilmoqda ekan! Lekin xavotirga oʻrin yoʻq deb ishontirishmoqda.
Bu dardga qarshi samarali antivirus ming yillar oldin musulmon olimlar tomonidan yozib ketilgani aytilmoqda. Unga koʻra, bu dunyo shusiz ham oʻtkinchi ekanini yodda saqlab, har kuni Qurʼoni karimni tilovat qilish, uning maʼnolarini oʻqib fikr yuritish hamda kundalik hayotda Allohning zikrini koʻpaytirish vahimavirusga qarshi immunitetni oshirib, kasallanganlarni bu darddan xalos qila oladigan, hali bu virus yuqmaganlar uchun esa vaksina oʻrnida juda foydali vosita ekan.
Bu xabarni tezlik bilan doʻstlaringizga ham ulashing. Oʻzingizni va yaqinlaringizni vahimavirusdan asrang! Soʻzsiz, tavfiq Allohdan.
®Javohir
📌 @energomejer 📌
Харорат.
°С-цельсий, К-келвин, °F-франгейт Харорат- бу кинетик энергияни (иссиқлик энергичси) рақамлардаги ифодаси.
Бир жисмдан иккинчи жисмга энергия эркин тарқалса, икки жисм энергияси мувозанатлашишга уринади. Бу жараён иссиқлик энтропияси дейилади. Бу жараёнга қарши харакатлар иситгичлар, совутиш тизимлари орқали амалга оширилади. Яъни уй мисолида олсак. Уйни агар иситмасак ёки совутмасак вақт ўтиши билан ташқи харорат ёки уни ўраб турган харорат билан мувозанатлашишни бошлайди бу эса юқорида айтганимдей иссиқлик энтропияси. Бунга қарши агар совуб кетса иситиш тизимлари орқали уйнииситишга ёки совутиш тизими орқали уни совутишга харакат қиламиз. Бунда ускуналар ўз харорати ушлаб туриб ўзидаги хароратга хоналар хароратларини мувозанатланишини таъминлайди.
Харорат цельсий шеаласи °С.
Агар бир бўлак музни илиқ хароратли хонага олиб еирсангиз, муз эришни бошлайди. Чунки муз хонадаги иссиқликни юта бошлайди. Муздан ажралаётган сув харорати 0 °С га тенг бўлади. Агар кўпроқ вақт турса барса муз сувга айланиб, сувнинг харорати хона хароратига тенглашишга интилади. Агар шу сувни харорати ортириб борсак қайнаш нуқтасига келиб сув қайнайди ва маълум фисми газ холатига ўтишни бошлайди. Сувнинг пар холатига ўтиш харорати 100 °С. Агарда сувга берилаётган харорат оширилиб борилса сувнинг барча қисми критик нуқтасига етиб пар холатига ўтади ва пар ўз навбатида берилаётган иссиқлик энергиясини ютиши хисобига ўзининг хароратини ошириб боради.
Бундан келиб чиқадики сувнинг иккита критик нуқтаси бўлиб бу музлаш нуқтаси 0 °С ва қайнаш нуқтаси 100 °С. Бу икки кўрсаткич цельсий харорат шкаласининг критиқ нуқталари деб белгиланган. Бу принципни топган олим фамиляси Цельсий номи билан атала бошлаган.
Бу шкалада ( 1°С) градус цельсий этиб денгиз сатхида тоза сувнинг 1/100 эриш ва қайнаш хароратлар фарқи олинган.
Кельвин харорат шеаласи "К".
Олим Цельсий ишини давом эттирган холда хароратни цельсий шкаласидаги критик нуқталардан паст ва баланд хароратларни ўлчаш усулини таклиф қилган. У муз бўлагини совутишда давом этган ва абсолют паст хароратни аниқлаган. У - 273,15 °С хароратдан паст хароратга эришмаган. Бу хароратни абсолют нол деб атаган. Кельвин шкаласи бўйича критик паст нуқта 273,15 °С=0 К, 100°С=373,15 К этиб олинган.
Кельвин харорат шкаласида юқори критик нуқта чексиздир, чунки қуёш ядраси ёки самовий жисмлар харорати миллярд градус кельвингача етиши мумкин.
Фаренгейт харорат шкаласи °F.
Кўп инглиз тилли халқлар ва америкада Фаренгейт (°F) харорат шкаласидан фойдаланишади. Хароратни фаренгейт шкаласига ўтказиш 5/9 денгиз сатхида тоза сувнинг эриш нуқтаси 32°F-0°C, қайнаш нуқтаси эса 212°F-100 °C. Абсолют нол эса -459,67 °F.
Қуйида шакалаларга ўтиш формулаларини бераман.
°С=(5/9)(°F-32).
°F=1,8*°C+32.
💡 @energomenejer 💡
°С-цельсий, К-келвин, °F-франгейт Харорат- бу кинетик энергияни (иссиқлик энергичси) рақамлардаги ифодаси.
Бир жисмдан иккинчи жисмга энергия эркин тарқалса, икки жисм энергияси мувозанатлашишга уринади. Бу жараён иссиқлик энтропияси дейилади. Бу жараёнга қарши харакатлар иситгичлар, совутиш тизимлари орқали амалга оширилади. Яъни уй мисолида олсак. Уйни агар иситмасак ёки совутмасак вақт ўтиши билан ташқи харорат ёки уни ўраб турган харорат билан мувозанатлашишни бошлайди бу эса юқорида айтганимдей иссиқлик энтропияси. Бунга қарши агар совуб кетса иситиш тизимлари орқали уйнииситишга ёки совутиш тизими орқали уни совутишга харакат қиламиз. Бунда ускуналар ўз харорати ушлаб туриб ўзидаги хароратга хоналар хароратларини мувозанатланишини таъминлайди.
Харорат цельсий шеаласи °С.
Агар бир бўлак музни илиқ хароратли хонага олиб еирсангиз, муз эришни бошлайди. Чунки муз хонадаги иссиқликни юта бошлайди. Муздан ажралаётган сув харорати 0 °С га тенг бўлади. Агар кўпроқ вақт турса барса муз сувга айланиб, сувнинг харорати хона хароратига тенглашишга интилади. Агар шу сувни харорати ортириб борсак қайнаш нуқтасига келиб сув қайнайди ва маълум фисми газ холатига ўтишни бошлайди. Сувнинг пар холатига ўтиш харорати 100 °С. Агарда сувга берилаётган харорат оширилиб борилса сувнинг барча қисми критик нуқтасига етиб пар холатига ўтади ва пар ўз навбатида берилаётган иссиқлик энергиясини ютиши хисобига ўзининг хароратини ошириб боради.
Бундан келиб чиқадики сувнинг иккита критик нуқтаси бўлиб бу музлаш нуқтаси 0 °С ва қайнаш нуқтаси 100 °С. Бу икки кўрсаткич цельсий харорат шкаласининг критиқ нуқталари деб белгиланган. Бу принципни топган олим фамиляси Цельсий номи билан атала бошлаган.
Бу шкалада ( 1°С) градус цельсий этиб денгиз сатхида тоза сувнинг 1/100 эриш ва қайнаш хароратлар фарқи олинган.
Кельвин харорат шеаласи "К".
Олим Цельсий ишини давом эттирган холда хароратни цельсий шкаласидаги критик нуқталардан паст ва баланд хароратларни ўлчаш усулини таклиф қилган. У муз бўлагини совутишда давом этган ва абсолют паст хароратни аниқлаган. У - 273,15 °С хароратдан паст хароратга эришмаган. Бу хароратни абсолют нол деб атаган. Кельвин шкаласи бўйича критик паст нуқта 273,15 °С=0 К, 100°С=373,15 К этиб олинган.
Кельвин харорат шкаласида юқори критик нуқта чексиздир, чунки қуёш ядраси ёки самовий жисмлар харорати миллярд градус кельвингача етиши мумкин.
Фаренгейт харорат шкаласи °F.
Кўп инглиз тилли халқлар ва америкада Фаренгейт (°F) харорат шкаласидан фойдаланишади. Хароратни фаренгейт шкаласига ўтказиш 5/9 денгиз сатхида тоза сувнинг эриш нуқтаси 32°F-0°C, қайнаш нуқтаси эса 212°F-100 °C. Абсолют нол эса -459,67 °F.
Қуйида шакалаларга ўтиш формулаларини бераман.
°С=(5/9)(°F-32).
°F=1,8*°C+32.
💡 @energomenejer 💡
Инсон харорати.
Инсон харорати контактли ўлчов воситаларида ўлчанганда 36,6-37 °С нормал холат саналади. Хозирги вақтда короновирус билан касалланганларни аниқлашда инсон хароратини хавфсизлик юзасидан масофадан туриб замонавий ускуналарда ўлчаб кўрилмоқда.
Аммо бундай ускуналар билан ишлаётган ходимлар улардан тўғри фойдалана олмайди ёки хароратлар қандай бўлишини билмайди.
Масофадан ўлчашда инфрақизил термометр ёки тепловизорлардан фойдаланишябди. Бу ускуна жисмдаги иссиқлик нурланишини қувватини ўлчайди. Хар қандай жисмга нур тушганда қайтади, ютилади, ўтиб кетади. Бу ускуна шу ёруғликни қайтаётган инфрақизил нурларни ажратиб қувватни хароратга айлантиради.
Ускунани ишлатишда йўриқномаси билан танишинг, чунки кўплаб факторлар ўлчовга таъсир қилади.
@energomenejer
Инсон харорати контактли ўлчов воситаларида ўлчанганда 36,6-37 °С нормал холат саналади. Хозирги вақтда короновирус билан касалланганларни аниқлашда инсон хароратини хавфсизлик юзасидан масофадан туриб замонавий ускуналарда ўлчаб кўрилмоқда.
Аммо бундай ускуналар билан ишлаётган ходимлар улардан тўғри фойдалана олмайди ёки хароратлар қандай бўлишини билмайди.
Масофадан ўлчашда инфрақизил термометр ёки тепловизорлардан фойдаланишябди. Бу ускуна жисмдаги иссиқлик нурланишини қувватини ўлчайди. Хар қандай жисмга нур тушганда қайтади, ютилади, ўтиб кетади. Бу ускуна шу ёруғликни қайтаётган инфрақизил нурларни ажратиб қувватни хароратга айлантиради.
Ускунани ишлатишда йўриқномаси билан танишинг, чунки кўплаб факторлар ўлчовга таъсир қилади.
@energomenejer
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
Юқоридагиларни амвлиётда тепловизор тесто 868 ёрдамида ўлчаб кўрсатилган. Кўриб турганингиздек харорар 36,6 га яқин ҳам келмаган. Юқоридаги фотодан сезиларли харорат юқори кўрсатса демак шу инсонни текшириб кўриш керак.
@energomenejer
@energomenejer
Пассив иситиш тизимлари.
Пассив иситиш тизимига қуёш энергиясидан фойдаланиш яққал мисол.
Қуёш энергияси билан катта бўлмаган уйни бемалол иситиш тизимида 50% гача тежамкорликка эришиш мумкин. Қуёш нури шимолга нисбатан жанубда интенсивроқ. Жанубий Америка ва Австралия бунга яққол мисол. Африка эквадорга яқинлиги учун йил давомида қуёш нури интенсив.
Қуёш энергиясини уй ичида аккумуляция қилиш мумкин. Бунинг учун жануб тарафда катта ойнали қилиб уй қурилса етарли. Бундан ташқари ойналар хечқандай тўсиқлар билан ёпилмаслиги керак. Бу қандай ишлайди?
Ойнадан қуёшнинг ёруғлиги ва қисқа тўлқинли инфрақизил нурлари ўтиб уй ичидаги тўқ рангли мебел ва жисмларни иситади. Бу эса қуёш энергиясини аккумуляция қилишдир. Энергиядан самарали фойдаланиш учун қуёшсиз вақтда ойналарни қалин парда билан ёпиш керак. Ўзбекистон қуёшли юрт бўлгани учун уйларни қуришда ушбуни инобатга олсак энергия ресурсларидан сезиларли даражада иқтисод қилишимиз мумкин.
@energomenejer
Пассив иситиш тизимига қуёш энергиясидан фойдаланиш яққал мисол.
Қуёш энергияси билан катта бўлмаган уйни бемалол иситиш тизимида 50% гача тежамкорликка эришиш мумкин. Қуёш нури шимолга нисбатан жанубда интенсивроқ. Жанубий Америка ва Австралия бунга яққол мисол. Африка эквадорга яқинлиги учун йил давомида қуёш нури интенсив.
Қуёш энергиясини уй ичида аккумуляция қилиш мумкин. Бунинг учун жануб тарафда катта ойнали қилиб уй қурилса етарли. Бундан ташқари ойналар хечқандай тўсиқлар билан ёпилмаслиги керак. Бу қандай ишлайди?
Ойнадан қуёшнинг ёруғлиги ва қисқа тўлқинли инфрақизил нурлари ўтиб уй ичидаги тўқ рангли мебел ва жисмларни иситади. Бу эса қуёш энергиясини аккумуляция қилишдир. Энергиядан самарали фойдаланиш учун қуёшсиз вақтда ойналарни қалин парда билан ёпиш керак. Ўзбекистон қуёшли юрт бўлгани учун уйларни қуришда ушбуни инобатга олсак энергия ресурсларидан сезиларли даражада иқтисод қилишимиз мумкин.
@energomenejer
Элетромобил.
Электромобил ички ёнув двигателларидан аввал яратилган бўлиб 1828 йили Венгер ихтирочиси Аньос Джедлик тамонидан электр энергиясига юрадиган арава ихтиро қилади. Ушбу арава электромобил 1841 йил ишлаб чиқарилади уни тезлиги соатига 1-5км/соат бўлган. Ундан кейин бу сохага Рус олимлари катта хисса қўшишган. Аммо кейинчалик маблағ ва технологияларни камлиги боис электромобилга эътибор камаяди. ХХI асрда қазилма бойликлари камайиши ва улардан табиатга еткизилаётган зарар ортгани боис яна электромобилларга эътибор кучайди.
Электромобил химик жараёнлар асосида олинган электр энергия хисобига харакат қилади.
У тортувчи ғилдиракларни харакатга келтирувчи электродивател, тезликни назорат қилиш учун педалга боғланган акселератор. Тўхтатиш учун тормоз резестори, ўзгармас ток олиш учун аккумулятор.
Электробомил конструцияси жихатидан ички ёнув двигателларидан анча содда, аммо нарх жихатидан қиммат.
Хозирги вақтда матиз ва спарк автомобилларини электромобил қилиш учун ўртача 5-6 минг $ га тушади.
Электромобил ички ёнув двигателларидан аввал яратилган бўлиб 1828 йили Венгер ихтирочиси Аньос Джедлик тамонидан электр энергиясига юрадиган арава ихтиро қилади. Ушбу арава электромобил 1841 йил ишлаб чиқарилади уни тезлиги соатига 1-5км/соат бўлган. Ундан кейин бу сохага Рус олимлари катта хисса қўшишган. Аммо кейинчалик маблағ ва технологияларни камлиги боис электромобилга эътибор камаяди. ХХI асрда қазилма бойликлари камайиши ва улардан табиатга еткизилаётган зарар ортгани боис яна электромобилларга эътибор кучайди.
Электромобил химик жараёнлар асосида олинган электр энергия хисобига харакат қилади.
У тортувчи ғилдиракларни харакатга келтирувчи электродивател, тезликни назорат қилиш учун педалга боғланган акселератор. Тўхтатиш учун тормоз резестори, ўзгармас ток олиш учун аккумулятор.
Электробомил конструцияси жихатидан ички ёнув двигателларидан анча содда, аммо нарх жихатидан қиммат.
Хозирги вақтда матиз ва спарк автомобилларини электромобил қилиш учун ўртача 5-6 минг $ га тушади.
Гибрид электромобил.
Гибрид электромобил бу электр мотор ва ички ёнув двигателидан ташкил топган бўлади.
Гибрид электр мобиллар конструкцияси бўйича кетма кет ёки паралел бўлади. Буни авфзаллиги машина узоқ масофага юра олади, ички ёнув двигателида ишлаган вақт аккумуляторларни заряд қилади ва янада кўпроқ юриш имконини беради.
💡 @energomenener 💡
Гибрид электромобил бу электр мотор ва ички ёнув двигателидан ташкил топган бўлади.
Гибрид электр мобиллар конструкцияси бўйича кетма кет ёки паралел бўлади. Буни авфзаллиги машина узоқ масофага юра олади, ички ёнув двигателида ишлаган вақт аккумуляторларни заряд қилади ва янада кўпроқ юриш имконини беради.
💡 @energomenener 💡
Кетма кет типли гибрид машина.
Тузилиши: ( "А" қисм) ёқилғи баки ▶️ ички ёнув двигатели ▶️ аккумуляторларга ўзшармас ток берувчи генерато ▶️ энергияни сақлаш учун аккумуляторлар ▶️ электромотор ▶️ узатма қутиси ▶️ ғилдирак.
Кўриб турганингиздек бу типли электромобилда асосий қисм электромотор. Аккумуляторлар тўла зарядлангач қўшимча масофа босиб ўтиш учун қўшимча зарядлаш мақсадида ички ёнув двигатели ишлатилади ва бир вақтни ўзида аккумуляторларни зарядлайди ва харакатни таъминлайди.
Паралел типли гибрид машина.
Тузилиши: ёқилғи баки ▶️ ички ёнув двигатели, бу бир вақтнинг ўзида механик узатмалар қутиси ва генераторга боғланади ▶️ генератор электромобил аккумуляторларини зарядлайди ▶️ аккумулятор, генератордан заряд олиб керак вақтда генераторни ўзгармас ток билан таъминлайди. ▶️ электромотор ▶️ механик узатма қутиси. ("Б" қисм)
Бу тип электромобиллар машина юқорига чиққанда, тезликни бирдан ошириш учун ички ёнув двигателидан фойдаланилади, қолган вақт электромотор харакатга келтиради. Бу типда энг мураккаб вазифани харакатлар қутисини бошқарувчи контроллер бўлиб у ички ёнув двигатели ва электромоторни бошқариб узатма қутиси билан боғлайди.
Бу тип эффектив бўлиб Сизга мақул харакатланишни таъминлайди.
Бу икки типда ҳам қўшимча зарядлаш учун тормоз қисмига регенератив система орқали амалга оширилади. Бу система ғилдираклатдаги айланиш моментда хосил бўладиган энергияни тортиб олади ва уни зарядлаш қисмига узатади. Бу худдийки тормоз резисторлари электрдвигателдаги энпргияни тортиб уни тўхташи билан бир хил. Бу ерда энергия иссиқлик энергиясига эмас балки фойдали зарядлаш ускунасига беради.
Турли тип гибрид электромобиллар 100км масофа учун 2-5 литр ёқилғи ёқади бу эса тўла бак билан 1000 км камида харакатлана олади.
💡 @energomenejer 💡
Тузилиши: ( "А" қисм) ёқилғи баки ▶️ ички ёнув двигатели ▶️ аккумуляторларга ўзшармас ток берувчи генерато ▶️ энергияни сақлаш учун аккумуляторлар ▶️ электромотор ▶️ узатма қутиси ▶️ ғилдирак.
Кўриб турганингиздек бу типли электромобилда асосий қисм электромотор. Аккумуляторлар тўла зарядлангач қўшимча масофа босиб ўтиш учун қўшимча зарядлаш мақсадида ички ёнув двигатели ишлатилади ва бир вақтни ўзида аккумуляторларни зарядлайди ва харакатни таъминлайди.
Паралел типли гибрид машина.
Тузилиши: ёқилғи баки ▶️ ички ёнув двигатели, бу бир вақтнинг ўзида механик узатмалар қутиси ва генераторга боғланади ▶️ генератор электромобил аккумуляторларини зарядлайди ▶️ аккумулятор, генератордан заряд олиб керак вақтда генераторни ўзгармас ток билан таъминлайди. ▶️ электромотор ▶️ механик узатма қутиси. ("Б" қисм)
Бу тип электромобиллар машина юқорига чиққанда, тезликни бирдан ошириш учун ички ёнув двигателидан фойдаланилади, қолган вақт электромотор харакатга келтиради. Бу типда энг мураккаб вазифани харакатлар қутисини бошқарувчи контроллер бўлиб у ички ёнув двигатели ва электромоторни бошқариб узатма қутиси билан боғлайди.
Бу тип эффектив бўлиб Сизга мақул харакатланишни таъминлайди.
Бу икки типда ҳам қўшимча зарядлаш учун тормоз қисмига регенератив система орқали амалга оширилади. Бу система ғилдираклатдаги айланиш моментда хосил бўладиган энергияни тортиб олади ва уни зарядлаш қисмига узатади. Бу худдийки тормоз резисторлари электрдвигателдаги энпргияни тортиб уни тўхташи билан бир хил. Бу ерда энергия иссиқлик энергиясига эмас балки фойдали зарядлаш ускунасига беради.
Турли тип гибрид электромобиллар 100км масофа учун 2-5 литр ёқилғи ёқади бу эса тўла бак билан 1000 км камида харакатлана олади.
💡 @energomenejer 💡
Водород ёқилғили автомобил.
Дунёда энг янгил ва кўп тарқалган элемент бу водород. Водород тоза кислород билан ёқилганда ундан иссиқлик энергияси ва сув пари ажралиб чиқади холос. 71% азот таркибли хавода ёнганида кичик миқдорда азод оксиди ажралади.
Оддий машинани ҳам вадород ёқилғисига қайта жихозлаш мумкин. Водород табиатда алохида учрамаганлиги учун уни тибий бирикмалардан ажратиб олиш керак. Водород ажратиб олишнинг умумий усули бу метандан буғ ёрдамида, метан буғ конверцияси жараёни орқали амалга ошириш. Бу жараён кўп технологик бўлимлар ва махсус ускуналари орқали амалга оширилади. Бу кўп энергия сарф қилувчи усул.
Иккинчи усул бир босқичдан иборат сувни элетролизлаш орқали водород олишдир.
Тоза сув молекулалари водород ва кислороддан ташкил топган бўлиб уни ажратиш учун сувдан ўзгармас ток оқизиш керак. Жараён тезлашиши сувга ош тузи, серний кислота, бикорбонат натрий қўшиш керак.
💡 @energomenejer 💡
Дунёда энг янгил ва кўп тарқалган элемент бу водород. Водород тоза кислород билан ёқилганда ундан иссиқлик энергияси ва сув пари ажралиб чиқади холос. 71% азот таркибли хавода ёнганида кичик миқдорда азод оксиди ажралади.
Оддий машинани ҳам вадород ёқилғисига қайта жихозлаш мумкин. Водород табиатда алохида учрамаганлиги учун уни тибий бирикмалардан ажратиб олиш керак. Водород ажратиб олишнинг умумий усули бу метандан буғ ёрдамида, метан буғ конверцияси жараёни орқали амалга ошириш. Бу жараён кўп технологик бўлимлар ва махсус ускуналари орқали амалга оширилади. Бу кўп энергия сарф қилувчи усул.
Иккинчи усул бир босқичдан иборат сувни элетролизлаш орқали водород олишдир.
Тоза сув молекулалари водород ва кислороддан ташкил топган бўлиб уни ажратиш учун сувдан ўзгармас ток оқизиш керак. Жараён тезлашиши сувга ош тузи, серний кислота, бикорбонат натрий қўшиш керак.
💡 @energomenejer 💡
Электролиз жараёни учун юқоридаги ускуна бўлса кифоя, аммо электролиз орқали олинган водород энергиясини олиш учун 1,5 баробар энергия сарфланади. Расмдаги ускунада сувга туширилган иккита электродга ўзгармас ток берилади. Жараёнда манфий қутбли электродга водород пуфакчалари, мусбат қутбли электродга кислород пуфакчалари тўпланади. Пуфакчалатдаги газни ажратиб олиб тўпланади. Агар водород кўп миқдорда олиш мақсад бўлса электролиз учун энергияни алтернатив энергия манбааларидан олиш керак.
Водородни сақлаш бу яна бир техник муаммо бўлиб, етарли масофага юриш имконини берувчи водородни оғир ва катта метал баллонга сақлаш (метан газ каби) керак. Бу эса жой ва машинаги оғирлигига таъсир қилади. Бундан ташқари хавфли, агар балонга зиён етиб водород чиқса машина ракетага айланади ва зарари жуда катта бўлади. Аммо хозирда олимлар турли хил янги технологиялар устида иш олиб боришмоқда.
Булардан бири металл-гидрид, бу метал ва вадородни бириктириб керакли вақтда керакли миқдор ва тезликда бошқара олиш учун. Иккинчи технология бу нанотрубка. Нонотрубка ичига водородни конденсатция қилиб керакли зичликда сақлаш (нанотрубка- углерод атомларидан ташкил топган энг катта мобекулалар.)
Қуйидаги технологиялар синовда ва ишлаб чиқаришга қисман киритилган.
💡 @energomenejer 💡
Водородни сақлаш бу яна бир техник муаммо бўлиб, етарли масофага юриш имконини берувчи водородни оғир ва катта метал баллонга сақлаш (метан газ каби) керак. Бу эса жой ва машинаги оғирлигига таъсир қилади. Бундан ташқари хавфли, агар балонга зиён етиб водород чиқса машина ракетага айланади ва зарари жуда катта бўлади. Аммо хозирда олимлар турли хил янги технологиялар устида иш олиб боришмоқда.
Булардан бири металл-гидрид, бу метал ва вадородни бириктириб керакли вақтда керакли миқдор ва тезликда бошқара олиш учун. Иккинчи технология бу нанотрубка. Нонотрубка ичига водородни конденсатция қилиб керакли зичликда сақлаш (нанотрубка- углерод атомларидан ташкил топган энг катта мобекулалар.)
Қуйидаги технологиялар синовда ва ишлаб чиқаришга қисман киритилган.
💡 @energomenejer 💡
Эшли Вэнс нинг
Илон Макс
Tesla, SPACEX ва келажжакка йўл
Китобини ўқиб чиқмоқдаман. Ушбу китобдаги ёққан жойларини Сизларга тақдим қилиб бораман.
"Менимча, бугунги кунда одамлар қандайдир тарзда Интернет, молия ва қонунчиликка жуда қизиқишмоқда", деди Илон Маск журналистга йўл давомида. "Бу бизда кам инновациялар борлигининг сабабларидан бири."
💡 @energomenejer 💡
Илон Макс
Tesla, SPACEX ва келажжакка йўл
Китобини ўқиб чиқмоқдаман. Ушбу китобдаги ёққан жойларини Сизларга тақдим қилиб бораман.
"Менимча, бугунги кунда одамлар қандайдир тарзда Интернет, молия ва қонунчиликка жуда қизиқишмоқда", деди Илон Маск журналистга йўл давомида. "Бу бизда кам инновациялар борлигининг сабабларидан бири."
💡 @energomenejer 💡
Энг кичик автомашина
Машинанинг узундиги 135 сантиметр. Машина 64 км/соат тезликгача эриша олади.
@energomenejer
Машинанинг узундиги 135 сантиметр. Машина 64 км/соат тезликгача эриша олади.
@energomenejer