SAVOL
🦋Koʻkrak saratoni belgilari nimalar?
Koʻkrak saratoni belgilariga asosan quyidagilar kiradi:
- koʻkrak usti apelsin terisiga oʻxshash boʻlishi,
- koʻkrak uchida ajralmalar kelishi,
- koʻkrak gʻadur-budur yoki terisi bir tekis boʻlmasligi,
- tashqi tomondan qaralganda chuqurchalar yoki shishlar borligi,
- umumiy quvvatsizlik,
qoʻltik ostidagi limfa tugunlarning qattiqlashishi va ogʻriqliligi,
- doimiy tana harorati 37 harorat boʻlishi,
- koʻkrak uchi ichkariga kirgan osilgan burishib qolgan koʻrinishda boʻlishi,
- ayrim xholatlarda kasallikning kechki davrida terida yaralar hosil boʻlishi.
@endocrinoo
🦋Koʻkrak saratoni belgilari nimalar?
Koʻkrak saratoni belgilariga asosan quyidagilar kiradi:
- koʻkrak usti apelsin terisiga oʻxshash boʻlishi,
- koʻkrak uchida ajralmalar kelishi,
- koʻkrak gʻadur-budur yoki terisi bir tekis boʻlmasligi,
- tashqi tomondan qaralganda chuqurchalar yoki shishlar borligi,
- umumiy quvvatsizlik,
qoʻltik ostidagi limfa tugunlarning qattiqlashishi va ogʻriqliligi,
- doimiy tana harorati 37 harorat boʻlishi,
- koʻkrak uchi ichkariga kirgan osilgan burishib qolgan koʻrinishda boʻlishi,
- ayrim xholatlarda kasallikning kechki davrida terida yaralar hosil boʻlishi.
@endocrinoo
👍2
❓Galaktoreya nima va u qanday kelib chiqadi?
🍼 Galaktoreya - bu emizikli va homilador boʻlmagan ayollarda, ba’zan erkaklarda ham uchrashi mumkin.
🔴 Galaktoreya koʻkrak bezidan sut yoki sutga oʻxshash suyuqlik ajralishiga olib keladi va bu oʻz navbatida qonda prolaktin gormonining normadan ortishi sababli yuzaga keladi.
‼️Sabalari:
💊 Ba’zi psixotrop preparatlar
🛏 Travma oqibatida gipotalamus shikastlanishi
🔬 Gipofiz oʻsmalari
🌡 Qalqonsimon bez kasalliklari
🧪 Buyrak yetishmovchiligi
☘️ Davolashda endokrinolog, neyroendokrinolog va boshqa mutaxassislar koʻrigi va davosi kerak boʻladi.
@endocrinoo
🍼 Galaktoreya - bu emizikli va homilador boʻlmagan ayollarda, ba’zan erkaklarda ham uchrashi mumkin.
🔴 Galaktoreya koʻkrak bezidan sut yoki sutga oʻxshash suyuqlik ajralishiga olib keladi va bu oʻz navbatida qonda prolaktin gormonining normadan ortishi sababli yuzaga keladi.
‼️Sabalari:
💊 Ba’zi psixotrop preparatlar
🛏 Travma oqibatida gipotalamus shikastlanishi
🔬 Gipofiz oʻsmalari
🌡 Qalqonsimon bez kasalliklari
🧪 Buyrak yetishmovchiligi
☘️ Davolashda endokrinolog, neyroendokrinolog va boshqa mutaxassislar koʻrigi va davosi kerak boʻladi.
@endocrinoo
👍2
Bahor — avitaminoz fasli
Bahor kelib, organizmdagi vitaminlar zaxirasi kamayadi. Ayniqsa suvda eruvchi: C, P, PP, B guruh hamda D vitaminlari tanqisligi sezilib qoladi. Suvda eruvchi vitaminlar tanqisligiga sabab — yetarlicha meva, koʻkat, sabzavotlar yemaslik boʻlsa, D vitamini yetishmasligiga — kunlar qisqarishi, qalin kiyimda boʻlish oqibatida yetarlicha quyosh nurlarini organizmga singimasligi sabab boʻladi.
Oʻzbeklar qadimdan bahor kelishi bilan koʻk somsalar, koʻk chuchvara, koʻk osh, sumalak qilib kelgan va hozirda ham biroz susaygan boʻlsada ushbu an’ana davom ettirilmoqda. Bu ilmiy nuqtayi nazardan muhim an’ana! Aynan mana shunday taomlar organizmni vitaminlarga boʻlgan ehtiyojini qondiradi.
Bahor kelib koʻklardan turli taomlar, sumalak pishirib oʻzingiz va oila a’zolaringiz bilan iste’mol qilishingiz bahorgi avitaminozni yengishda yordam beradi.
Agar yuqoridagi kabi taomlar tayyorlashga imkoniyat boʻlmasa turli xil vitamin komplekslaridan foydalanish mumkin.
@endocrinoo
Bahor kelib, organizmdagi vitaminlar zaxirasi kamayadi. Ayniqsa suvda eruvchi: C, P, PP, B guruh hamda D vitaminlari tanqisligi sezilib qoladi. Suvda eruvchi vitaminlar tanqisligiga sabab — yetarlicha meva, koʻkat, sabzavotlar yemaslik boʻlsa, D vitamini yetishmasligiga — kunlar qisqarishi, qalin kiyimda boʻlish oqibatida yetarlicha quyosh nurlarini organizmga singimasligi sabab boʻladi.
Oʻzbeklar qadimdan bahor kelishi bilan koʻk somsalar, koʻk chuchvara, koʻk osh, sumalak qilib kelgan va hozirda ham biroz susaygan boʻlsada ushbu an’ana davom ettirilmoqda. Bu ilmiy nuqtayi nazardan muhim an’ana! Aynan mana shunday taomlar organizmni vitaminlarga boʻlgan ehtiyojini qondiradi.
Bahor kelib koʻklardan turli taomlar, sumalak pishirib oʻzingiz va oila a’zolaringiz bilan iste’mol qilishingiz bahorgi avitaminozni yengishda yordam beradi.
Agar yuqoridagi kabi taomlar tayyorlashga imkoniyat boʻlmasa turli xil vitamin komplekslaridan foydalanish mumkin.
@endocrinoo
👍3
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
Qalqonsimon bezning ultratovush nazorati ostida ingichka igna bilan aspiratsion punksion biopsiyasi.
Ushbu texnika sizga quyidagilarni aniqlashga imkon beradi:
- qalqonsimon nodulning yomon yoki yaxshi sifatli tabiati;
- operatsiya uchun qarshi koʻrsatma boʻlganda
- jarrohlik aralashuv hajmi.
Ingichka igna aspiratsion biopsiyaning afzalligi shundaki, ushbu tadqiqot usuli maxsus tayyorgarlikni talab qilmaydi, 3 dan 5 minutgacha davom etadi, sog'liq uchun xavfsiz, og'riqsizdir.
@endocrinoo
Ushbu texnika sizga quyidagilarni aniqlashga imkon beradi:
- qalqonsimon nodulning yomon yoki yaxshi sifatli tabiati;
- operatsiya uchun qarshi koʻrsatma boʻlganda
- jarrohlik aralashuv hajmi.
Ingichka igna aspiratsion biopsiyaning afzalligi shundaki, ushbu tadqiqot usuli maxsus tayyorgarlikni talab qilmaydi, 3 dan 5 minutgacha davom etadi, sog'liq uchun xavfsiz, og'riqsizdir.
@endocrinoo
👍2
◽️Bu egizak qizlar muddatidan 12 hafta oldin tug'ilgan
▫️Turli inkubatorlarda (erta tug'ilgan chaqaloq joylashtiriladigan kislorod bilan ta'minlangan maxsus qurilma) bo‘lishiga qaramay, yurak urishi va nafas olishda uzilishlar kuzatildi.
▫️Hamshira ularni birlashtirdi, buni qarangki, qizlarning ahvoli barqarorlashdi.
@endocrinoo
▫️Turli inkubatorlarda (erta tug'ilgan chaqaloq joylashtiriladigan kislorod bilan ta'minlangan maxsus qurilma) bo‘lishiga qaramay, yurak urishi va nafas olishda uzilishlar kuzatildi.
▫️Hamshira ularni birlashtirdi, buni qarangki, qizlarning ahvoli barqarorlashdi.
@endocrinoo
👍5❤🔥1
❕Taxminan 11 yoshlarda qizlar bolalardan o‘sishda va rivojlanishda o‘zib ketishadi.
Bu tezlik ham jismoniy ham aqliy jihatdan kuzatiladi va 14 yoshgacha davom etadi
@endocrinoo
Bu tezlik ham jismoniy ham aqliy jihatdan kuzatiladi va 14 yoshgacha davom etadi
@endocrinoo
👍3
🟡 400 kg og'irlikdagi erkakning rentgenogrammasi
🔘Ko'rib turganingizdek, uning "suyagi yo‘g‘on" emas.😉
@endocrinoo
🔘Ko'rib turganingizdek, uning "suyagi yo‘g‘on" emas.😉
@endocrinoo
👍3
🟡 Ma’lumotlarga ko‘ra, so‘nggi 30 yil ichida dunyoda semiz odamlar soni uch baravar oshgan
🔸Ortiqcha vazn va semizlik
• metabolik sindrom
• qandli diabet
• yurak-ishemik, miokard infarkti
• insult, gipertoniya
• surunkali vena qon-tomirlarining yetishmovchiligi
• xolesistit va o‘t-tosh xastaligi
• artritlar hamda onkologik kasalliklarga sabab bo‘lishi mumkin.
Davolanish uchun esa endokrinologga murojaat qiling
@endocrinoo
🔸Ortiqcha vazn va semizlik
• metabolik sindrom
• qandli diabet
• yurak-ishemik, miokard infarkti
• insult, gipertoniya
• surunkali vena qon-tomirlarining yetishmovchiligi
• xolesistit va o‘t-tosh xastaligi
• artritlar hamda onkologik kasalliklarga sabab bo‘lishi mumkin.
Davolanish uchun esa endokrinologga murojaat qiling
@endocrinoo
👍2
🆘 Qand miqdori normada nechchi bo'lishi kerak❓
Bu xolatda siz quyidagilardan qaysi birini soʻrayotganingizni aniqlab oling:
❓Savol:
Sogʻlom odamda qand miqdori nechchi boʻlishi kerak?
✅ Javob:
Nahorgi och qoringa 6.0 mmol/l dan kam boʻlishi kerak
Ovqatdan 2 soatdan keyin 7.8 mmol/l dan kam boʻlishi kerak.
❓Savol:
Qandli diabet tashxisini qoʻyish uchun qondagi qand miqdori nechchi boʻlishi kerak?
✅ Javob:
Nahorgi och qoringa 7.0 mmol/l dan yuqori boʻlishi kerak
Ovqatdan 2 soatdan keyin 11.1 mmol/l dan yuqori boʻlishi kerak.
❓Savol:
Qandli diabeti bor odamlarda qondagi qand miqdori nechchi boʻlishi kerak?
(Bu yerda asoratlar rivojlanmasligi uchun maqsadli koʻrsatkichlar soʻralmoqda)
✅ Javob:
Nahorgi och qoringa 7.0 mmol/l dan past boʻlishi kerak
Ovqatdan 2 soatdan keyin 10.0 mmol/l dan past boʻlishi kerak.
@endocrinoo
Bu xolatda siz quyidagilardan qaysi birini soʻrayotganingizni aniqlab oling:
❓Savol:
Sogʻlom odamda qand miqdori nechchi boʻlishi kerak?
✅ Javob:
Nahorgi och qoringa 6.0 mmol/l dan kam boʻlishi kerak
Ovqatdan 2 soatdan keyin 7.8 mmol/l dan kam boʻlishi kerak.
❓Savol:
Qandli diabet tashxisini qoʻyish uchun qondagi qand miqdori nechchi boʻlishi kerak?
✅ Javob:
Nahorgi och qoringa 7.0 mmol/l dan yuqori boʻlishi kerak
Ovqatdan 2 soatdan keyin 11.1 mmol/l dan yuqori boʻlishi kerak.
❓Savol:
Qandli diabeti bor odamlarda qondagi qand miqdori nechchi boʻlishi kerak?
(Bu yerda asoratlar rivojlanmasligi uchun maqsadli koʻrsatkichlar soʻralmoqda)
✅ Javob:
Nahorgi och qoringa 7.0 mmol/l dan past boʻlishi kerak
Ovqatdan 2 soatdan keyin 10.0 mmol/l dan past boʻlishi kerak.
@endocrinoo
👍2❤1
D vitamini
☀️Vitamin D faqat suyak to‘qimalari uchun zarur emas,uning boshqa foydali xususiyatlari bor.
Vitamin D 2-toifa diabet xavfini kamaytiradi. Bir qancha tadqiqotlar hujayralar faoliyatining yaxshilanishi, insulin sezuvchanligining yaxshilanishi va D vitamini darajasining oshishi tufayli yallig'lanish jarayonlaridan himoyalanishning isbotini ko'rsatdi.
✅D vitaminining eng yaxshi manbayi quyoshdir, shuning uchun imkon qadar quyoshda yurishingizni maslahat beramiz.Soat 11:00gacha quyoshda sayr qiling,chunki keyingi nurlar zararli ta‘sir qilishi mumkin
@endocrinoo
☀️Vitamin D faqat suyak to‘qimalari uchun zarur emas,uning boshqa foydali xususiyatlari bor.
Vitamin D 2-toifa diabet xavfini kamaytiradi. Bir qancha tadqiqotlar hujayralar faoliyatining yaxshilanishi, insulin sezuvchanligining yaxshilanishi va D vitamini darajasining oshishi tufayli yallig'lanish jarayonlaridan himoyalanishning isbotini ko'rsatdi.
✅D vitaminining eng yaxshi manbayi quyoshdir, shuning uchun imkon qadar quyoshda yurishingizni maslahat beramiz.Soat 11:00gacha quyoshda sayr qiling,chunki keyingi nurlar zararli ta‘sir qilishi mumkin
@endocrinoo
👍1🔥1
📌Agar siz har kuni pivo ichsangiz nima boʻladi:
🍻 Jigar azoblanadi
Koʻpikli ichimlik tarkibidagi spirt jigarga xavf tugʻdiradi, uni asetaldegid va boshqa etanol metabolitlari bilan zaharlaydi.
🍻...Va buyraklar
Diuretik tasir buyraklarni ortiqcha yuklaydi. Kislota-baz muvozanatining buzilishi, toshlar paydo boʻlishi, pelonefrit va kolit boʻlishi mumkin.
🍻Oshqozon-ichak
Pivo toʻgʻridan-toʻgʻri oshqozon devorlari orqali soʻriladi, shuning uchun oshqozon yarasi rivojlanadi, bu gastrit va oshqozon yarasiga olib keladi.
🍻Buqa yurak
Pivo tezda qonga singib ketadi, tomirlar toʻlib toshadi, qonning tez oqimi miokardga haddan tashqari yuk beradi, uning hajmini oshiradi.
🍻Miya
Etanol nafaqat miya faoliyatini buzadi, balki uning tuzilmalari va toʻqimalarini ham oʻzgartiradi. Xotirada uzilishlar, malumotni assimilyatsiya qilishda qiyinchiliklar mavjud boʻladi.
🍻 Gormonlar
Testosteron ishlab chiqarish sekinlashadi.
@endocrinoo
🍻 Jigar azoblanadi
Koʻpikli ichimlik tarkibidagi spirt jigarga xavf tugʻdiradi, uni asetaldegid va boshqa etanol metabolitlari bilan zaharlaydi.
🍻...Va buyraklar
Diuretik tasir buyraklarni ortiqcha yuklaydi. Kislota-baz muvozanatining buzilishi, toshlar paydo boʻlishi, pelonefrit va kolit boʻlishi mumkin.
🍻Oshqozon-ichak
Pivo toʻgʻridan-toʻgʻri oshqozon devorlari orqali soʻriladi, shuning uchun oshqozon yarasi rivojlanadi, bu gastrit va oshqozon yarasiga olib keladi.
🍻Buqa yurak
Pivo tezda qonga singib ketadi, tomirlar toʻlib toshadi, qonning tez oqimi miokardga haddan tashqari yuk beradi, uning hajmini oshiradi.
🍻Miya
Etanol nafaqat miya faoliyatini buzadi, balki uning tuzilmalari va toʻqimalarini ham oʻzgartiradi. Xotirada uzilishlar, malumotni assimilyatsiya qilishda qiyinchiliklar mavjud boʻladi.
🍻 Gormonlar
Testosteron ishlab chiqarish sekinlashadi.
@endocrinoo
🔥1🤔1
Buyrakning doʻstlari✅
➖Toʻgʻri ovqatlanish;
➖Tozza ichimlik suvi;
➖Jismoniy aktivlik;
➖Muntazam tibbiy koʻrikdan oʻtish.
Buyrakning dushmanlari❌
➖Notoʻgʻri ovqatlanish;
➖Zararli odatlar;
➖Qon bosimi koʻtarlishi;
➖Qandli diabet;
➖Jismoniy aktivlik kamayishi;
➖Dori va BADlarning zararli ta’sirlari.
@endocrinoo
➖Toʻgʻri ovqatlanish;
➖Tozza ichimlik suvi;
➖Jismoniy aktivlik;
➖Muntazam tibbiy koʻrikdan oʻtish.
Buyrakning dushmanlari❌
➖Notoʻgʻri ovqatlanish;
➖Zararli odatlar;
➖Qon bosimi koʻtarlishi;
➖Qandli diabet;
➖Jismoniy aktivlik kamayishi;
➖Dori va BADlarning zararli ta’sirlari.
@endocrinoo
👍3
⚠️Sogʻligingiz haqida koʻp narsalarni aytib beradigan 7 ta qon koʻrsatkichi:
1⃣ Gemoglobin.
Qizil qon hujayralarida topilgan qon pigmenti. Asosiy vazifasi kislorodni va SO2 ni tashish.
2⃣ Qizil qon tanachalari.
Ortiqcha yurak nuqsonlari, bronxlar, oʻpkalar, buyraklar va jigar kasalliklarida namoyon boʻladi.
3⃣ Leykotsitlar
Haddan tashqari infeksiya va yalligʻlanish mavjudligini koʻrsatadi.
4⃣ Trombotsitlar
Qon ivishini ta’minlaydi. Agar ular me’yordan ortiq boʻlsa, unda sizda sil kasalligi, yarali kolit, jigar sirrozi boʻlishi mumkin.
5⃣ Glyukoza
Ortiqcha - notoʻgʻri ovqatlanish, gormonal kasalliklarda qonda miqdori koʻpayadi.
Salbiy tomoni diabetdir.
6⃣ Umumiy protein
Jigar, buyraklar, notoʻgʻri ovqatlanishning yomonlashishi bilan uning miqdori normadan kamayadi.
7⃣ Umumiy bilirubin.
Jigar koʻrsatkichi. Gepatit, oʻt qopi tosh kasalliklarida yoki qizil qon hujayralari kamayishi bilan bilirubin miqdori koʻtariladi.
@endocrinoo
1⃣ Gemoglobin.
Qizil qon hujayralarida topilgan qon pigmenti. Asosiy vazifasi kislorodni va SO2 ni tashish.
2⃣ Qizil qon tanachalari.
Ortiqcha yurak nuqsonlari, bronxlar, oʻpkalar, buyraklar va jigar kasalliklarida namoyon boʻladi.
3⃣ Leykotsitlar
Haddan tashqari infeksiya va yalligʻlanish mavjudligini koʻrsatadi.
4⃣ Trombotsitlar
Qon ivishini ta’minlaydi. Agar ular me’yordan ortiq boʻlsa, unda sizda sil kasalligi, yarali kolit, jigar sirrozi boʻlishi mumkin.
5⃣ Glyukoza
Ortiqcha - notoʻgʻri ovqatlanish, gormonal kasalliklarda qonda miqdori koʻpayadi.
Salbiy tomoni diabetdir.
6⃣ Umumiy protein
Jigar, buyraklar, notoʻgʻri ovqatlanishning yomonlashishi bilan uning miqdori normadan kamayadi.
7⃣ Umumiy bilirubin.
Jigar koʻrsatkichi. Gepatit, oʻt qopi tosh kasalliklarida yoki qizil qon hujayralari kamayishi bilan bilirubin miqdori koʻtariladi.
@endocrinoo
👍3
Uxlashga oʻz vaqtida yotib ortiqcha tana vaznidan xalos boʻling!
Kech uxlashga odatlanganlar odatda koʻp kaloriya qabul qiladi. Koʻpincha bu holat kech soat 8 dan keyin koʻp yeb qoʻyish bilan bogʻliq. Kam uxlash oddiy uglevodlar iste’molini koʻpaytiradi, bu esa yogʻ yigʻilishiga olib keladi.
32 yoshdan 49 yoshgacha 10 ming kishi ishtirok etgan tadqiqotda ma’lum boʻldiki, sutkasiga 7 soatdan kam uxlaydiganlar semirishga moyil boʻlar ekan.
@endocrinoo
Kech uxlashga odatlanganlar odatda koʻp kaloriya qabul qiladi. Koʻpincha bu holat kech soat 8 dan keyin koʻp yeb qoʻyish bilan bogʻliq. Kam uxlash oddiy uglevodlar iste’molini koʻpaytiradi, bu esa yogʻ yigʻilishiga olib keladi.
32 yoshdan 49 yoshgacha 10 ming kishi ishtirok etgan tadqiqotda ma’lum boʻldiki, sutkasiga 7 soatdan kam uxlaydiganlar semirishga moyil boʻlar ekan.
@endocrinoo
👍4
Oshqozon osti bezi haqida
Ushbu organning oʻziga xosligi shundaki, bu bez butun tanada bir vaqtning oʻzida ikkita muhim funksiyani bajaradigan yagona ekzokrin va endokrin bezdir.
Oshqozon osti bezi vazifalari
1. Ovqat hazm qilishda ishtirok etish
Odamning ovqat hazm qilish tizimini oziq-ovqat zarralari harakatlanadigan konveyerga (uzunligi 10 m gacha) qiyoslash mumkin. Ularning eng kichik hajmgacha parchalanishi va ichaklarga kirishi uchun yigirmadan ortiq turli fermentlar ishlab chiqaradigan oshqozon osti bezining yordami kerak.
Ulardan eng muhimlari quyidagilardir:
Amilaza — uglevodlarni parchalash uchun;
Proтеаzlar — oqsillarni parchalash uchun;
Lipazalar — yogʻlarni parchalash uchun.
Bu jarayonlar oshqozon osti bezi tomonidan chiqariladigan oshqozon osti bezi shirasi tufayli sodir boʻladi.
2. Qondagi qand miqdorini tartibga solish
Ovqat hazm qilish funksiyasidan tashqari, bez oʻzining maxsus hujayralaridan bevosita qon oqimiga kiradigan insulin gormonini ishlab chiqaradi. Ushbu mexanizm tufayli tananing barcha hujayralarining hayotiy faoliyati uchun zarur boʻlgan glyukoza darajasi nazorat qilinadi.
Insulin yetishmasligi yoki yoʻqligi bilan qondagi glyukoza hujayralarga kira olmaydi. Bu esa qondagi glyukozaning doimiy ortib borishiga olib keladi, bu inson salomatligi uchun xavfli oqibatlarga olib keladi.
Bu jarayonlar (hazm qilish va gormonal) bir-biridan mustaqil ravishda sodir boʻladi. Ammo oshqozon osti bezi shikastlangan boʻlsa, ularning ikkisi ham buzilishi mumkin.
Shunday qilib, oshqozon osti bezi juda faol ishlaydi. Agar unga biror narsa (yogʻli ovqatlar, spirtli ichimliklar, ortiqcha shirinliklar) "yoqmasa" u bezovtalanadi va yalligʻlanadi, natijada pankreatit rivojlanadi.
Oshqozon osti bezi yalligʻlanganligini qanday bilish mumkin?
Asosiy belgilari:
- bel va qorin boʻshligʻida ogʻriq;
- rangparlik va zaiflik;
- qon bosimining keskin oʻynashi;
- vazn yoʻqotish;
- diareya;
- tana haroratining koʻtarilishi;
- boʻgʻimlarda ogʻriq.
Ba’zida pankreatitni osteoxondroz yoki piyelonefrit bilan adashtirish mumkin. Ammo pankreatitning dastlabki bosqichi har doim oʻtkir ogʻriq bilan boshlanadi.
Uning surunkali shakli uzoq muddatli yalligʻlanish jarayoni boʻlib, vaqti-vaqti bilan bemor ahvoli yomonlashadi.
Agar oshqozon osti bezi bilan bogʻliq muammolar mavjud boʻlsa, unda asosiy davolanishga qoʻshimcha ravishda, parhyezga rioya qilish kerak boʻladi.
Unga yoqmaydigan taomlar:
- karam;
- dukkaklilar;
- sarimsoq piyoz;
- qoʻziqorinlar;
- pirojnoye va pishiriqlar (ayniqsa kremli);
- yogʻli va dudlangan;
- shirin gazlangan ichimliklar;
- spirtli ichimliklar.
Goʻsht va baliqni qovurilgan emas, balki qaynatilgan yoki bugʻlangan holda iste’mol qilish yaxshidir. Tuzli va achchiq ovqatlarni iste’mol qilishni minimallashtirish kerak.
Oshqozon osti beziga foyda boʻlishi uchun quyidagi qoidalarga amal qilish kerak:
- yetarlicha uxlash (7-8 soat);
- yomon odatlardan voz kechish;
- jismoniy faollikni oshirish;
- har yili tibbiy koʻrikdan oʻtish.
@endocrinoo
Ushbu organning oʻziga xosligi shundaki, bu bez butun tanada bir vaqtning oʻzida ikkita muhim funksiyani bajaradigan yagona ekzokrin va endokrin bezdir.
Oshqozon osti bezi vazifalari
1. Ovqat hazm qilishda ishtirok etish
Odamning ovqat hazm qilish tizimini oziq-ovqat zarralari harakatlanadigan konveyerga (uzunligi 10 m gacha) qiyoslash mumkin. Ularning eng kichik hajmgacha parchalanishi va ichaklarga kirishi uchun yigirmadan ortiq turli fermentlar ishlab chiqaradigan oshqozon osti bezining yordami kerak.
Ulardan eng muhimlari quyidagilardir:
Amilaza — uglevodlarni parchalash uchun;
Proтеаzlar — oqsillarni parchalash uchun;
Lipazalar — yogʻlarni parchalash uchun.
Bu jarayonlar oshqozon osti bezi tomonidan chiqariladigan oshqozon osti bezi shirasi tufayli sodir boʻladi.
2. Qondagi qand miqdorini tartibga solish
Ovqat hazm qilish funksiyasidan tashqari, bez oʻzining maxsus hujayralaridan bevosita qon oqimiga kiradigan insulin gormonini ishlab chiqaradi. Ushbu mexanizm tufayli tananing barcha hujayralarining hayotiy faoliyati uchun zarur boʻlgan glyukoza darajasi nazorat qilinadi.
Insulin yetishmasligi yoki yoʻqligi bilan qondagi glyukoza hujayralarga kira olmaydi. Bu esa qondagi glyukozaning doimiy ortib borishiga olib keladi, bu inson salomatligi uchun xavfli oqibatlarga olib keladi.
Bu jarayonlar (hazm qilish va gormonal) bir-biridan mustaqil ravishda sodir boʻladi. Ammo oshqozon osti bezi shikastlangan boʻlsa, ularning ikkisi ham buzilishi mumkin.
Shunday qilib, oshqozon osti bezi juda faol ishlaydi. Agar unga biror narsa (yogʻli ovqatlar, spirtli ichimliklar, ortiqcha shirinliklar) "yoqmasa" u bezovtalanadi va yalligʻlanadi, natijada pankreatit rivojlanadi.
Oshqozon osti bezi yalligʻlanganligini qanday bilish mumkin?
Asosiy belgilari:
- bel va qorin boʻshligʻida ogʻriq;
- rangparlik va zaiflik;
- qon bosimining keskin oʻynashi;
- vazn yoʻqotish;
- diareya;
- tana haroratining koʻtarilishi;
- boʻgʻimlarda ogʻriq.
Ba’zida pankreatitni osteoxondroz yoki piyelonefrit bilan adashtirish mumkin. Ammo pankreatitning dastlabki bosqichi har doim oʻtkir ogʻriq bilan boshlanadi.
Uning surunkali shakli uzoq muddatli yalligʻlanish jarayoni boʻlib, vaqti-vaqti bilan bemor ahvoli yomonlashadi.
Agar oshqozon osti bezi bilan bogʻliq muammolar mavjud boʻlsa, unda asosiy davolanishga qoʻshimcha ravishda, parhyezga rioya qilish kerak boʻladi.
Unga yoqmaydigan taomlar:
- karam;
- dukkaklilar;
- sarimsoq piyoz;
- qoʻziqorinlar;
- pirojnoye va pishiriqlar (ayniqsa kremli);
- yogʻli va dudlangan;
- shirin gazlangan ichimliklar;
- spirtli ichimliklar.
Goʻsht va baliqni qovurilgan emas, balki qaynatilgan yoki bugʻlangan holda iste’mol qilish yaxshidir. Tuzli va achchiq ovqatlarni iste’mol qilishni minimallashtirish kerak.
Oshqozon osti beziga foyda boʻlishi uchun quyidagi qoidalarga amal qilish kerak:
- yetarlicha uxlash (7-8 soat);
- yomon odatlardan voz kechish;
- jismoniy faollikni oshirish;
- har yili tibbiy koʻrikdan oʻtish.
@endocrinoo
❤1
❗️Itsenko-Kushing sindromi
Erkaklarga nisbatan ayollarda 3-4marta ko'proq uchrab, 80-90% hollarda xavfli arterial gipertenziya bilan kechadi. Bemorlarning 1/3qismida kasallik buyrak usti bezi po'stloq qismining birlamchi adenomasi (yoki karsinomasi) bilan bog'liq. Ba'zan esa uzoq middat glyukokortikoidlar qabul qilgan bemorlarda kuzatiladi.
Klinik belgilari:
◾️Arterial gipertenziya;
◾️Semirish va giperglikemiyaning bir vaqtda rivojlanishi;
◾️Steroidli qandli diabet;
◾️yuzning qizil rangda va oysimon bo'lishi;
◾️oyoqlar ingichka bo'lgan holda ko'krak, bo'yin, qorinning kattalashishi;
◾️qorinda, sonlarda, yelka kamari sohasida to'q qizil-binafsha rangli hoshiyalar - teri ostida qon quyilishlarining paydo bo'lishi;
◾️teleangioektaziyalar (asosan bilakning yoziluvchi yuzasida);
◾️jinsiy faoliyatning buzilishi;
◾️soch qoplami buzilishi;
◾️patologik shishlar;
◾️terining quruqligi, huznbuzarliligi, tirnoqlar distrofiyasi;
◾️diffuz osteoporoz
@endocrinoo
Erkaklarga nisbatan ayollarda 3-4marta ko'proq uchrab, 80-90% hollarda xavfli arterial gipertenziya bilan kechadi. Bemorlarning 1/3qismida kasallik buyrak usti bezi po'stloq qismining birlamchi adenomasi (yoki karsinomasi) bilan bog'liq. Ba'zan esa uzoq middat glyukokortikoidlar qabul qilgan bemorlarda kuzatiladi.
Klinik belgilari:
◾️Arterial gipertenziya;
◾️Semirish va giperglikemiyaning bir vaqtda rivojlanishi;
◾️Steroidli qandli diabet;
◾️yuzning qizil rangda va oysimon bo'lishi;
◾️oyoqlar ingichka bo'lgan holda ko'krak, bo'yin, qorinning kattalashishi;
◾️qorinda, sonlarda, yelka kamari sohasida to'q qizil-binafsha rangli hoshiyalar - teri ostida qon quyilishlarining paydo bo'lishi;
◾️teleangioektaziyalar (asosan bilakning yoziluvchi yuzasida);
◾️jinsiy faoliyatning buzilishi;
◾️soch qoplami buzilishi;
◾️patologik shishlar;
◾️terining quruqligi, huznbuzarliligi, tirnoqlar distrofiyasi;
◾️diffuz osteoporoz
@endocrinoo
👍2
🙇🏻♂ Boʻyim past, aytishlaricha garmon olsa oʻsarmish. Shu rostmi ?
🔖 Somototropin - gipofizning oldingi boʻlagidan ajralib chiquvchi garmon. U uzun naysimon suyaklarning (son, bilak, boldir) oʻsishini tezlashtiradi.
🔖 Agar u yetishmasa gipofizar nanizm ya’ni pakanalik kelib chiqadi.
📍 Nanizm deyilishi uchun boʻy 128 sm dan past boʻlishi kerak.
❕ Internetdagi boʻy oʻstiruvchi preparatlarga ishonmang. Birinchidan u arzon turmaydi. Ikkinchidan mustaqil qabul qilish qatian mumkin emas.
Nisbatan ishonchli kompaniyalar bor:
🔸 Ansomon (Xitoy, Анҳуи Анке Биотечнологй Cо.,Лтд.)
🔸 Djintropin (Xitoy, Генсcи Пҳармаcэутиcал Cо., Лтд.)
🔸 Dinatrop aktivno litsyenziruetsya (Iran, Дйнамиc Девелопмент
🔸 Ҳумонус
@endocrinoo
🔖 Somototropin - gipofizning oldingi boʻlagidan ajralib chiquvchi garmon. U uzun naysimon suyaklarning (son, bilak, boldir) oʻsishini tezlashtiradi.
🔖 Agar u yetishmasa gipofizar nanizm ya’ni pakanalik kelib chiqadi.
📍 Nanizm deyilishi uchun boʻy 128 sm dan past boʻlishi kerak.
❕ Internetdagi boʻy oʻstiruvchi preparatlarga ishonmang. Birinchidan u arzon turmaydi. Ikkinchidan mustaqil qabul qilish qatian mumkin emas.
Nisbatan ishonchli kompaniyalar bor:
🔸 Ansomon (Xitoy, Анҳуи Анке Биотечнологй Cо.,Лтд.)
🔸 Djintropin (Xitoy, Генсcи Пҳармаcэутиcал Cо., Лтд.)
🔸 Dinatrop aktivno litsyenziruetsya (Iran, Дйнамиc Девелопмент
🔸 Ҳумонус
@endocrinoo
👍1