#film

Umar ibn Hattob

25-qism.

@endocrinoo

Papillomalar nima?

📝Endokrinolog: Fayzullayev Jahongir
( @endocrinoo )

Papillomalar bu yaxshi sifatli hosilalar qatoriga kirib , asosan boʻyin, qoʻltiq osti, qovurgʻa osti, jinsiy azolar soxasida koʻp uchraydi.

Kelib chiqish sabablari:
•Semizlik
•Betartib jinsiy aloqa
•Immun tizimi sustligi
•Virusli infeksiyalar bilan koʻp kasallanish
•Gigiena qoidalarini qoʻpol buzilishi

Davolash har holat sababiga koʻra tanlanadi.
Ozish, virusga qarshi davolanish, gigienaga etibor berish, hirurgik aralashuv, lazerkoagulyatsiya, elektrokoagulyatsiya, kriodestruksiya

Kanalga aʼzo boʻling
Maʼlumotni yaqinlarga ham ulashing

@endocrinoo

@endokrinolog_maslaxatii

#hazil_time

6-sinfga biznes reja mavzusida uyga vazifa berilgan ekan

@endocrinoo

Farzandli boʻlish ehtimoli yuqori va pastligi sabablari
#bepushtlik

📝Endokrinolog Fayzullayev Jahongir
( @endocrinoo )

Farzandli boʻlish ehtimoli yuqori:

• 30 yoshgacha boʻlganlarda
• Anamnezda homiladorlik mavjudlar
• TVI 18 - 29.9 orasida boʻlganda
• Bepushtlik 3 yildan oshmaganlar
• Zararli odatlari (ichish, chekish, narkotik, psixotrop) yoʻqlar
• 2 chashkadan kam kofe ichuvchilar

Farzandli boʻlish ehtimoli past:

• 35 yoshdan oshganlar
• Anamnezda homiladorlik yoʻqlar
• Bepushtlik 3 yildan oshganlar
• TVI 18dan kam va 29.9dan ortiqlar
• Zararli odatlari mavjudlar
• 2 chashkadan koʻp kofe ichuvchilar

*TVI - Tana Vazn Indeksi

Kanalga aʼzo boʻling
Maʼlumotni yaqinlarga ham ulashing

@endocrinoo

@endokrinolog_maslaxatii

🎬 Nomi: Yo'qolgan avtobus
📆 Yili: 2025
🔝 Reyting: IMDb: 7.0 KinoPoisk: 6.7

Hali oʻzim koʻrmaganman lekin kino haqida juda koʻp yaxshi tavsiyalarni koʻrganman

@endocrinoo

Hayz vaqtida ogʻriq boʻlishi haqida

📝Endokrinolog Fayzullayev Jahongir
( @endocrinoo )

Predmenstrual sindrom (PMS) — hayzdan 7–10 kun oldin paydo bo‘lib, hayz boshlanishi bilan kamayadigan yoki yo‘qoladigan psixik, vegetativ va somatik belgilar majmuasi.

PMS belgilarini odatda 4 guruhga bo‘lib o‘rganishadi.

1️⃣ Neyropsixik belgilar
Eng ko‘p uchraydigan belgilar:
✓ Asabiylik
✓ Tez jahli chiqish
✓ Kayfiyat o‘zgarishi
✓ Depressiya
✓ Yig‘loqilik
✓ Uyqusizlik
✓ Charchoq
✓ Konsentratsiya pasayishi

2️⃣ Vegetativ-tomir belgilar
~ Bosh og‘rig‘i
~ Bosh aylanishi
~ Yurak urish tezlashishi
~ Qon bosimi o‘zgarishi
~ Ko‘ngil aynishi
~ Baʼzi ayollarda bu belgilar migren tipida ham bo‘lishi mumkin.

3️⃣ Somatik belgilar
• Ko‘krak bezlarida og‘riq (mastodiniya)
• Qorin dam bo‘lishi
• Tana vazni ortishi
• Mushak va bo‘g‘im og‘rig‘i
• Bel og‘rig‘i
• Holsizlik

4️⃣ Shish (edematoz) belgilar
√ Qo‘l-oyoq shishi
√ Yuz shishi
√ Qorin shishi
√ Tana vazni 1–2 kg ortishi
√ Bu holat suyuqlik ushlanishi bilan bog‘liq.

⚠️Predmenstrual sindromning juda og‘ir turi belgilari:
• kuchli depressiya
• agressivlik
• kuchli bezovtalik
• ijtimoiy faoliyat buzilishi

✅PMS uchun eng muhim xususiyat:
• belgilar hayzdan oldin paydo bo‘ladi
• hayz boshlanishi bilan yo‘qoladi

Kanalga aʼzo boʻling
Malumotni yaqinlarga ham ulashing

@endocrinoo

Guruh:

Qalqonsimon bez UTT ( УЗИ ) da shunday koʻrinadi

@endocrinoo

📝Endokrinolog Fayzullayev Jahongir
( @endocrinoo )

Menstrual funksiyaning buzilishi — hayz siklining davomiyligi, muntazamligi, qon miqdori yoki hayz ko‘rishning umuman bo‘lmasligi bilan bog‘liq patologik holatlar majmuasi

1⃣AMENOREYA

Birlamchi amenoreya:
15–16 yoshgacha hayz boshlanmasligi

Ikkilamchi amenoreya:
Oldin hayz ko‘rgan ayolda 3–6 oy davomida hayz bo‘lmasligi.

2⃣Hayz siklining ritm buzilishlari

• Polimenoreya
sikl 35 kundan koʻp

• Oligomenoreya
sikl 21 kundan kam

• Opsomenoreya
juda kam keladigan hayz

3️⃣Hayz qon miqdori buzilishlari

• Gipermenoreya
hayz qonining ko‘p kelishi

• Gipomenoreya
qon miqdorining juda kamligi

• Menorragiya
uzoq davom etadigan kuchli qon ketish

4️⃣ Noaniq bachadon qon ketishlari

PALM ( organik sabab )
COEIN ( funksional sabab )

Bu haqida rasmda koʻring ☝️

5️⃣Og‘riq bilan kechuvchi hayz buzilishlari

√Algodismenoreya
Hayz paytida kuchli og‘riq.

Sabablar
• Endometriosis
• Bachadon spazmi
• Yalliğlanish kasalliklari

Kanalga aʼzo boʻling

@endocrinoo

Guruh:

Diabetik polineyropatiya haqida juda koʻp rasm, video qildim. Bunisi ham ortiqchalik qilmaydi deb oʻyladim

Diabetiklarga ulashing azizlar

@endocrinoo

Bahor qiyomatning bugungi rangi

© Xayrulla Hamidov

@endocrinoo

#film

Umar ibn Hattob

26-qism.

@endocrinoo

📝Endokrinolog Fayzullayev Jahongir
( @endocrinoo )

Ikkilamchi gipogonadizm (sekundar gipogonadizm) — bu ayollarda tuxumdonlar aslida sog‘lom bo‘lsa ham, ularni boshqaradigan gipotalamus–gipofiz tizimi yetarli darajada ishlamagani sababli jinsiy gormonlar kamayib ketadigan holatdir.

Bunda asosiy muammo FSG va LG gormonlari yetishmasligi bo‘ladi. Natijada tuxumdonlar estrogen va progesteron ishlab chiqara olmaydi.

🧬Ikkilamchi gipogonadizm sabablari:

🖇Gipotalamus sababli
• Kuchli stress
• Juda ozib ketish (anoreksiya)
• Haddan tashqari sport
• Gipotalamus o‘smalari
• Tug‘ma GnRH yetishmovchiligi (masalan, Kallmann syndrome)

📎Gipofiz sababli
• Gipofiz adenomasi
• Gipofiz operatsiyasi yoki radiatsiya
• Shixan sindromi
• Gipofiz yetishmovchiligi

🩻Klinik belgilari
👩‍🦰Ayollarda quyidagilar kuzatiladi:
✓ Amenoreya yoki oligomenoreya
✓ Bepushtlik
✓ Libido pasayishi
✓ Ko‘krak bezlari kichrayishi
✓ Qin qurishi
✓ Osteoporoz rivojlanishi
✓ Issiq bosishi (estrogen yetishmovchiligi)

🔬Laborator belgilar🩸

FSG - past
LG - past
Estradiol - past
Prolaktin - baʼzan yuqori

Bu holat birlamchi tuxumdon yetishmovchiligidan farq qiladi, chunki u yerda FSG/LG yuqori bo‘ladi.

💊O‘rin bosuvchi terapiya (Hormone Replacement Therapy – HRT)
Agar ayol homiladorlik rejalamasayotgan bo‘lsa, asosiy davolash estrogen ➕ progesteron bilan o‘rin bosuvchi terapiya hisoblanadi.

1️⃣ Estrogen preparatlari
Maqsad — organizmga yetishmayotgan estrogenni berish.

Preparatlar:
• Estradiol
• Ethinyl estradiol
• Conjugated estrogens

Berilish shakllari:
tabletka, transdermal plastir, gel

Estrogenning foydasi:
• suyaklarni himoya qiladi
• hayz siklini tiklaydi
• jinsiy funksiyani yaxshilaydi
• yurak-qon tomir himoyasi

2️⃣ Progesteron qo‘shish
Agar bachadon mavjud bo‘lsa progesteron albatta qo‘shiladi, chunki estrogen yolg‘iz berilsa endometriy saratoni xavfi oshadi.

Preparatlar:
• Progesterone
• Medroxyprogesterone acetate
• Didrogesterone

Berilish sxemasi:
Siklik rejim
21 kun estrogen
oxirgi 10–12 kun progesteron

Natijada suniy hayz sikli paydo bo‘ladi.

Agar homiladorlik rejalansa
Bunday holatda oddiy ÕGT emas, balki ovulyatsiyani induksiya qilish kerak bo‘ladi.

Usullar:
1️⃣ Gonadotropin terapiyasi
• Follitropin alfa
• Lutropin alfa

2️⃣ GnRH pompasi
pulsativ Gonadotropin‑releasing hormone beriladi.

Bu usul ayniqsa gipotalamik amenoreyada juda samarali.

💊💉Davolashning asosiy maqsadlari

• Estrogen yetishmovchiligini bartaraf etish
• Hayz siklini tiklash
• Osteoporozni oldini olish
• Yurak-qon tomir kasalliklari xavfini kamaytirish
• Jinsiy hayot sifatini yaxshilash

✅ Muhim klinik qoida
Agar ayol 40 yoshdan oldin gipogonadizm bo‘lsa, estrogen terapiyasi odatda tabiiy menopauza yoshigacha (≈50 yosh) davom ettiriladi

Kanalga aʼzo boʻling
Malumotni yaqinlarga ham ulashing

@endocrinoo

Guruh:

💡Qadim zamonda aqldan ozgan odamlar bo‘yin shishigi bilan tasvirlangan.

⚠️Qadimgi Rusda bo‘yin shishigi borligi yosh ayolning homiladorligi deb hisoblangan.

"Agar Mona Liza portretiga qarasangiz, tug‘ruqdan keyingi gipotireoz klinikasini ko‘rish mumkin"
Bu 2018-yildagi tadqiqotlarda isbotlangan

⭐Gipotireozda terining sariq bo‘lishi Vitamin A sintezining buzilishi bilan bog‘liq

🫧🫧Mukopolisaxaridlar - glikozaminglikanlar to‘planishi tufayli shish yuzaga keladi

🔊Gipotireozning eng ko‘p uchraydigan simptomi
🔉📢past va qo‘pol ovoz
❤️ bradikardiya
🫀sistolik bosimning pasayishi

Kanalga aʼzo boʻling

@endocrinoo

Guruh:

#hazil_time

Biz ham bir yashasak maylimi 😂

@endocrinoo

Qalqonsimon bez kasalliklari bilan bemorlarni XKT (xalqaro kasalliklar tasnifi) (МКБ) 10 boʻyicha tashxislari

@endocrinoo

XKT 10 boʻyicha qalqonsimon bez kasalliklari kodlari

Oʻzbekiston 80%, Fargʻona viloyati 78% yod defitsiti zonasida ekanini xisobga olsak endemik buqoq ( E-01 ) juda katta aholida mavjud.

Davolanmagan endemik buqoq esa Gipotireozga ( E-03 ) sabab boʻladi.

Koʻplab aholida ayniqsa ayollarda uchraydigan tugunli buqoq esa E-04 kodi bilan kiritilgan

Agar sizda zaharli buqoq (diffuz toksik buqoq) ( E-05 ) boʻlsa unda yod taqiqlanadi.

Agar sizda tomoq soxada qizarish, shish, isitma, xolsizlik mavjud boʻlsa bu tireoidit ( E-06 ) deyiladi

@endocrinoo

Amenoreya haqida

Endokrinolog Fayzullayev Jahongir
( @endocrinoo )

Amenoreya bu 3-6 oy davomida hayzning yoʻqligi.

🟢Yolgʻon amenoreya - hayz qoni bor lekin tashqariga chiqmaydi (bachadon,qin, bachadon boʻyni atreziyasi, bachadon yoʻqligi)

🟢Chin amenoreya - 1 lamchi va 2 lamchi boʻladi

1⃣Birlamchi - balogʻat yoshidagi qizda ikkilamchi jinsiy belgilar yoʻq (bor) lekin menarxe yoʻq:

- gonadalar disgeneziyasi
- moyaklar feminizatsiyasi sindromi ( morris sindromi, soxta erkak germafroditizmi)
- tuhumdonlar birlamchi gipofunksiyasi


Gonadalar disgeneziyasi shakllari:
- Shershevskiy Terner
- Yoyilgan shakl
- Aralash shakl
- Sof shakl(Svayer sindromi)

2⃣Ikkilamchi - avval hayz koʻrgan ayolda 6 oy davomida hayz yoʻqligi

Kanalga aʼzo boʻling
Malumotni yaqinlarga ham ulashing

@endocrinoo

Guruh:

#film

Umar ibn Hattob

27-qism.

@endocrinoo