Qonimda shamollash bor ekan
#analiz

📝Endokrinolog: Fayzullayev Jahongir
( @endocrinoo )

Halqimiz orasida (bu asosan shifokor gapidan soʻng paydo boʻluvchi) notoʻgʻri termin va tushuncha mavjud. Bu meni qonimda shamollash bor ekan degan gapdir.

Bu termin Eritrotsit choʻkish tezligi (ECHT🇺🇿 , ESR 🏴󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿, СОЭ 🇷🇺) aslida.

ECHT – eritrotsitlar cho‘kish tezligi

Eritrotsitlar cho‘kish tezligi – qon analizida qonning ikki qismga ajralish tezligini ko‘rsatadi, ya’ni plazma (yuqorigi) va shaklli elementlar (pastki). Bu ko‘rsatkich eritrotsitlar, globulinlar va fibrinogenlar miqdoriga bog‘liq. Bu qizil qon tanachalari qancha ko‘p bo‘lsa, ular shuncha sekin cho‘kadi degan ma’noni anglatadi. Globulin va fibrinogen miqdori oshishi esa eritrotsitlar cho‘kish tezligini tezlashtiradi.

Unutmang qonda shamollash kuzatilmaydi. ECHT deyarli barcha kasalliklarda ⬆️ ortadi, sanoqli kasalliklardagina kamayishi kuzatiladi.

ECHT pasayadi:⬇️
•Vakez kasalligi
•Surunkali qon aylanishining
yetishmovchiligi
•Virusli infeksiya.

Norma:
Ayollarda 2-15 mm/ soat
Erkaklarda 2-10 mm/ soat

Kanalga aʼzo boʻling
Maʼlumotni yaqinlarga ham ulashing

@endocrinoo

@endokrinolog_maslaxatii

#film

Umar ibn Hattob

19-qism.

@endocrinoo

#hazil_time

Hozirgilar yoshlikdan shunday

@endocrinoo

Opke yiman

@endocrinoo

#bepushtlik

Bolasi bepusht boʻlishi ularga ahamiyatsizmi ?

📝Endokrinolog Fayzullayev Jahongir
( @endocrinoo )

Sizning farzandingiz bor. Farzandingiz ham farzandli boʻlishi adolatdan boʻladi a menimcha. Hozirgi aytmoqchi boʻlgan kasalligim GIPOGONADIZM.

Surat internetdan olindi.
Bunday kasallik bilan bolalarning eng katta muammo bepushtlik xisoblanadi.

Bolada kuzatiladigan belgilar:
1- semizlik
2- jinsiy azo kichikligi
3- oʻqishga layoqatsizlik
4- sport va jismoniy mehnatda sustlik
5- uyquchanlik
6- hotira sustligi
7- ikkilamchi jinsiy belgilar yoʻq (yoki kechikishi)
8- umuman olganda har jabhada bola sustligi

Shu kunga qadar bunday bemorlarda 10 ga yaqinini koʻrdim. Kattalari 13, 17 yoshda edi. Eng qiziq tomoni shu yoshgacha nega ota-onasi bu haqida qaygʻurmaganida. Va bundan ham yomoni kelajagi soʻroq ostida ekanini uzoq vaqt tushuntirishimga qaramay shularda 90% qismi analizlar qilmagani va koʻrikka qayta kelmagani.

@endocrinoo

@endokrinolog_maslaxatii

Nedir, halovatni yo'qotdim tubdan,
Umr borasida qochdi uquvim.
Jasadim haqida o'ylasam obdon,
Sochim tolasidan ko'proq qo'rquvim.

Ey, meni titratgan ilohiy qasam,
Bas, yetar, orom ham asabga tegar.
Uyg'otgin agarda uxlagan bo'lsam,
O'ldir uyg'oqlim shu bo'lsa agar!

©️Xayrulla Hamidov

@endocrinoo

#music_time

Güzelim

@endocrinoo

#film

Umar ibn Hattob

20-qism.

@endocrinoo

#asorat

Diabetik polineyropatiya haqida

@endocrinoo

Qalqonsimon bezga zararli bo'lgan ichimliklar

❗️barcha shirin ichimliklar;
❗️alkogolning barcha turlari;
❗️alkogolsiz “energetik ichimliklar”
❗️kuchli qaynatilgan choy.

Avvalroq zararli taʼsir qiluvchi tiosianatlar haqida ham yozgan edim.

Kanalga aʼzo boʻling
Maʼlumotni yaqinlarga ham ulashing

@endocrinoo

@endokrinolog_maslaxatii

📝Endokrinolog : Fayzullayev Jahongir

Berr simptomi-tirsaklar va tizzalar sohasidagi nosimmetrik qorayish (giperpigmentatsiya) va terining quruqlashishi.("iflos" tirsaklar va tizzalar simptomi bilan sinonimdir).

Epidermisning haddan tashqari keratinizatsiyasi va qalinlashishi tufayli paydo bo'ladi. Ta'sir qilingan joy teginish uchun qo'pol va yoriqlar paydo bo'lishi mumkin.

Ta'sirli hududlardagi teri iflos kulrang rangga ega.

Quyidagi kasalliklarda kelib chiqadi:
✅Gipotireoz (qalqonsimon bez kasalligi)
✅Qandli diabet
✅Meda ichak yoʻli kasalliklari
✅Zamburugʻli kasalliklar
✅Teri kasalliklari ( atopik dermatit , ixtioz , sklerodermiya )

Shuningdek
✅A,D,E,C vitaminlar kamligi
✅Mavsumiy faktorlar : harorat ortishi , qalin qattiq kiyimlar kiyish ,
✅Mexanik sabab : doimiy oʻtirib ishlash ( tirsakni ishqalanishi )

Diagnostika:

UTT qalqonsimon bez
Endokrinolog koʻrigi
Dermatolog koʻrigi
Gastroenterolog koʻrigi

Maʼlumotni yaqinlarga ham ulashing
Kanalga aʼzo boʻling

@endocrinoo

@endokrinolog_maslaxatii

Covid-19 qandli diabetga sabab boʻlishi isbotlandi

📝Endokrinolog Fayzullayev Jahongir
( @endocrinoo )

Kilya ismli shifokor Sars-cov-2 sababli 19-yoshli Finne Gnadtda qandli diabet 1-turi kelib chiqqanini isbotladi.

Bemorda insulinga bogʻliq diabet(1-tur) kelib chiqdi lekin uning qonida otoantikorlar aniqlanmadi.

Xozirda sabab sifatida kovid-19 sabab qilib koʻrsatilmoqda lekin toʻliq hulosa qilishga hali ekanini ham aytishmoqda

Manba: Naked Sciense

Kanalga aʼzo boʻling
Malumotni yaqinlarga ham ulashing

@endocrinoo

@endokrinolog_maslaxatii

Endilikda Ma’muriy javobgarlik to‘g‘risidagi kodeksga kiritilgan o‘zgartirishlarga ko‘ra, tarkibida kuchli ta’sir qiluvchi moddalar mavjud bo‘lgan dori vositalarini retsept bo‘yicha chakana realizatsiya qilish tartibini buzganlik BHMning 100 baravaridan 200 baravarigacha jarima solishga sabab bo‘ladi.

Shu kungacha mazkur huquqbuzarlik uchun BHMning 50 baravaridan 100 baravarigacha miqdorda jarima belgilangan edi.

Shuningdek, Jinoyat kodeksiga kiritilgan o‘zgartirishlarga ko‘ra, tarkibida kuchli ta’sir qiluvchi moddalar mavjud bo‘lgan dori vositalarini retsept bo‘yicha chakana realizatsiya qilish tartibini buzish, ma’muriy jazo qo‘llanilganidan keyin yoki ko‘p miqdorda sodir etilgan bo‘lsa, BHMning 200 baravaridan 300 baravarigacha miqdorda jarima yoki 3 yilgacha axloq tuzatish ishlari yoki 2 yildan 5 yilgacha ozodlikni cheklash yoxud 5 yilgacha ozodlikdan mahrum qilish bilan jazolanishi belgilandi.

Ilgari bu jarimaning eng kam miqdori BHMning 100 baravarini tashkil etishi belgilangan edi.

@endocrinoo

Ozgʻin-semiz bular kimlar?

📝Endokrinolog: Fayzullayev Jahongir
( @endocrinoo )

Skinny fat - sarkopenik semizlik ( ozgʻin semiz) bu tashqi tarafdan normal koʻringan insonning aslida semiz ekanligi.
Hozirda tana vazn indeksiga koʻra semizlikka tashxis qoʻyiladi. Bu usulning kamchiligi esa sizda boʻy va vazn xisobga olinadi holos. Rasmdan ham koʻrinadiki ikkala bolada ham vazn bir hil lekin biri tashqi tarafdan semizdek. Tanadagi muskul va yogʻ nisbati va foizini bilmas ekansiz ozgʻin koʻringan hammani normal vaznda deb qabul qilasiz.

Sarkopenik semizlikda muskul miqdori va kuchi pasayadi. Yogʻ miqdori esa ortadi: erkaklarda tananing 25% qismidan, ayollarda 35% qismidan ortishi.

65 yoshdan soʻng erkaklarda 10%, ayollarda 14% sarkopenik semizlik uchraydi.

Kelib chiqish sabablari
•Hayot tarzi( notoʻgʻri ovqatlanish, kam harakatlik)
•Vitamin D yetishmasligi
•Nevrologik buzilish (parez,paralich)
•Uzoq vaqt bir joyda yotish

Maʼlumotni yaqinlarga ham ulashing

@endocrinoo

@endokrinolog_maslaxatii

Potensiyani yaxshilaydigan mahsulotlar ro'yxati

📝Endokrinolog: Fayzullayev Jahongir
( @endocrinoo )

Avvalo, oqsil va vitaminlarga boy ovqatlarga e'tibor berishni tavsiya etaman.

O'z sog'lig'i haqida qayg'uradigan erkakning ratsionida quyidagi mahsulotlar bo'lishi kerak:

1️⃣ Dengiz mahsulotlari.
2️⃣ Bug'langan daryo baliqlari.
3️⃣ Tovuq va mol go'shti.
4️⃣ Kam yog'li fermentlangan sut mahsulotlari.
5️⃣ Sabzavotlar va mevalar.
6️⃣ Shakar o'rniga asal.
7️⃣ Yalpizli choy.
8️⃣ Yong'oq.

Reproduktiv tizimning sog'lig'iga qo'shimcha ravishda, bunday parhez yurak va ichaklarning faoliyatini yaxshilaydi, tana va miyani sergak holatda ushlaydi.

Kanalga aʼzo boʻling
Maʼlumotni yaqinlarga ham ulashing

@endocrinoo

@endokrinolog_maslaxatii

#film

Umar ibn Hattob

21-qism.

@endocrinoo

Halqimizda katta vaznli chaqaloq dunyoga kelsa qo'chqordek oʻgʻil yoki pahlavon qiz tugʻildi deb hursand boʻlish holati kuzatiladi.
Hursandchilik oʻz yoʻliga lekin bu boshqa tarafdan signal ham xisoblanadi.
Yani 4kgdan ortiq tugʻilgan bolalarni va onalarni qandli diabetga skrining qilib turish zarur sababi esa quyidagicha:
Homila 9-12 haftagacha meda osti bezi faoliyat olib bormaydi yani endigina rivojlanishda boʻladi. Bu vaqtda ona shirinliklar, glukozaga boy maxsulotlar isteʼmoli bolaga ham glukozani yoʻldosh orqali oʻtishiga sabab boʻladi. Afsuski onaning insulini bolaga oʻtmaydi.
Natijada bolada glukoza xisobiga azolar kattalashishi , gipertrofiya rivojlanadi.
Glukozaning toksik taʼsiri ostida bolada letsitin sintezi yetishmasligi kelib chiqadi va tugʻilgan bolada respirator distress sindromi ham kelib chiqish ehtimoli yuqori boʻladi.

Yuqoridagi suratda☝️ barchasi koʻrsatilgan
Glukoza , keton tanachalar onadan bolaga oson oʻtadi, insulin esa yõq

Kanalga aʼzo boʻling
Yaqinlarga ham ulashing

@endocrinoo

Davomi☝️☝️☝️....
Keyinchalik onada qandli diabet paydo boʻlish ehtimolligi esa 25%ga ortadi( jsst statistikasi )

Ps. Insulinning vazifasi glukozani hujayraga kiritishdir.

Respirator distress sindromi esa o'pkalar oʻz vazifasini toʻliq bajara olmaydi , bolada asfiksiya( nafas yetishmasligi ) kuzatiladi. Surfaktant - oʻpkaning alveolalari kengashini taminlovchi modda yetishmasligi paydo boʻladi natijada oʻpka toʻliq kengayib qisqara olmaydi.

📝Endokrinolog: Fayzullayev Jahongir
( @endocrinoo )

Maʼlumotni yaqinlarga ham ulashing
Kanalga aʼzo boʻling

@endocrinoo

@endokrinolog_maslaxatii

#asorat

Qandli diabetda polineyropatiya va angiopatiya sababli kelib chiqishi mumkin boʻlgan asoratga qarshi chora tadbirlar

📝Endokrinolog: Fayzullayev Jahongir
( @endocrinoo )

•Vanna qilishda 40C° dan issiq suv ishlatmang
•Qattiq oyoq kiyim kiymang
•Paypoqlar rezinkasi qismasligi zarur
•Chekish va zararli odatlardan voz keching
•Yalangoyoq yurmang

•Oyoqlarni koʻzgu yordamida ost qismiga ham etibor bering
•Oyoq mashqlari qoʻllang
•Tozaligiga etibor bering

Kanalga aʼzo boʻling
Maʼlumotni yaqinlarga ham ulashing

@endocrinoo

@endokrinolog_maslaxatii

#hazil_time

Mendan nega aynan shifokor bo'lganimni koʻp soʻrashadi.

Sababi esa oddiy, shunchaki erkin boʻlishni xoxlagim uchun.
Xoxlasam ertalap 6 da ishga boraman, xoxlasam 12 da qaytaman ishdan(kechasi), bazan bormasligim ham mumkin (uyga).

Eng zoʻr joyi yakshanba ham ishlashim mumkin.

@endocrinoo

Osteoporoz va Qandli diabet

📝Endokrinolog Fayzullayev Jahongir
( @endocrinoo )

Osteoporoz suyak xosil boʻlishidan parchalanishining ustunligi boʻlib bu holat diabetda bir necha barobar yuqori boʻladi.

1-tur diabeti bor odamlarda sogʻlom odamga nisbatan osteoporoz 6.9 barobar koʻp uchraydi.
2-tur diabetda esa 1.4 barobar koʻp.

Diabetda giperglikemiya va oksidlovchi stress sababli suyak matritsasida buzilishlar kechadi. Egiluvchanligi kamayadi. Yengil harakat natijasida ham sinish boʻlishi mumkin boʻladi.

1-tur diabetda osteoblastlar faoliyati buzilishi ortadi, suyak shakllanishi buziladi. Bunga doimiy insulin yetishmasligi, insulinga oʻxshash oʻsish omili va sklerostin konsentratsiyasi oshishi sabab boʻladi.

2-tur diabetda suyak shakllanishi yaxshi boʻlsa ham tabiiy yangilanishi sekin boʻladi. Natijada suyak teshiklari ortadi , moʻrtligi kuchayadi.

Davolash Endokrinolog va travmatolog bilan.

Kanalga aʼzo boʻling
Malumotni yaqinlarga ham ulashing

@endocrinoo

@endokrinolog_maslaxatii