O‘qituvchilarning o‘rtacha maoshi o‘rtacha maoshni quvishni boshlagan

2025 yil yakunlari bilan O‘zbekistonda o‘rtacha ish haqi 18,9%ga o‘sib, 6 376,7 ming so‘mga yetgan (o‘rtacha tortilgan kurs bilan 507 dollar).

Eng yuqori maosh haliyam poytaxt Toshkentda (10 753,8 ming so‘m), eng kam maosh Qashqadaryoda (4 476,7 ming so‘m). Poytaxt va Qashqadaryo o‘rtasidagi farq o‘sishdan deyarli to‘xtagan (2,39dan 2,40ga ko‘tarilgan).

Eng yuqori maosh, garchi o‘sish sur’ati sekinlashganiga qaramay, bank-moliya sohasida (17 597,5 ming so‘m), eng past maosh esa sog‘liqni saqlashda saqlanib qolmoqda (3 909,3 ming so‘m).

Ijtimoiy adolat posangisi o‘laroq o‘qituvchining nisbiy maoshi ko‘rsatkichi pasayishi o‘tgan chorakda to‘xtagan edi, yil yakuni bilan o‘sha nisob saqlangan. 2025 yilda maktab o‘qituvchisining maoshi 4 278,2 ming so‘mga yetgan. Bu Respublika bo‘yicha o‘rtacha maoshning 67,1 foizi. O‘tgan yili bu ko‘rsatkich 66,9 foizni tashkil etgan edi.

©the_Bakiroo

@endocrinoo

6 turdagi diabet haqida rasm topdim

@endocrinoo

Normal
Anormal spermatozoidlar haqida

@endocrinoo

#hazil_time

Har kuni koʻkat yeydi, piyoda yuradi lekin ozimaydi.

@endocrinoo

Oʻsishda aminokislotalar roli haqida

📝Endokrinolog Fayzullayev Jahongir
( @endocrinoo )

Bo‘y o‘sishida aminokislotalarning ahamiyati juda katta, chunki ular oqsillar (proteinlar) tarkibiy qismi bo‘lib, tana hujayralari, mushaklar, suyaklar va boshqa to‘qimalarning o‘sishi va tiklanishini ta’minlaydi. Quyida bo‘y o‘sishida muhim rol o‘ynaydigan asosiy aminokislotalar haqida to‘liq ma’lumot:

1. Arginin (L-Arginine)

Vazifasi:
O‘sish gormoni (HGH) ajralishini rag‘batlantiradi.

Qon aylanishini yaxshilaydi, bu orqali ozuqa moddalari va kislorod tezroq yetkaziladi.
Manbalari: Tovuq go‘shti, baliq, yong‘oqlar, tuxum, loviya, sut mahsulotlari.

2. Lizin (L-Lysine)

Vazifasi:
Oqsillar sintezi va suyak to‘qimasining o‘sishida ishtirok etadi.

Kaltsiyning so‘rilishini yaxshilaydi, bu esa suyaklarning mustahkamligi va o‘sishiga yordam beradi.
Manbalari: Go‘sht, sut mahsulotlari, baliq, tuxum, soya.

3. Glitsin (Glycine)

Vazifasi:
Kollagen ishlab chiqarishda ishtirok etadi (suyak va teri tarkibida mavjud oqsil).

Uyqu sifatini yaxshilaydi, bu esa o‘sish gormoni sekretsiyasini kuchaytiradi.
Manbalari: Jelatin, go‘sht suyak sho‘rvalari, baliq, tovuq.

4. Glutamin (L-Glutamine)

Vazifasi:
Hujayralarning bo‘linishini tezlashtiradi, mushak massasini oshiradi.

Immun tizimni qo‘llab-quvvatlaydi.
Manbalari: Yog‘siz go‘sht, tuxum, bug‘doy, karam, sut.

5. Leysin, Izoleysin, Valin (BCAA – Branched Chain Amino Acids)

Vazifasi:
Mushak massasini oshirishda va tiklashda muhim.

Jismoniy harakatlar natijasida yuzaga kelgan to‘qima shikastlanishlarini tez tiklaydi.
Manbalari: Tuxum, go‘sht, baliq, sut mahsulotlari, dukkaklilar.

6. Tirozin va Triptofan

Vazifasi:
Neyrotransmitterlar ishlab chiqarilishi uchun zarur, bu esa stressni kamaytiradi va uyquni yaxshilaydi.

Uyqu vaqtida o‘sish gormoni ishlab chiqarilishi kuchayadi.
Manbalari: Tuxum, banan, sut, yong‘oqlar, shokolad.

Bo‘y o‘sishi uchun tavsiyalar (aminokislotalardan tashqari):

1. Yaxshi uyqu (kamida 7–9 soat) – o‘sish gormoni asosan tunda ajraladi.

2. To‘g‘ri ovqatlanish – oqsil, vitamin D, rux (Zn), magniy va kaltsiyga boy ovqatlar.

3. Mashqlar – cho‘zilish (stretching), barfiks, basketbol, suzish bo‘y o‘sishiga ijobiy ta’sir ko‘rsatadi.

4. Stressdan qochish – surunkali stress o‘sish gormonini kamaytiradi.

Boʻy uchun jamlangan postlar

@endocrinoo

@endokrinolog_maslaxatii

Soch oqarishi sabab va davolash usullari haqida

📝Endokrinolog Fayzullayev Jahongir
( @endocrinoo )

Soch oqarishi tabiiy qarish jarayonining bir qismi bo‘lishi mumkin, lekin bu jarayon turli sabablarga ko‘ra tezlashishi ham mumkin. Quyida soch oqarishining asosiy sabablari haqida to‘liq ma’lumot beriladi:

1. Genetik omillar

Bu soch oqarishining eng asosiy sababi hisoblanadi. Agar ota-onangiz yoki bobongizda erta oqarish bo‘lgan bo‘lsa, sizda ham bu holat ehtimoli yuqori.

2. Yosh o‘zgarishlari

Odam qarigani sari melanin (sochga rang beruvchi pigment) ishlab chiqarilishi kamayadi. Bu tabiiy oqarishga olib keladi. Odatda:

Oq tanlilarda – 30 yoshdan keyin

Osiyolilarda – 35 yoshdan keyin

Afrikaliklarda – 40 yoshdan keyin boshlanadi


3. Stress

Surunkali stress holati organizmda o‘zgartirishlar keltirib chiqaradi. Bu melanin ishlab chiqaruvchi hujayralarga zarar yetkazishi mumkin. Ayniqsa, psixologik zarbalar, surunkali tashvishlar soch oqarishini tezlashtiradi.


Davomi bor...👇👇👇

@endocrinoo

Davomi...☝️☝️☝️

4. Vitamin va minerallar yetishmasligi

Quyidagi moddalar yetishmovchiligi soch oqarishini kuchaytirishi mumkin:

Vitamin B12
Vitamin D
Foliy kislotasi (B9)
Rux (Zn)
Temir (Fe)
Mis (Cu)

5. Gormonal o‘zgarishlar

Gipoterioz (qalqonsimon bez faoliyati sustligi) va boshqa endokrin kasalliklar soch oqarishiga sabab bo‘lishi mumkin.

6. Autoimmun kasalliklar

Ayrim holatlarda immun tizimi soch follikulalariga hujum qiladi (masalan, alopecia areata), bu oq sochlar paydo bo‘lishiga olib keladi.

7. Chekish

Nikotin va boshqa zararli moddalarning qon aylanishini buzishi natijasida soch pigmentatsiyasi sustlashadi. Tadqiqotlar chekuvchilarda oqarish erta boshlanishini ko‘rsatgan.

8. Noto‘g‘ri ovqatlanish

Fast-fud, yog‘li ovqatlar va shirinliklarga boy ratsion organizmda foydali mikroelementlarning kamayishiga olib keladi.

9. Kuchli quyosh nuri

Ulatra binafsha nurlar to‘g‘ridan-to‘g‘ri sochlarga ta’sir qilib, ularni shikastlashi va oqarishiga olib kelishi mumkin.


Qarshi chora-tadbirlar:

Vitamin va minerallar bilan boy parhez.

Stressni kamaytirish (meditatsiya, sport, dam olish).

Zarur bo‘lsa, B12 yoki boshqa vitaminlarni qo‘shimcha tarzda qabul qilish.

Tibbiy tekshiruv (ayniqsa, qalqonsimon bez faoliyatini tekshirish).

Chekishni tashlash.

Sochni UV-nurlardan himoya qilish.

Kanalga aʼzo boʻling
Malumotni yaqinlarga ham ulashing

@endocrinoo

@endokrinolog_maslaxatii

Niyat --- Ilm --- Vayl

Niyat -- Ilm --- Jannat

@endocrinoo

🔄NEFROGEN QANDSIZ DIABET.

🔄Kasallikning NEFROGENIK turida ANTIDIURETIK gormon normal ishlab chiqarilishi mumkin, lekin bu gormonga nisbatan buyrak kanalchalarida qarshilik ya'ni rezistentlik paydo bo'ladi.

🔄Bilamizki, ADG nefronning yig'uvchi naychalarida suvni tutib qolish vazifasini bajaradi. Lekin ADG o’z vazifasini bajara olmaydi va POLIURIYA, POLIDIPSIYA belgilari yuzaga chiqadi.

🔄NEFROGENIK QANDSIZ DIABETGA irsiy ADG retseptorlarining mutatsiyasi, dori moddalar (masalan: litiy, demeklosiklin) giperkalsemiya, gipokalemiya, buyrak kasalliklari va homiladorlik sabab bo'lishi mumkin.

Kanalga aʼzo boʻling
Malumotni yaqinlarga ham ulashing

@endocrinoo

@endokrinolog_maslaxatii

1950-yil. Dastlabki insulin ishlab chiqarish jarayoni.

500 gr insulin uchun 5 tonna oshqozon osti bezi (choʻchqaning) sarflangan.

@endocrinoo

Hindistonlik olimlar 2-tur diabet va muhim mikroelementlar yetishmasligi o'rtasidagi kuchli bog'liqlikni ko'rsatadigan tadqiqot natijalarini taqdim etdilar.

52,5 ming bemorning ma'lumotlarini tahlil qilish jarayonida diabetga chalinganlarning deyarli yarmi (45%) ma'lum mikroelementlarning yetishmasligidan aziyat chekishi aniqlandi.

Asosiy yetishmovchilik temir tanqisligi (28%) boʻldi.

Tahlil shuni ko'rsatdiki, diabetga chalingan ayollar (49%) erkaklarga (43%) qaraganda mikronutrientlarning yetishmasligiga ko'proq moyil.

✅ Eng ko'p tarqalgan D vitamini yetishmovchiligi (61%), magniy (42%) va B12 vitamini (22%) yetishmasligi.

Kanalga aʼzo boʻling
Malumotni yaqinlarga ham ulashing

@endocrinoo

@endokrinolog_maslaxatii

#hazil_time

Bir ayol dugonasiga telefonda noliyapti: "Juda charchadim, ortiq chidolmayman, kamsityapti, bosim qilyapti, jonimga tegdi hammasi".

Dugonasi aytmoqda: " Shartta voz kech, chidama, majburmassan. Seni qadringga yetsin, shunda biladi. Er deb o‘lib ketasanmi".

Shunda noligan ayol: "Erim emas, ishxonadagi boshlig‘imizni aytyapman".

Maslahat bergan dugonasining ovozi birdan o‘zgarib:
"Shundaymi, unda shoshma, sabr qil, yaxshi bo‘lib ketadi, kuchli bo‘l. Hammada boshida shunday bo‘ladi ".

© Imom Hamid

@endocrinoo

Ogʻir kamqonlik belgisi bu aslida

📝Endokrinolog Fayzullayev Jahongir
( @endocrinoo )

Yoshlikda ayniqsa koʻplarimiz kesak yeganmiz. Shuningdek benzin, kraska hidlari yoqishi, mel yoki qogʻoz va shu kabi mumkin boʻlmagan mahsulotlarni yeyishga boʻlgan yuqori istak fanda picha chlorotica deyiladi. Ogʻir kamqonlik belgisi hisoblanadi. Davolash tezkor ravishda boshlash haqida signal aslida

@endocrinoo

@endokrinolog_maslaxatii

#homiladorlik da qoʻllaniladigan elevit pronatal dori vositasi haqida

📝Endokrinolog Fayzullayev Jahongir
( @endocrinoo )

Barcha ayollar tugʻilajak farzandi sogʻlom, benuqson boʻlishini xoxlaydi. Bu yoʻlda ayolga sogʻlom ovqatlanish, kasalliklarga chalinmaslik, kerakli vitamin va minerallar zarur boʻladi.

Shulardan biri aynan elevit pronataldir.

Koʻplab vitaminlarni saqlaydi ( Rasmdan koʻrishingiz mumkin )

Agar sizda kamqonlik mavjud boʻlsa qoʻshimcha temir preparatlari qabul qilishingiz zarur. Tarkibida yod saqlanmaganligi uchun uni alohida ichasiz. Shuningdek 12 haftalikkacha foli kislotani ham alohida qoʻshimcha sifatida ichsangiz albatta faqat foydali boʻladi

Kanalga aʼzo boʻling
Malumotni yaqinlarga ham ulashing

@endocrinoo

@endokrinolog_maslaxatii

🥑 Avakado diabetga chalinganlar uchun ajoyib taomdir

▪️U past glikemik indeksga ega, qonda qand miqdorini oshirmaydi va insulin sezgirligini yaxshilaydigan sog'lom yog'larga boy.

Yuqori tolali tarkib uglevodlarning so'rilishini sekinlashtiradi, qonda glukoza ko'tarilishini oldini oladi va E , C vitaminlari kabi antioksidantlar hujayralarni yallig'lanish va shikastlanishdan himoya qiladi.

▪️Avokado ham metabolizmni normallashtirishga yordam beradi, bu diabet uchun ayniqsa muhimdir.

Kanalga aʼzo boʻling
Malumotni yaqinlarga ham ulashing

@endocrinoo

@endokrinolog_maslaxatii

Ajoyib sher

@endocrinoo

Ayollardagi 2 hil semizlik haqida

📝Endokrinolog Fayzullayev Jahongir
( @endocrinoo )

Nega ayollar dastlab son soxadan semiradi va nega yosh oʻtishi bilan qorin soxadan semirish ham kuchayadi?

1⃣Sababi ayollik gormoni estrogen bilan bogʻliq. Estrogen yogʻni son va dumba soxaga yoʻnaltiradi. Bu reproduktiv tomondan ham foydali boʻlib homiladorlik va emizikli davr uchun zahira boʻladi.

Menopauzadan soʻng estrogen kamayadi va ayollar ham qorin soxadan semiradi (erkaklar kabi)

2⃣Keyingi sababi Lipoprotein lipaza (LPL) yani yogʻni hujayraga kirituvchi ferment hisoblanadi.
Ayollarda son-dumba soxada LPL faolligi yuqori. Qayerda LPL koʻp boʻlsa oʻsha yerda yogʻ yigʻiladi.

👉Ozish uchun tavsiyalar👈

Kanalga aʼzo boʻling
Malumotni yaqinlarga ham ulashing

@endocrinoo

Guruh:

Normal vazn va semizlik oʻrtasida bepushtlik havfi qanday farq qiladi?

📝Endokrinolog Fayzullayev Jahongir
( @endocrinoo )

Erkaklarda semizlik bilan normal tana vazniga ega erkaklar o‘rtasida bepushtlik xavfi farq qiladi va ilmiy tadqiqotlar buni statistik tarzda ko‘rsatgan.

Quyida eng muhim ma’lumotlar:

1⃣
Ortiqcha vazn va semizlik erkaklarda bepushtlik yoki subfertilitet (cheklangan urug‘lantirish qobiliyati) xavfini oshiradi.

Masalan:
Ortiqcha vaznga ega erkaklarda: bepushtlik xavfi ~ 1.2 barobar ko‘proq;
Semizligi bor erkaklarda: bepushtlik xavfi ~ 1.36 barobar ko‘proq bo‘lgan

📌 Ya’ni oddiy qilib aytganda:
👉 Normal vaznga ega erkaklarga nisbatan, semiz erkaklarda bepushtlik yoki urug‘lantirish muammolari xavfi taxminan 20–36% yuqoriroq

2⃣
Sperma parametrlaridagi farqlar

Normal vazndagi erkaklarga nisbatan semiz erkaklarda spermatozoid harakatliligi va morfologiyasi ko‘proq buzilishi (astenospermiya va teratospermiya) kuzatilgan

Shu bilan birga semiz erkaklar urug‘ sifatining pastligi holatlariga nisbatan (oligospermiya/azospermiya) ham yuqoriroq ehtimollikka ega deb topilgan.

Bu spermatozoid parametrlarining yomonlashishi bepushtlik xavfini oshiradi, chunki sperma sifati past bo‘lsa urug‘lanish ehtimoli kamayadi.

👉 Bepushtlikka yechim bu yerda👈

👉Ozishning yechimi bu yerda👈

Kanalga aʼzo boʻling
Malumotni yaqinlarga ham ulashing

@endocrinoo

Guruh:

Toshkentning eng uzun koʻchalarida
Uchrashamizmi?

@endocrinoo

Kelinglar aziz kanal va guruh aʼzolari shuncha qilinayotgan mehnat koʻproq odamga yetib borishi uchun TEKIN BIR ISH QILSAK

Yuqorida tashlangan 4 ta postdan bittasini (hohlasangiz hammasini) oʻzingizda mavjud boʻlgan guruhga yoki yaqin odamingizga yuboring (1 ta boʻlsa ham) ↗️✅

Shu bilan kanal rivojiga ulkan hissa qoʻshgan boʻlasiz. Xech bir savobni mayda hisoblamang zero bu ulkan manfaat olib kelishi mumkin boʻlgan insonlar bor

Salomat boʻling ❤️

#homiladorlik #bepushtlik

Chekuvchi erkakning homilador ayolga zararli tasiri

📝Endokrinolog Fayzullayev Jahongir
( @endocrinoo )

Erkak chekar ekan uning yonidagi ayoli passiv chekuvchi xisoblanadi va erkakdan kam boʻlmagan zararlarni qabul qiladi.

Tibbiy faktlar bilan:

Passiv chekish homilador ayollarda 35% ko‘proq muddatidan oldin tug‘ish (preterm birth) xavfini oshiradi.

Homilada kislorod yetishmovchiligi chaqaloqda keyinchalik nafas yetishmovchiligi, past vazn va hatto aqliy rivojlanish sekinlashuviga olib kelishi mumkin.

2022 yildagi Lancet jurnalidagi tadqiqotga ko‘ra, passiv chekish homilador ayollarda 30% ko‘proq spontan abort (tushish) xavfi bilan bog‘liq.
---
Xulosa qilib aytsam:
Agar uyda erkak sigaret cheksa, bu nafaqat homilador ayolga, balki bevosita tug‘ilmagan bolaga ham zarar yetkazadi.

Kanalga aʼzo boʻling
Malumotni yaqinlarga ham ulashing

@endocrinoo

@endokrinolog_maslaxatii