Ўзбекистонда энди тиббиёт талабаларидан имтиҳонни робот-симуляторлар олади

Ўзбекистондаги тиббиёт олий таълим муассасаларида таълим олувчи талабаларнинг билим ва кўникмалари инсон омилисиз, робот-симуляторлар ёрдамида баҳоланади. Бу ҳақда Соғлиқни сақлаш вазирлиги матбуот хизмати хабар берди.Соғлиқни сақлаш вазирлиги Илм-фан ва таълим бошқармаси бошлиғи Ўктам Исмоиловнинг айтишича, 2023/2024-ўқув йилидан бошлаб бакалавриат, магистратура ва клиник ординатура босқичлари талабаларининг назарий ҳамда амалий билим-кўникмалари инсон омилисиз, махсус робот-симуляторлар орқали баҳоланади.

Президент қарори билан тасдиқланган «Йўл харитаси»га биноан, тиббиёт ходимларининг малакасини ошириш ва қайта тайёрлаш муассасалари учун уларнинг бюджетдан ташқари маблағлари ҳисобидан симулятор ускуналарини харид қилиниши белгиланган.

@endocrinoo

Маълум қилинишича, айни пайтда муассасаларда робот-симулятор ускуналарини ўрнатиш ишлари олиб бориляпти.

Эндиликда талабалар клиник имтиҳонлардан ўта олса, шифокор бўлиб ишлашига рухсат берилади.

Шунингдек, 2024/2025 ўқув йилидан барча давлат ва нодавлат тиббиёт олий таълим муассасаларида икки босқичли давлат имтиҳонларини ўтказиш тизими жорий этилади. Бунда 1-босқичда талабалар фундаментал фанлар бўйича якуний давлат имтиҳонларини топширса, 2-босқичда клиник фанларни ўзлаштирганлик даражаси баҳоланади
Дастлабки имтиҳонни муваффақиятли топширганларга курсдан курсга ўтишга, клиник билимларга оид синовларда яхши натижа кўрсатганларнинг эса амалиётда шифокор бўлиб ишлашига рухсат этилади.

Бундан ташқари, Ординатурага ва интернатурага кириш имтиҳонлари ҳам инсон омилисиз ўтказилиши белгиланган.

Шу пайтгача суҳбат асосида ўтказиб келинган қабул жараёнларига эса чек қўйилади. Эндиликда тиббиёт олий таълим муассасалари ва уларнинг филиаллари, тиббиёт ходимларининг касбий малакасини ривожлантириш маркази, республика ихтисослаштирилган илмий-амалий тиббиёт марказлари, илмий тадқиқот институтларида клиник ординатура ва интернатура мутахассисликлари бўйича кириш имтиҳонлари бир босқичли тест синовлари асосида Билим ва малакаларни баҳолаш агентлиги томонидан ўтказилади.

Бунда ҳар бир талабгор учун БҲМнинг ярим баравари миқдоридаги тўлов тегишли тиббий таълим муассасаси томонидан тўлаб берилиши белгиланган. Қабул жараёнлари йилига икки мартадан ўтказилади.

Юқорида келтирилган «Йўл харитаси»га асосан етакчи хусусий клиникаларда клиник ординатура дастурлари асосида тор доирадаги мутахассисларни тайёрлаш ва малакасини оширишни ташкил этиш кўзда тутилган.

Шунингдек, давлат тиббий олий таълим муассасаларининг хирургия, кардиология, стоматология ва терапия каби қатор кафедраларига ривожланган хусусий кўп тармоқли тиббиёт муассасаларида ўқув-клиник амалиёт базасини ташкил этишга рухсат берилади.

Хусусий тиббиёт муассасаларининг клиник ординатурага қабул жараёнлари ҳам давлат муассасаларида бўлганидек, Билим ва малакаларни баҳолаш агентлиги томонидан бир босқичли тест шаклида йилига 2 марта амалга оширилади.

@endocrinoo

Qandli diabet 1-tur va 2-tur farqlari

@endocrinoo

Sochlari baquvvat boʻlishini istaganlar uchun tavsiya

@endocrinoo

Miokard infarkti va insultni oldini olish uchun tavsiyalar

@endocrinoo

Tarvuzning ulkan foydalari!

C, PP, B1, B2 vitaminlari, karotin, foliy kislotasi, shuningdek, tolalar, uglevodlar, kaliy tuzlari mavjud. Ular buyrak kasalliklariga (shu jumladan toshlarga), yurak-qon tomir tizimi kasalliklariga, shu jumladan gipertenziyaga, shuningdek ichak atoniyasiga foydali ta'sir ko'rsatadi. Tarvuzlar, shuningdek, isitma paytida chanqoqni mukammal darajada qondiradi va tanadan toksik moddalarni chiqarib tashlashga yordam beradi.

Tarvuzlar yurak-qon tomir tizimi va buyraklar kasalliklari bilan bog'liq shishlar uchun ajralmas diuretik hisoblanadi. Tarvuz sharbati nafaqat tanadan ortiqcha suyuqlikni olib tashlaydi, balki uni oson hazm bo'ladigan shakar bilan ham ta'minlaydi.‌‌

@endocrinoo

​Diabetga chalingan bolalar qanday muolaja qilinadi?

🔸Hozir zamonaviy tibbiyotda qandli diabetning 1-turi maolajasida insulin pompa terapiyasi yaxshi samara bermoqda.

🔸Diabetning 1-turidan butunlay tuzalish imkonsiz bo‘lsa-da, lekin ba’zi hollarda bez faoliyatini me’yorda ushlab turib, parhezga amal qilinsa, kasallik bemorni ortiqcha bezovta qilmaydi.

🔸Doimiy ravishda sun’iy insulin qabul qilish talab etiladi. Bu modda oshqozon-ichak traktida parchalanib ketishi bois, u faqat ineksiya orqali ovqatlanish vaqtida kiritiladi.

❌ Qat’iy parhezga amal qilib, ovqat ratsionidan yengil hazm bo‘luvchi uglevodlarni (shakar, shirinliklar va mevali sharbatlar) butunlay chiqarib tashlash kerak.

❗️Diabetning bir hamda ikkinchi turi chidamli shakllarini butunlay davolashning imkoni yo‘q.

Lekin doimiy nazorat ostida bo‘lgan va shifokor tavsiyalariga amal qilgan holda kasallik asoratlarining oldini olish yoki butunlay cheklash mumkin.

@endocrinoo

Sogʻligʻi uchun shifokor qabuliga navbat kuta olmaydigan halqim, UzAvto uchun yillab kutishga tayyor

@endocrinoo

Kulguterapiya

Dietolog qabulida

@endocrinoo

📍40 yoshdan keyin ayollarga kerak bo'ladigan vitamin va minerallar


✅Kalsiy
Tanadagi barcha kalsiyning 99 foizi suyaklarda to'planib, ularning zichligi va mustahkamligini taʻminlaydi. O'rta hayotda reproduktiv gormon esterogen darajasining pasayishi bilan kalsiyning so'rilishi kamayadi. Yana bir muammo shundaki, ayollar ko'pincha kalsiyga boy oziq-ovqatlarni, masalan, sut mahsulotlari, bargli ko'katlar isteʻmol qilmaydilar.

✅ D vitamini
Bu vitamin tanangizga oziq-ovqatdan kalsiyni olish va ishlatish uchun kerak. Shuningdek, u himoya immunitet jarayonlarida ishtirok etadi. Bu modda quyosh nuri tushganda tanangiz ishlab chiqaradigan yagona vitaminlar.

@endocrinoo

U qiziga aytdi, men farrosh boʻlib ishlashimni, hech kimga aytmang, sizni xafa qilib qoʻyishadi deb qoʻrqaman.

Qizi ushbu suratni Internetga joylashtirdi va shunday deb yozdi: "Bu mening otam! Men u bilan butun umr faxrlanaman!"

©️ Abdulloh ibn Abdurahim

@endocrinoo

Sochingiz ingichka bo'lib, teringiz quridimi? Ehtimol, bu qalqonsimon bez bilan bog'liq muammodir!

Soch va tirnoqlar gormonal nomutanosiblikka sezgir. Agar ular muvaffaqiyatsizlikka uchrasa, ular zaif va ingichka bo'lib qoladilar, osongina sindiriladi va tushadi. Bu qoshlar va kirpiklarga ham tegishli.

❗️Sochlarning kuchli to‘kilishi kallikka olib kelishi mumkin. Ammo, qoida tariqasida, gormonlar darajasi sozlanishi va normal holatga qaytishi bilanoq, soch chizig'i tiklanadi.

🔻Terining doimiy quruqligi, shuningdek, qalinlashishi va poʻstlanishi qalqonsimon bez gormonlari yetishmasligidan dalolatdir. Teri poʻst tashlash i ayniqsa tirsak va tizzalarda seziladi. Toshma, tirnash xususiyati yoki yallig'lanish paydo bo'lishi mumkin. Ushbu muammolarni kosmetikani almashtirish yoki kosmetolog bilan maslahatlashish orqali hal qilib bo'lmaydi, shuning uchun sizga endokrinologga tashrif buyurishni maslahat beramiz.‌‌

@endocrinoo

Parathyroid_diseases

🛑 Qalqonsimon oldi bezi kasalliklarini 3 guruhga bo'lamiz

1.Giperparatireoz
2.Gipoparatireoz
3.Qalqonsimon oldi bezi o'smasi

🤕 Giperparatireoz - eng ko'p uchraydigan turi.Bunda bir nechta bezchalarda giperproduksiya kuzatiladi va PG ortadi.Bu qonda kalsiy miqdorini oshishiga (suyaklardan kalsiy qonga oʻtadi) olib keladi-giperkalsemiya.

Qonda kalsiyni ortishi quyidagilarga sabab bo'ladi :

✓ Osteoporoz
✓ Buyrak toshlari
✓ yurak kasalliklari
✓ A/B ortishi

Ko'pchilikda birlamchi Giperparatireoz simptomlarsiz kechadi,baʻzilarida engil klinika beradi :

✓ Muskullar xolsizligi
✓ Charchash
✓ Uyquga talab ortishi
✓ Depressiya
✓ Bo'g'im va suyaklarda og'riq
✓ Chanqash va diurez kuchayishi
✓ Ishtaha pasayishi

Giperparatireoz ko'pincha 50-60 yoshlarda uchraydi. Ayollarda 3 marta ko'p uchraydi. Buyraklar faoliyatida buzilishlar xisobiga ham kelib chiqishi mumkin va bu ikkilamchi Giperparatireoz deyiladi.

@endocrinoo

Insulinrezistentlik (IR) - bu hujayralar insulin gormonini idrok eta olmasligi va glyukozani singdira olmasligi. Hujayra energiya uchun glyukozaga muhtoj, ammo u hujayra ichiga kirmasa, u "qonda suzishni" boshlaydi.
Bir kishi uglevodlarni iste'mol qildi, lekin glyukoza hujayralarga yetib bormadi, energiya yo'q edi va u yana ovqat eyishni xohlaydi.

IR sababi?
Har doimgidek, hammasi oddiy : ko'p miqdorda uglevodlar, shakar, mevali atirlar, choy partiyalari, xamir ovqatlar va pirojnoe. Shuningdek, stress, uyqu yetishmasligi

Ammo ko'pchilik odamlarda IR "ifloslangan" havodan emas, balki ko'p yillar davomida tartibsiz ovqatlanish va stressdan kelib chiqadi.
Shuning uchun, IR bizning zamonamizning ofatidir

IR belgilari:
❌Akantozis nigricans
❌tirsaklar, tizzalar, son sohasi, qo‘ltiqlarning qora/quruq terisi
❌ Beldagi yog'li soxa, hatto oriq odamlar uchun ham ortiqcha vazn olish
❌ tanadagi dog'lar, papillomalar, qizil nuqtalar
❌ shirinliklar va uglevodlarga bo'lgan ishtiyoq, tez ochlik,
❌ PCOS (polikistik tuxumdon sindromi), miomalar, ko'krak qafasidagi kistalar va boshqalar.
❌bepushtlik
❌osteoporoz
❌2-toifa qandli diabet
❌ sellulit, ajinlar, terining osilishi va boshqalar.‌‌

@endocrinoo

QORA AKANTOZ

Qora akantoz - tananing tabiiy burmalari soxasida terining shikastlanishi. Bunda teri dagʻal bo'lib qoladi, xar xil tuk va qo'ng'ir rangda sugalsimon xosilalar paydo boʻladi.

SABABLARI:

1. Insulinga rezistentlik
2. Ortiqcha tana vazni, tsellyulit
3. Irsiyat
4. Sindrom Ruda
5. Sindrom Mishera
6. Onkologik kasalliklar oldi xolati
7. Gormonal dorilarni qabul qilish
8. Gipogonadizm

QORA AKANTOZning o'ziga xosligi shundaki terining shikastlanishi ikkala tomonda bir xil boʻladi. Asosan buyinning orqa qismida, chov burmalarida, tirsak tizza soxalarida, kukrak bezlarini ostida kuzatiladi.
Boshlanishiga dogʻlar och tusda boʻladi, keyinchalik to'qlashib kirga o'xshab qoladi. Davolanilmasa bu dogʻlar o'tkir uchli sugallarga aylanib ketadi.
Agar xavfsiz akantoz bo'lsa, sababini davolagach orqaga qaytib yo'qolib ketadi.
Kim davolaydi?
Endokrinolog bilan onkolog.

@endocrinoo

Insulinrezistentlikda uchrovchi tashqi belgilar.

Koʻpchilikda bu simptomlar mavjud boʻlib buni dermatolog bilan davolamoqchi boʻladi

@endocrinoo

Bolaning burni qonaganda zinhor boshni orqaga tashlash mumkin emas.

🩸Uning oqishini to‘xtatish uchun burun sohasiga muzdek grelka yoki muz bo‘lagini matoga o‘rab qo‘yish maqsadga muvofiq. Paxtadan tiqinlar yasab, burun kataklariga joylashtirish ham yaxshi samara beradi.

Kasallik asosan burun ichki soxasida polip boʻlganda, qon tomirlar mustahkamligi buzilganda, qon suyuq holatga oʻtib ketganda kuzatiladi

Davolash otorinoloringolog koʻrigi bilan bajariladi

@endocrinoo

Har kuni shu 9 qoida bilan yashang !!!

@endocrinoo