O'SISH GORMONI

O'sish gormoni (STG) bosh miyada mavjud boʻlgan kichkina bezcha - gipofizda ishlab chiqariladi va jigar ork5ali tasir qiladi. U asosan bola uxlayotgan paytda ishlab chiqarilishi kuchayadi. Shuning uchun bolaning o'z vaqtida uxlashi va tiniqib uyg'onishi katta axamiyatga ega!
O'SISH G.ni quyidagi xollarda ko'p ishlab chiqariladi:
- jismoniy xarakatda;
- stressda;
- oksil ko'p yeganda;

KAMAYISHI👇👇👇
- qonda qand miqdori yuqori boʻlganda;
- xolesterin miqdori yuqori boʻlganda;
- glyukokortikoidlar miqdori yuqori boʻlganda;
- jigar kasalliklarida;
O'SISH G.ni balogʻat yoshigacha ko'p ishlab chiqarilsa GIGANTIZM rivojlanadi; Balogʻat yoshidan o'tgandan keyin o'sish gormoni ko'p ishlab chiqarilsa AKROMEGALIYA rivojlanadi.Chunki balogʻat yoshigacha bolada suyaklarda o'sish zonasi ochiq bo'ladi va u buyiga o'sadi. Balogʻat yoshidan keyin o'sish zonasi berkilgandan keyin esa eniga o'sadi.
O'sish gormoni yetarlicha ishlab chiqarilmaganda bo'ypastlik rivojlanadi

@endocrinoo

#bepushtlik

AYOLLAR BEPUSHTLIGI
Bepushtlik deb 1 yil davomida muntazam jinsiy xayotda yashayotganligiga qaramasdan xomilador bo'lmaslikka aytiladi.

👼Bepushtlik turlari:

-nisbiy
-absolyut

-Birlamchi
-ikkilamchi

- ayollar bepushtligi
- erkaklar bepushtligi;

👼 SABABLARI:

- ovulyatsiya muammolari
-gormonal buzilishlar
-tuxumdonlar disfunksiyasi
-bachadon naylari muammolari
-tuxumdonlar polikistozi
-gormonal disbalans
-tuxumdonlar obolochkasi chandig'i
-bachadon bo'yni eroziyasi
-erta klimaks
-servikal kanal muammolari
-bachadon rivojlanishida nuqsonlar
- psixologik sabablar
-endometrioz
-yorilmagan follikulalar sindromi
-immunologik bepushtlik;

Shuningdek, NOANIQ BEPUSHTLIK degan diagnoz xam bor - bunda er va xotinda xech kanday muammo yo'q, lekin xomiladorlik kuzatilmaydi!!!

👼TEKSHIRUVLAR:

-UZI
-gisteroskopiya
-gisterosalpingografiya
-gormonlar analizi
-laparoskopiya
-bazal xarorat
-follikulometriya

@endocrinoo

QANDSIZ DIABET

     Qandsiz diabet - vazopressin gormoni yetishmovchiligi xisobiga kuchli chankash va kup mikdorda siydik ajratish bilan kechadigan kasallik. Vazopressin - bosh miyada gipofiz bezining orka kismida yigiladi va konga chikadi.
      Buyraklar organizmda asosiy konni tozalovchi organ bulib, kon buyraklardan utganda birlamchi siydik xosil buladi va u uzida organizm uchun kerak bulgan ozuka moddalarini saklaydi. Xosil bulgan birlamchi siydik vazopressin gormoni taъsirida kayta konga suriladi va barcha kerakli bulgan ozukalar, gyukoza, elektrolitlar konga kaytariladi. Shundan keyin ikkilamchi siydik xosil bulib u organizmga kerak bulmaganligi uchun tashkariga chikariladi. Mana shu ikkilamchi siydik xosil bulishida ishtirok etadigan vazopressin gormoni yetishmovchiligida barcha kerakli minerallar , suv va elektrolitlar biroamchi siydik kurinishida organizmdan chikib ketadi.
QANDSIZ DIABET turlari:
🥵-markaziy shakli
      - buyrak shakli
🥵- yengil (sutkada 6-8 litrgacha peshob ajaraladi);
      - o'rta (8-14 litr);

- og'ir (14 litrdan ko'p);
SABABLARI:
- nasldan utadi (tugma kandsiz dmabet rivojlanadi);
- miya rivojlanishidagi nuksonlar (tugma KD);
- bosh miya travmasi (orttirilgan QD);
- bosh miya usmalari va metastazlar;
- insult
- tuberkulyoz, sarkoidoz
- infeksiyalar - entsefalit, meningit;
- idiopatik (sababi nomvъlum);
- buyrak kasalliklari;
- surunkali buyrak yetishmovchiligi;
BELGILARI: qandsiz diabetning asosiy belgilari - kup mikdorda siydik ajratish (4-16litr sutkada), kup suv ichish (3-18 litr sutkada), chankash, uykusizlik, teri kurishi, ishtaxasizlik.
Tekshiruvlar:
- umumiy siydik analizi;
- Zimnitskiy sinamasi;
- ko'rish maydoni;
- qondagi Antidiuretik gormon mikdorini aniqlash;
DAVOLASH: qandsiz diabetni endokrinolog aniqlaydi va davolaydi. Asosiy davo - vazopressinning sintetik analogi - desmopressin buyuriladi. U tabletka, tomchi va sprey ko'rinishida buladi.

XA AYTGANCHA, qandsiz diabetda qondagi qand miqdori meyorida bo'ladi 😊👍👌


@endocrinoo

ONA VA BOLA UCHUN ENG YAXSHI VITAMINLAR

Vitaminlar — organizm oʻz vazifasini toʻgʻri amalga oshirishi uchun zarur boʻlgan moddalar guruhi. Inson vitaminlarning katta qismini ovqat orqali qabul qiladi. Ammo istisno ham mavjud: Д vitamini ultrabinafsha nuri ta’sirida ishlab chiqariladi, А vitamini tanada avvalgi avloddan sintezlanadi, К va B3 vitaminlari esa ichak mikrobiotlaridan ajralib chiqadi.

Eng yaxshi vitaminlar:

➖ Vitrum bebi
➖ Vitam
➖ Vitrum kids
➖ Elevit 1.2.3
➖ Vitrum yunior
➖ Duovit
➖ Supradin kids
➖ Velmen
➖ Multi-Tabs
➖ Multimaks
➖ Perfektil
➖ Sentrum
➖ Vitakap
➖ Sertovit
➖ Kopmlivit
➖ Multvitamol

❗️Berilgan vitaminlarning 3-4 xil koʻrinishlari mavjud. Misol tariqasida yuqorida vitrumni keltirdik. Vitrum( bebi, yunior, kids, prenatal). Misol: vitrum bebi chaqaloqlarga, vitrum prenatal kattalarga beriladi

@endocrinoo

❓Qalqonsimon bez faoliyatiga ta’sir koʻrsatadigan mahsulotlarni bilasizmi?


🌱Dengiz oʻtlari juda koʻp miqdorda yodni oʻz ichiga oladi. Endokrinologlar qalqonsimon bez kasalliklarida iste’mol qilmaslik kerak boʻlgan roʻyxatga dengiz oʻtlari va yodga boy boshqa mahsulotlarni kiritadi.

🥦Oq karam, brokkoli, gulkaram foydali va mazali sabzavotdir. Afsuski, undagi mavjud yod tabiiy muvozanatini buzishi va qalqonsimon bezning ushbu muhim moddani oʻzlashtirish qobiliyatiga ta’sir qilishi mumkin. Shuning uchun karam iste’mol qilishda ham me’yorni unutmaslik lozim.

🐠Baliqning ayrim turlari
Tunets, skumbriya, nayza baliqlari — bu baliq turlarining barchasi qalqonsimon bez uchun zararli. Gap shundaki, bu baliq tarkibida simobning yuqori miqdori mavjud boʻlib, u kimyoviy tarkib boʻyicha yodga oʻxshaydi va shuning uchun qalqonsimon bez tomonidan faol soʻriladi.

 Bolangizga dorini ravo ko'rmasangiz marhamat ushbu mahsulotlarni uyda mujassam qiling

@endocrinoo

GIPERPROLAKTINEMIYA SABABLARI


1. Gipotalamus o'smalari;
2. Miyaning yuqumli kasalliklari
3. Sil kasalligi, granulomatoz va infiltrativ o'zgarishlar bilan kechadigan boshqa patologiyalar;
4. Bosh soxasi jarohatlari, qon ketishi;
5. Bo'sh turk egari sindromi;
6. Homiladorlik va tug'ruqdan keyingi davrning birinchi haftasi (ayollarda giperprolaktinemiyaning asosiy sababi);
7. Hissiy stress;
8. Koʻkrak so'rg'ichini stimulyatsiya qilish, shu jumladan emizish davrida
9. Ko'krak qafasidagi shikastlanishlar, masalan, kuyishlar, herpes zoster;
10. Kushing sindromi;
11. Qalqonsimon bez kasalliklari;
12. Jigar va buyraklar faoliyatining buzilishi;
13. Ba'zi dori-darmonlarni qabul qilish va boshqalar.‌‌

(Hozirda bepushtlik bilan qiynalgan ayollar ushbu gormon(prolaktin)ga qon analiz topshirib ,taxlilni endokrinolog bilan maslahat qilgan xolda davolanishi koʻplab bepushtliklarni davosi xisoblangan boʻlardi )

@endocrinoo

Ўзбекистонда энди тиббиёт талабаларидан имтиҳонни робот-симуляторлар олади

Ўзбекистондаги тиббиёт олий таълим муассасаларида таълим олувчи талабаларнинг билим ва кўникмалари инсон омилисиз, робот-симуляторлар ёрдамида баҳоланади. Бу ҳақда Соғлиқни сақлаш вазирлиги матбуот хизмати хабар берди.Соғлиқни сақлаш вазирлиги Илм-фан ва таълим бошқармаси бошлиғи Ўктам Исмоиловнинг айтишича, 2023/2024-ўқув йилидан бошлаб бакалавриат, магистратура ва клиник ординатура босқичлари талабаларининг назарий ҳамда амалий билим-кўникмалари инсон омилисиз, махсус робот-симуляторлар орқали баҳоланади.

Президент қарори билан тасдиқланган «Йўл харитаси»га биноан, тиббиёт ходимларининг малакасини ошириш ва қайта тайёрлаш муассасалари учун уларнинг бюджетдан ташқари маблағлари ҳисобидан симулятор ускуналарини харид қилиниши белгиланган.

@endocrinoo

Маълум қилинишича, айни пайтда муассасаларда робот-симулятор ускуналарини ўрнатиш ишлари олиб бориляпти.

Эндиликда талабалар клиник имтиҳонлардан ўта олса, шифокор бўлиб ишлашига рухсат берилади.

Шунингдек, 2024/2025 ўқув йилидан барча давлат ва нодавлат тиббиёт олий таълим муассасаларида икки босқичли давлат имтиҳонларини ўтказиш тизими жорий этилади. Бунда 1-босқичда талабалар фундаментал фанлар бўйича якуний давлат имтиҳонларини топширса, 2-босқичда клиник фанларни ўзлаштирганлик даражаси баҳоланади
Дастлабки имтиҳонни муваффақиятли топширганларга курсдан курсга ўтишга, клиник билимларга оид синовларда яхши натижа кўрсатганларнинг эса амалиётда шифокор бўлиб ишлашига рухсат этилади.

Бундан ташқари, Ординатурага ва интернатурага кириш имтиҳонлари ҳам инсон омилисиз ўтказилиши белгиланган.

Шу пайтгача суҳбат асосида ўтказиб келинган қабул жараёнларига эса чек қўйилади. Эндиликда тиббиёт олий таълим муассасалари ва уларнинг филиаллари, тиббиёт ходимларининг касбий малакасини ривожлантириш маркази, республика ихтисослаштирилган илмий-амалий тиббиёт марказлари, илмий тадқиқот институтларида клиник ординатура ва интернатура мутахассисликлари бўйича кириш имтиҳонлари бир босқичли тест синовлари асосида Билим ва малакаларни баҳолаш агентлиги томонидан ўтказилади.

Бунда ҳар бир талабгор учун БҲМнинг ярим баравари миқдоридаги тўлов тегишли тиббий таълим муассасаси томонидан тўлаб берилиши белгиланган. Қабул жараёнлари йилига икки мартадан ўтказилади.

Юқорида келтирилган «Йўл харитаси»га асосан етакчи хусусий клиникаларда клиник ординатура дастурлари асосида тор доирадаги мутахассисларни тайёрлаш ва малакасини оширишни ташкил этиш кўзда тутилган.

Шунингдек, давлат тиббий олий таълим муассасаларининг хирургия, кардиология, стоматология ва терапия каби қатор кафедраларига ривожланган хусусий кўп тармоқли тиббиёт муассасаларида ўқув-клиник амалиёт базасини ташкил этишга рухсат берилади.

Хусусий тиббиёт муассасаларининг клиник ординатурага қабул жараёнлари ҳам давлат муассасаларида бўлганидек, Билим ва малакаларни баҳолаш агентлиги томонидан бир босқичли тест шаклида йилига 2 марта амалга оширилади.

@endocrinoo

Qandli diabet 1-tur va 2-tur farqlari

@endocrinoo

Sochlari baquvvat boʻlishini istaganlar uchun tavsiya

@endocrinoo

Miokard infarkti va insultni oldini olish uchun tavsiyalar

@endocrinoo

Tarvuzning ulkan foydalari!

C, PP, B1, B2 vitaminlari, karotin, foliy kislotasi, shuningdek, tolalar, uglevodlar, kaliy tuzlari mavjud. Ular buyrak kasalliklariga (shu jumladan toshlarga), yurak-qon tomir tizimi kasalliklariga, shu jumladan gipertenziyaga, shuningdek ichak atoniyasiga foydali ta'sir ko'rsatadi. Tarvuzlar, shuningdek, isitma paytida chanqoqni mukammal darajada qondiradi va tanadan toksik moddalarni chiqarib tashlashga yordam beradi.

Tarvuzlar yurak-qon tomir tizimi va buyraklar kasalliklari bilan bog'liq shishlar uchun ajralmas diuretik hisoblanadi. Tarvuz sharbati nafaqat tanadan ortiqcha suyuqlikni olib tashlaydi, balki uni oson hazm bo'ladigan shakar bilan ham ta'minlaydi.‌‌

@endocrinoo

​Diabetga chalingan bolalar qanday muolaja qilinadi?

🔸Hozir zamonaviy tibbiyotda qandli diabetning 1-turi maolajasida insulin pompa terapiyasi yaxshi samara bermoqda.

🔸Diabetning 1-turidan butunlay tuzalish imkonsiz bo‘lsa-da, lekin ba’zi hollarda bez faoliyatini me’yorda ushlab turib, parhezga amal qilinsa, kasallik bemorni ortiqcha bezovta qilmaydi.

🔸Doimiy ravishda sun’iy insulin qabul qilish talab etiladi. Bu modda oshqozon-ichak traktida parchalanib ketishi bois, u faqat ineksiya orqali ovqatlanish vaqtida kiritiladi.

❌ Qat’iy parhezga amal qilib, ovqat ratsionidan yengil hazm bo‘luvchi uglevodlarni (shakar, shirinliklar va mevali sharbatlar) butunlay chiqarib tashlash kerak.

❗️Diabetning bir hamda ikkinchi turi chidamli shakllarini butunlay davolashning imkoni yo‘q.

Lekin doimiy nazorat ostida bo‘lgan va shifokor tavsiyalariga amal qilgan holda kasallik asoratlarining oldini olish yoki butunlay cheklash mumkin.

@endocrinoo

Sogʻligʻi uchun shifokor qabuliga navbat kuta olmaydigan halqim, UzAvto uchun yillab kutishga tayyor

@endocrinoo

Kulguterapiya

Dietolog qabulida

@endocrinoo

📍40 yoshdan keyin ayollarga kerak bo'ladigan vitamin va minerallar


✅Kalsiy
Tanadagi barcha kalsiyning 99 foizi suyaklarda to'planib, ularning zichligi va mustahkamligini taʻminlaydi. O'rta hayotda reproduktiv gormon esterogen darajasining pasayishi bilan kalsiyning so'rilishi kamayadi. Yana bir muammo shundaki, ayollar ko'pincha kalsiyga boy oziq-ovqatlarni, masalan, sut mahsulotlari, bargli ko'katlar isteʻmol qilmaydilar.

✅ D vitamini
Bu vitamin tanangizga oziq-ovqatdan kalsiyni olish va ishlatish uchun kerak. Shuningdek, u himoya immunitet jarayonlarida ishtirok etadi. Bu modda quyosh nuri tushganda tanangiz ishlab chiqaradigan yagona vitaminlar.

@endocrinoo