⚡️Sap-sariq va pishib ketgan bananlardan ko'ra yashil banan foydaliroq. Birinchidan glekimik indeksi past va bu qondagi qandni ko'tarmaydi. Ikkinchidan kraxmal va klechatka ko'pligi tufayli ichni tozalaydi.
@endocrinoo
@endocrinoo
👍1
Ishtahani boshqaruvchi gormonlar
Ishtahani boshqaruvchi gormonlar ikki guruhga bo'linadi:
1. Ochlik gormoni — grelin
2. To'qlik gormoni — leptin va PYY
🟢 Grelin
Bo'sh oshqozondan ishlab chiqarilib, qonga o'tadi va bosh miyada joylashgan gipotalamusdagi ochlik markazini qo'zg'aydi. Natijada ochlik hissi paydo bo'ladi.
🔴 Leptin
Yog' to'qimalaridan ajraladi. Taomlangandan so'ng ozuqa moddalar qonga so'riladi va butun organizm bo'ylab tarqaladi. Yoqilg'i uchun kerakli qismi ishlatilib, qolgan qismi zaxira sifatida olib qo'yiladi. Shu vaziyatda yog' to'qimalaridan leptin ajraladi va to'yish markazini qo'zg'aydi va biz to'yganlikni his qilamiz. Leptinga nisbatan rezistentlik paydo bo'lishi aniqlangan bo'lib, doim to'yib ovqatlanish oxir-oqibat leptinga nisbatan sezuvchanlikni tushishiga va to'yganlik hissini bilmay qolishgacha boradi.
@endocrinoo
Ishtahani boshqaruvchi gormonlar ikki guruhga bo'linadi:
1. Ochlik gormoni — grelin
2. To'qlik gormoni — leptin va PYY
🟢 Grelin
Bo'sh oshqozondan ishlab chiqarilib, qonga o'tadi va bosh miyada joylashgan gipotalamusdagi ochlik markazini qo'zg'aydi. Natijada ochlik hissi paydo bo'ladi.
🔴 Leptin
Yog' to'qimalaridan ajraladi. Taomlangandan so'ng ozuqa moddalar qonga so'riladi va butun organizm bo'ylab tarqaladi. Yoqilg'i uchun kerakli qismi ishlatilib, qolgan qismi zaxira sifatida olib qo'yiladi. Shu vaziyatda yog' to'qimalaridan leptin ajraladi va to'yish markazini qo'zg'aydi va biz to'yganlikni his qilamiz. Leptinga nisbatan rezistentlik paydo bo'lishi aniqlangan bo'lib, doim to'yib ovqatlanish oxir-oqibat leptinga nisbatan sezuvchanlikni tushishiga va to'yganlik hissini bilmay qolishgacha boradi.
@endocrinoo
👍2
PYY (peptide YY) gormoni
Shunday kilib, ishtahani boshqaruvchi gormonlar ikki guruhga: ishtaha ochadigan va pasaytiradiganga bo'linadi.
Ishtahani pasaytirib, ochlik hissini kamaytiradigan PYY gormoni organizmni turli qismlaridan, asosan ingichka ichakdan ishlab chiqariladi.
PYY gormoni miqdori qonda ko'paysa ishtaha pasayadi, ochlik hissi yo'qoladi va taomni ko'p eb qo'yishdan himoya qiladi. Bu esa "ishtahasi karnay", ozmoqchi bo'lgan va doimiy ochlikni his qilib yuradiganlar uchun kerak.
PYY gormonini ko'paytirish yo'llaridan asosiylari:
✓ Taomni sekin va uzoq vaqt isteʻmol qilish;
✓ Oqsilga boy taomlarni rasionda ko'paytirish.
Eʻtibor bergan bo'lsangiz, gormon asosan ingichka ichakdan ishlab chiqariladi. Demak, dastlab oshqozonga tushgan egulikni ingichka ichakka o'tish vaqtini kutish kerak, buning uchun sekin taomlanish kerak.
O'tkazilgan tadqiqotlardan maʻlum bo'lishicha, taomni kamida 25 daqiqa davomida isteʻmol qilish sog'liq uchun juda foydali.
@endocrinoo
Shunday kilib, ishtahani boshqaruvchi gormonlar ikki guruhga: ishtaha ochadigan va pasaytiradiganga bo'linadi.
Ishtahani pasaytirib, ochlik hissini kamaytiradigan PYY gormoni organizmni turli qismlaridan, asosan ingichka ichakdan ishlab chiqariladi.
PYY gormoni miqdori qonda ko'paysa ishtaha pasayadi, ochlik hissi yo'qoladi va taomni ko'p eb qo'yishdan himoya qiladi. Bu esa "ishtahasi karnay", ozmoqchi bo'lgan va doimiy ochlikni his qilib yuradiganlar uchun kerak.
PYY gormonini ko'paytirish yo'llaridan asosiylari:
✓ Taomni sekin va uzoq vaqt isteʻmol qilish;
✓ Oqsilga boy taomlarni rasionda ko'paytirish.
Eʻtibor bergan bo'lsangiz, gormon asosan ingichka ichakdan ishlab chiqariladi. Demak, dastlab oshqozonga tushgan egulikni ingichka ichakka o'tish vaqtini kutish kerak, buning uchun sekin taomlanish kerak.
O'tkazilgan tadqiqotlardan maʻlum bo'lishicha, taomni kamida 25 daqiqa davomida isteʻmol qilish sog'liq uchun juda foydali.
@endocrinoo
👍3❤1
💧Suv ichish formulasi
💦Sog'lom odam uchun bir sutkalik suyuqlik miqdori quyidagicha aniqlanadi: vazn (kilogrammlarda) 30 ga ko'paytiriladi va 1000 ga bo'linadi.
💦Masalan, vazni 70 kilogramm bo'lgan odam 70 x 30 : 1000=2,1 litr suv ichishi kerak. Bu kuniga taxminan 9 stakanga to'g'ri keladi.
💦Biroq bu formulaning muammoli jihati u faqat sog'lom kishilarga mo'ljallangan. Jismoniy harakatlar, atrof-muhit shart-sharoitlari (ob-havo, namlik) shaxsiy belgilar, ayrim kasalliklar bundan mustasno.
@endocrinoo
💦Sog'lom odam uchun bir sutkalik suyuqlik miqdori quyidagicha aniqlanadi: vazn (kilogrammlarda) 30 ga ko'paytiriladi va 1000 ga bo'linadi.
💦Masalan, vazni 70 kilogramm bo'lgan odam 70 x 30 : 1000=2,1 litr suv ichishi kerak. Bu kuniga taxminan 9 stakanga to'g'ri keladi.
💦Biroq bu formulaning muammoli jihati u faqat sog'lom kishilarga mo'ljallangan. Jismoniy harakatlar, atrof-muhit shart-sharoitlari (ob-havo, namlik) shaxsiy belgilar, ayrim kasalliklar bundan mustasno.
@endocrinoo
👍2
⚡️Чуст туманида фавқулодда вазият эълон қилинди.
Наманган вилояти Чуст туманидаги болалар боғчаларида йод ва анструминдан ўткир заҳарланиш билан 90 нафар болалар келтирила бошлаган
@endocrinoo
Наманган вилояти Чуст туманидаги болалар боғчаларида йод ва анструминдан ўткир заҳарланиш билан 90 нафар болалар келтирила бошлаган
@endocrinoo
🤔3
Ўзбекистон Республикаси
Соғлиқни сақлаш Вазирлигига
БИЛДИРИШНОМА❗️
Касалланган болалар сони 120 нафардан ошибди...😳😨
Чустдаги холат тўлиқ назоратга олингани айтилмоқда.
@endocrinoo
Соғлиқни сақлаш Вазирлигига
БИЛДИРИШНОМА❗️
Касалланган болалар сони 120 нафардан ошибди...😳😨
Чустдаги холат тўлиқ назоратга олингани айтилмоқда.
@endocrinoo
🤔4
Chust tumanidagi MTTlarda tarbiyalanuvchi bolalar o‘rtasida noma’lum etiologiyali o‘tkir ichak infeksiyasi
2023 yil 21 sentyabr kuni soat 17.20 da Namangan viloyati Chust tumanida joylashgan maktabgacha ta’lim tashkilotlari tarbiyalanuvchilari orasida noma’lum sababli isitma chiqishi bilan tuman tibbiyot birlashmasining Bolalar bo‘limiga murojaatlar kelib tushgan.
2023 yil 21 sentyabr kuni soat 22.00 holatiga ko‘ra, 73 nafar bola isitma, bosh og‘rig‘i, ayrimlarida ko‘ngil aynishi, qayt qilish kabi belgilar bilan Chust tuman tibbiyot birlashmasi Bolalar bo‘limiga yotqizildi.
Jumladan:
Chust tumani, “Serob” MFY, O‘zbekiston ko‘chasida joylashgan 23-sonli MTT dan – 33 nafar;
Chust tumani, “Sabzazor” MFY, Olmos ko‘chasida joylashgan 51-sonli MTT dan – 20 nafar;
Chust tumani, “Baymoq” MFY hududida joylashgan 36-sonli MTT dan – 2 nafar;
Chust tumani, “Mehnatobod” MFY hududida joylashgan 18-sonli MTT dan – 6 nafar;
Qolgan 12 nafar bola kundalik tartibga mos ravishda qabul qilingan.
Manba: SSV
@endocrinoo
2023 yil 21 sentyabr kuni soat 17.20 da Namangan viloyati Chust tumanida joylashgan maktabgacha ta’lim tashkilotlari tarbiyalanuvchilari orasida noma’lum sababli isitma chiqishi bilan tuman tibbiyot birlashmasining Bolalar bo‘limiga murojaatlar kelib tushgan.
2023 yil 21 sentyabr kuni soat 22.00 holatiga ko‘ra, 73 nafar bola isitma, bosh og‘rig‘i, ayrimlarida ko‘ngil aynishi, qayt qilish kabi belgilar bilan Chust tuman tibbiyot birlashmasi Bolalar bo‘limiga yotqizildi.
Jumladan:
Chust tumani, “Serob” MFY, O‘zbekiston ko‘chasida joylashgan 23-sonli MTT dan – 33 nafar;
Chust tumani, “Sabzazor” MFY, Olmos ko‘chasida joylashgan 51-sonli MTT dan – 20 nafar;
Chust tumani, “Baymoq” MFY hududida joylashgan 36-sonli MTT dan – 2 nafar;
Chust tumani, “Mehnatobod” MFY hududida joylashgan 18-sonli MTT dan – 6 nafar;
Qolgan 12 nafar bola kundalik tartibga mos ravishda qabul qilingan.
Manba: SSV
@endocrinoo
👍2🔥1👏1
Oramizda tabiiy yoʻl bilan isteʼmol qilyapman yodni deydiganlar juda koʻp topiladi.
Endi ushbu jadval orqali ozgina xisob qilgan holda bilib olishingiz mumkinki homilador ayol kunlik yodni tabiiy yoʻl bilan toʻldirishi uchun kuniga 7200 gr (7.2 kg) xurmo yeyishi yoki 11200 gr (11.2 kg) qoʻy goʻshti va yoki 12600 gr (12.6 kg) olma isteʼmol qilishi kerak
Xoʻsh siz shuncha mahsulot isteʼmol qilayapsizmi 1 kunda
Demak 1 dona tabletka orqali yodni keragini qabul qilish osonroq va arzonroq menimcha
Maʼlumotni yaqinlarga ham ulashing
@endocrinoo
Endi ushbu jadval orqali ozgina xisob qilgan holda bilib olishingiz mumkinki homilador ayol kunlik yodni tabiiy yoʻl bilan toʻldirishi uchun kuniga 7200 gr (7.2 kg) xurmo yeyishi yoki 11200 gr (11.2 kg) qoʻy goʻshti va yoki 12600 gr (12.6 kg) olma isteʼmol qilishi kerak
Xoʻsh siz shuncha mahsulot isteʼmol qilayapsizmi 1 kunda
Demak 1 dona tabletka orqali yodni keragini qabul qilish osonroq va arzonroq menimcha
Maʼlumotni yaqinlarga ham ulashing
@endocrinoo
👍2❤1
Endi esa YOD moddasidan zaharlanishda qanday belgilar kuzatilishi va uni davolash haqida gaplashamiz
Yodomarin® preparatini har qanday yoshdagi bemorlarda profilaktika maqsadida qo'llash bilan odatda nojo'ya ta'sirlar kuzatilmaydi.
Endokrin tizimdan: preparatni kuniga 150 mkg dan ortiq yod dozasida qo'llashda yashirin gipertiroidizm namoyon bo'lishi mumkin;
Preparatni kuniga 300 mkg dan ortiq yod dozasida qo'llashda yod bilan bog'liq tirotoksikoz rivojlanishi mumkin (ayniqsa, uzoq vaqt davomida bo'qoq bilan og'rigan keksa bemorlarda, tugunli buqoq yoki diffuz toksik buqoq mavjud bo'lganda).
Allergik reaktsiyalar: kamdan-kam hollarda - og'izda metall ta'm bilan namoyon bo'ladigan yodizm, shilliq qavatlarning shishishi va yallig'lanishi (yodli rinit, kon'yunktivit, bronxit), yod tufayli kelib chiqqan isitma, yoddan kelib chiqqan akne; ba'zi hollarda - Kvinke shishi, eksfoliativ dermatit.
*Yodizm - bu yod o'z ichiga olgan dorilarning haddan tashqari dozasi bilan yuzaga keladigan vaqtinchalik hodisa. Yodizmning eng xarakterli ko'rinishlari terida pustular toshmalar, shish, ko'ngil aynishi, qusish, bronxit, burun oqishi, kon'yunktivit, isitma va bo'g'imlarda og'riqdir.
Bundan tashqari, yod bilan qo'zg'atilgan tireotoksikoz paydo bo'lishi mumkin. Qondagi gormonlar darajasi va kundalik siydikda yod bilan tashxis qilinadi. Dori to'xtatilganda simptomlar yo'qoladi.
@endocrinoo
Yodomarin® preparatini har qanday yoshdagi bemorlarda profilaktika maqsadida qo'llash bilan odatda nojo'ya ta'sirlar kuzatilmaydi.
Endokrin tizimdan: preparatni kuniga 150 mkg dan ortiq yod dozasida qo'llashda yashirin gipertiroidizm namoyon bo'lishi mumkin;
Preparatni kuniga 300 mkg dan ortiq yod dozasida qo'llashda yod bilan bog'liq tirotoksikoz rivojlanishi mumkin (ayniqsa, uzoq vaqt davomida bo'qoq bilan og'rigan keksa bemorlarda, tugunli buqoq yoki diffuz toksik buqoq mavjud bo'lganda).
Allergik reaktsiyalar: kamdan-kam hollarda - og'izda metall ta'm bilan namoyon bo'ladigan yodizm, shilliq qavatlarning shishishi va yallig'lanishi (yodli rinit, kon'yunktivit, bronxit), yod tufayli kelib chiqqan isitma, yoddan kelib chiqqan akne; ba'zi hollarda - Kvinke shishi, eksfoliativ dermatit.
*Yodizm - bu yod o'z ichiga olgan dorilarning haddan tashqari dozasi bilan yuzaga keladigan vaqtinchalik hodisa. Yodizmning eng xarakterli ko'rinishlari terida pustular toshmalar, shish, ko'ngil aynishi, qusish, bronxit, burun oqishi, kon'yunktivit, isitma va bo'g'imlarda og'riqdir.
Bundan tashqari, yod bilan qo'zg'atilgan tireotoksikoz paydo bo'lishi mumkin. Qondagi gormonlar darajasi va kundalik siydikda yod bilan tashxis qilinadi. Dori to'xtatilganda simptomlar yo'qoladi.
@endocrinoo
Telegram
Endokrinolog maslaxati ✍️📄🖍️
YOD (J) haqida
"Dunyoda 2 milliarddan ziyod aholi yod tanqisligidan, shundan 50 millioni yod tanqisligi oqibatida yuzaga keladigan bosh miyani turli xil shikastlanishidan aziyat chekadi" — JSST ma’lumoti.
Yod – qalqonsimon bez gormonlari (tiroksin, tetrayodtironin…
"Dunyoda 2 milliarddan ziyod aholi yod tanqisligidan, shundan 50 millioni yod tanqisligi oqibatida yuzaga keladigan bosh miyani turli xil shikastlanishidan aziyat chekadi" — JSST ma’lumoti.
Yod – qalqonsimon bez gormonlari (tiroksin, tetrayodtironin…
👍4❤2
Yod moddasini ortiqcha dozada qoʻllanganda quyida belgilar kuzatiladi
Simptomlar: shilliq qavatning jigarrang bo'yalishi,
refleksli qusish (agar kraxmalli komponentlar oziq-ovqatda bo'lsa, qusish ko'k rangga aylanadi),
qorin og'rig'i va diareya (ehtimol melena).
Og'ir holatlarda suvsizlanish va shok rivojlanishi mumkin.
Kamdan kam hollarda qizilo'ngach stenozi va "yodizm" fenomeni kuzatildi.
Ushbu holatda davolash quyidagicha 👇
o'tkir intoksikatsiya holatida bo'lsa -
1) preparatni berishni to'xtating,
2) yodning barcha izlari yo'qolguncha oshqozonni kraxmal, oqsil yoki 5% natriy tiosulfat eritmasi bilan yuving;
3)surunkali intoksikatsiya bo'lsa - preparatni to'xtatish.
4) Suv va elektrolitlar muvozanatining buzilishini tiklash uchun simptomatik terapiya, shokga qarshi terapiya.
5) Yod indutsirlangan gipoteriozni davolashda - preparatni to'xtatish, qalqonsimon bez gormonlari yordamida metabolizmni normallashtirish.
6) Yod indutsirlangan tireotoksikozni davolashda yengil shakllar uchun davolash talab etilmaydi,
og'ir shakllar uchun tireostatik terapiya talab qilinadi
Og'ir holatlarda (tirotoksik kriz), intensiv terapiya, plazmaferez yoki tireoidektomiya kerak.
@endocrinoo
Simptomlar: shilliq qavatning jigarrang bo'yalishi,
refleksli qusish (agar kraxmalli komponentlar oziq-ovqatda bo'lsa, qusish ko'k rangga aylanadi),
qorin og'rig'i va diareya (ehtimol melena).
Og'ir holatlarda suvsizlanish va shok rivojlanishi mumkin.
Kamdan kam hollarda qizilo'ngach stenozi va "yodizm" fenomeni kuzatildi.
Ushbu holatda davolash quyidagicha 👇
o'tkir intoksikatsiya holatida bo'lsa -
1) preparatni berishni to'xtating,
2) yodning barcha izlari yo'qolguncha oshqozonni kraxmal, oqsil yoki 5% natriy tiosulfat eritmasi bilan yuving;
3)surunkali intoksikatsiya bo'lsa - preparatni to'xtatish.
4) Suv va elektrolitlar muvozanatining buzilishini tiklash uchun simptomatik terapiya, shokga qarshi terapiya.
5) Yod indutsirlangan gipoteriozni davolashda - preparatni to'xtatish, qalqonsimon bez gormonlari yordamida metabolizmni normallashtirish.
6) Yod indutsirlangan tireotoksikozni davolashda yengil shakllar uchun davolash talab etilmaydi,
og'ir shakllar uchun tireostatik terapiya talab qilinadi
Og'ir holatlarda (tirotoksik kriz), intensiv terapiya, plazmaferez yoki tireoidektomiya kerak.
@endocrinoo
👍3❤2🔥1
Qiziqarli
Shokolad batonchalari tarkibidagi shakar miqdori
VOZ (JSST) mutaxassislari tavsiyasiga koʻra inson qabul qilayotgan kunlik shakar miqdori sutkalik qabul qilinayotgan kaloriyalar miqdorining 10% idan ortmasligi lozim - ya’ni oʻrtacha 50 grammdan yoki 12 choy qoshiq shakardan oshmasligi kerak.
@endocrinoo
Shokolad batonchalari tarkibidagi shakar miqdori
VOZ (JSST) mutaxassislari tavsiyasiga koʻra inson qabul qilayotgan kunlik shakar miqdori sutkalik qabul qilinayotgan kaloriyalar miqdorining 10% idan ortmasligi lozim - ya’ni oʻrtacha 50 grammdan yoki 12 choy qoshiq shakardan oshmasligi kerak.
@endocrinoo
👍3
Yetarli miqdorda suyuqlik ichyapsizmi? Buni qanday bilish mumkin?
Agar siydik rangi somon ranggacha boʻlsa demak siz normada ichasiz!
Agar siydik rangi somon rangdan toʻq rangga tomon oʻzgarsa demak kam suyuqlik ichasiz!
1 kg tana vazniga oʻrtacha 30–35 ml suv ichish kerak!
Me’yoridan ortiq ichishlik ham zarar!
@endocrinoo
Agar siydik rangi somon ranggacha boʻlsa demak siz normada ichasiz!
Agar siydik rangi somon rangdan toʻq rangga tomon oʻzgarsa demak kam suyuqlik ichasiz!
1 kg tana vazniga oʻrtacha 30–35 ml suv ichish kerak!
Me’yoridan ortiq ichishlik ham zarar!
@endocrinoo
❤2👍2
Kayfiyat
Bemor doktorning xonasiga kiribdi 🤕
Bemor : Assalomu alaykum!
Doktor : Volekum assalom yaxshimisiz?
Bemor : Yaxshi rahmat xudoga shukr
Doktor : Unda keyingi bemorni chaqirib yuboring iltimos. 😂😂😂
@endocrinoo
Bemor doktorning xonasiga kiribdi 🤕
Bemor : Assalomu alaykum!
Doktor : Volekum assalom yaxshimisiz?
Bemor : Yaxshi rahmat xudoga shukr
Doktor : Unda keyingi bemorni chaqirib yuboring iltimos. 😂😂😂
@endocrinoo
😁3👍1
Qandli diabetda gipoglikemiya kelib chiqish sabablari
*Gipoglikemiya - qonda qand miqdori pasayib ketishi
@endocrinoo
*Gipoglikemiya - qonda qand miqdori pasayib ketishi
@endocrinoo
❤1👍1
Liftga emas, zinapoyaga chiqing!
Kuniga bir necha marta zinadan ikki daqiqa koʻtarilish umumiy xolesterin darajasini pasaytirishga yordam beradi.
Tadqiqotlar shuni koʻrsatadiki, bir haftada 55 ta zinapoyaga koʻtarilgan odamlarda yurak-qon tomir kasalliklari xavfi kamayadi.
✔️ Hatto kuniga ikkita zinaga chiqib tushish ham bir yilda 3 kg vazn yoʻqotishiga olib keladi.
@endocrinoo
Kuniga bir necha marta zinadan ikki daqiqa koʻtarilish umumiy xolesterin darajasini pasaytirishga yordam beradi.
Tadqiqotlar shuni koʻrsatadiki, bir haftada 55 ta zinapoyaga koʻtarilgan odamlarda yurak-qon tomir kasalliklari xavfi kamayadi.
✔️ Hatto kuniga ikkita zinaga chiqib tushish ham bir yilda 3 kg vazn yoʻqotishiga olib keladi.
@endocrinoo
👍7
Ushbu fotosuratning chuqurligini faqat tibbiyot talabasi tushunishi mumkin.
Ps: O'qituvchi bizga aytganidek:dars qoldirish uchun yagona sabab - bu o'lim: 😁😁😁
@endocrinoo
Ps: O'qituvchi bizga aytganidek:dars qoldirish uchun yagona sabab - bu o'lim: 😁😁😁
@endocrinoo
😁4👍1🔥1
"хлебцы" — oq non oʻrniga yeyiladigan mahsulot.
Tarkibiga e’tibor bersangiz vitaminlarga, ayniqsa kletchatkaga boy boʻlib, qabziyat, qandli diabet, ortiqcha tana vaznida non oʻrniga yeyish uchun tavsiya qilinadi.
Kattaroq doʻkonlardan bemalol topish mumkin.
@endocrinoo
Tarkibiga e’tibor bersangiz vitaminlarga, ayniqsa kletchatkaga boy boʻlib, qabziyat, qandli diabet, ortiqcha tana vaznida non oʻrniga yeyish uchun tavsiya qilinadi.
Kattaroq doʻkonlardan bemalol topish mumkin.
@endocrinoo
👍4