Ajoyib va koʻp beriluvchi savol.
Nimaga qandli diabet koʻpayib ketdi?
Oldin bu kasallik yoʻq ediyu

📝Endokrinolog: Fayzullayev Jahongir
( @endocrinoo )

Savol bir tomondan toʻgʻri ham. Tibbiyotdan yiroq inson bu savolni berishi tabiiy.

Qandli diabet avval yozganimdek Misr ehromlari davridan mavjud. Undan soʻng ham yo'qolib qolgani yoʻq.

Bernard Shou aytganidek: sogʻlom odam yoʻq, tekshirilmagan odam bor.

Zamonaviy diagnostika sababli barcha kasalliklarni tashxislash endi odatdagidan oson. Bu birinchi faktor.

Ikkinchi faktor esa hayot sifatining keskin oʻzgarishi. Notoʻgʻri ovqatlanishlar, kamhararak hayot tarzi,stresslar. Aholining yarmida semizlik, ortiqcha vazn mavjud. Bu diabetning katta sababi aslida. Avvalgi insonlarda jismoniy mehnat hozirgidan ancha koʻp boʻlgan.

Uchinchi faktor esa aholining oʻsish tezligi. Tabiiyki aholi soni koʻp boʻlsa kasallik ham koʻp boʻladi. Bu avval 100 tadan 3 ta uchragan boʻlsa xozir million ichida mingta degani.

@endocrinoo

@endokrinolog_maslaxatii

Gipotiroidizm va hayz buzilishlari

Gipotiroidizm — endokrin tizimning keng tarqalgan kasalligi bo‘lib, hayz ko‘rishning buzilishiga olib keladi. Sababi: Past T4 darajasi gipotalamusni TTG ko‘proq ishlab chiqarishga majbur qiladi. Bu esa TTG va prolaktin ko‘payishiga olib keladi. Prolaktin ortishi FSG va LG ishlab chiqarilishini yanada susaytiradi.. Natijada anovulyatsiya va oligomenoreya (kam hayz ko‘rish) rivojlanadi.

Davo: Levotiroksin (T4) bilan gormon o‘rnini bosuvchi terapiya simptomlarni yo‘qotadi va hayz siklini tiklaydi

@endocrinoo

Bugun 14 noyabr, Butunjahon qandli diabetga qarshi kurash kuni.

Bu Frederik Bantingning tug‘ilgan kuni bo‘lib, u 1922 yilda Charlz Best bilan birga insulinni kashf etgan.

Butunjahon diabet federatsiyasi ma’lumotlariga ko‘ra, hozirda 430 million diabetga ega odamlar mehnatga layoqatli yoshda bo‘lib, ularning ko‘pchiligi stigmatizatsiya, diskriminatsiya va qo‘llab-quvvatlashning yetishmasligi bilan to‘qnash kelmoqda.

@endocrinoo

@endokrinolog_maslaxatii

Xalqaro diabet federatsiyasi (IDF) ma'lumotlariga ko'ra, diabetga chalingan xodimlarning 40%i ish joyida salbiy munosabatlarga duch keladi.

Ishchilarning uchdan biri ish joyidagi muammolar tufayli ishdan bo'shashni ham o'ylagan. Eng ko'p stigmani 1-toifa diabetga chalinganlar boshdan kechiradi.

Ko'plab xodimlarga kasallikni nazorat qilish uchun zarur tanaffuslar berilmaydi, ba'zilari esa o'qish va martaba o'sishi imkoniyatlaridan mahrum bo'ladi.

Diskriminatsiya qo'rquvi tufayli ba'zi odamlar diagnozini yashiradi, bu esa yanada ko'proq stressga olib keladi.

@endocrinoo

@endokrinolog_maslaxatii

Bugun, 14 noyabr kuni, Dunyo qandli diabet kuni nishonlanadi — insulinni kashf etgan Frederik Banting tug‘ilgan kuni.

Dunyoda + 800 mln odam qandli diabet bilan yashaydi;
+ 9,15 mln odamda 1-tur diabet mavjud.
>90% — 2-tur diabetga ega. Ulardan 43% hatto o‘z diagnozlari haqida bexabar!

2050 yilgacha 1,31 mlrd 1 va 2-tur diabet kasallari kutilmoqda.

Biz diabet bilan yashovchilar va ularning yaqinlarini qo‘llab-quvvatlaymiz. Siz yolg‘iz emassiz ❤️‍🔥

@endocrinoo

Tibbiyot olamida eng katta inqiloblardan biri bu antibiotikni kashf etilishi boʻlsa shu bilan qolishmaydigan yana bir inqilob esa insulinni kashf etilishidir.

Frederik Banting 100 yil avvalgi kashfiyoti uchun Nobel olgan. Lekin insoniyat hali bunday qarzni uza olmasa kerak. Ahir shu insulin sababli millionlagan insonlar hayoti saqlab qolindi, qolinyapti

@endocrinoo

Insulin tarixi: birinchi tajribalardan ommaviy ishlab chiqarishgacha🔬

Tasavvur qiling: atigi 100 yil oldin «qandli diabet» tashxisi hukm edi. Odamlar ko‘z oldingizda asta-sekin vafot etardi va dori yo‘q edi.

Hammasi 1921 yilda o‘zgardi, Frederik Banting va Charlz Best insulinni kashf etdilar

❔ Birinchi insulinni qanday olishgan?
Olimlar mo‘jizaviy gormonning birinchi tomchilarini itlar va buzoqlarning oshqozon osti bezi orqali ajratib olishgan, keyinchalik esa sigir va cho‘chqalardan foydalanganlar.

O‘sha paytda laboratoriyalar va tozalash texnologiyalari mavjud emas edi - hammasi qo‘l bilan bajarilishi kerak edi. Faqat bir necha millilitr insulin olish uchun katta sigir yoki cho‘chqaning oshqozon osti bezlarining kilogrammlari qayta ishlanishi kerak edi.

1921 yil 17 mayda olimlar birinchi marta diabetli itda preparatni sinab ko‘rishdi: qand darajasi pasaydi va dori ishlayotgani aniqlandi!

❔ Sanoat ishlab chiqarishining boshlanishi
1923 yilda Eli Lilly kompaniyasi hayvon insulini Ailetin: cho‘chqa va mol insulinini ommaviy ishlab chiqarishni boshladi. Cho‘chqa insulini insonnikiga deyarli o‘xshash edi va organizm tomonidan yaxshiroq qabul qilinar edi. Shu tariqa insulin butun dunyo bo‘ylab millionlab odamlar uchun mavjud bo‘ldi.

Olimlar dori ishlab chiqarish patentini atigi 1 dollarga sotishdi, shunda har bir kishi hayot uchun imkoniyatga ega bo‘lishi mumkin edi.

Biz insulin xavfsiz, toza va hech qanday tartibga rioya qilishni talab qilmaydigan davrda yashayapmiz. Bizda insulin pompalar, sensorlar, juda nozik ignalar bor. Har bir inyeksiya — olimlar millionlab odamlar uchun to‘liq hayot kechirish erkinligini qanday hadya qilganini eslatadi💚

@endocrinoo

@endokrinolog_maslaxatii

#hazil_time

Qayerdadir 58 koʻrsatib qolar a😁

@endocrinoo

#music_time

Noyob isteʼdodlar yurti

@endocrinoo

#music_time

Ruslan Sharipov & Yulduz Usmonova - hasrat

@endocrinoo

#hazil_time

Taniysiza 😁

@endocrinoo

#asorat

Diabetik neyropatiyaning avtonom shakli diabetik kardiomiopatiya

📝Endokrinolog Fayzullayev Jahongir
( @endocrinoo )

Diabeti asorati boʻlgan diabetik kardiomiopatiyada quyidagi belgilar boʻlishi mumkin:

•Tinch xolatda taxikardiya
•Aritmiya
•Ortostatik gipotenziya
•Ogʻriqsiz miokard infarkti yoki ishemiyasi
•Arterial gipertenziya
•Katexolaminlarga qon tomirlarning yuqori sezgirligi
•Jismoniy mehnatga tolerantlik pasayishi
•Kardiorespirator to'xtash
•Shish sindromi
•EKG da oʻzgarish
•Yurak ritmining fiksirlangan rigidligi ( yurak denervatsiya sindromi )
•Toʻsatdan oʻlim

Kanalga aʼzo boʻling
Malumotni yaqinlarga ham ulashing

@endocrinoo

@endokrinolog_maslaxatii

#asorat

Diabetik to'piq sindromi kelib chiqish mexanizmi haqida.

Qanday sabablar oyoq amputatsiyasiga olib kelishi rasmda koʻrsatilgan

@endocrinoo

#hazil_time

Bunaqa payt har sekund ham qadrliku a

@endocrinoo

❓Tuxumdonlar kistasi qanday kelib chiqadi?

🔷 Tuxumdonlar kistasi - tuxumdonlarda hosil bo'ladigan xavfsiz hosila hisoblanadi.
Kistanining ko'pgina turlari bor, jumladan follikulyar, sariq tana kistasi, tuxumdon usti kistalari.

Asosan hayz siklining buzilishi, siydik ajratish faoliyatining buzilishi, qovuq sohasidagi og'riqlar bilan namoyon bo'lishi kuzatiladi.

☑️ Sabablari:
▪️gormonal o'zgarishlar;
▪️tuxumdonlarda yallig'lanish;
▪️endokrin kasalliklar(gipotireoz);
▪️homilani jarrohlik yo'li bilan to'xtatish(abortlar);

🟣 Davolashda keltirib chiqargan sabablarni bartaraf etish uchun endokrinolog, ginekolog, xirurg ko'rigi tavsiya etiladi.

 @endocrinoo

@endokrinolog_maslaxatii

#hazil_time

Nihoyat normal vaznga qaytish yoʻli topildi 😁

@endocrinoo

Insulin sekretsiyasi turlari

📝Endokrinolog Fayzullayev Jahongir
( @endocrinoo )

Pankreatik β-hujayralar doimiy ravishda insulin ishlab chiqaradi, lekin bu ishlab chiqarish ikki xil ritmga bõlinadi:

🟩Bazal sekretsiya (doimiy past darajada)

🟧Ovqatga bog‘liq sekretsiya (ovqatdan keyin keskin ko‘tariladi)

Bu ikki tizim birgalikda qon glyukoza darajasini 3.5–5.5 mmol/L oralig‘ida ushlab turadi.

1️⃣ BAZAL (DOIMIY) INSULIN SEKRETSIYASI

Organizm och holatda (ayniqsa tunda, nonushta oldidan, ovqatlar orasida) ham glukozani barqaror ushlab turish uchun insulin ajratadi.

🔹 Bazal insulin nimani boshqaradi?

Jigar glukozasining chiqarilishini cheklaydi

Kechasi glukozaning oshib ketmasligini oldini oladi

Yoğ to‘qimasida lipolizni pasaytiradi (erkin yoğ kislotalari kõtarilmasligi)

Muskul tõqimasida oqsillar parchalanishining oldini oladi

🔹 Bazal sekretsiya miqdori

Kunlik umumiy insulinning 30–50% bazal hisoblanadi.

Bazal insulinning plazmaga chiqish surati 0.5–1.0 U/soat.

@endocrinoo

@endokrinolog_maslaxatii

Gormonofobiya - har qanday gormon preparatlardan qoʻrqish. Bu u uchun nechogʻlik zarur ekanini tushunmaslik va tushunishga harakat ham qilmaslikdir.

Har qanday gormon preparatlardan qochadi hoh u levotiroksin boʻlsin hoh u klimaksdagi oʻrin bosuvchi gormonal terapiya boʻlsin

@endocrinoo

@endokrinolog_maslaxatii

#hazil_time

Bir vrach ishsizlikdan nima qilishini bilmay, tavakkal bir kasalxona ochibdi. Kasalxona eshigi oldiga “Biz sizlarni benuqson davolaymiz. Agar davolay olmasak 50000 pulingizni 100000 qilib qaytaramiz”, - deb yozib qoʻyibdi.
Yoʻldan oʻtib ketayotgan bir yigit, - bularni bir boplab, 100000 pulini olib chiqib ketaman, - deb binoga kiribdi. Injener uni kutib olib, shikoyatini soʻrabdi.

— Men taʼmni bilmayapman. Nima yesam hammasi bir xil.
— Hamshira, shishadagi suyuqlikni ichiring.
— Ie, bu benzinku!
— Tabriklayman, taʼm bilishingiz tiklandi. Sizdan 50000.
Yigit jahl bilan pulni toʻlab chiqib ketibdi. Ikki kundan keyin yana kelibdi:
— Endi men hid sezmayapman.
— Hamshira shishadagi suyuq dorini bu kishiga ichiring.
— Bu yana benzinku...
— Ana, hid bilish qobiliyatingiz ham tiklandi. 50 000 toʻlab ketasiz. Yigit pulni toʻlab, yana jahl bilan chiqib ketibdi. Oradan 3 kun oʻtib, bu safar aniq boplayman degan maqsadda kelib debdi:
— Endi men hech narsani koʻrmayapman.
— Kechirasiz, biz buni davolay olmaymiz. Mana sizga 100000 soʻm pul.
— Ie, bu yerda 50000 ku!
— Tabriklayman, koʻrish qobiliyatingiz tiklandi. Sizdan 50000.😆

@endocrinoo

800 kkal 🔥 uchun

Farqni qarang

@endocrinoo

#hazil_time

Nega ozimayman hayronman

@endocrinoo