Kim nimani davolaydi?
Endokrinolog – ichki sekretsiya bezlari kasalliklarini tashxislash, davolash va oldini olish bilan shug‘ullanuvchi mutaxassis. Ichki sekretsiya bezlariga gipofiz bilan uzviy bog‘langan markaziy nerv sistemasining bir qismi hisoblangan gipotalamus, gipofiz, g‘urrasimon bez (epifez), qalqonsimon bez, qalqonsimon bez oldi bezlari, me’da osti bezining orolcha (inkretor) qismi, buyrak usti bezlari kiradi
Terapevt – ichki a’zolar kasalliklari bilan shug‘ullanuvchi shifokor. Aksariyat hollarda bemor o‘zini bezovta qilgan muammoning asl sababini bilmaganda birinchi bo‘lib terapevtga murojaat qiladi. Terapevt ko‘rigidan so‘ng, uning yo‘nalish berishi bo‘yicha gepatolog yoki endokrinolog kabi tor mutaxassislarga murojaat qilishi mumkin
Oftalmolog – ko‘z kasalliklari bo‘yicha mutaxassis
Nevropatolog – asab kasalliklarini aniqlash, davolash bilan shug‘ullanuvchi mutaxassis
Dietolog – kasalliklarni parhez yordamida davolovchi shifokor
Gastroenterolog – me’da-ichak yo‘li a’zolarining, asosan, noinfektsion kasalliklarini tashxislash, davolash va oldini olish bilan shug‘ullanuvchi shifokor
Xirurg (jarroh) – kasalliklar va shikastlanishlarni tashxislash va ularni jarrohlik yo‘li bilan davolash bo‘yicha ta’lim olgan mutaxas
Revmatolog – biriktiruvchi to‘qima va bo‘g‘im kasalliklarini (masalan, revmatik artrit, tizimli qizil bo‘richa, Bextereva kasalligi, revmatizm) tashxislash, davolash va oldini olish bilan shug‘ullanuvchi shifokor
Ortoped – harakat va tayanch a’zolari kasalliklari (mayibliklar)ga davo qilish va oldini olish bilan shug‘ullanuvchi shifokor
Kardiolog – yurak-qon tomir kasalliklarini davolovchi mutaxassis
Dermatolog – teri kasalliklarini tashxislash, davolash va oldini olish bilan shug‘ullanuvchi shifokor
Androlog – erkaklar peshob tanosil a’zolarining kasalliklarini davolovchi shifokor
Fizioterapevt – tabiiy omillar, masalan, quyosh, havo, elektr bilan davolovchi mutaxassis
Psixiatr – ruhiy kasalliklarni tashxislash, davolash, oldini olish bilan shug‘ullanuvchi shifokor
Onkolog – o‘sma (saraton) kasalliklarini tashxislash, davolash, oldini olish bilan shug‘ullanuvchi mutaxassis
Immunolog – immunitet bilan bog‘liq patologik holatlarni tekshirib, davolovchi shifokor
Ginekolog – ayollar kasalliklari bo‘yicha mutaxassis
Allergolog – allergik kasalliklar va allergik reaktsiyalarning kelib chiqishi, rivojlanishi hamda ularni davolash, profilaktika qilish bo‘yicha mutaxassis
Otolaringolog – quloq, burun, tomoq va bo‘g‘iz kasalliklari diagnostikasi, davolash va profilaktikasi bilan shug‘ullanuvchi shifokor
Gepatolog – jigar kasalliklarini davolovchi shifokor
Logoped – nutq kamchiliklari (duduqlanish)ni davolovchi mutaxassis
Mammolog – sut bezi kasalliklarini davolash va tashxislash bilan shug‘ullanuvchi
Urolog – siydik-tanosil a’zolari kasalliklari bo‘yicha mutaxassis
Trixolog – soch bilan bog‘liq kasalliklar (soch to‘kilishi, kallik, erta oqarishi)ni o‘rganuvchi va davolovchi mutaxassis
Pulmonolog – nafas olish tizimi (o‘pka, bronxlar, traxeya, hiqildoq) kasalliklarini tashxislash va davolash bilan shug‘ullanuvchi shifokor
Gematolog – qon tarkibi, uning xususiyatlari, qon ishlab chiqarish a’zolari kasalliklarini davolovchi shifokor.
Pediatr – bolalar kasalliklari mutaxassisi
Neonotolog – yangi tug‘ilgan chaqaloqlar kasalliklari bilan shug‘ullanuvchi mutaxassis
Travmotolog – odam tanasiga etuvchi tirli jarohat va shikastlanishlarni davolovchi mutaxassis
Venerolog – tanosil a’zolari kasalliklarini davolovchi.
Anesteziolog – og‘riqsizlantiruvchi; narkoz va mahalliy og‘riqsizlantiruvchi mutaxassis. Og‘riq yo‘qotuvchi moddani qon tomiriga yuborib, sezgini vaqtincha yo‘qotuvchi.
Apiterapevt – asalari zahri va uning preparatlari bilan davolovchi mutaxassis.
Girudoterapevt – kasalliklarni davolashda tibbiyot zuluklaridan foydalanuvchi mutaxassis.
Iglorefleksoterapevt – tana yuzasining aniq nuqtalariga igna kiritib davolovchi mutaxassis.
@endocrinoo
Endokrinolog – ichki sekretsiya bezlari kasalliklarini tashxislash, davolash va oldini olish bilan shug‘ullanuvchi mutaxassis. Ichki sekretsiya bezlariga gipofiz bilan uzviy bog‘langan markaziy nerv sistemasining bir qismi hisoblangan gipotalamus, gipofiz, g‘urrasimon bez (epifez), qalqonsimon bez, qalqonsimon bez oldi bezlari, me’da osti bezining orolcha (inkretor) qismi, buyrak usti bezlari kiradi
Terapevt – ichki a’zolar kasalliklari bilan shug‘ullanuvchi shifokor. Aksariyat hollarda bemor o‘zini bezovta qilgan muammoning asl sababini bilmaganda birinchi bo‘lib terapevtga murojaat qiladi. Terapevt ko‘rigidan so‘ng, uning yo‘nalish berishi bo‘yicha gepatolog yoki endokrinolog kabi tor mutaxassislarga murojaat qilishi mumkin
Oftalmolog – ko‘z kasalliklari bo‘yicha mutaxassis
Nevropatolog – asab kasalliklarini aniqlash, davolash bilan shug‘ullanuvchi mutaxassis
Dietolog – kasalliklarni parhez yordamida davolovchi shifokor
Gastroenterolog – me’da-ichak yo‘li a’zolarining, asosan, noinfektsion kasalliklarini tashxislash, davolash va oldini olish bilan shug‘ullanuvchi shifokor
Xirurg (jarroh) – kasalliklar va shikastlanishlarni tashxislash va ularni jarrohlik yo‘li bilan davolash bo‘yicha ta’lim olgan mutaxas
Revmatolog – biriktiruvchi to‘qima va bo‘g‘im kasalliklarini (masalan, revmatik artrit, tizimli qizil bo‘richa, Bextereva kasalligi, revmatizm) tashxislash, davolash va oldini olish bilan shug‘ullanuvchi shifokor
Ortoped – harakat va tayanch a’zolari kasalliklari (mayibliklar)ga davo qilish va oldini olish bilan shug‘ullanuvchi shifokor
Kardiolog – yurak-qon tomir kasalliklarini davolovchi mutaxassis
Dermatolog – teri kasalliklarini tashxislash, davolash va oldini olish bilan shug‘ullanuvchi shifokor
Androlog – erkaklar peshob tanosil a’zolarining kasalliklarini davolovchi shifokor
Fizioterapevt – tabiiy omillar, masalan, quyosh, havo, elektr bilan davolovchi mutaxassis
Psixiatr – ruhiy kasalliklarni tashxislash, davolash, oldini olish bilan shug‘ullanuvchi shifokor
Onkolog – o‘sma (saraton) kasalliklarini tashxislash, davolash, oldini olish bilan shug‘ullanuvchi mutaxassis
Immunolog – immunitet bilan bog‘liq patologik holatlarni tekshirib, davolovchi shifokor
Ginekolog – ayollar kasalliklari bo‘yicha mutaxassis
Allergolog – allergik kasalliklar va allergik reaktsiyalarning kelib chiqishi, rivojlanishi hamda ularni davolash, profilaktika qilish bo‘yicha mutaxassis
Otolaringolog – quloq, burun, tomoq va bo‘g‘iz kasalliklari diagnostikasi, davolash va profilaktikasi bilan shug‘ullanuvchi shifokor
Gepatolog – jigar kasalliklarini davolovchi shifokor
Logoped – nutq kamchiliklari (duduqlanish)ni davolovchi mutaxassis
Mammolog – sut bezi kasalliklarini davolash va tashxislash bilan shug‘ullanuvchi
Urolog – siydik-tanosil a’zolari kasalliklari bo‘yicha mutaxassis
Trixolog – soch bilan bog‘liq kasalliklar (soch to‘kilishi, kallik, erta oqarishi)ni o‘rganuvchi va davolovchi mutaxassis
Pulmonolog – nafas olish tizimi (o‘pka, bronxlar, traxeya, hiqildoq) kasalliklarini tashxislash va davolash bilan shug‘ullanuvchi shifokor
Gematolog – qon tarkibi, uning xususiyatlari, qon ishlab chiqarish a’zolari kasalliklarini davolovchi shifokor.
Pediatr – bolalar kasalliklari mutaxassisi
Neonotolog – yangi tug‘ilgan chaqaloqlar kasalliklari bilan shug‘ullanuvchi mutaxassis
Travmotolog – odam tanasiga etuvchi tirli jarohat va shikastlanishlarni davolovchi mutaxassis
Venerolog – tanosil a’zolari kasalliklarini davolovchi.
Anesteziolog – og‘riqsizlantiruvchi; narkoz va mahalliy og‘riqsizlantiruvchi mutaxassis. Og‘riq yo‘qotuvchi moddani qon tomiriga yuborib, sezgini vaqtincha yo‘qotuvchi.
Apiterapevt – asalari zahri va uning preparatlari bilan davolovchi mutaxassis.
Girudoterapevt – kasalliklarni davolashda tibbiyot zuluklaridan foydalanuvchi mutaxassis.
Iglorefleksoterapevt – tana yuzasining aniq nuqtalariga igna kiritib davolovchi mutaxassis.
@endocrinoo
👍4
Kuzak xonamgacha bostirib keldi.
Tashqariga chiqdim xazondan qochib.
Umrim tugayapti. Kelgin. Kel endi.
Yov yenggan shaharday yuragim ochiq.
Kuz bog'lar boshiga ne ish solmadi,
Ana, daraxlarning so'ngaklari - cho'p...
Senga aytadigan so'zim qolmadi,
Senga aytadigan jimliklarim ko'p...
© Usmon Azim
@endocrinoo
Tashqariga chiqdim xazondan qochib.
Umrim tugayapti. Kelgin. Kel endi.
Yov yenggan shaharday yuragim ochiq.
Kuz bog'lar boshiga ne ish solmadi,
Ana, daraxlarning so'ngaklari - cho'p...
Senga aytadigan so'zim qolmadi,
Senga aytadigan jimliklarim ko'p...
© Usmon Azim
@endocrinoo
👍5
FOLIEVAYA KISLOTA VA HOMILADORLIK
💊Homiladorlik va uni rejalashtirish davrida eng muhim qo'shimchalardan biri foliy kislotasidir.
Biz ko'pincha folatlar va foliy kislotasi haqida eshitamiz va ko'p odamlar ularni bir xil narsa deb o'ylashadi. Keling, buni aniqlaylik.
Folat suvda eriydigan B9 vitamini bo'lib, oziq-ovqatlarda (mol go'shti jigari, bargli sabzavotlar, avakadolar, tuxumlar, sut, no'xat va dukkaklilar) mavjud.
Folik kislota uning sintetik holdagisidir.
▪️ Folat va foliy kislotasi ham ichak shilliq qavatida faol shaklga (L-5-metiltetrahidrofolat (keyingi o'rinlarda - L-5-MTHF) aylanadi. Bu (faol) shakl ba'zan ayrim dorivor qo'shimchalarda ham mavjuddir.
❓Nega ular kerak?
✅ Nerv naychasi nuqsoni (keyingi o'rinlarda NTD deb yuritiladi) paydo bo'lishining oldini olish uchun.
❓ Qachon qabul qilishni boshlash kerak?
✅ Rejalashtirilgan homiladorlikdan kamida bir oy oldin. Biroq, reproduktiv yoshdagi barcha ayollarga har doim profilaktik dozalarni olish tavsiya etiladi, chunki rejalashtirilmagan homiladorlik soni juda ko'p. Chunki ayol homiladorligini bilgan paytda, asab naychasi allaqachon shakllanishini yakunlashi mumkin va foliy kislotasi yordamida hech qanday ta'sir bo'lmaydi. Qo'pol qilib aytganda, juda kech bo'ladi.
❓Qanday doza kimga?
✅ Afsuski, ba'zida so'zdan umuman kerak bo'lmagan joyda juda yuqori dozalar buyuriladi.
2 turdagi dozalar mavjud:
Profilaktik - kuniga 400-800 mkg
Terapevtik - 1-4 mg / kun
AQShda foliy kislotasini qabul qilishning qonuniy yuqori chegarasi 1 mg.
Agar bir qator sabablarga ko'ra, ayol 4 mg ni qabul qilsa, ular buni faqat 1-trimestrda, asab naychasi shakllanganda qilishni tavsiya qiladilar. Ushbu bosqich o'tishi bilan dozani 4 mg dan boshlab 1 mg ga kamaytiring. Homila uchun toksik bo'lishi mumkin va 12 haftadan keyin va butunlay 0,4 mg ga tushiriladi. (400 mkg.) Va bu erda biz ko'pincha faqat 400 mkg berilishi kerak bo'lganlarga 5 MG tayinlaganimizni eslaymiz.
🆘Yodda tuting: mumkin bolmagam holda buyurilgan zararsiz dorilar yo'q.
@endocrinoo
💊Homiladorlik va uni rejalashtirish davrida eng muhim qo'shimchalardan biri foliy kislotasidir.
Biz ko'pincha folatlar va foliy kislotasi haqida eshitamiz va ko'p odamlar ularni bir xil narsa deb o'ylashadi. Keling, buni aniqlaylik.
Folat suvda eriydigan B9 vitamini bo'lib, oziq-ovqatlarda (mol go'shti jigari, bargli sabzavotlar, avakadolar, tuxumlar, sut, no'xat va dukkaklilar) mavjud.
Folik kislota uning sintetik holdagisidir.
▪️ Folat va foliy kislotasi ham ichak shilliq qavatida faol shaklga (L-5-metiltetrahidrofolat (keyingi o'rinlarda - L-5-MTHF) aylanadi. Bu (faol) shakl ba'zan ayrim dorivor qo'shimchalarda ham mavjuddir.
❓Nega ular kerak?
✅ Nerv naychasi nuqsoni (keyingi o'rinlarda NTD deb yuritiladi) paydo bo'lishining oldini olish uchun.
❓ Qachon qabul qilishni boshlash kerak?
✅ Rejalashtirilgan homiladorlikdan kamida bir oy oldin. Biroq, reproduktiv yoshdagi barcha ayollarga har doim profilaktik dozalarni olish tavsiya etiladi, chunki rejalashtirilmagan homiladorlik soni juda ko'p. Chunki ayol homiladorligini bilgan paytda, asab naychasi allaqachon shakllanishini yakunlashi mumkin va foliy kislotasi yordamida hech qanday ta'sir bo'lmaydi. Qo'pol qilib aytganda, juda kech bo'ladi.
❓Qanday doza kimga?
✅ Afsuski, ba'zida so'zdan umuman kerak bo'lmagan joyda juda yuqori dozalar buyuriladi.
2 turdagi dozalar mavjud:
Profilaktik - kuniga 400-800 mkg
Terapevtik - 1-4 mg / kun
AQShda foliy kislotasini qabul qilishning qonuniy yuqori chegarasi 1 mg.
Agar bir qator sabablarga ko'ra, ayol 4 mg ni qabul qilsa, ular buni faqat 1-trimestrda, asab naychasi shakllanganda qilishni tavsiya qiladilar. Ushbu bosqich o'tishi bilan dozani 4 mg dan boshlab 1 mg ga kamaytiring. Homila uchun toksik bo'lishi mumkin va 12 haftadan keyin va butunlay 0,4 mg ga tushiriladi. (400 mkg.) Va bu erda biz ko'pincha faqat 400 mkg berilishi kerak bo'lganlarga 5 MG tayinlaganimizni eslaymiz.
🆘Yodda tuting: mumkin bolmagam holda buyurilgan zararsiz dorilar yo'q.
@endocrinoo
👍6
Qondagi qand miqdorini doimiy tarzda kamaytirib yurish uchun nimalarga ahamiyat berish lozim?
— Bemorlar nafaqat qonda qand miqdorining balansiga, balki lipidlar miqdoriga, qon bosimining me’yorda bo‘lishiga va qonning quyuqlashmasligiga e’tibor qaratishlari lozim.
✅ Qondagi qand miqdorini doimiy tarzda kamaytirib yurish uchun sog‘lom turmush tarziga rioya qilish – to‘g‘ri ovqatlanish, serharakat bo‘lish, shifokor nazoratida bo‘lib, dori vositalarni muntazam qabul qilish tavsiya etiladi.
✅ Kundalik ratsiondan yengil singuvchi uglevod saqlovchi mahsulotlar (shakar, asal, shirin konditer mahsulotlari, murabbo, shirin va gazli va sun’iy bo‘yoqli ichimliklar) chiqarib tashlanishi kerak.
✅ Shuningdek, noto‘g‘ri ovqatlanish, kamharakatlilik oqibatida kelib chiqadigan ortiqcha vazn qandli diabetning asosiy sababchisidir. Boisi, kasallikning 2-turi rivojlanishiga inson tanasida mushak to‘qimasining kamayib, yog‘ to‘qimasining ko‘payishi hisoblanadi. Ammo xastalik semiz bo‘lmagan insonlarda ham rivojlanishi mumkin.
✅ Kasallikning dastlabki belgilari kuzatilgandayoq shifokorga murojaat qilish lozim. Har bir kishi o‘zining tanasi vaznini nazorat qilib borishi, uning me’yoriy ko‘rsatkichlardan oshib ketishiga yo‘l qo‘ymasligi talab etiladi.
✅ Agar insonda diabetga moyillik bo‘lsa va u kuchli qo‘rquvni boshdan kechirsa, bu insonda kasallikka chalinish ehtimoli bor.
✅ Surunkali davom etuvchi stress holatlari, uyqusizlik, gipertoniya kasalligi hamda qandli diabet 2-turiga moyil bo‘lganlarda ayrim dori preparatlarini muntazam qo‘llanishi (ayniqsa, glyukokortikoid guruhiga kiruvchi) ushbu kasallikning rivojlanishiga sabab bo‘lishi mumkin.
✅ Me’yordan ortiq ovqat iste’mol qilish va energiyani sarf qilmaslik natijasida organizmda energiya balansi buziladi. Odatdagidek sarf bo‘lmayotgan energiya organizmda glikogen va yog‘lar ko‘rinishida to‘planib boradi.
✅ Bu jarayon kuchayib borgani sari organizmda insulinga sezuvchanlik kamayib boradi va bu holat uglevodlar almashinuvining buzilishiga olib keladi.
Ya’ni, qandli diabet 2-turining paydo bo‘lishi ijtimoiy holatga emas, balki kamharakatlik, nosog‘lom va ortiqcha ovqatlanishga bog‘liq.
@endocrinoo
— Bemorlar nafaqat qonda qand miqdorining balansiga, balki lipidlar miqdoriga, qon bosimining me’yorda bo‘lishiga va qonning quyuqlashmasligiga e’tibor qaratishlari lozim.
✅ Qondagi qand miqdorini doimiy tarzda kamaytirib yurish uchun sog‘lom turmush tarziga rioya qilish – to‘g‘ri ovqatlanish, serharakat bo‘lish, shifokor nazoratida bo‘lib, dori vositalarni muntazam qabul qilish tavsiya etiladi.
✅ Kundalik ratsiondan yengil singuvchi uglevod saqlovchi mahsulotlar (shakar, asal, shirin konditer mahsulotlari, murabbo, shirin va gazli va sun’iy bo‘yoqli ichimliklar) chiqarib tashlanishi kerak.
✅ Shuningdek, noto‘g‘ri ovqatlanish, kamharakatlilik oqibatida kelib chiqadigan ortiqcha vazn qandli diabetning asosiy sababchisidir. Boisi, kasallikning 2-turi rivojlanishiga inson tanasida mushak to‘qimasining kamayib, yog‘ to‘qimasining ko‘payishi hisoblanadi. Ammo xastalik semiz bo‘lmagan insonlarda ham rivojlanishi mumkin.
✅ Kasallikning dastlabki belgilari kuzatilgandayoq shifokorga murojaat qilish lozim. Har bir kishi o‘zining tanasi vaznini nazorat qilib borishi, uning me’yoriy ko‘rsatkichlardan oshib ketishiga yo‘l qo‘ymasligi talab etiladi.
✅ Agar insonda diabetga moyillik bo‘lsa va u kuchli qo‘rquvni boshdan kechirsa, bu insonda kasallikka chalinish ehtimoli bor.
✅ Surunkali davom etuvchi stress holatlari, uyqusizlik, gipertoniya kasalligi hamda qandli diabet 2-turiga moyil bo‘lganlarda ayrim dori preparatlarini muntazam qo‘llanishi (ayniqsa, glyukokortikoid guruhiga kiruvchi) ushbu kasallikning rivojlanishiga sabab bo‘lishi mumkin.
✅ Me’yordan ortiq ovqat iste’mol qilish va energiyani sarf qilmaslik natijasida organizmda energiya balansi buziladi. Odatdagidek sarf bo‘lmayotgan energiya organizmda glikogen va yog‘lar ko‘rinishida to‘planib boradi.
✅ Bu jarayon kuchayib borgani sari organizmda insulinga sezuvchanlik kamayib boradi va bu holat uglevodlar almashinuvining buzilishiga olib keladi.
Ya’ni, qandli diabet 2-turining paydo bo‘lishi ijtimoiy holatga emas, balki kamharakatlik, nosog‘lom va ortiqcha ovqatlanishga bog‘liq.
@endocrinoo
👍4
Qandli diabetda tavsiya etiladigan va tavsiya etilmaydigan meva va sabzavotlar haqida bilib oling
@endocrinoo
@endocrinoo
👍4
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
SINUSIT 👃 GAYMORIT.
Sinusit - bu sinuslarning ( gaymor bo'shliqlarining) yallig'lanish kasalligi bo'lib, ularda yiringli infiltrat to'planadi.
Burun ko'prigi sohasida va burun qanotlarida og'riq, sinuslar ichida yiring to'planishi, isitma va boshqalar bilan namoyon boʻladi
@endocrinoo
Sinusit - bu sinuslarning ( gaymor bo'shliqlarining) yallig'lanish kasalligi bo'lib, ularda yiringli infiltrat to'planadi.
Burun ko'prigi sohasida va burun qanotlarida og'riq, sinuslar ichida yiring to'planishi, isitma va boshqalar bilan namoyon boʻladi
@endocrinoo
👍4
ERKAKLAR ORZUSIDAGI AYOL 👍
— Xotinjon! Men bugun maosh oldim! yur, senga qimmatbaho ko'ylak bilan olmos ko'zli uzuk sotib olamiz!
— Voy, dadasi-ey, menga bunday matohlar kerak emas. Undan ko'ra shu pullarni olib o'rtoqlaringiz bilan toqqa borib, dam olib keling!
P.S.: Hurmatli erkaklar, siz hozirgina Konfutsiyning "Orzudagi ayol" asaridan parcha o'qidingiz!🤣🤣🤣
@endocrinoo
— Xotinjon! Men bugun maosh oldim! yur, senga qimmatbaho ko'ylak bilan olmos ko'zli uzuk sotib olamiz!
— Voy, dadasi-ey, menga bunday matohlar kerak emas. Undan ko'ra shu pullarni olib o'rtoqlaringiz bilan toqqa borib, dam olib keling!
P.S.: Hurmatli erkaklar, siz hozirgina Konfutsiyning "Orzudagi ayol" asaridan parcha o'qidingiz!🤣🤣🤣
@endocrinoo
😁3👍1
BOLANGIZ BOʻYCHAN BOʻLISHINI ISTAYSIZMI?
👨👨👧👦 Farzandingiz oʻgʻilmi-qizmi, kim boʻlishidan qat’i nazar, boʻyi me’yorida oʻssin, desangiz, avvalo, uni sogʻlom ulgʻaytirishga harakat qiling. Buning uchun:
✔️bolani har 3 yoki 6 oyda dispanserizatsiya koʻrigiga olib boring;
✔️boladagi yod tanqisligining oldini oling. Shifokor nazorati ostida bolangizga har doim yod preparatlari berib turing;
✔️farzandingizni hech boʻlmaganda, yiliga bir marotaba endokrinolog va tor mutaxassislar koʻrigidan oʻtkazib turing;
✔️bolalarga balogʻat yoshiga yetguniga qadar koʻproq oqsil berish kerak. Ular goʻdakligidan tuxum, tvorog kabi oqsilga boy mahsulotlar, salatlarni iste’mol qilib borsa, boʻy bilan bogʻliq boʻlgan muammolarga duchor boʻlmaydi;
✔️sport bilan shugʻullanish ham boʻyning oʻsishida muhim rol oʻynaydi. Ayniqsa, turnikda tortilish va suzish bilan shugʻullanish bolaning yaxshi oʻsishiga yordam beradi.
@endocrinoo
👨👨👧👦 Farzandingiz oʻgʻilmi-qizmi, kim boʻlishidan qat’i nazar, boʻyi me’yorida oʻssin, desangiz, avvalo, uni sogʻlom ulgʻaytirishga harakat qiling. Buning uchun:
✔️bolani har 3 yoki 6 oyda dispanserizatsiya koʻrigiga olib boring;
✔️boladagi yod tanqisligining oldini oling. Shifokor nazorati ostida bolangizga har doim yod preparatlari berib turing;
✔️farzandingizni hech boʻlmaganda, yiliga bir marotaba endokrinolog va tor mutaxassislar koʻrigidan oʻtkazib turing;
✔️bolalarga balogʻat yoshiga yetguniga qadar koʻproq oqsil berish kerak. Ular goʻdakligidan tuxum, tvorog kabi oqsilga boy mahsulotlar, salatlarni iste’mol qilib borsa, boʻy bilan bogʻliq boʻlgan muammolarga duchor boʻlmaydi;
✔️sport bilan shugʻullanish ham boʻyning oʻsishida muhim rol oʻynaydi. Ayniqsa, turnikda tortilish va suzish bilan shugʻullanish bolaning yaxshi oʻsishiga yordam beradi.
@endocrinoo
👍4
TOP–10 boʻy oʻstiruvchi mahsulotlar
Aktiv boʻy oʻsish davri 10–13 yoshdan boshlanib, 18–20 yoshgacha davom etadi. Boʻyning baland-pastligi koʻp jihatdan genga bogʻliq boʻlsada, lekin ba’zi bir roʻzgʻordagi yetishmovchilik sabab boʻy oʻsmay qolishi mumkin. Hayot koʻrsatkichlari yaxshilangan mamlakatlarda 10 sm atrofida boʻy oʻsish kuzatilgan. Demak toʻgʻri va sifatli taomlanish bilan boʻyni oʻstirish mumkin.
1. Suli yormasi — foydali mikroyelementlar: kaliy, magniy, fosfor, yod, ftor, rux, temir, xrom, shuningdek, "A", "B", "E" va "K" vitaminlariga boy. Bu moddalarning barchasi suyak va mushak toʻqimalarining rivojlanishini maksimal darajada oshiradi.
2. Banan — kaliyning eng yaxshi manbalaridan biridir, ya’ni har kuni banan iste’mol qilish bolangizning yaxshi oʻsishiga yordam beradi.
3. Dukkaklilar — oʻsimlik oqsili va B guruh vitaminlari manbai, shuningdek, mushaklar va suyaklarning faol oʻsishiga hissa qoʻshadigan vitaminlar va mikroyelementlar majmuasiga ega.
4. Tuxum — sifatli oqsil va Д vitamini manbai hisoblanadi. Agar siz ularni normal rivojlanishini istasangiz, bolalarga muntazam ravishda berish kerak. Qaynatilgan tuxum bolalar tanasi tomonidan toʻliq hazm boʻladi.
5. Mol goʻshti — ning tarkibida boshqa mahsulotlardan koʻra koʻproq oqsil, temir va sink mavjud. Bularning barchasi bolaning oʻsishida muhim rol oʻynaydi. Mol goʻshti B12 vitaminiga ham boy.
6. Dengiz mahsulotlari — yuqori sifatli oqsilning yana bir manbai. Bundan tashqari, rekord miqdordagi V12 vitamini miyani ragʻbatlantiradi. Kechqurun har qanday dengiz maxsulotlarini iste’mol qilish tavsiya etiladi, chunki ular juda koʻp oqsil va kam uglevod saqlaydi. Bola uyqu paytida oʻsish gormoni ishlab chiqarishi ragʻbatlantiradi.
7. Yongʻoq — foydalari, xususan, tananing oʻsishi va rivojlanishiga foydali ta’siri Gippokrat davridan beri ma’lum boʻlib, u oʻz risolalarida buni ta’kidlagan.
8. Tvorog — organizm tomonidan oqsillarni hazm qilish qulayligi boʻyicha shubhasiz yetakchi hisoblanadi, shuning uchun u bolalarning ratsionida boʻlishi kerak. Tvorogga boy boʻlgan provitaminlarning quyosh nurlari ta’sirida inson tanasi Д vitamini ishlab chiqaradi. Bu vitamin kalsiy va fosfor almashinuvida faol ishtirok etadi, bu esa suyaklar va tishlarning holatiga ijobiy ta’sir qiladi.
9. Asal — bola organizmini oʻsishi va rivojlanishi uchun zarur boʻlgan mineral elementlar majmuasi bilan ta’minlaydi. Bolaning ratsionidagi asal kalsiy va magniyning yaxshiroq soʻrilishiga imkon beradi, bu esa suyak va tishlarning normal rivojlanishiga yordam beradi. Bir yoshgacha boʻlgan chaqaloqlarga asalni bermaslik kerak — bu chaqaloqning hazm qilishini qiyinlashtiradi va kuchli allergiyaga olib kelishi mumkin.
10. Olma — ular kaliy, magniy, kalsiy, beta-karotin, V guruh vitaminlari va suyak zichligini sezilarli darajada oshirishi mumkin boʻlgan boshqa koʻplab foydali moddalarga boy. Bundan tashqari, boshqa mevalardan farqli oʻlaroq, faqat olma suyaklarni mustahkamlash uchun eng yaxshi boʻlgan bor va flavonoid floridzinni oʻzida saqlaydi.
@endocrinoo
Aktiv boʻy oʻsish davri 10–13 yoshdan boshlanib, 18–20 yoshgacha davom etadi. Boʻyning baland-pastligi koʻp jihatdan genga bogʻliq boʻlsada, lekin ba’zi bir roʻzgʻordagi yetishmovchilik sabab boʻy oʻsmay qolishi mumkin. Hayot koʻrsatkichlari yaxshilangan mamlakatlarda 10 sm atrofida boʻy oʻsish kuzatilgan. Demak toʻgʻri va sifatli taomlanish bilan boʻyni oʻstirish mumkin.
1. Suli yormasi — foydali mikroyelementlar: kaliy, magniy, fosfor, yod, ftor, rux, temir, xrom, shuningdek, "A", "B", "E" va "K" vitaminlariga boy. Bu moddalarning barchasi suyak va mushak toʻqimalarining rivojlanishini maksimal darajada oshiradi.
2. Banan — kaliyning eng yaxshi manbalaridan biridir, ya’ni har kuni banan iste’mol qilish bolangizning yaxshi oʻsishiga yordam beradi.
3. Dukkaklilar — oʻsimlik oqsili va B guruh vitaminlari manbai, shuningdek, mushaklar va suyaklarning faol oʻsishiga hissa qoʻshadigan vitaminlar va mikroyelementlar majmuasiga ega.
4. Tuxum — sifatli oqsil va Д vitamini manbai hisoblanadi. Agar siz ularni normal rivojlanishini istasangiz, bolalarga muntazam ravishda berish kerak. Qaynatilgan tuxum bolalar tanasi tomonidan toʻliq hazm boʻladi.
5. Mol goʻshti — ning tarkibida boshqa mahsulotlardan koʻra koʻproq oqsil, temir va sink mavjud. Bularning barchasi bolaning oʻsishida muhim rol oʻynaydi. Mol goʻshti B12 vitaminiga ham boy.
6. Dengiz mahsulotlari — yuqori sifatli oqsilning yana bir manbai. Bundan tashqari, rekord miqdordagi V12 vitamini miyani ragʻbatlantiradi. Kechqurun har qanday dengiz maxsulotlarini iste’mol qilish tavsiya etiladi, chunki ular juda koʻp oqsil va kam uglevod saqlaydi. Bola uyqu paytida oʻsish gormoni ishlab chiqarishi ragʻbatlantiradi.
7. Yongʻoq — foydalari, xususan, tananing oʻsishi va rivojlanishiga foydali ta’siri Gippokrat davridan beri ma’lum boʻlib, u oʻz risolalarida buni ta’kidlagan.
8. Tvorog — organizm tomonidan oqsillarni hazm qilish qulayligi boʻyicha shubhasiz yetakchi hisoblanadi, shuning uchun u bolalarning ratsionida boʻlishi kerak. Tvorogga boy boʻlgan provitaminlarning quyosh nurlari ta’sirida inson tanasi Д vitamini ishlab chiqaradi. Bu vitamin kalsiy va fosfor almashinuvida faol ishtirok etadi, bu esa suyaklar va tishlarning holatiga ijobiy ta’sir qiladi.
9. Asal — bola organizmini oʻsishi va rivojlanishi uchun zarur boʻlgan mineral elementlar majmuasi bilan ta’minlaydi. Bolaning ratsionidagi asal kalsiy va magniyning yaxshiroq soʻrilishiga imkon beradi, bu esa suyak va tishlarning normal rivojlanishiga yordam beradi. Bir yoshgacha boʻlgan chaqaloqlarga asalni bermaslik kerak — bu chaqaloqning hazm qilishini qiyinlashtiradi va kuchli allergiyaga olib kelishi mumkin.
10. Olma — ular kaliy, magniy, kalsiy, beta-karotin, V guruh vitaminlari va suyak zichligini sezilarli darajada oshirishi mumkin boʻlgan boshqa koʻplab foydali moddalarga boy. Bundan tashqari, boshqa mevalardan farqli oʻlaroq, faqat olma suyaklarni mustahkamlash uchun eng yaxshi boʻlgan bor va flavonoid floridzinni oʻzida saqlaydi.
@endocrinoo
👍7❤2
❓Nega tomir tortishadi?
✅ Tomir tortishishi (mushaklar tirishishi) - bu bir yoki bir nechta mushaklarning toʻsatdan va koʻpincha beixtiyoriy qisqarishi. Odatda tomir tortishishi oyoqlarda kuzatiladi:
➖ Mushaklarning ortiqcha zoʻriqishi. Koʻpincha tirishishlar sport zalida haddan tashqari kuchli mashqlarni bajarish natijasida kuzatiladi.
➖ Qon aylanishining buzilishi. Bu kompyuter qarshisida koʻp vaqt sarflaydiganlarda kuzatiladi.
➖ Noqulay poyabzal. Gʻayrioddiy baland poshnali, orqa qismi yoʻq oyoq kiyimlar bunga misol boʻla oladi.
➖ Noqulay uyqu holati. Uvushib qolgan qoʻl, oyoq, boʻyin bularning hammasi qon aylanishining buzilishi belgisidir va tunda tomir tortishishiga sabab boʻlishi mumkin.
➖ Mineral yetishmasligi.
Kaliy, kalsiy yoki magniy yetishmasligi mushaklarning boʻshashishiga toʻsqinlik qilishi mumkin.
➖ Asabiy zoʻriqish yoki nevrologik kasalliklar. Bunday sharoitda koʻpincha mushaklar boʻshashishi qiyinlashadi.
@endocrinoo
✅ Tomir tortishishi (mushaklar tirishishi) - bu bir yoki bir nechta mushaklarning toʻsatdan va koʻpincha beixtiyoriy qisqarishi. Odatda tomir tortishishi oyoqlarda kuzatiladi:
➖ Mushaklarning ortiqcha zoʻriqishi. Koʻpincha tirishishlar sport zalida haddan tashqari kuchli mashqlarni bajarish natijasida kuzatiladi.
➖ Qon aylanishining buzilishi. Bu kompyuter qarshisida koʻp vaqt sarflaydiganlarda kuzatiladi.
➖ Noqulay poyabzal. Gʻayrioddiy baland poshnali, orqa qismi yoʻq oyoq kiyimlar bunga misol boʻla oladi.
➖ Noqulay uyqu holati. Uvushib qolgan qoʻl, oyoq, boʻyin bularning hammasi qon aylanishining buzilishi belgisidir va tunda tomir tortishishiga sabab boʻlishi mumkin.
➖ Mineral yetishmasligi.
Kaliy, kalsiy yoki magniy yetishmasligi mushaklarning boʻshashishiga toʻsqinlik qilishi mumkin.
➖ Asabiy zoʻriqish yoki nevrologik kasalliklar. Bunday sharoitda koʻpincha mushaklar boʻshashishi qiyinlashadi.
@endocrinoo
👍4❤2
Suv aqliy qobiliyatni oshiradi!
Los-Anjeles va Manxettenda 9—11 yoshli maktab bolalaridan siydik namunalari olindi, ma’lum boʻlishicha, bolalarning deyarli uchdan ikki qismi maktabga suvsizlangan holatda keladi va aynan shu qismida darslarga ulgurish, diqqat, qabul qilish darajasi pastligi aniqlangan.
Sinfxonada tajriba oʻtkazib koʻring, bir guruh maktab oʻquvchilarini taxminiy taqsimlab, yarmiga bir piyola/stakan suv ichishni buyuring, boshqa yarmiga esa ichishni ta’qiqlang. Taxmin qilingchi, testdan kim yaxshiroq ball oladi? Albatta suv ichganlar.
Tadqiqotchilarning fikriga koʻra, natijalar shuni koʻrsatadiki "Hattoki, yengil suvsizlangan bolalar ham suv ichishni koʻpaytirishdan foyda olishlari va aqliy faoliyatini yaxshilashlari mumkin".
Maktab, oʻqish yoki repetitorga ketayotganda suv ichishga odatlaning va bolalarni odatlantiring!
@endocrinoo
Los-Anjeles va Manxettenda 9—11 yoshli maktab bolalaridan siydik namunalari olindi, ma’lum boʻlishicha, bolalarning deyarli uchdan ikki qismi maktabga suvsizlangan holatda keladi va aynan shu qismida darslarga ulgurish, diqqat, qabul qilish darajasi pastligi aniqlangan.
Sinfxonada tajriba oʻtkazib koʻring, bir guruh maktab oʻquvchilarini taxminiy taqsimlab, yarmiga bir piyola/stakan suv ichishni buyuring, boshqa yarmiga esa ichishni ta’qiqlang. Taxmin qilingchi, testdan kim yaxshiroq ball oladi? Albatta suv ichganlar.
Tadqiqotchilarning fikriga koʻra, natijalar shuni koʻrsatadiki "Hattoki, yengil suvsizlangan bolalar ham suv ichishni koʻpaytirishdan foyda olishlari va aqliy faoliyatini yaxshilashlari mumkin".
Maktab, oʻqish yoki repetitorga ketayotganda suv ichishga odatlaning va bolalarni odatlantiring!
@endocrinoo
👍3❤1
Agar tomirga havo ketsa odam vafot etadi, degan gap rostmi?
Havo pufakchasi odamni oʻldirishi dargumon. Birinchidan, havo katta arteriya yoki tomirga kiritilishi kerak – uni kichik tomirga kiritib boʻlmaydi.
Ikkinchidan, qon tomirlari yoʻlini toʻsib qoʻyish uchun havo pufagining oʻzi yetarlicha katta hajmda boʻlishi kerak. Kichkina havo pufakchalari tana hujayralarida tarqalib ketadi, deydi mutaxassislar.
@endocrinoo
Havo pufakchasi odamni oʻldirishi dargumon. Birinchidan, havo katta arteriya yoki tomirga kiritilishi kerak – uni kichik tomirga kiritib boʻlmaydi.
Ikkinchidan, qon tomirlari yoʻlini toʻsib qoʻyish uchun havo pufagining oʻzi yetarlicha katta hajmda boʻlishi kerak. Kichkina havo pufakchalari tana hujayralarida tarqalib ketadi, deydi mutaxassislar.
@endocrinoo
👍3🔥1
Toʻgʻri in’eksiya qilishni bilasizmi?
✅Buni har kim xavfsizlik uchun bilishi kerak. Rasmda in’eksiya qilish uchun "xavfsiz zona" koʻrsatilgan.
✅In’eksiya qilishda nervlarni shikastlab qoʻyilsa, jiddiy asoratlarga olib kelishi mumkin. Juda kam hollarda oddiy xato tufayli nerv shikastlanib, oyoqlarni falaj boʻlib qolishi ham uchrab turadi, afsuski.
@endocrinoo
✅Buni har kim xavfsizlik uchun bilishi kerak. Rasmda in’eksiya qilish uchun "xavfsiz zona" koʻrsatilgan.
✅In’eksiya qilishda nervlarni shikastlab qoʻyilsa, jiddiy asoratlarga olib kelishi mumkin. Juda kam hollarda oddiy xato tufayli nerv shikastlanib, oyoqlarni falaj boʻlib qolishi ham uchrab turadi, afsuski.
@endocrinoo
👍2🔥1
❓Kimlarga Pepsi-Cola ichish qatʼiy man etiladi?
✅ Ushbu mahsulotdan quyidagi kasalliklarda foydalanish taqiqlanadi:
🔷 Karies va tishlarning boshqa patologiyalari;
🔹 Kislotalilik oshqozon;
🔷 Ingichka ichak kasalliklari,
🔹 O'n ikki barmoqli ichakning yallig'lanishi;
🔷 Kolit;
🔹 Har qanday onkologik patologiya;
🔷 Semizlik;
🔹 Qandli diabet;
🔷 Allergiya;
🔹 Gipertenziya;
🔷 Jigar va buyraklarning jiddiy buzilishlari;
🔹 Asab tizimining disfunksiyalari.
@endocrinoo
✅ Ushbu mahsulotdan quyidagi kasalliklarda foydalanish taqiqlanadi:
🔷 Karies va tishlarning boshqa patologiyalari;
🔹 Kislotalilik oshqozon;
🔷 Ingichka ichak kasalliklari,
🔹 O'n ikki barmoqli ichakning yallig'lanishi;
🔷 Kolit;
🔹 Har qanday onkologik patologiya;
🔷 Semizlik;
🔹 Qandli diabet;
🔷 Allergiya;
🔹 Gipertenziya;
🔷 Jigar va buyraklarning jiddiy buzilishlari;
🔹 Asab tizimining disfunksiyalari.
@endocrinoo
👍2
⚡️Sap-sariq va pishib ketgan bananlardan ko'ra yashil banan foydaliroq. Birinchidan glekimik indeksi past va bu qondagi qandni ko'tarmaydi. Ikkinchidan kraxmal va klechatka ko'pligi tufayli ichni tozalaydi.
@endocrinoo
@endocrinoo
👍1