Oshqozon osti bezining koʻndalang kesimi
Mikroskop ostida x720 marotaba kattalashtirilgan xolatda

@endocrinoo

#homiladorlik

Homiladorlik va dori vositalari 💊

Bilamizki, homiladorlik davri 3 ta 3 oylik, ya'ni trimestrga bo'linadi. Bularning ichida birinchi 3 oylik eng nozik davr hisoblanadi. Bu davrda nazoratsiz isteʼmol qilingan dorilar homilaning rivojlanishiga salbiy taʼsir koʻrsatib, oqibatda nuqsonli tug'ilishi yoki rivojlanmay qolib ona qornida nobud bo'lishiga olib kelishi mumkin.

Birinchi 3 oylikning bunday "bomba" 💣 davr ekaniga sabab homila va ona o'rtasida yo'ldosh (platsenta) shakllanmaganidir. U birinchi 3 oylikning oxirida shakllanadi hamda ikkinchi va uchinchi 3 oyliklarda homilaga turli dorilar va viruslarni o'tkazmaydi.

❗️❗️❗️Hurmatli yangi kelinlar! Homiladormisiz yoki yo'qligini aniq bilmasangiz qaynonangiz aytgan dorilarni vrach maslahatisiz ichmang!!! Bu holat o'zingiz va bo'lajak farzandingiz hayotiga xavf soladi...❗️

Ikkinchi va uchinchi 3 oyliklarda ham dorilarni albatta vrach maslahati bilan iching!

@endocrinoo

❓Nima sababdan homilador ayolning immuniteti pasayadi?

💢 Immunitet homilani organizmda saqlab qolish uchun pasayadi. Homila ayol tanasi uchun genetik jihatdan begona "jism"dir. Ammo immun tizimi qoidaga qarshi bir muddat bu yot jism bilan kurashmay, aksincha uni himoya antitanalari bilan o‘rab oladi.

❎ Shu bilan birga himoya hujayralari sonining keskin kamayishi natijasida ular o‘z vazifasini bajara olmay qolishi mumkin. Homiladorlik vaqtidagi bu jarayon fiziologik immunitet tanqisligi deb ataladi.

@endocrinoo

HOMILADORLIKDA GEMATOMA

✅ Homiladorlikda gematoma bachadon shilliq qavati kichik qon tomirlarining zo‘riqishidan yuzaga keladi.

Sabablari:
➖ og‘ir jismoniy harakatlar,
➖ sakrash,
➖ erta davrlarda yiqilish,
➖ oldingi tug‘ruq asoratlari,
➖ abortlar,
➖ mioma,
➖ endometrioz kasalliklari,
➖ stress holatlari.

📌 Gematomalar UTT tekshiruvi orqali aniqlanadi.

Gematomalar homiladorlikning qiyin kechishiga, tug‘ruqning qiyin o‘tishi va bola rivojlanishiga salbiy ta’sir ko‘rsatadi. Homiladorlikning erta bosqichlarida homila tushishiga ham sabab bo‘lishi mumkin.

🥦Gematoma aniqlanganda ginekolog nazorati ostida bo‘lish, davo muolajalarini to‘liq olish, og‘ir ko‘tarmaslik, jinsiy hayotni cheklash, stressdan uzoq bo‘lish va ovqat rasioniga rioya qilish lozim. Taomnomaga ahamiyat berish, meva, sabzavot va ko‘katlarni ko‘p iste’mol qilish, achchiq choy, qahva, xamirli ovqatlar va pishiriqlar iste’molini cheklash lozim.

@endocrinoo

MAGNIY TANQISLIGI

✅ Magniy kun davomida yuz beradigan 300 dan ortiq biokimyoviy reaksiyalar uchun zarurdir. Magniy yurak urish tezligini saqlashda, yurakni oziqlantirish uchun muhim hisoblanadi.
🔸Yurak urishini yaxshilash bilan birga, magniy asab va mushaklarning funksiyalarini, immun-tizimining ishlashini qo‘llab-quvvatlaydi.
🔸Qonda glyukoza miqdorini tartibga solishda yordam beradi.
🔸Suyak mustahkamligini saqlashda kalsiy bilan hamkorlikda ishlaydi.

🔷 Magniy yetishmasligi ishtaha yo‘qolishi, stress, xotira pasayishi va diqqatni jamlashga salbiy ta’sir qiladi.

💊 Magniyning kunlik miqdori katta yoshdagi ayol va erkaklarda har bir kg tana vazniga o‘rtacha 4,5 mg ni tashkil qiladi. Homilador va emizikli ayollarda bu miqdor biroz yuqori, 15 yoshgacha bo‘lgan bolalarning suyaklari yaxshi rivojlanishi uchun har bir kg vazniga 6 mg miqdorida magniy qabul qilish lozim.

@endocrinoo

XOM TUXUMLAR yeyish xomiladorlikda mumkin emas

Shuningdek, tarkibida tuxum mavjud bo‘lgan mahsulotlar: gogol-mogol, uyda tayyorlangan mayonez, xom xamir, pashot-tuxumlari, tiramisu.

Xavf nimadan iborat?

Birgina so‘zning o‘zi kifoya: salmonellyoz. Bu o‘tkir ichak infeksiyasi, o‘limga sabab bo‘lmaydi, biroq kuchli diareya va qayt qilish bilan kechadi. Ular esa suvsizlikni keltirib chiqaradi. Bu holat esa yomon: homilada normal qon aylanishi va bachadondagi amniotik namlik darajasiga bog‘liq. Suv yetishmasligi bo‘lajak bola rivojlanishidagi buzilishlar, shuningdek, bola tushish xavfiga aylanishi mumkin.

Nima qilish kerak?

Agar tuxumdan voz kechishga kuchingiz yetmasa, ular yaxshilab yuvilgan va termik qayta ishlangan bo‘lishiga e’tibor bering. Yaxshilab qaynatilgan tuxum, omlet, pishiriqlar xavfsiz.

@endocrinoo

Homiladorlikda qon bosimi ko‘tarilganda nima qilish kerak?

🔻 Har bir homilador ayol tibbiy ko‘rikdan o‘tishi va albatta, qon bosimini nazorat qilib turishi lozim. Agarda qon bosimi oshgan bo‘lsa, uni davolash kerak bo‘ladi.

🤰Homiladorlarda qon bosimining oshishiga quyidagilar sabab bo‘ladi:
📍 buyraklarda surunkali kasalliklar mavjudligi;
📍 homilador bo‘lishdan oldin qon bosimi baland bo‘lganligi.
⠀
⚠️ Agar qon bosimi tushirilmasa, quyidagi asoratlarga olib kelishi mumkin:
🔹 yo‘ldosh ko‘chishi;
🔹 qon ketishi;
🔹 to‘r parda ko‘chishi va ko‘r bo‘lib qolish;
🔹 bosh miya qon aylanishining buzilishi;
🔹 tutqanoqlar;
🔹 homilaga kislorod yetishmasligi va nobud bo‘lishi;
🔹 bola rivojlanishining ortda qolishi.
⠀
✅ Qon bosimi ko‘tariluvchi homilador ayollar shifokor nazoratida turishi lozim.

@endocrinoo

Organizmda insulin gormonini yuqoriligi quyidagi kasalliklarga sabab boʻladi

— Insult
— Katarakta
— Yurak ishemik kasalligi
— Oʻtkir pankreatit
— Oʻt pufagi kasalliklari
— Flebit va venada dimiqish
— Podagra
— Osteoartrit
— Ginekologik kasalliklar
— Jigarning yogʻli gepatozi
— Oʻpka-yurak yetishmovchiligi
— Idiopatik bosh miya ichi bosimini ortishi

Bundan tashqari, asosan
— Diabet
— Dislipidemiya
— Gipertoniya
— Koʻkrak, bachadon, tuxumdonlar, qiziloʻngach, ichaklar saratoni rivojlanadi.

Shunday ekan insulin dozani albatta shifokor belgilashi shart

@endocrinoo

Qandli diabetning 2-turida qondagi qand mikdorini me’yorida olib yurish uchun 5 ta qoida:
1. Kam uglevodli dieta 🥗🍖🥩🥦🥬🥒
2. Kuniga 10 km piyoda yurish 🚶‍♀️🚶🏃‍♀️🏃🏃‍♂️
3. Asablarni tinchlantirish 💆‍♀️💆💆‍♂️
4. Endokrinolog maslaxati va dori vositalarini o'z vaqtida qabul qilish 🩺💊💉🧪🌡
5. Diabet xaqida ko'prok ma’lumotlarga ega bo'lish ☝️.
Bunda sizga endokrinolog shifokor va ilmiy maqolalar yordam berishi mumkin.

@endocrinoo

To'g'ri ovqatlanishni yoʻlga qo'ymasdan turib diabetni yengish yoki kompensatsiyaga erishish mumkin emas!!!
Xoxlagan tabibga, chet el shifoxonalariga va doktorlariga murojaat qilib ko'rishingiz mumkin.
Lekin buni isbotini topganingizda kech boʻlib qolmasin!

@endocrinoo

📹 Temir yetishmovchiligi anemiyasi

@endocrinoo

SЕMIZLIKNING «EKZOTIK» GORMONLARI: LЕPTIN VA GRЕLIN

LЕPTIN - teri ostida yogʻ xujayralari tomonidan ishlab chiqariladigan gormon. U me’yorda ishlab chiqarilganda «to'qlik gormoni» xisoblanib ochlik markazini bloklaydi. Semirishda yogʻ xujayralari ko'payishi xisobiga leptin miqdori xam ko'payadi va u ko'p miqdorda bo'lganda ochlik markazini bloklay olmaydi, insulin kamayadi, energiya sarflash kamayadi. Bu esa qandli diabetga olib kelishi mumkin. LЕPTIN mikdorini kamaytirishning yagona yo'li bu - ozishdir!

GRЕLIN - «ishtaxa gormoni» yoki « ochlik gormoni» deb ataladi va u oshqozonda ishlab chiqariladi. «Ishtaxa gormoni» deb atalishiga sabab - Chiroyli va shirin ovqatni ko'rganimizda yoki xidini sezganimizda ko'p miqdorda ishlab chiqariladi. Afsuski GRЕLIN miqdorining koʻpligi ko'p ovqat yeb qo'yishimizga sababchi boʻladi.
«Ochlik gormoni» deb atalishiga sabab - oshqozon bo'sh qolganda ishlab chiqariladi. Shuning uchun GRЕLIN mikdori oshib ketmasligi va juda kup ovqat yeb qo'ymaslik uchun uzoq vaqtga och qolmaslik lozim.
Bariatrik xirurgiya usullaridan biri - oshqozonga ballon o'rnatish yoki oshqozon rezeksiyasi grelinni kam mikdorda ishlab chiqarilishi maqsadida qilinadi.

Shunday qilib semizlik sababini aniqlash va uni davolashda LЕPTIN va GRЕLIN miqdorini aniqlash zarur xisoblanadi.

@endocrinoo

Qonda glukoza ko'rsatkichiga qarab natijani baholash


@endocrinoo

Xo'o'o'o'sh siz ham shundaymisiz? 😁😉

@endocrinoo

Maxsulotlarning GLIKЕMIK INDЕKSI xaqida gaplashamiz:
GLIKЕMIK INDЕKS - oziq-ovqat maxsulotlari tarkibidagi uglevodlarning qondagi glukoza miqdorini o'zgartiruvchi ko'rsatkich xisoblanadi. GLIKЕMIK INDЕKSI past boʻlgan maxsulotlar sekin xazm buladi, sekin so'riladi va oqibatda qondagi qand miqdori nisbatan kamroq va sekinroq ko'tariladi. GI 3 turda boʻladi:
1. GI past - < 55;
2. GI o'rtacha - 56-69;
3. GI yuqori - 70+;

GLIKЕMIK INDЕKSI 100 va undan yuqori boʻlgan maxsulotlar:
- oq non - 100;
- maltoza - 105;
- oq guruch - 112;
- kartoshka - 118;
- kukuruz yormasidan iborat quruq nonushta - 132;
- shirinliklar - 105-135;

GLIKЕMIK INDЕKSI past boʻlgan maxsulotlarni iste’mol qilish :
1. Diabetda qand miqdorini me’yorlashtiradi;
2. Tana vaznini ushlab turadi;
3. Xomiladorlik sogʻlom kechadi;
4. yurak sogʻlom boʻladi;
5. Aql faollashadi;
6. Ko'krak raki xavfi kamayadi;
7. Kuzlar salomatligi uchun;

XULOSA qilib aytganda qancha GLIKЕMIK INDЕKSI past boʻlgan maxsulotlarni iste’mol qilsangiz shuncha sogʻlom bo'lasiz 👍☺️

@endocrinoo

Bachadon miomasi - gormonal oʻzgarish natijasida xosil bo'lgan yaxshi sifatli o'sma bo'lib, u mushak qavatida tugunlarning rivojlanishi bilan tavsiflanadi.‌‌


@endocrinoo

Tug'ilmagan bolaning jinsi 👶🏻

Tug'ilmagan bolaning jinsi tuxum urug'lantirilgan sperma turiga bog'liq.

👧 Tuxumning o'zi doimo X xromosomasini olib yuradi. Agar tuxum X (ayol) jinsiy xromosomali sperma tomonidan urug'lantirilgan bo'lsa, ayol embrion (XX) paydo bo'ladi.

👦 Tuxum Y (erkak) jinsiy xromosomali spermatozoid bilan urug'lantirilganda, erkak embrion (XY) rivojlanadi. Y xromosomasini o'z ichiga olgan spermatozoidlar X xromosomasini o'z ichiga olgan spermatozoidlarga qaraganda kamroq bardoshli va tezroq nobud bo'lishadi.

@endocrinoo

🫀Spirtli miokard distrofiyasi.


🍷Spirtli ichimliklar va uning parchalanish mahsulotlaridan biri, asetaldegid yurak mushaklarining yog'li degeneratsiyasiga olib kelishi sababli yuzaga keladi.

☝️🏻 Bu shuni anglatadiki, yurak qisqarishini ta'minlaydigan mushak hujayralari o'rnini qisqara olmaydigan yog' hujayralari egallaydi.

🫀Yurak faoliyati zaiflasha boshlaydi, og'riqlar, ozgina jismoniy zo'riqish bilan nafas qisilishi, yurak urishi, uzilishlar, shish paydo bo'ladi. Bir so'z bilan aytganda, yurak etishmovchiligi rivojlanadi.

@endocrinoo

GORMONLAR

Qaysi gormonlarni bilasiz ???

👉Testosteron -- erkaklik
xususiyati va mushak , soqol o'sishini tezlashtiradi.

👉Somatotrop -- bo'y o'sishini va oqsil almashinuvini boshqaradi.

👉Melatonin — bu sizning uyqungiz.

👉Adenozin —yoqimli charchoqning neyromediatri.

👉Endorfin — tananing tabiiy anestetikidir.

👉Serotonin — bu sizning yaxshi kayfiyatingiz.

👉Dofamin — bu sizning ichki istaklaringiz va shunchaki istaklaringiz.

👉Anandamid — bu xotirjamlik hissi.

👉Feniletilamin —sizning sevgilingizdir.

👉Noradrenalin —sizning quvnoqligingiz, g'azabingiz va faolligingizdir.

👉Adrenalin — bu sizning qo'rquvingiz.

👉Asetilkolin — diqqatni jamlash.

👉Estrogen gormoni --- ayollarga xos bo'lib , bir qator o'zgarishlarni boshqaradi.

@endocrinoo

🍒Gilos kortizol darajasini pasaytiradi.

🔸Kortizol - bu tanamizni ekstremal rejimda ishlashga majbur qiladigan stress gormoni. Gilos kortizol darajasini nazorat qilishga yordam beradi.

🔸Uning tarkibida antotsianinlar, buyrak usti bezlarini tinchlantiradigan pigmentlar mavjud. Shu tufayli gilos iste’mol qilganimizda buyrak usti bezlari kortizol ishlab chiqarishni kamaytiradi, ochlik hissi pasayadi, nervlar tinchlanadi.

🔸To'q qizil gilos eng ko'p antotsianinlarni o'z ichiga oladi, rangi qanchalik to‘q bo'lsa, mevada shunchalik ko‘p foydali moddalar mavjud.
Lekin gilos qandli diabeti bor insonlar qanday taʼsir koʻrsatishi video orqali tushuntirilgan

@endocrinoo

Uyqusizlik qandli diabetda juda xavflidir!

Qandli diabet yoki glyukozaga tolerantligi bo'lgan bemorlarda uyqu etishmasligi kasallikning kuchayish xavfini oshirishi mumkin. Mutlaqo sog'lom odamlarda ham uyqusizlik kun davomida qonda qand miqdorini oshishiga olib kelishi mumkin.

Tadqiqotlar shuni ko'rsatdiki, agar odam kuniga atigi 5 yoki undan kam soat uxlasa, diabetga chalinish xavfi 2,5 baravarga oshadi (agar odam 6 soat yoki undan kam uxlasa, xavf 1,7 barobar ortadi).

Normal uyqu 7–8 soatni tashkil qilishi kerak.

@endocrinoo