#hazil_time

Men Sibir yarasidan qoʻrqmayman.

Nega?

Chunki hotinim Sibirdan 😉

@endocrinoo

Avval semiradi keyin boʻyiga choʻziladi. Shu rostmi?

📝Endokrinolog Fayzullayev Jahongir
( @endocrinoo )

Semizlik (yoki ortiqcha vazn) boʻy oʻsishiga ta'sir qilishi mumkin, ayniqsa bolalar va oʻsmirlar orasida. Bu taʼsir bevosita emas, balki bilvosita omillar orqali yuzaga chiqadi. Quyidagi sabablarga koʻra semizlik boʻy oʻsishida orqada qolishga olib kelishi mumkin:

1. Gormonal muvozanat buzilishi

Semizlik gormonlar, ayniqsa insulin, leptin va oʻsish gormoni (growth hormone) muvozanatiga taʼsir qilishi mumkin. Masalan:

Oʻsish gormoni: Semiz bolalarda ushbu gormonning ishlab chiqilishi yoki taʼsiri kamayishi mumkin, bu esa boʻy oʻsishini sekinlashtiradi.

2. Suyaklarning erta yopilishi (pubertal timing)

Ortiqcha vaznli bolalarda jinsiy yetilish erta boshlanishi mumkin. Bu holatda:

Suyak plastinkalari (epifiz) erta yopilib, oʻsish erta toʻxtaydi.

Natijada bola dastlab tezroq oʻsadi, lekin keyinchalik boʻyi kutilganidan pastroq boʻlib qoladi.

3. Harakatsizlik

Semiz bolalar odatda kamroq harakat qiladilar, bu esa mushak-suyak tizimining normal rivojlanishiga salbiy ta’sir qiladi.

4. Ovqatlanish sifati

Ortiqcha kaloriyali, lekin ozuqaviy moddalarga kambagʻal ovqat (masalan, fastfud) suyak va tana oʻsishi uchun zarur vitaminlar (D vitamini, kaltsiy, rux va boshqalar) yetishmasligiga olib keladi.


Xulosa:
Semizlikning oʻzi toʻgʻridan-toʻgʻri boʻy oʻsishini toʻxtatmaydi, lekin u orqali yuzaga keladigan gormonal oʻzgarishlar, suyaklarning erta yopilishi, harakatsizlik va noto‘g‘ri ovqatlanish tufayli bolaning boʻy oʻsishi orqada qolishi mumkin.

Agar siz yoki yaqinlaringizda shunday holat boʻlsa endokrinologga murojaat qilish foydali boʻladi. Yaxshi parhez va jismoniy faollik koʻplab salbiy taʼsirlarni bartaraf etishi mumkin.

Kanalga aʼzo boʻling
Malumotni yaqinlarga ham ulashing

@endocrinoo

@endokrinolog_maslaxatii

Itsenko - kushing kasalligidagi simptomlar

📝Endokrinolog Fayzullayev Jahongir
( @endocrinoo )

Qon bosimi
Yomon hotira
Asabiylik
Xolsizlik
Hayz buzilishi
Qonda glukoza ortishi
Bosh ogʻrigʻi
Uyqusizlik
Infeksiyalarga moyillik
Depressiya

Ushbu belgilar kuzatiladigan kasalliklar koʻp albatta lekin ularda rasmdagidek tashqi oʻzgarishlar ham kuzatiladi

Kanalga aʼzo boʻling
Malumotni yaqinlarga ham ulashing

@endocrinoo

@endokrinolog_maslaxatii

#hazil_time

Ayniqsa oʻziga etibor bergan 1-tur diabetiklarga tanish holat a

@endocrinoo

Reduksin, Goldlayn, Sibutramin kimlarga mumkin emas?

Endokrinolog Fayzullayev Jahongir
( @endocrinoo )

Sibutramin ishtahani bloklashi va vazn tashlashda natijasi yaxshi ekanligi sababli 2010-yilgacha zoʻr ishlatib kelindi. Lekin 2010-yil oʻtkazilgan yurak qon tomir tizimiga xavfsizligi testidan oʻta olmadi va shu yildan rivojlangan davlatlarda ishlatish to'xtatildi. Dunyoda yurak qon tomir tizimidan oʻlim 1-õrinda turadi shu sababli bu xavfni oshirsa darxol sotish taqiqlanadi.

Bu dorini nojoʻya taʼsiri qon bosimi va yurak urish sonini oshirishidir.

Shunday bir yosh bemorimda kuzatgan voqeam. 78kg boʻlgan bu qizda yondosh kasalliklar yoʻq edi, lekin bemorda 3 oyda (65 kgga tushdi) qon bosimi 160 gacha yurak urish soni esa 200 tagacha ortganini kuzatdim deydi rus hamkasbim.

Kimlarga mumkin emas?
1. Yurak qon tomir tizimi muammosi borlarga
2. Psixikasida muammo borlarga
3. Gormonal oʻzgarishlar boʻlsa

Kuniga 15 mgdan boshlab ichiladi. Dori tungi ochlikni yengishi uchun tushlikda ichgan maqul.

@endocrinoo

#hazil_time

Tekshiruvchilarga hammasi tayyor

@endocrinoo

Ozgʻin-semiz bular kimlar?

📝Endokrinolog: Fayzullayev Jahongir
( @endocrinoo )

Skinny fat - sarkopenik semizlik ( ozgʻin semiz) bu tashqi tarafdan normal koʻringan insonning aslida semiz ekanligi.
Hozirda tana vazn indeksiga koʻra semizlikka tashxis qoʻyiladi. Bu usulning kamchiligi esa sizda boʻy va vazn xisobga olinadi holos. Rasmdan ham koʻrinadiki ikkala bolada ham vazn bir hil lekin biri tashqi tarafdan semizdek. Tanadagi muskul va yogʻ nisbati va foizini bilmas ekansiz ozgʻin koʻringan hammani normal vaznda deb qabul qilasiz.

Sarkopenik semizlikda muskul miqdori va kuchi pasayadi. Yogʻ miqdori esa ortadi: erkaklarda tananing 25% qismidan, ayollarda 35% qismidan ortishi.

65 yoshdan soʻng erkaklarda 10%, ayollarda 14% sarkopenik semizlik uchraydi.

Kelib chiqish sabablari
•Hayot tarzi( notoʻgʻri ovqatlanish, kam harakatlik)
•Vitamin D yetishmasligi
•Nevrologik buzilish (parez,paralich)
•Uzoq vaqt bir joyda yotish

Maʼlumotni yaqinlarga ham ulashing

@endocrinoo

@endokrinolog_maslaxatii

📝Endokrinolog: Fayzullayev Jahongir
( @endocrinoo )

Yer yuzida 2 milliard insonda semizlik mavjud boʻlib.
Yiliga 4 million inson semizlik yoki uning natijasi boʻlgan kasallik va uning asoratidan vafot etadi.

1975-yilga nisbatan semizlik 3 barobarga ortgan

Kanalga aʼzo boʻling
Maʼlumotni yaqinlarga ham ulashing

@endocrinoo

@endokrinolog_maslaxatii

Terlashning ortishi

💦 Terlash - bu oddiy jarayon, mutlaqo barcha tirik odamlar terlaydi. Issiq havoda bizni haddan tashqari issiqlikdan qutqaradi. Stress, qo'rquv, hayajon, jismoniy zo'riqish bilan terlash juda normaldir.
Ammo ortiqcha terlashning boshqa sabablari ham bor:

1⃣ Qalqonsimon bez kasalliklari. Ushbu organning gormonlari asosiy metabolizm uchun javobgardir, yoki boshqacha qilib aytganda, ular har bir hujayraning ishini boshlaydi! Reaktsiyalar oxirida suv hosil bo'ladi - almashinuv qanchalik kuchli bo'lsa, teri orqali ham ko'proq suv chiqariladi.

✅ Nima qilish kerak: endokrinologga tashrif buyuring, qalqonsimon bez gormonlarini tekshiring.

2⃣ D vitamini yetishmasligi/ortiqchaligi. Bu paradoksal, ammo D vitamini yetishmovchiligi va ko‘pligi alomatlari juda o‘xshash, shuning uchun qondagi D vitamini darajasini tahlil qilish i.

✅ Nima qilish kerak: tahlil qiling, so'ng kamchilikni to'ldiring yoki ortiqchasini yo'q qiling.

3⃣ Ortiqcha vazn. Ortiqcha tana yog'i tufayli metabolizm natijasida hosil bo'lgan issiqlik tanani tark etishi qiyinroq. Bunday holda, terlashning ko'payishi sovutishga yordam beradi va qizib ketishdan saqlaydi.

✅ Nima qilish kerak: vaznni normal holatga keltiring. Bu bir zumda sodir bo'ladigan jarayon emasligi sababli, chiqish yo'li bor - salqinlash uchun tez-tez dush qabul qilish.

4⃣ O'smirlik. Gormonal darajadagi o'zgarishlar ko'pincha o'smirlarda terlashning ko'payishi bilan birga keladi. Bundan tashqari, bu yoshda asab tizimi ko'proq labil bo'lib, bu shubhasiz hissa qo'shadi.

✅ Nima qilish kerak: kutib turing, chunki shaxsiy gigiena vositalarining xilma-xilligi mavjud. Kontrastli dush ham yordam beradi.

5⃣ Menopauza. Issiqlik hujumlari va terlashning kuchayishi ayollarning tanasida estradiol darajasining pasayishi va umuman gormonal darajadagi o'zgarishlar bilan bog'liq.

✅ Nima qilish kerak: menopauza belgilarini kamaytiradigan dori tanlashda yordam beradigan endokrinologga tashrif buyuring.

6⃣ Kaltsiy tanqisligi. Kaltsiy asosiy makroelement bo'lib, har bir hujayramizning qo'shilishi va uning to'g'ri ishlashi bog'liq. Kaltsiy etishmovchiligi har qanday yoshda paydo bo'lishi mumkin!

Ko'pincha kaltsiy etishmovchiligi tufayli terlash ayollarda ham, erkaklarda ham menopauza boshlanganidan keyin sodir bo'ladi. Ikkala jinsdagi menopauza bilan jinsiy gormonlar darajasining pasayishi kuzatiladi, ular ham suyak to'qimasida kaltsiyni saqlash uchun javobgardir.

✅ Nima qilish kerak: kontrendikatsiyalar bo'lmasa, jinsiy gormonlar etishmovchiligini to'ldiring. Kaltsiy etishmovchiligini kaltsiyga boy ovqatlar bilan to'ldiring va/yoki kerak bo'lganda kaltsiy qo'shimchalarini oling.

7⃣ Ba'zi dorilarni uzoq muddat qo'llash: antibiotiklar, steroid bo'lmagan yallig'lanishga qarshi dorilar va ichak mikroflorasiga ta'sir qiluvchi boshqalar.

✅ Nima qilish kerak: oshqozon-ichak traktining normal faoliyatini tiklash.

❗️ Va bu to'liq ro'yxat emas. Terlashning ko'payishi o'tkir va surunkali yuqumli kasalliklar, asab tizimi va buyraklar kasalliklarida ham boʻladi

Agar yuqoridagi belgilar mavjud bo'lsa, sabablarni bartaraf etish uchun shifokorga tashrif buyuring.

Sog' bo'ling!❤️

@endocrinoo

Nega IFA emas IHLA ni tanlash haqida asoslangan ma'lumotlar

❗️8 hil farq
❗️5 hil ustunlik
❗️Hulosa

Immunoferment analiz ( IFA ) va Immunoxemilyuminesent analiz ( IHLA ) bu ikkisi immunologik tahlil usullari bolib, organizmdagi gormonlar, infeksiyalar, onkomarkerlar va boshqa biologik moddalarning mavjudligini aniqlashda qoʻllaniladi.

Ular oʻxshash printsiplarga asoslangan boʻlsa-da, texnologiyasi va aniqligi jihatidan farq qiladi.

(Maʼlumot egasi @Md_Jahongir @endocrinoo )

Misr hukumati tomonidan taqdim etilgan "C" gepatitiga qarshi dori vositalarining navbatdagi partiyasi O'zbekistonga yetib keldi

Misr tomoni umumiy qiymati 114.829 AQSh dollari bo'lgan 28 dona qutida 7440 dona "C" gepatitiga qarshi beg'araz "Sofosbuvir-400mg" dori vositasining 2025-yildagi ikkinchi partiyasini taqdim etdi.

@endocrinoo

@endokrinolog_maslaxatii

Biz yurtimizni jahon chempionatiga chiqqanini koʻrgan ilk avlodmiz

🇺🇿🇺🇿🇺🇿🇺🇿🇺🇿🇺🇿🇺🇿🇺🇿🇺🇿🇺🇿🇺🇿🇺🇿

#hazil_time

Qizlar men sanatoriyada dam olib bir yigit bilan tanishib qoldim. U bilan oʻxshashliklarimiz juda koʻp ekan.

Masalan qanday oʻxshashlik?

Unda ham diabet bor, buyragida toshlar ham va yana xolesistiti ham mavjud 😊

@endocrinoo

90 kun chet elda bo‘lib qaytgan fuqarolar majburiy OIV tekshiruviga yuboriladi

Raqamlarga ko‘ra, o‘tgan yili chet eldan qaytgan 1,7 million fuqarodan atigi 434 ming nafari, ya’ni 25 foizi ixtiyoriy ravishda OIV/OITS bo‘yicha tibbiy ko‘rikdan o‘tgan va ulardan 1 512 nafarida infeksiya aniqlangan.

@endocrinoo

@endokrinolog_maslaxatii

#analiz

DHEA-S (Degidroepiandrosteron sulfat) gormoni nima va qanday vazifalarni bajaradi?

📝Endokrinolog Fayzullayev Jahongir
( @endocrinoo )


🧬 DHEA-S GORMONI NIMA?

DHEA-S (Dehidroepiandrosteron sulfat) — bu androgen (erkak gormonlari guruhiga kiruvchi) bo‘lib, asosan buyrak usti bezlari tomonidan ishlab chiqariladi. U DHEA gormonining sulfatlangan shakli bo‘lib, organizmda testosteron va estrogen (jinsiy gormonlar) ishlab chiqarilishiga asos bo‘luvchi pre-gormon hisoblanadi.

🧪 QAYERDA ISHLAB CHIQARILADI?

Asosan: buyrak usti bezlarida (95%)

Qisman: tuxumdonlarda (ayollarda) yoki moyaklarda (erkaklarda)

⚙️ ASOSIY VAZIFALARI:

1. Jinsiy gormonlarning ajralishini boshqaradi

Estrogen (ayollarda)

Testosteron (erkaklarda)

2. Yosh bilan bog‘liq o‘zgarishlarni tartibga soladi
DHEA-S darajasi yosh ulg‘aygan sari kamayadi

3. Immunitet va energiyani qo‘llab-quvvatlaydi

4. Stressga qarshi yordamchi rol o‘ynaydi

5. Suyak zichligi va mushak massasiga ijobiy ta’sir qiladi

📉 PAST DARAJADA BO‘LSA:

Sabablari:

Buyrak usti bezlarining yetishmovchiligi (Addison kasalligi)
Gipotireoz (qalqonsimon bezning past ishlashi)
Surunkali stress
O‘rta yosh va keksalik
Ba’zida kortikosteroid dorilar ta’sirida

Belgilari:

Ayollarda libido pasayishi
Energiya yetishmasligi, charchoq
Depressiya, kayfiyat o‘zgarishlari
Mushak massasining kamayishi
Ayollarda hayz siklining buzilishi


📈 YUQORI DARAJADA BO‘LSA:

Sabablari:

Polikistoz tuxumdonlar sindromi (PKT sindromi)
Androgen ishlab chiqaruvchi o‘sma (buyrak usti yoki tuxumdonlarda)
Kongenital adrenal giperplaziya (irsiy kasallik)
Kuchli stress yoki jismoniy zo‘riqish
Anabolik steroidlar yoki testosteron dorilari


Belgilari (asosan ayollarda):

Erkaklardek yuzda tuk chiqishi (girsutizm)
Og‘ir akne (ugri)
Ovozni yo‘g‘onlashishi
Hayz buzilishi
Soch to‘kilishi (erkak tipida)

🧪 LABORATORIYA TAHLILI:

Odatda qon namunasi ertalab olinadi.

Normativ qiymatlar yosh va jinsga qarab o‘zgaradi.

🔹 Ayollar uchun norma (taxminiy):

18–30 yosh: 65–380 µg/dL
31–50 yosh: 45–270 µg/dL
> 50 yosh: 20–200 µg/dL

🔹 Erkaklar uchun norma:

18–30 yosh: 80–560 µg/dL
31–50 yosh: 60–400 µg/dL
> 50 yosh: 40–250 µg/dL

⚠️ Laboratoriyalarga qarab bir oz farq bo‘lishi mumkin

🩺 DAVOLASH YONDASHUVLARI:

⬇️Past bo‘lsa:

Ba’zida DHEA qo‘shimchalari buyuriladi (faqat shifokor tavsiyasi bilan!)

Gormon yetishmovchiligi asosiy sabab bo‘lsa — asosiy kasallikni davolash


⬆️Yuqori bo‘lsa:

Polikistoz, giperplaziya yoki o‘sma bo‘yicha chuqur tekshiruvlar

Antiandrogen dorilar (ayollarda)

Ginekolog-endokrinolog kuzatuvi muhim

❗️ E'TIBORGA OLINISHI KERAK:

DHEA-S darajasi yosh bilan pasayadi – bu tabiiy jarayon

O‘z-o‘zicha qo‘shimchalar qabul qilish tavsiya etilmaydi – noto‘g‘ri dozalar saraton yoki gormon disbalansiga olib kelishi mumkin

DHEA-S faqatgina DHEA emas — u barqaror, o‘lchash uchun qulay shakl hisoblanadi

Kanalga aʼzo boʻling
Malumotni yaqinlarga ham ulashing

@endocrinoo

@endokrinolog_maslaxatii

Yangi pogʻona
Multik ovozlashtirdim...😁

Vitamin D haqida

@endocrinoo

Sink (rux) yetishmovchiligining belgilari qanday?

📝Endokrinolog: Fayzullayev Jahongir ( @endocrinoo )

•o'sishni sekinlashishi yoki to'xtashi
•zaif immun tizimi
•kechiktirilgan yoki to'liq bo'lmagan jinsiy yetuklik
•hissiy buzilish
•ishtahaning yo'qolishi
•uzoq muddatli diareya
•zotiljam (pnevmoniya)
•teri toshmasi
•soch to'kilishi yoki ingichka bo'lishi
•ruhiy charchoq

Kanalga aʼzo boʻling
Maʼlumotni yaqinlarga ham ulashing

@endocrinoo

@endokrinolog_maslaxatii

Qonda glukoza ortishi va tushishiga rasm tayyorladim

Gipoglikemiy Giperglikemiya

@endocrinoo

@endokrinolog_maslaxatii

Potensiyani yaxshilaydigan mahsulotlar ro'yxati

📝Endokrinolog: Fayzullayev Jahongir
( @endocrinoo )

Avvalo, oqsil va vitaminlarga boy ovqatlarga e'tibor berishni tavsiya etaman.

O'z sog'lig'i haqida qayg'uradigan erkakning ratsionida quyidagi mahsulotlar bo'lishi kerak:

1️⃣ Dengiz mahsulotlari.
2️⃣ Bug'langan daryo baliqlari.
3️⃣ Tovuq va mol go'shti.
4️⃣ Kam yog'li fermentlangan sut mahsulotlari.
5️⃣ Sabzavotlar va mevalar.
6️⃣ Shakar o'rniga asal.
7️⃣ Yalpizli choy.
8️⃣ Yong'oq.

Reproduktiv tizimning sog'lig'iga qo'shimcha ravishda, bunday parhez yurak va ichaklarning faoliyatini yaxshilaydi, tana va miyani sergak holatda ushlaydi.

Kanalga aʼzo boʻling
Maʼlumotni yaqinlarga ham ulashing

@endocrinoo

@endokrinolog_maslaxatii