⚠️ Mikroelementlarning yetishmasligi organizm faoliyatida jiddiy buzilishlarga olib kelishi mumkin

📝Endokrinolog Fayzullayev Jahongir
( @endocrinoo )

📌 Muhim minerallar va vitaminlar yetishmovchiligi belgilarga koʻra qanday namoyon bo'ladi?

Eng ko'p uchraydigan mikronutrient yetishmovchiligi va ularning mumkin bo'lgan belgilari:

1. Temir
🟡 Yetishmovchilik belgilari: holsizlik, terining oqarib ketishi, bosh aylanishi, nafas qisilishi, tirnoqlarning mo‘rtlashishi, soch to‘kilishi.
🟡 Oqibatlari: kamqonlik, immunitetning pasayishi, kognitiv funktsiyalarning yomonlashishi.

2. Yod
🟡 Yetishmovchilik belgilari: charchoq, quruq teri, shish, xotira buzilishi.
🟡 Oqibatlari: gipotiroidizm, metabolizm sekinlashadi.

3. Magniy
🟡 Tanqislik belgilari: mushaklarning xolsizligi, asabiylashish, uyqusizlik, bosh og'rig'i, aritmiya.
🟡 Oqibatlari: gipertoniya, nevrologik kasalliklar xavfi ortadi.

4. Rux
🟡 Tanqislik belgilari: tez-tez shamollash, yaralarning sekin bitishi, sochlarning to'kilishi, hid va ta'mning yomonlashishi.
🟡 Oqibatlari: immunitetning zaiflashishi, gormonal buzilishlar.

5. Kalsiy
🟡 Tanqislik belgilari: suyaklar va tirnoqlarning mo'rtlashishi, mushaklarning spazmlari, tishlarning parchalanishi, oyoq-qo'llarda uyqusizlik.
🟡 Oqibatlari: osteoporoz, sinish xavfi ortadi.

6. Selen
🟡 Tanqislik belgilari: zaiflik, soch to'kilishi, immunitetning pasayishi, qalqonsimon bez faoliyatining buzilishi.
🟡 Oqibatlari: yurak-qon tomir kasalliklari xavfini oshiradi.

Yuqoridagi alomatlarga sizda bormi? 🤔

Kommentariyada yozing 💫

Kanalga aʼzo boʻling
Malumotni yaqinlarga ham ulashing

@endocrinoo

@endokrinolog_maslaxatii

Nega sportchilar tanaffusda banan yeydi?

Tennisga qiziqaman ayniqsa katta tenisga. Tenischilar tanaffus payti banan yeganini koʻp koʻraman. Sababi esa oddiy. Hazmi oson , tez ovqatlanish va eng muhimi yuqori kaloriyali mahsulot.

Dunyoda allergiya bermaydigan yagona meva deb oʻqiganman.

Oʻzida koʻplab vitamin va minerallar saqlaydi

( Bu yerda banan reklamasi boʻlishi mumkin edi 😁 )

Kanalga aʼzo boʻling
Malumotni yaqinlarga ham ulashing

@endocrinoo

@endokrinolog_maslaxatii

#klinik_vaziyat

Bemor 1959-yil ayol kishi.
Tavsiyalarga toʻliq amal qilish eng qiyin va eng samarali yechim

Qondagi glikirlangan gemoglobin ( 3 oylik glukoza miqdori) 9.9 % ( 13.24 glukoza degani) ga toʻgʻri kelardi.

1 oyda qonda qand miqdori 4.8 ga tushgan. Diabet klinikasi yoʻqolgan. Bemorda dorilar kamaytirildi.

Balki klinik remissiyaga tushar(tushgandir)

Kanalga aʼzo boʻling
Malumotni yaqinlarga ham ulashing

@endocrinoo

@endokrinolog_maslaxatii

✅ 2 tur qandli diabetda klinik remissiya.
(Buni ba’zilar diabetdan tuzalish yoki kasallikni to'xtatib qo'yish deb ataydilar)

Klinik remissiya bu diabetli odam qand miqdorini pasaytiruvchi dori vositasi qabul qilmasa ham, qondagi qand miqdorining meyoriy ko‘rsatkichlarda bo‘lishidir.

Bu holatda dori vositalari qabul qilinmasada to‘g‘ri ovqatlanish va jismoniy faollikka rioya qilinadi.

Agar siz klinik remissiyaga erishmoqchi bo‘lsangiz albatta davolovchi shifokoringiz tavsiyalarini oling.

@endocrinoo

1400 kkal uchun kunlik menyu

Jismoniy mehnat va kunlik harakatingiz bilan 1400 dan koʻproq kaloriya sarflasangiz ozish boʻlaveradi

@endocrinoo

#asorat

🫁Qandli diabet (asosan 2-tip) bilan og‘rigan odamlarda sil (tuberkulyoz) kasalligiga chalinish xavfi bir necha sababga ko‘ra yuqori bo‘ladi:

1. Immunitet zaiflashadi: Diabet organizmning immun tizimini zaiflashtiradi. Ayniqsa, qon shakar darajasi yaxshi nazorat qilinmasa, bu hujayraviy immunitetni susaytiradi, bu esa sil bakteriyalariga qarshi kurashishda zaiflikka olib keladi.


2. Sil mikroblarining faollashuvi: Diabet bor odamda avval latent (yashirin) holatda bo‘lgan sil infeksiyasi faollashib, faol silga aylanishi mumkin.


3. Metabolik buzilishlar: Diabetda modda almashinuvi buzilishi natijasida silga qarshi kurashish uchun zarur bo‘lgan muhim ozuqalar va vitaminlar (masalan, D vitamini) yetishmovchiligi kuzatiladi.


4. Sil bilan zararlanish xavfi yuqori muhitda yashash: Ayrim mamlakatlarda diabet va sil bir paytda keng tarqalgan bo‘ladi. Bu esa ularni bir-biriga bog‘liq muammo sifatida qarashga sabab bo‘ladi.


5. Silning og‘ir kechishi: Diabet bor odamlar silni nafaqat oson yuqtirib olishadi, balki bu kasallik ularni ko‘proq charchatadi, uzoq davom etadi va asoratlar bilan kechadi.

Kanalga aʼzo boʻling
Malumotni yaqinlarga ham ulashing

@endocrinoo

@endokrinolog_maslaxatii

#asorat

🩻Qandli diabet va sil o‘rtasidagi bog‘liqlikni chuqurroq tahlil qilsak

1. Epidemiologik faktlar
Jahon sog‘liqni saqlash tashkiloti (JSST) ma’lumotiga ko‘ra, diabetli odamlarda sil rivojlanish xavfi 2-3 baravar yuqori.

Xususan, Hindiston, Xitoy, Indoneziya kabi mamlakatlarda sil bilan kasallanganlarning 10-20% qismi diabetga ham chalingan.

Diabet sil bilan kasallangan bemorlarda davolash natijalari yomonroq, qaytalanish xavfi esa yuqoriroq bo‘ladi.

---

2. Patofiziologik asoslar (ilmiy sabablar)

a) Immun tizimining o‘zgarishi

Diabetda neutrofillar, makrofaglar va T-limfotsitlar faoliyati pasayadi.

Ayniqsa Th1 hujayralari (silga qarshi asosiy immun himoya) yomon ishlaydi, bu esa Mycobacterium tuberculosis (sil qo‘zg‘atuvchisi) ni yengil tarqalishiga olib keladi.

b) Qand miqdori oshganda (giperlikemiya):

Fagotsitoz (mikrobni yutish va yo‘qotish) funksiyasi sustlashadi.

Oqsillar glikatsiyaga uchraydi va bu sog‘lom to‘qimalarni zararlaydi, yallig‘lanishga olib keladi.

Mikro va makroangiopatiyalar – to‘qimalarning kislorod bilan ta’minlanishini yomonlashtiradi.

c) Kortizol va stress

Diabetda ko‘pincha stress gormoni (kortizol) baland bo‘ladi, bu esa immun tizimni yanada susaytiradi.

Kanalga aʼzo boʻling
Malumotni yaqinlarga ham ulashing

@endocrinoo

@endokrinolog_maslaxatii

#asorat

Klinik muammolar

Diabetli bemorda sil simptomlari klassik bo‘lmasligi mumkin: yo‘tal, isitma yengil bo‘ladi.

Diabet bilan kasallanganlarda sil ko‘proq o‘pka pastki qismlarida, hatto noan’anaviy joylarda (masalan, siydik yo‘llarida) namoyon bo‘lishi mumkin.

Silni davolash uchun ishlatiladigan ba'zi dorilar (masalan, Rifampitsin) qandni tushiruvchi dorilarning samaradorligini kamaytiradi.

---

5. Oldini olish va tavsiyalar

Diabetli bemorlar muntazam ravishda sil uchun skrining (surunkali yo‘tal, rentgen) o‘tkazishlari kerak.

Qand miqdorini yaxshi nazorat qilish, parhez va jismoniy faollikni saqlash muhim.

BCG vaksinasining diabetli odamlarda ta’siri cheklangan bo‘lishi mumkin, ammo himoya berishda davom etadi.

Kanalga aʼzo boʻling
Malumotni yaqinlarga ham ulashing

@endocrinoo

@endokrinolog_maslaxatii

#music_time

Jaloliddin Ahmadaliyev - bu kishim ❤️

@endocrinoo

#hazil_time

Dori sotib oldingiz. Qoʻllashdagi nojoʻya taʼsirlar qismini oʻqiyapsiz:
Bosh aylanishi, koʻngil aynishi, qayt qilish, qichishish, xolsizlik, ogʻizda metal tami, ich oʻtishi, koʻz tinishi, quloqda shovqin, qon bosimi ortishi, toshmalar toshishi, uyqu buzilishi.
Va behosdan esingizga kelib qoldi bu dorini gripp uchun olgandingiz😂😂😂

@endocrinoo

Kachok boʻlish qimmatga tushishi mumkin?

📝Endokrinolog: Fayzullayev Jahongir
( @endocrinoo )

🫀Erkaklarda anabolik steroidlardan foydalanishning yurak-qon tomir tizimiga tasiri.

🔍 Kopengagen universiteti tadqiqotchilari anabolik steroidlarning erkaklarning yurak-qon tomir salomatligiga ta'sirini o'rganishdi.

Natijalar Circulation jurnalida chop etilgan. Anabolik androgenik steroidlarni qabul qilish 🫀yurak-qon tomir kasalliklari xavfini sezilarli darajada oshirishini ko'rsatdi.

Tahlil anabolik androgenik steroidlarni qo'llagan 1,189 erkaklar va umumiy populyatsiyadan 59,450 nafar erkaklar ma'lumotlarini o'z ichiga oladi .
11 yil davomida tadqiqotchilar yurak-qon tomir kasalliklarining jiddiyligini kuzatdilar.

↗️ O'tkir miokard infarkti xavfi uch baravar oshdi va teri orqali koronar aralashuv yoki koronar arteriyani aylanib o'tish hollari deyarli 2,95 barobar oshdi.
Venoz tromboemboliya ehtimoli 2,42 marta, aritmiya esa 2,26 marta koʻproq sodir bo'lgan.

📈 🫀Yurak yetishmovchiligi xavfi 3,6 baravar yuqori bo'ldi. Kardiomiopatiya xavfining ortishi ayniqsa aniq bo'ldi - nazorat guruhiga nisbatan 8,9 marta.

👩‍🔬 Tadqiqot mualliflari anabolik steroidlardan foydalanish og'ir yurak-qon tomir kasalliklari xavfini sezilarli darajada oshirishi bilan bog'liq degan xulosaga kelishdi va bu xavflar yillar davomida kuzatilganidan keyin ham saqlanib qoladi.

Bu haqida avval ham yozgan edim...

@endocrinoo

@endokrinolog_maslaxatii

Bolalardagi semirishni davolash sog'lom kelajakka sarmoyadir

📝Endokrinolog Fayzullayev Jahongir
( @endocrinoo )

JAMA Pediatrics jurnalida chop etilgan shved olimlari tomonidan o'tkazilgan tadqiqot bolalik va o'smirlik davrida semirishni samarali davolash kelajakda xavfli kasalliklarning rivojlanish ehtimolini sezilarli darajada kamaytirishini tasdiqladi.

Olimlar kamida bir yil davolangan 6-17 yoshdagi 6713 semiz bemorning ma'lumotlarini tahlil qildilar. Ishtirokchilar balog'atga yetgunga qadar (18-30 yosh) kuzatilgan.

Terapiyaga yaxshi javob bergan yoki remissiyaga erishgan bemorlarda:

✔️ Yo'ldosh kasalliklarni rivojlanish xavfi 88% ga kamaydi
✔️ 2-toifa diabet rivojlanish ehtimoli 58% ga kamaydi
✔️ Dislipidemiya xavfi 69% ga kamaydi
✔️ Bariatrik jarrohlik amaliyotiga 58% kamroq ehtiyoj

Kanalga aʼzo boʻling
Malumotni yaqinlarga ham ulashing

@endocrinoo

@endokrinolog_maslaxatii

Homiladorlikda temir va yod yetishmasligi ASORATLARI

@endocrinoo

@endokrinolog_maslaxatii

#afsona

Duxtr buqog'imga xom yongʻoq yeng deyishdi. Foydasi yaxshimi?

📝Endokrinolog Fayzullayev Jahongir
( @endocrinoo )

Bu savolni juda koʻp qalqonsimon bez muammosi borlar beradi. Chunki bu afsona avloddan avlodga berip kelinadi.

Bunda 1ta foyda bor ( balki bilmagandirsiz ) tezroq bu olamdan ketish imkoniyati. Buni hazm qilaman degan oshqozon hayvonni oshqozoni boʻlib yaralsam boʻlardiya devorsa kerak. Yongʻoq archib koʻrganlar biladi qoʻliga chiqqan rang necha kunlar turishini. Endi shu narsani yegan oshqozon ne koʻyga tusharkan a.

Avval ham yozganman qancha yongʻoq (pishgani) kunlik yodni qoplashi mumkinligi haqida

Kanalga aʼzo boʻling
Malumotni yaqinlarga ham ulashing

@endocrinoo

@endokrinolog_maslaxatii

Kecha qandli diabetda sil ( tuberkulyoz) haqida 3ta post yozdim sababi esa boshqa bir hamkasbim edi. Ftiziatr insonning hato fikrlari sabab postlar yozildi.

Fikrlar quyidagicha. Qandli diabetda insulin gormoni olgani uchun bemorda immunitet tushadi ekan. Shu sabab sil paydo boʻlar ekan.
Eng yomoni bu inson bu fikrni boshqa yerlarda ham baralla aytishidir.

Uzrku insulin tabiiy holatda har bir insonda oʻrtacha kuniga 40-50 ED ajraladi. Bemorlar oʻrtacha 20-40 gacha insulin oladi tashqaridan. Insulin immunitetni tushirmaydi. Ohirgi chora ham emas. Sizda diabetda qonda glyukozani oson boshqarish imkoniyati bu insulinoterapiya.

Sogʻlom fikr har doim yuksak turishi darkor.

@endocrinoo

@endokrinolog_maslaxatii

#hazil_time

Stomaloglarga anchagina hazillar qip qoʻydima😁

@endocrinoo

Ogʻir kamqonlik belgisi bu aslida

📝Endokrinolog Fayzullayev Jahongir
( @endocrinoo )

Yoshlikda ayniqsa koʻplarimiz kesak yeganmiz. Shuningdek benzin, kraska hidlari yoqishi, mel yoki qogʻoz va shu kabi mumkin boʻlmagan mahsulotlarni yeyishga boʻlgan yuqori istak fanda picha chlorotica deyiladi. Ogʻir kamqonlik belgisi hisoblanadi. Davolash tezkor ravishda boshlash haqida signal aslida

@endocrinoo

@endokrinolog_maslaxatii

😱😱😱😱Diqqat shok habar

Ibn Sino oʻlimidan oldin bu sirni oshkor qilgan. Buni aniq bilmagan edingiz. Sir shundaki ---> xech qanday sir yoʻqligida

@endocrinoo

Ozishni istasangiz bulardan voz keching

📝Endokrinolog Fayzullayev Jahongir
( @endocrinoo )

Istemol qilinuvchi mahsulotning hajmi uning kaloriyasi haqida toʻgʻri malumot bermaydi odatda.

Masalan SNIKERS 🍫 shokoladi.
Bilamizki bizning yurtimizda 2 hil snikers farqlanadi. 50 va 100 grammlik.

100 gr snikers tarkibida

Yogʻlar 23 gr
Uglevodlar 60 gr 💥
Shakar 50.7 gr ⚡️
Oqsillar 8.7 gr
Tuz 0.5 gr mavjud.

Kaloriyalikligi 489 kkal 🔥

Demak bundan hulosa qilamizki
--- bu shokolad sababli yuqori kaloriya qabul qilasiz
--- semizlikka qarshi kurashganda sizga qarshi ishlaydi
--- qandli diabetda havfli (60 gr uglevod , 50 gr shakar sababli )
--- ozgʻinlikdan halos boʻlishda qoʻl keladi

Kanalga aʼzo boʻling
Malumotni yaqinlarga ham ulashing

@endocrinoo

@endokrinolog_maslaxatii

Sayyid ul ayyom
Hajjul masokin juma muborak 🌙

@endocrinoo

40 hadisi qudsiy

Odamlarning aybi bilan mashgʻul boʻlib, oʻzining ayblaridan gʻofil qolgan kishidan ajablandim....

@endocrinoo