🫀Yurak kasalliklariga sabab bo‘luvchi 8 ta omil
⠀
• harakatsiz turmush tarzi

• chekish

• stress

• yuqori qon bosimi

• ortiqcha vazn

• qonda yuqori xolesterin

• qandli diabet

• irsiy moyillik
⠀
🔹Agar sizda kamida 2 tasi bo‘lsa, yuragingiz haqida o‘ylashingizga to‘g‘ri keladi.

🔹Yurak-qon tomir tizimi kasalliklarini oldini olish ularni davolashning eng samarali usuli hisoblanadi.

@endocrinoo

🏃Yugurish jismoniy faoliyatning eng yaxshi turlaridan biridir.

♻️Chunki u tanamizning deyarli barcha mushaklarini ishga soladi.

♻️Bu professional sportchilar uchun ham, shunchaki jismoniy tarbiya bilan shug'ullanuvchilar uchun ham ajoyib mashg'ulotdir.

Siz yugurish bilan shug'ullanib turasizmi?

@endocrinoo

🔸Ortiqcha vazn xotirani pasaytiradi.

🔸Semirib ketish xotira pasayishi uchun xavf omilidir. Ortiqcha vazn miyadagi xotira bilan bog'liq genlarning o'zgarishiga olib kelishi mumkin, bu esa xotiraga salbiy ta'sir qiladi.

🔸Eksperiment doirasida olimlar 18 yoshdan 35 yoshgacha bo'lgan bir guruh odamlarni kuzatdilar va yuqori tana massa indeksi xotira testlarida yomon natijaga ta'sir ko'rsatishini aniqladilar.

🔹Semirib ketish, shuningdek, Altsgeymer kasalligini rivojlanish xavfini oshiradi.

@endocrinoo

​Qondagi qand miqdorini doimiy tarzda kamaytirib yurish uchun nimalarga ahamiyat berish lozim?

— Bemorlar nafaqat qonda qand miqdorining balansiga, balki lipidlar miqdoriga, qon bosimining me’yorda bo‘lishiga va qonning quyuqlashmasligiga e’tibor qaratishlari lozim.

✅ Qondagi qand miqdorini doimiy tarzda kamaytirib yurish uchun sog‘lom turmush tarziga rioya qilish – to‘g‘ri ovqatlanish, serharakat bo‘lish, shifokor nazoratida bo‘lib, dori vositalarni muntazam qabul qilish tavsiya etiladi.

✅ Kundalik ratsiondan yengil singuvchi uglevod saqlovchi mahsulotlar (shakar, asal, shirin konditer mahsulotlari, murabbo, shirin va gazli va sun’iy bo‘yoqli ichimliklar) chiqarib tashlanishi kerak.

✅ Shuningdek, noto‘g‘ri ovqatlanish, kamharakatlilik oqibatida kelib chiqadigan ortiqcha vazn qandli diabetning asosiy sababchisidir. Boisi, kasallikning 2-turi rivojlanishiga inson tanasida mushak to‘qimasining kamayib, yog‘ to‘qimasining ko‘payishi hisoblanadi. Ammo xastalik semiz bo‘lmagan insonlarda ham rivojlanishi mumkin.

✅ Kasallikning dastlabki belgilari kuzatilgandayoq shifokorga murojaat qilish lozim. Har bir kishi o‘zining tanasi vaznini nazorat qilib borishi, uning me’yoriy ko‘rsatkichlardan oshib ketishiga yo‘l qo‘ymasligi talab etiladi.

✅ Agar insonda diabetga moyillik bo‘lsa va u kuchli qo‘rquvni boshdan kechirsa, bu insonda kasallikka chalinish ehtimoli bor.

✅ Surunkali davom etuvchi stress holatlari, uyqusizlik, gipertoniya kasalligi hamda qandli diabet 2-turiga moyil bo‘lganlarda ayrim dori preparatlarini muntazam qo‘llanishi (ayniqsa, glyukokortikoid guruhiga kiruvchi) ushbu kasallikning rivojlanishiga sabab bo‘lishi mumkin.

✅ Me’yordan ortiq ovqat iste’mol qilish va energiyani sarf qilmaslik natijasida organizmda energiya balansi buziladi. Odatdagidek sarf bo‘lmayotgan energiya organizmda glikogen va yog‘lar ko‘rinishida to‘planib boradi.

✅ Bu jarayon kuchayib borgani sari organizmda insulinga sezuvchanlik kamayib boradi va bu holat uglevodlar almashinuvining buzilishiga olib keladi.
Ya’ni, qandli diabet 2-turining paydo bo‘lishi ijtimoiy holatga emas, balki kamharakatlik, nosog‘lom va ortiqcha ovqatlanishga bog‘liq.

@endocrinoo

Bolada juda kam uchraydigan Idioapatik gipoparatiroz tashhisi aniqlagan.

Kasallikni asosiy belgisi bemorlar vitamin D va kalsiy istemol qilishlariga qaramay qondagi kalsiy miqdori pasayib ketishi va mushaklarda kuchsizlik, uvishish, tirishish, bazan sudurgi va rahitga hos belgilar kuzatilishi mumkin.

Gipokalsemiyani belgilarini bazan oddiy ko'z va sinamalar bilan ham aniqlash mumkin.

Davolash esa oddiy vitamin D yetishmovchiligi yoki alimentar gipokalsemiyadan farq qiladi.

Rasmda - gipoparatireoz sabab, tirishish hisobiga “akusher qo’li” simptomi vujudga kelgan (chap qo’lda)

@endocrinoo

Semizlik anemiyani (kamqonlik) birinchi sababi

Amerikada oʻtkazilgan tadqiqotlarda ortiqcha tana vazniga ega boʻlgan bolalar va oʻsmirlarda normal tana vazniga ega boʻlganlarga nisbatan plazmadagi temir miqdori normadan 2 barobar past boʻlgan.

Sabablari:
1. Alimentar yetishmovchilik. Semizlikda ichaklarda temirni yaxshi soʻrilmasligi.
2. Tana massasini ortishi, qon miqdorini oshishiga olib keladi, bu esa plazmadagi temir konsentratsiyasini kamayishiga olib keladi.
3. Semizlikda yogʻ toʻqimalarida koʻplab kichik yalligʻlanish oʻchoqlari paydo boʻladi. Yalligʻlanishga javoban makrofaglarni koʻplab safarbar etilishi ham temir taqchilligiga olib keladi.

@endocrinoo

💊Geparin malham(maz)

Tarkibi:
-geparin natriy
-benzokain
-benzilnikotinat

💊Farmakoterapevtik guruhi: mahalliy qo‘llash uchun bevosita tasir qiluvchi antikoagulyant vosita

✅Qo‘llanilishi:
-yuzaki venalar tromboflebiti
-yuzaki periflebit
-teri osti gematomasi
-inyeksiyadan keyingi flebit
-yuzaki mastit
-shishlar
-lat yeyishlar
-tashqi gemorroy
-limfedema
-limfangit

@endocrinoo

❓EEG nima?

Elektroensefalografiya(EEG) - miyaning bioelektrik aktivligini aniqlashga qaratilgan zamonaviy tekshirish usuli.

❓Bolalarga EEG qachon buyuriladi?

📌Tutqanoq
📌Miyada qon aylanishi buzilganda
📌Autizm
📌Epilepsiya
📌Uyqu buzilishi: uyqusizlik, lunatizm, vahimali uyqu
📌Kuchli charchash
📌Tez-tez bosh og‘rig‘i, bosh aylanishi, oriyentatsiyani yo‘qolishi
📌Hush yo‘qolishi
📌Bosh miya travmalari
📌Psixologik buzilishlar: yig‘loqilik, tez-tez jazavaga tushushi, nevrozlar

@endocrinoo

Yogʻli jigar gepatozda qanday tekshiruvlar va analizlar qilish kerak?

Semizlikda paydo boʻluvchi yogʻli gepatoz haqida gaplashamiz

Yogʻli jigar kasalligi bu jigar hujayralarida yogʻ toʻplanib qoladigan kasallik. Afsus bu jigar sirroziga olib kelishi mumkin. Va asosiy muammo shundaki, gepatoz bilan ogʻrigan bemorlarning koʻpchiligi hech qanday shikoyat qilmaydi. Kasallik koʻpincha boshqa sababga koʻra tekshiruv vaqtida tasodifan aniqlanadi.

Yuqoridagilardan soʻng tinch uxlash uchun sizga qorin boʻshligʻi organlarining ultratovush tekshiruviga borishni maslahat beramiz.

Bundan tashqari, siz ALT, AST, glukozalangan gemoglobin, xolesterin, glukoza uchun qon topshirishingiz mumkin.

Shuning uchun qimmatli vaqtni behuda sarflamang va har yili 2-marta tibbiy koʻrikdan oʻting ayniqsa notoʻgʻri turmush tarzini olib borsangiz ya’ni spirtli ichimliklar tamaki mahsulotlari isteʼmol qilayotgan boʻlsangiz

@endocrinoo

Bugungi mavzu

Bolalarda uchrovchi Fenilketonuriya haqida

Fenilketonuriya - aminokislotalarning, asosan fenilalaninning metabolizmining buzilishi bilan bog'liq bo'lgan fermentopatiyalar guruhiga mansub irsiy kasallik. Felling kasalligi - xromosoma-genetik, meros bo'lib, ota-onalaridan bolalarga o'tadi. Patologiyaning rivojlanishi uchun javobgar 12 xromosomada joylashgan gendir. Jigar fermenti fenilalanin-4-gidroksilaza ishlab chiqarish uchun javob beradi, bu orqali fenilalaninni boshqa moddaning - tirozinga aylantirish jarayoni (normal tana faoliyatiga talab qilinadi)

Etiologiyasi

Felling kasalligi - fenilalanin-4-gidroksilaza yetishmovchiligi yoki yetishmovchiligiga olib keladigan gendagi mutatsiyalar tufayli fenilalaninning to'qimalari va fiziologik suyuqliklarida, shuningdek, uning tugallanmagan bo'linmalari mahsulotlarida birikma mavjud. Haddan tashqari fenilalaninning bir qismi siydikda chiqariladigan fenilketonlarga aylanadi, bu kasallikning nomi aniqlanadi.

Klinikasi

Tug'ilganda, bu tashxisi qo'yilgan bola sog'lom bo'lib, 2-6 oydan so'ng birinchi alomatlar topiladi. Fenilketonuriya belgilari bolaning jasadi ko'krak suti yoki sun'iy oziqlantirish uchun aralashmalar bilan birga keladigan fenilalaninni to'planganda namoyon bo'ladi. Hozirgacha aniq alomatlar bo'lishi mumkin:

ortiqcha letargiya yoki tashvish;

besabab qichqiradi;

mushaklarning distoni ;

konvulsiyalar ;

uyqu buzilishi.

Bundan tashqari, kasallikdagi chaqaloqlar tanadagi pigment melanini ishlab chiqarishni buzish bilan bog'liq bo'lgan sog'lom oila a'zolariga qaraganda yengilroq teriga, soch va ko'zlariga ega. Shifokorlar yoki g'amxo'r ota-onalar buni bilib olishlari mumkin bo'lgan yana bir tashxis belgisi siydik va terdagi fenilalaninning chiqarilishi natijasida paydo bo'lgan "sichqoncha" hididir.

Birinchi qo'shimcha ovqatni kiritgandan so'ng, taxminan olti oylik davrda klinik belgilar yanada kuchayadi:

-shaxsiy mavzularga e'tibor qaratish qobiliyati;

-bo'layotgan narsalarga befarqlik;

-yuz ifodasi yo'qligi, tabassum;

-qo'llarning titrashi va boshqalar.

Bundan tashqari jismoniy anormalliklar ham e'tiborga loyiqdir: kichkina boshning kattaligi, ustun yuqori jag', o'sishning kechikishi. Sog'lom bolalar keyinchalik boshlarini ushlab turishadi, o'tirishib, o'tirishib, turishadi. Turish pozitsiyasida maxsus mavqega ega - odatiy holatda - "tikuvchilik" pozitsiyasi, qo'llari tirsaklarda doimo egilib, tizzalardagi oyoqlar. Uch yoshga etganda, davolash boshlanmagan bo'lsa, simptomatologiya o'sib bormoqda.

Bolalardagi fenilketonuriya tug'ruqxonada aniqlanadi, bu o'z vaqtida davolashni boshlash va bir qator qaytib kelmaydigan oqibatlarning oldini olishga imkon beradi. Tug'ilgandan 4-5 kun o'tgach, chaqaloqlar ba'zi bir jiddiy genetik kasalliklarni aniqlash uchun och holatida qon olib, ularning orasida fenilketonuriya borligi aniqlanadi. Agar tug'ruqxona shifoxonasidan avval chiqarilgan bo'lsa, tahlil hayotning dastlabki 10 kunida istiqomat joyidagi poliklinikada o'tkaziladi. Kamdan kam hollarda, noto'g'ri natijalar mavjudligini hisobga olib, birinchi tahlil natijalariga ko'ra tashxis hech qachon aniqlanmaydi. Mavjud patologiyani tasdiqlash uchun bir qator boshqa ishlar tayinlangan, ular orasida: -fenilpiruvatni aniqlash uchun urinallash; -plazmadagi fenilalanin va tirozin miqdorini aniqlash; -jigar fermenti faoliyatini aniqlash; -elektroensefalografiya va magnit-rezonans tomografiya.


Homilada invaziv prenatal tashxis paytida patologiya rivojlanishiga olib keladigan genetik nuqson aniqlanishi mumkin. Buning uchun villus xorion yoki amniotik suyuqlikdagi hujayralar namunalari tanlanadi va keyin DNK tahlillari o'tkaziladi. Bunday kasallik xavfi yuqori bo'lgan oilalarda, shu jumladan fenilketonuriyaga ega bo'lgan bolada bunday tekshirish tavsiya etiladi.

Yangi tug'ilgan chaqaloqlarda fenilketonuriya aniqlanganda, genetik, pediatr, nevrolog, ovqatlanish mutaxassisi kabi mutaxassisliklar shifokorlarni kuzatishi kerak. Fenilketonuriya - qanday kasallik, uning davolashning negizi nima uchun fenilalaninni cheklash bilan ovqatni ta'qib qilishni anglatadi.

Bundan tashqari, bolaning sotsializatsiyasi uchun dori-darmonlar, massaj, fizioterapiya, psixologik va pedagogik usullar, o'rganishga tayyorgarlik ko'rish mo'ljallangan.


Bolalardagi fenilketonuriya davolash

Fenilketonuriya - dieta

"Fenilketonuriya" tashxis qilinayotganda, bola uchun ovqatni darhol buyurish kerak. Ratsiondan proteinga (go'sht, baliq, sut mahsulotlari, yong'oqlar va boshqalar) boy oziq-ovqat mahsulotlari chiqariladi. Proteinlarga bo'lgan ehtiyoj, maxsus dietali aralashmalar va berilfen - semisintetik proteinli gidrolizat bilan boshqa mahsulotlarni (Tetrafen, Lofenalak, Nofelan) yo'qligi bilan qoplanadi. Bemorlarga proteinsiz non, makaron, guruch va boshqalar berish mumkin. Emizish cheklangan dozalarda amalga oshiriladi.

Birinchi 14-15 yil davomida qonda fenilalanin tarkibining muntazam ravishda monitoringini ta'minlab, parxezga qat'iy rioya qilish aqliy noqulayliklarning rivojlanishiga to'sqinlik qiladi. Keyin ratsion biroz kengaytirilsa-da, ko'plab mutaxassislar alohida parxezni umrbod rioya qilishni tavsiya etadilar. Fenilketonuriyaning kofaktor shakli dieta bilan davolanmaydi, ammo faqat tetragidrobiopterin preparatlarini qo'llash orqali tuzatiladi.

Fenilketonuriya - davolash uchun dorilar

Bolalardagi fenilketonuriya davolanishi, shuningdek, ayrim dorilarni qabul qilishni ham ko'zda tutadi, jumladan:

-nootropiklar (Piratsetam , Cerebrolysin);

-B guruhi vitaminlari;

-mineral komplekslar;

-to'qima metabolizmini yaxshilash uchun preparatlar (ATP, Riboksin);

-mikrosirkulyatsiyani yaxshilovchi dorilar (Trental, Pentoksifilin).

Fenilketonuriya - hayot va kasallik uchun prognoz

Zamonaviy sharoitlarda fenilketonuriyaning qanday genetik kasalligini bilgan ota-onalarga tibbiy retseptlarga rioya qilsangiz, sog'lom farzand ko'rish imkoniyati beriladi.

Tegishli davolanish imkoni bo'lmaganida, fenilketonuriya prognozi umidsizlikni keltirib chiqaradi: bemorlarda og'ir aqliy yetishmovchilik va ko'p funksional kasalliklar bilan 30 yil yashaydi.

@endocrinoo

Kechki ishtaha bilan qanday kurashish kerak

Uch yo'l:

▫️Bir choy qoshiq asalni iliq suv bilan iching.

▫️ Bir stakan kefir iching. Bu nafaqat ochlikni qondiradi, balki umuman ayol tanasi uchun foydalidir va qomatga zarar yetkazmaydi.

▫️Bir stakan sut iching, iliq ham, sovuq ham ichishingiz mumkin. @endocrinoo

Semizlik anemiyani (kamqonlik) birinchi sababi

Amerikada oʻtkazilgan tadqiqotlarda ortiqcha tana vazniga ega boʻlgan bolalar va oʻsmirlarda normal tana vazniga ega boʻlganlarga nisbatan plazmadagi temir miqdori normadan 2 barobar past boʻlgan.

Sabablari:
1. Alimentar yetishmovchilik. Semizlikda ichaklarda temirni yaxshi soʻrilmasligi.
2. Tana massasini ortishi, qon miqdorini oshishiga olib keladi, bu esa plazmadagi temir konsentratsiyasini kamayishiga olib keladi.
3. Semizlikda yogʻ toʻqimalarida koʻplab kichik yalligʻlanish oʻchoqlari paydo boʻladi. Yalligʻlanishga javoban makrofaglarni koʻplab safarbar etilishi ham temir taqchilligiga olib keladi.

@endocrinoo

Keto dieta - bu ko'p miqdorda foydali yog'lar, o'rta meyorda oqsillar, minimal darajada uglevodlarni iste'mol qilishga asoslangan ovqatlanish tizimi.

🥦Keto dietaning "fishka"si - 30-50 grdan kam oddiy uglevod istemol qilingandan 24-36 soat o'tib tana ketoz xolatiga tushadi, ya'ni o'z yog'larini energiya sifatida yoqa boshlaydi va bu jarayon jigardan boshlanadi( yog'li gepatoz birinchi tuzaladi❤)

Eng zo'r plyuslari:
✔️ ochlik hissini kamayishi
✔️ozish
✔️uyquning yaxshilanishi
✔️insulinga sezuvchanlikni oshishi
✔️energiyaning ko'payishi
✔️qon bosimini normallashishi
✔️immunitet ko'tarilishi
✔️teridagi aknelar, quruqlik ketishi
✔️havotir kamayishi.

🥑Keto kimlar uchun:
Semizlik
Qandli diabet 2- tip
Yog'li gepatoz
Insulinrezistentlik
Uyqusizlik
Epilepsiya
Parkinson, Altsgeymer kasalliklari bor bemorlar

🥥Keto dieta ilmiy bazasi kundan- kun kuchayib bormoqda, dunyo bo'ylab millionlab insonlar keto dietadan o'z shifolarini topmoqdalar!

@endocrinoo

Qalqonsimon bez kistasi — suyuqlik bilan to’lgan tugunlar paydo bo’lishi bilan ifodalanadigan kasallik. Ularni aniqlash uchun shifokorlar dastlab tashqi ko’rik va palpatsiya usuliga murojaat qilishadi. Kistalarning tashqi ko’rinishi suvli zich tugunga o’xshaydi.

QALQONSIMON BEZ KISTASI ALOMATLARI

Hosila bezning qaysi bo’lagida joylashishidan qat’iy nazar, belgilar kasallik rivojlanishining kech bosqichlarida ko’proq xarakterli bo’ladi. Ulardan eng sezilarlisi — tomoqda yot jism mavjudligi hissidir. Bunday tugunlarni qo’l yordamida oddiy paypaslash orqali aniqlash ham mumkin.

Vaqt o’tishi bilan esa tugunlarga qo’shimcha ravishda quyidagi belgilar namoyon bo’la boshlaydi:

Nafas olishda qiyinchiliklar: kista tomoqqa bosim o’tkazadi va shu orqali traxeyani to’sib qo’yadi;
Kista joylashgan sohada og’riq hissi (quloq va jag’ tomonga tarqalishi mumkin);
Yutinish paytida noqulaylik va og’riq;
Ba’zi hollarda ovoz tembrining o’zgarishi.

SABABLARI

Qalqonsimon bezda kista yoki boshqacha qilib aytganda bo’ynidagi tugunlar quyidagi sabablarga ko’ra paydo bo’ladi:

Tez-tez stress holatlari;
Psixoemotsional holatning buzilishi;
Jiddiy kasallikdan keyin uzoq vaqt tiklanish;
Kuyish;
Gipotermiya;
Gipertermiya;
Qalqonsimon bezning giperaktiv ishlashi;
Gipofiz tomonidan qalqonsimon bez gormonlarining ishlab chiqarilishi ko’payishi yoki kamayishi. Bundan tashqari, kista quyidgi omillar ta’sirida rivojlanishi mumkin:

Yod yetishmasligi;
Tireoid kasallik;
Turli zaharlanishlar;
Gormonal fon buzilishi;
Noqulay ekologiya sharoitida yashash;
Qalqonsimon bezning mexanik shikastlanishlari;
A’zo rivojlanishi va faoliyatdagi tug’ma patologiyalar;
Irsiy moyillik.
Ko’pincha qalqonsimon bez kistasi yod tanqisligi, shuningdek jarohatlar va mexanik shikastlanish natijasida yuzaga keladigan follikulyar distrofiya tufayli paydo bo’ladi.

TASHXISLASH
Tashxis quyidagi tadqiqotlar yordamida qo’yiladi:

Ultratovushli tekshiruv;
MRT;
Biopsiya — hujayralar, kista turini va uning yomon yoki yaxshi sifatli ekanligini aniqlashga imkon beradi;
Stsintigrafiya;
Tirotropin uchun qon tahlili;
Boshqa organlarda metastazlarning mavjudligini aniqlash uchun pnevmografiya.

QALQONSIMON BEZ KISTASINI DAVOLASH
Agar kista yoki bo’yindagi tugunlar yod yetishmovchiligi tufayli paydo bo’lgan bo’lsa va yaxshi sifatli deb tashxislansa, ularni davolashning imkoni mavjud. Bundan tashqari, kista bemor organizmida jiddiy buzilishlarni keltirib chiqarishi yoki kistalar sonining ko’payishiga olib kelishi mumkinligini istisno qilish mumkin. Kista bo’shlig’i bo’shatilgandan so’ng, uning ichiga kista qurib ketishini va qaytalanishini oldini oladigan maxsus moddalar kiritiladi.

Terapiya kompleks yondashuvni talab qiladi va quyidagilarni o’z ichiga oladi:

Gormonlar darajasini boshqaradigan dori vositalari;
Yallig’lanishni bartaraf etadigan va metabolizmni normallashtirishga yordam beradigan vositalar;
Shishga qarshi preparatlar;
Qon aylanishini yaxshilaydigan vositalar;
Bakterial infektsiya paydo bo’lishining oldini olish uchun antibiotiklar.
Qalqonsimon bez kistasini olib tashlash bo’yicha operatsiya, qoida tariqasida, lazerli koagulyatsiya yordamida amalga oshiriladi. Boshqacha aytganda, bu usul mahalliy gipertermiya deb ataladi. U yangicha usul deb tan olingan va hozirda eng mashhurlaridan biri sanaladi.

Kista joylashgan sohada lazer yordamida gipertermiya hosil qilinadi va buning natijasida hujayralarning parchalanib ketishi sodir bo’ladi. Operatsiya 5-10 daqiqa davom etadi, shundan keyin agar zaruriyat bo’lsa, antitanalar kiritiladi. Ushbu amaliyotning afzalliklari orasida quyidagilarni ajratib ko’rsatish mumkin:

Operatsiyaning og’riqsiz kechishi;
Ambulatoriya sharoitida amalga oshirilishi;
Noinvaziv jarayon;
Nojo’ya ta’sirlar yo’qligi;
Chandiqlar qolmasligi.

ASORATLARI
Agar gormon ishlab chiqarish buzilishi natijasida paydo bo’lgan kista o’z vaqtida davolanmasa yoki davolanish noto’g’ri olib borilsa, unda quyidagi ko’rinishdagi asoratlar yuzaga kelishi mumkin.

Tana haroratining 40 °C gacha ko’tarilishi;
Organizm intoksikatsiyasi;
Mahalliy limfa tugunlari to’qimalarining ko’payishi;
Kista hosil bo’lgan sohada og’riq.
OLDINI OLISH
Kista hujayralarining rivojlanishi va shunga mos ravishda uning paydo bo’lishi kabi jarayonning oldini olish uchun profilaktika tizimiga quyidagi shaklda murojaat qilinadi:

Muntazam ravishda endokrinolog tekshiruvidan o’tib turish;
Qalqonsimon bezdagi har qanday patologiyalarni bartaraf etish;
Vitaminlar, minerallar va yodni yetarli miqdorda qabul qilish;
Ultrabinafsha nurlari ta’sirini cheklash. @endocrinoo

Glikemik indeks deganda, mahsulotlar tarkibidagi uglevodlarning glyukozaga aylanish tezligi tushuniladi.
• Glikemik indeksi 30 % kam boʻlgan mahsulotlarni qandli diabetga chalingan bemorlar taomnomasiga istalgancha qoʻshish mumkin;
• Indeksi 30 – 50 % boʻlgan mahsulotlarni – har kuni zarur miqdorda qabul qilish lozim;
• Glikemik indeksi 50 – 70 % boʻlgan mahsulotlar — chegaralangan miqdorda tavsiya etiladi;
• Indeks 70 – 90 % boʻlgan mahsulotlarni – isteʼmol qilish chegaralanishi kerak, chunki ular qisqa vaqtda qonda qand miqdorini oshiradi;
• Glikemik indeks 90 – 100 % boʻlgan mahsulotlarni — qandli diabetga chalingan bemorlar isteʼmol qilishi taqiqlanadi. Chunki ularni qabul qilish kasallikning jiddiy asoratlari rivojlanishiga sabab boʻladi.

@endocrinoo

№
Yormalar
Glikemik indeks
  1
Jo‘xori
90 – 100
2
Manna yormasi
70 – 90
3
Guruch
70 – 90
4
Bug‘doy
70 – 90
5
Tariq
70 – 90
6
Suli
50 – 70
7
Arpa
50 – 70
8
Grechixa
50 – 70
9
Jo‘xori uni
30 – 50
10
No‘xot
30 – 50
11
Arpa yormasi
30dan kam
№
Non mahsulotlari
Glikemik indeks
1
Blinchik
50 – 70
2
Teshik kulcha
70 – 90
3
Qattiq non
90 – 100
4
Bug‘doy non
90 – 100
5
Javdar non
90 – 100
6
Cheburek
70 – 90
7
Vafli
70 – 90
8
Quymoq
50 – 70
9
Pechenye
70 – 90
10
Achitqili xamir
70 – 90
11
Oddiy xamir
70 – 90
№
Sabzavotlar
Glikemik indeks
  1
Ko‘k no‘xot
50 – 70
2
Kartoshka
70 – 90
3
Bodring
30dan kam
4
Sholg‘om
70 – 90
5
Lavlagi
30 – 50
6
Loviya
30 – 50
7
Boshqa sabzavotlar 
30 kam 
№
Shirinliklar
Glikemik indeks
1
Vafli fruktozada
50 – 70
2
Asal
70 – 90
3
Qand
90 – 100
4
Pirojni
90 – 100
5
Shokolad
90 – 100
№
Sut mahsulotlari
Glikemik indeks
1
Sut
30 – 50
2
Kefir
30 – 50
3
Ryajenka
30 – 50
4
Tvorog
30 – 50
5
Qaymoq
30 – 50
6
Yogurt
30 – 50
7
Quyultirilgan sut
90 – 100
8
Brinza
30 – 50
9
Sariyog‘
50 – 70
10
Golland pishlog‘i
50 – 70

@endocrinoo