Stress gormoni — KORTIZOL

Kortizol — stressli vaziyatlarda ishlab chiqariladigan biologik faol gormondir. Agar tanada u juda koʻp boʻlsa, unda odam uyqusizlik, mushak massasining yoʻqolishi yoki aksincha, semirib ketishi mumkin.

Kortizol organizmda bir vaqtning oʻzida bir nechta muhim funksiyalarni bajaradi:
- qondagi glyukoza darajasini tartibga soladi;
- asab tizimini qoʻllab-quvvatlaydi;
- miya faoliyatini faollashtiradi;
- qon bosimini nazorat qiladi;
- infeksiyalardan himoya qiladi.

Kortizolni qondagi miqdori ortishi koʻplab noxush oqibatlarga olib kelishi mumkin:
- mushak toʻqimasini yemiradi;
- suyaklarning moʻrtligini oshiradi;
- metabolik kasalliklar rivojlanadi;
- qonda shakar darajasini ortib ketishi;
- qorin boʻshligʻida, shu jumladan ichki organlarda yogʻ toʻqimalarining toʻplanishi;
- testosteron ishlab chiqarishning pasayishi;
- immun tizimining zaiflashishi;
- ovqat hazm qilishni buzilishi (diareya, ich qotishi);
- yurak oʻynashi;
- uyqusizlik, tez uxlab qolmaslik;
- tez charchash;
- asabiylashish, tajovuzkorlik;
- qalqonsimon bezning notoʻgʻri ishlashi.

Qonda kortizol miqdorini pasayganligi belgilari:
- gipotenziya;
- teri pigmentatsiyasining kuchayishi;
- bosh aylanishi, hushdan ketish;
- yurak urish tezligining oshishi;
- gipoglikemik holat;
- vazn yoʻqotish yoki semirish;
- qorin boʻshligʻida ogʻriq;
- hayz koʻrishdagi muammolar;
- soch toʻkilishi va tirnoqlarning moʻrtlashishi;
- zaiflik, jismoniy faoliyatni bajara olmaslik;
- jinsiy disfunksiya;
- turli organlarda neoplazmalarning rivojlanishi.

Gormon darajasini normal chegarada ushlab turish uchun sogʻlom turmush tarziga rioya qilish, sogʻlom ovqatlanish, stressdan oʻzingizni himoya qilishingiz kerak!

@endocrinoo

🟡 Stress, kamharakatlik va semizlik

🔸Yaqin o‘tmishda ota-bobolarimizda ham stress, siqilishlar kuzatilgan. Lekin bizdan farqli o'laroq ular serharakat bo'lishgan, jismoniy mehnat bilan shug'ullanishgan.

🔸Bu esa stress natijasida yuzaga keladigan semizlikni oldini olgan, ya'ni stressning organizmga ta'sirini kamaytirgan.

🔸Bugungi stresslar dunyosida esa semizlik borgan sari global muaommoga aylanmoqda.

Unutmang, ortiqcha vazn ko‘plab kasalliklarga sabab bo‘ladi

@endocrinoo

🥫Hozirgi paytda ko'pchilik tuzlangan bodring, uy sharoitida tayyorlangan murabbo, kompotlar iste’mol qilmoqda

🔰Ammo unutmangki, bular orqali botulizm, salmonellyozlar inson hayotiga xavf tug‘diradi.

🔸Kichik maslahat: siz bu yeguliklarni ochganingizdan keyin 1-2 soat davomida iste'mol qilmang.

🔸Agar mahsulot bakteriyalar bilan zararlangan bo‘lsa ham, shu vaqt oralig'ida aerob muhit ta'sirida ularning toksik ta'siri kamayadi.

@endocrinoo

#bilasizmi

🥩 Temir tanqisligi bilan bog'liq anemiyada eng samarali mahsulotlar go‘sht, til, jigar hisoblanadi.

🍖 Bu mahsulotlar iste'moli orqali organizmga temir so‘rilishi tez amalga oshadi.

Shuningdek, bu mahsulotlar tarkibidagi temirning so‘rilishi uchun organizmga C vitamini ham kerak.

@endocrinoo

​​💊Magniy 300 dan ortiq fermentlarning shakllanishida muhim rol o'ynaydi. Energiya, elektrolitlar almashinuvida, hujayra o'sishi regulyasiyasida ishtirok etadi. Mushak tolalarining bo'shashishiga yordam beradi.

👨‍👩‍👦‍👦Aholining 25-30 foizi esa oziq-ovqatdan yetarlicha magniy olmaydi!

‼️Keling, magniy etishmovchiligi belgilarini ajratib ko'rsatishdan boshlaylik:

1️⃣ depressiya
2️⃣ holsizlik, zaiflik, charcoq holati
3️⃣ hayzdan oldingi sindrom, asabiylashish
4️⃣ ich qotishi
5️⃣ paresteziya (qo'l-oyoqlarda sanchiqli ogriqlar), tremor (qo'l-oyoqlarning titrashi)
6️⃣ sovuq oyoq va qollar, oyoq yoki tizza qartirashlari
7️⃣ yurak-qon tomir kasalliklari va boshqa kasalliklar (tromboz, giperlipidemiya, yurak ishemik kasalligi, semizlik va boshqalar).

👩🏻‍⚕️Katta yoshdagi odamning tanasida taxminan 24 gramm magniy mavjud bo'lib, uning 67% skeletda, 31% hujayra ichida (skelet mushaklarida) va faqat 1-2% hujayradan tashqarida (qon plazmasida) mavjud.

🧬Natijada qon tahlilida topilgan darajalar faqat hujayradan tashqari bo'shliqdagi magniyni aks ettiradi va tanadagi haqiqiy magniy zahiralarini ifodalamaydi!

‼️Shuning uchun magniy tanqisligi diagnostikasida nafaqat laboratoriya standartlarini, balki klinik ko'rinishlarini ham hisobga olish kerak!

❤️ Sog'ligingizni ehtiyot qiling 💚

 @endocrinoo

🏥

Ushbu mahsulotlar an’anaviy ravishda quyidagilarni o’z ichiga oladi:

1 Yangi uzilgan meva va sabzavotlar (C vitamini, kletchatka).
2 Don va ulardan tayyorlangan bo’tqalar (B, E vitaminlari, magniy, kaliy, foliy kislotasi).
3 Quritilgan mevalar va yong’oqlar (vitaminlar, yog’ kislotalari, oqsil).
4 Parranda go’shti (oqsil, aminokislotalar, A, B, E vitaminlari).
5 Baliq va dengiz mahsulotlari (oqsil, polito’yinmagan kislotalar, D, E, B12 vitaminlari, kaltsiy, fosfor).
6 Sut mahsulotlari: smetana, tvorog, qatiq (kaltsiy, oqsil, aminokislotalar, D, A, B12 vitaminlari, uglevodlar).
7 Ko’k choy (vitaminlar, minerallar, polifenollar).
9 Sovuq siquv usulida olingan o’simlik moylari (fosfolipidlar, linolein va boshqa polito’yinmagan kislotalar, A, D, E vitaminlari).
10 Asal (vitaminlar, minerallar, glyukoza, fruktoza, fitonsidlar, tez hazm bo’luvchi uglevodlar).

@endocrinoo

Agar shunga rioya qilsang, tabibga ishing tushmaydi...

Moʻminlar amiri Ali ibn Abu Tolib (roziyallohu anhu) oʻgʻli Imom Hasanga aytdilar:

“Ovqatlanishga faqat och qolganingda oʻtir, ovqatdan toʻymasingdan oldin turib ket, ovqatni yaxshi chayna, uxlamoqchi boʻlsang, oldin hojatga borib kel. Agar shunga rioya qilsang, tabibga ishing tushmaydi”.

"Arab hikmatlari" kitobidan

@endocrinoo

Ovqatlanish odoblari — buni har kim bilishi, amal qilishi, kichiklarga oʻrgatishi va yetkazishi kerak!

1. Ovqatlanishdan avval ikki qoʻlni boʻgʻimigacha uch marta yuvish sunnat.

2. Ovqat kamtarin holda oʻtirib yeyiladi, turib, yotib, biror narsaga suyanib yoki yurib yeyilmaydi.

3. Ovqat yeyishdan avval «Bismillahir rohmanir rohim» deyiladi. Bu boshqalarning ham esiga tushishi uchun sal balandroq ovoz bilan aytiladi. Agar ovqat avvalida Allohning ismini zikr etish unutilsa, «Bismillahi avvalahu va axirah» deyiladi.

4. Qorin ochganda ovqat yemoq sunnatdir. Kishi och qolganda ovqatga qoʻl uzatsa, juda ham toʻyib ketmasdan oldin yeyishni toʻxtatsa, hech qachon betob boʻlmaydi.

5. Ovqatga ham hurmat koʻrsatiladi. Yaxshi pishmagan ovqat yomonlanmaydi.

6. Ogʻizga ovqat olinganda birov bilan gaplashilmaydi, ovqat shoshilmasdan, yaxshi chaynab yeyiladi.

7. Ovqatlanish vaqtida behuda gaplar aytilmaydi.

8. Dasturxon yozib ovqatlanish mustahabdir. Ilmli, taqvoli, yoshi ulugʻroq va ustozlardan oldin ovqatga qoʻl uzatilmaydi. Dasturxon atrofida oʻtirganlar ovqatga taklif etilib, soʻngra yeyiladi.

9. Ovqat umumiy idishdan yeyiladigan boʻlsa, hamma oʻz oldidan olib yeydi.

10. Ovqat issiq holda yeyilmaydi. Issiq ovqatga puflanmaydi, soviguncha sabr qilinadi. Agar luqma tushib ketsa, tozalanib, keyin yeyiladi.

11. Ovqatlangandan soʻng dasturxondagi ushoqlar terib yeyiladi. Duo qilinmasdan turib ketilmaydi.

12. Ovqatlangandan soʻng idishlar yuvib tozalanadi.

13. Ovqatlangandan keyin ikki qoʻlni boʻgʻimigacha uch marta yuvish, ogʻizni chayish sunnatdir.

“Moʻminalar” jurnalining 2020-yil, 5-sonidan

@endocrinoo

PMS — bu ayolning jismoniy va hissiy holatidagi siklik o’zgarish, bu holat hayz ko’rishdan bir necha kun oldin qayd etiladi. PMSning ma’nosi — predmenstrual sindrom. PMS odatdagi turmush tarzini, ishlashni buzadi. PMS chastotasi va davomiyligi yoshga qarab bir oz ortadi. Ayollarning 80% hayz ko’rishdan oldin ba’zi bir xarakterli alomatlar mavjudligini kuzatadilar. Bemorlarning 20-30 foizida ushbu alomatlar PMSga to’g’ri keladi. Predmenstrual disforik buzilish (PDB) og’ir psixo-emotsional alomatli PMS ning og’irroq shakli hisoblanadi. PDB — ayollarning 3-8 foiziga ta’sir qiladi.

@endocrinoo

Koʻz zinosi shunga oʻxshaydi:
Bir katta idishda suv boʻlsa-yu, unga ikkita kichkina teshikni paydo qilib qoʻysang, idish ichidagi suv qancha koʻp boʻlmasin, u ,albatta, bir kun tugaydi.

Har koʻz zinosini qilganingda, solih amallaringni suv kabi toʻkib yuborgan boʻlasan.

©Abu Homid

@endocrinoo

Yangi tug’ulgan chaqaloqlar najasini yashil bo’lish sabablari:

📌Onaning tarkibida xlorofill(yashil) pigmenti tutuvchi sabzavot va ko’katlarni ko’p miqdorda iste’mol qilishi hisobiga
📌Onaning temir preparatlari va antibiotiklarni qabul qilishi hisobiga
📌Onadagi gormonal o’zgarishlar hisobiga
📌Najasning havoda oksidlanishi hisobiga (bu holat “pampersni to’ldirib qo’ygan” bolani ota-ona tomonidan bir necha soat e’tiborsiz qoldirilishi hisobiga yuzaga keladi)
📌Laktozani o’zlashtira olmaslik hisobiga(kamdan-kam hollarda)
📌Disbakterioz – bu holat ichak mikroflorasini yetilmaganligi va ular orasidagi balansni shakllanmaganligi tufayli yuzaga keladi.
📌Yashil ko’pikli najas. Sut tarkibida yog’ va uglevodlarni kamligi hsobiga yuzaga keladi.
📌Salmonelyoz kasalligida (to’q yashil rang)

@endocrinoo

Eng yaxshi vitamin komplekslar

✅Inson organizmi uchun A, B, B1, B2, B6, B12, C, D, PP, K vitaminlari nihoyatda zarurdir. Ularning ta’siri inson organizmi faoliyatida juda muhim rol o‘ynaydi. Agar mazkur vitaminlardan birortasi yetishmasa, inson organizmida turli kasalliklarning kelib chiqishiga sabab bo‘ladi.

🟢Eng yaxshi vitamin komplekslar:

💊Vitrum
💊Multi-tabs
💊Pikovit
💊Komplivit
💊Alfavit
💊Supradin
💊Elevit
💊Sentrum A dan Zink gacha
💊Duovit
💊Undevit

❗️Vitamin komplekslarni shifokor tavsiya bilan qabul qiling. Keragidan ortiq qabul qilish, kutilmagan oqibatlarga olib kelishi mumkin.

@endocrinoo

📍Бахт саломатликка ўхшайди: у мавжуд бўлганда, сиз буни сезмайсиз.

✍ Михаил Афанасевич Булгаков

@endocrinoo

▫️Shakarni ko‘p iste’mol qilish immunitetni tushiradimi?

🔸Endokrinologlarning hisob-kitoblariga ko'ra, shakarni iste'mol qilgandan keyin tananing immunitet reaksiyasi kamayadi. Buning sababi shundaki, shakar kimyoviy tarkibi bo'yicha C vitaminiga o'xshaydi.

🔸Ushbu moddalarning kimyoviy tarkibining o'xshashligi tufayli organizmdagi fagotsitlar - immun tizimining hujayralari C vitaminini emas, shakarni o‘zlashtirishi (oziqlanishi) mumkin. Bu esa immun tizimini zararlaydi.

@endocrinoo

❓Oʻt qopini oldirib tashlash salomatlikka qanday ta’sir qiladi?

Oʻt qopida jigarda hosil boʻlgan safro suyuqligi toʻplanadi, oʻn ikki barmoq ichakka ovqat luqmasi tushganda safro ham quyiladi. Safro suyuqligi yogʻlarni hazm qilishda ishtirok etadi.

Biror sababga koʻra oʻt qopi olib tashlansa, safro suyuqligi doimiy ravishda va toʻgʻridan-toʻgʻri oʻn ikki barmoq ichakka quyilib turadi.

Bunday bemorlar keyinchalik ovqat ratsionida meva va sabzavotlarga koʻproq urgʻu berishi, yogʻi kam, ortiqcha qovurilmagan mahsulotlar, goʻshtning ham yogʻsiz qismini iste’mol qilishi, xamirli mahsulotlardan imkon qadar saqlanishi tavsiya etiladi.

@endocrinoo

HOMILADOR BOʻLISHGA XALAQIT QILUVCHI MAHSULOTLAR

1⃣Homiladorlikka tayyorgarlik koʻrishda, ayniqsa ovulyatsiya payti er va xotin soyali mahsulotlardan voz kechishlari kerak.
Olimlarning fikricha, soya tarkibidagi genistein moddasi erkak urugʻining tuхumxujayraga yetib bormasdanoq nobud boʻlishiga tasir koʻrsatadi.

2⃣Qahva va gazli ichimliklar tarkibidagi kofein moddasi bachadon naylariga salbiy ta’sir koʻrsatib, xomilador boʻlishga toʻsqinlikqiladi.
Kunni qahva bilan boshlab qahva bilan tugatuvchi xonimlarga vaqtincha bu odatdan voz kechib turishlari tavsiya etiladi.

3⃣Kam kaloriyali mahsulotlar masalan,
yogʻli kefir oʻrniga yogʻsiz 1% kefir qabul qiluvchi yoki yogʻsiz sut ichuvchi parhyez ustalari ham vaqtinchalik bu odatlarini oʻzgartirganlari ma’qul.
Bir necha kilogramm orttirishdan qoʻrqishning oldida onalik baхti cheksizdir.

4⃣Koʻp miqdorda shirinlik va qand mahsulotlarini iste’mol qilish organizmda moddalar almashinuviga ta’sir koʻrsatadi.
Bu esa oshqozon osti bezida insulin ishlab chiqarilish jarayonining buzilishiga sabab boʻladi.
Ushbu holat ham xomiladorlikka qarshi omillardan biridir.

5⃣Un va un mahsulotlari.

6⃣Tarkibida boʻyoqlar va konservantlar koʻp boʻlgan mahsulotlar.

7⃣Noʻхot, koʻkatlar, ziravorlar va dafna bargi tarkibida xomiladorlikka toʻgʻridan-toʻgʻri toʻsqinlik qiluvchi moddalar mavjud.
Xomilador boʻlguncha ushbu mahsulotlarni taomnomangizdan chiqarib turing.

@endocrinoo

Soch nega toʻkiladi?

Kuchli va qalin sochlar yoshlik va goʻzallik timsoli. Uning ortiqcha toʻkilishi esa insonda psixologik noqulaylikni keltirib chiqaradi.

Ma’lumotlarga koʻra, bugun dunyoda 50 foiz erkak aynan soch toʻkilishidan aziyat chekmoqda. Bu, albatta, bir necha omillar bilan bogʻliq.

SSV Matbuot xizmati ushbu mavzuga doir savollar bilan Respublika ixtisoslashtirilgan dermatologiya va kosmetologiya ilmiy-amaliy tibbiyot markazi direktori oʻrinbosari Ilhom RAHIMOVga murojaat qildi.

— Soch toʻkilishi har kuni va har kim bilan roʻy beradigan jarayon boʻlib, inson kuniga oʻrtacha 60-100 tola soch yoʻqotadi, — deydi I.Rahimov. — Boshda oʻrta hisobda 50 mingdan 150 mingtagacha soch tolasi boʻlishi me’yor hisoblanadi. U follikuladan oʻsib chiqadi. Follikula ostida esa soch qopchasi joylashgan boʻlib, u yerda soch ildizi rivojlanadi.

Soch qopchasida yangi tola paydo boʻla boshlaganda, eskisi toʻkilib ketadi. Bu esa tabiiy jarayon hisoblanadi. Oʻrtacha 2-yildan 4-yilgacha yashaydigan soch tolasi asosan kunduzi va koʻproq bahor hamda yoz oylarida nisbatan tezroq oʻsadi.

Soch – inson tanasidagi eng nozik va eng “jonkuyar” a’zolardan biri. Chunki uning toʻkilishiga organizmning boshqa a’zolari kasallanishi yoki asab tolalarining taranglashishi sabab boʻladi.

Uning me’yoridan ortiq toʻkilishi, avvalo, nerv tizimining zoʻriqishi tufayli boshlanadi. Qolaversa, ichki sekretsiya bezlari, jigar, me’da-ichak yoʻli a’zolari faoliyatining buzilishi, vitamin yetishmasligi yoki soch folikulalaridagi tugʻma nuqsonlar ham bunga turtki boʻlishi mumkin.

Shuningdek, seboreya (yogʻ ajralishining buzilishi) natijasida sochning erta toʻkilishi ehtimoli mavjud. Tana haroratining ba’zi infeksion kasalliklar oqibatida uzoq vaqt yuqori boʻlishi, zaxm va ogʻir operatsiyalardan soʻng ham soch tez toʻkilishi mumkin. Shu bilan birga, bosh terisiga zamburugʻ yuqqanida, sochlarimizdan ayrilishimiz hech gap emas.

Asabiylik, jismoniy charchoq va boshqalar oqibatida koʻpincha soch uya-uya yoki dumaloq-dumaloq boʻlib toʻkiladi. Bundan tashqari, toliqish va uyqusizlik oqibatida ham soch kamayishi kuzatiladi.

©SSV

@endocrinoo

Diabet uchun axamiyatsiz maxsulotlar ru‌yxati:

❌ Maks Effekt
❌ Laktovita
❌ Laminalayf
❌ Lamifaren
❌ Nano
❌ Gano
❌ Koral kalsiy
❌ Progress key
❌ Diabetik forte
❌ Ala diabet
❌ Alxadaya
❌ Tuya suti
❌ Juk znaxar
❌ Echkiemar gushti
❌ Kurbaka
❌ Echki suti
❌ Biolam
❌ Мах Эффеcт
❌ Виталитй Лух
❌ Перфеcто Лух
❌ Kist al-xindi
❌ Doktor More
❌ Turkiston suv
❌ Imulayf
❌ Kontrol diabete
❌ Insudol
❌ Diafon
❌ ФатЗорб
❌ Glyukoferiya

@endocrinoo

2 - tur diabetli bemor va doktor orasidagi eng ko'p uchraydigan va eng qiyin suxbat:

1⃣ Bosqich
Bemor: Doktor asal yesam bo'ladimi?
Doktor: Asalda uglevod ko'p, glikemik indeksi va glikemik yuklamasi yuqori. Asal tavsiya etilmaydi.

2⃣ Bosqich
Bemor: Doktor toza asal yesam bo'ladimi?
Doktor: Tavsiya etilmaydi.

3⃣ Bosqich
Bemor: Doktor tog'da tayyorlangan asal yesa bo'ladimi
Doktor: Mumkin emas

4⃣ Bosqich
Bemor: Doktor asal jigarga va miyaga foydaku ozroq bo'sayam yesa bo'ladimi?
Doktor: Yemaganingiz ma’qul.

5⃣ Bosqich
Bemor: Doktor toza tog' asalidan oooozzgiina yesam bo'ladimi?
Doktor: 🤯🤬


6⃣ Shifoxonadan chiqqandan so'ng:
Bemor: bu kishi yaxshi doktormasakan. Ketdim boshqasidan so'rayman!
-------------
Kulishniyam 😂, yig'lashniyam 😭 bilmaydi odam, bu suxbatdan so'ng.

@endocrinoo

Ideal ogʻirlik. Oʻzingizni tekshirib koʻring.

💁‍♂️Oʻgʻil bolalar uchun.

135 sm - 35 kg
140 sm - 43 kg
142 sm - 47 kg
148 sm - 50 kg
152 sm - 53 kg
156 sm - 54 kg
160 sm - 57 kg
164 sm - 60 kg
168 sm - 63 kg
172 sm - 64 kg
176 sm - 67 kg
180 sm - 70 kg
184 sm - 74 kg
188 sm - 77 kg
192 sm - 81 kg
196 sm - 86 kg
200 sm - 91 kg

@endocrinoo

Ideal ogʻirlik. Oʻzingizni tekshirib koʻring

💁‍♀️Qiz bolalar uchun:

135 sm - 33 kg
140 sm - 41 kg
142 sm - 44 kg
148 sm - 46 kg
152 sm - 48 kg
156 sm - 50 kg
160 sm - 52 kg
164 sm - 55 kg
168 sm - 58 kg
172 sm - 61 kg
176 sm - 64 kg
180 sm - 67 kg
184 sm - 70 kg
188 sm - 74 kg
192 sm - 78 kg

@endocrinoo