#bepushtlik

Bepushtlik sabablari

❗️Yoshlikda oʻtkazilgan, davolanmay qolgan kasalliklar va ularning asoratlari bepushtlikka sabab boʻlishi mumkin.

👉 Oʻgʻil bolalarda oʻtkazilgan epid parotit (xalq tilida tepki) kasalligi boʻlsa, qizlarda endokrin va somatik hamda turli yalligʻlanish kasalliklari sabablardan biridir.

👩🏻 Ayollarda uchraydigan gormon (estrogen) farzand koʻrish qobiliyatini yuzaga keltiradi. Qiz bola organizmida estrogen gormonining kamayib ketishi oqibatida tuxumdon faoliyati susayadi. Bu esa follikulaning oʻz vaqtida yetilmasligi natijasida hayz siklining buzilishi, koʻkrak bezi va bachadonning qisqarishiga olib keladi.

❗️Estrogen gormonining kamayib ketishi qalqonsimon bez xastaligi bilan ham bogʻliq muammolardan biridir.


@endocrinoo

@endokrinolog_maslaxatii

#hazil_time

Mediklarga yuboramiz😁

@endocrinoo

#bepushtlik

📝Endokrinolog: Fayzullayev Jahongir
( @endocrinoo )

Oilada farzand boʻlmasa avvalo ayol aybdor deyiladi va qaysidir ginekologga yuboriladi.
Ginekologlar esa yillar davomida ishlashadi bemor bilan(koʻplari shunday)

Ohirgi imkon sifatida(davolashi yaxshi kechmasa) bir endokrinologga ham uchrang degan gapni aytadi.

Ushbu☝️ rasmdan ayon boʻladiki bepushtlikda ayollarda 35% holatda endokrinologik kasallik sabab boʻladi.

Endokrin bepushtlik haqida avval ham yozganman☝️

Rasm orqali oʻzingizga hulosa olishingiz mumkin.
Barcha harakatlar qilinsayu bola boʻlmaslik ehtimoli atigi 7%. Shunday ekan taslim boʻlmang.

Maʼlumotni albatta shunday yaqinlaringizga ulashing. Sababchi boʻlishimizga koʻmak bering.

Kanalga aʼzo boʻling

@endocrinoo

@endokrinolog_maslaxatii

Selen (Se) yetishmasligi


Selen elementi — qalqonsimon bez va immun tizimini normal ishlashi uchun muhim ahamiyatga ega. Shuningdek, u Ye vitamini bilan birgalikda organizmni antioksidant himoya qilish jarayonlarida ishtirok etib, hujayralarni shikastlanishdan himoya qiladi. Uning yetishmasligi ateroskleroz, miokard infarkti, saraton kasalligi xavfini oshiradi, temir va yod yetishmasligi kuzatiladi (selen ularning kofaktori hisoblanadi) odatda autoimmun tireoidit bilan birga kechadi.

✓ Selen tanani ogʻir metallar va mishyakdan himoya qiladi (ularni antagonisti hisoblanadi).

✓ Selen ayniqsa, homiladorlik asoratlarini oldini olish uchun farzand rejalashtirishda erkaklarga kerakli element.

📌 Organizmda yaxshi soʻriladigan formalari: selenometionin va se-metil-L-selenosistein (dorixonalardan soʻrang).

@endocrinoo

@endokrinolog_maslaxatii

❓Tirnoqlarning zaifligi va soch
toʻkilishi tanada selen yetishmasligi-
ning birinchi belgilari ekanligini bilasizmi?

Selen nima uchun kerak?
1⃣ Selen immunitetni yaxshilaydi. (hozir, bu, ayniqsa, koronavirus, gripp, SARS davrida juda muhim);
2⃣ Qalqonsimon bezning normal ishlashini qoʻllab-quvvatlaydi (yod almashinuvini normallashtiradi);
3⃣ Fermentlar va gormonlar ishlab chiqarishga yordam beradi;
4⃣ Insult, yurak xuruji, artritdan himoya qiladi;
5⃣ Yomon xolesterin darajasini pasaytiradi.

@endocrinoo

@endokrinolog_maslaxatii

❓Osteoporoz qay darajada havfli?

📝 Endokrinolog : Fayzullayev Jahongir ( @endocrinoo )

1 yil davomida
Son sinishlari 258 000 kuzatilib shulardan 25% qismi 1 yil davomida vafot etadi.

Yurak hurujlari yiliga 720 000 ta kuzatilib 10% qismi 1 yil ichida vafot etadi.

Koʻkrak saratoni 230 000 kuzatilsa shundan 20% qismi vafot etadi yiliga.

Son sinishining asosiy sababi esa aynan osteoporozdir. Eng koʻp nogironlik holati ham aynan shu holatda kuzatiladi.

Osteoporoz sabablari haqida avval yozilgan.

Kanalga aʼzo boʻling
Maʼlumotni yaqinlarga ham ulashing

@endocrinoo

@endokrinolog_maslaxatii

Osteoporoz jiddiy havf

📝 Endokrinolog : Fayzullayev Jahongir ( @endocrinoo )

10 million Amerikalikni suyak bilan bogʻliq kasallik qiynaydi. Shulardan 80% qismi ayollar.

Yiliga 2 million odamda sinish kuzatiladi.
Ular uchun 17 milliard dollor mablagʻ sarflanadi. Hozirga kelib bu mablagʻ 20-25 milliard dollarga yetgan.

Bu sinishlarning:
27% umurtqada
19% bilak
14% son suyagida
7% chanoqda
33% qolgan suyaklarda.

Osteoporoz jiddiy havf ekani haqida avval ham yozgan edim.

Kanalga aʼzo boʻling
Maʼlumotni yaqinlarga ham ulashing

@endocrinoo

@endokrinolog_maslaxatii

1-tur va 2-tur qandli diabetning difdiagnostikasi.

1) Kasallik paydo bo'ladigan davr
1-tur-----asosan 25 yoshgacha
2-tur-----asosan 35 yoshdan keyin.

2) Kasallik boshlanishi:
1-tur--- o'tkir
2-tur--- sekinlik bilan

3) Bemorning vazni va ko'rinishi:
1-tur--- ozg'in, vazni kamaygan
2-tur---to'ladan kelgan, semiz

3) kasallik belgilari:
1-tur--- yaqqol ifodalangan
2-tur---ancha sust nomoyon bo'ladi.

4) Ketoatsidozga moyillik:
1-tur--- ketoatsidoz tez-tez uchraydi
2-tur--- ketoatsidoz kam uchraydi

5) Diabetik ketoatsidoz komaga moyillik:
1-tur--- juda yuqori
2-tur---kamdan kam xolda uchraydi

6) Qondagi qand miqdorini pasaytiruvchi dorilar tasiri
1-tur--- yo'q
2-tur--- kuchli

7) Qondagi insulin miqdori
1-tur---yo'qolgan yoki juda kam
2-tur---me'yorda yoki biroz kamaygan

8) Qandli diabetning kechki asoratlari(retinopatiya, nefropatiya, polineyropatiya, makro-mikro angiopatiya, diabetik to'piq sindromi):
1-tur--- qandli diabet tashxisi qo'yilganda aniqlanmaydi.
2-tur--- qandli diabet aniqlanganda odatda asoratlar rivojlangan bo'ladi.

9) Uchrashi mumkin bo'lgan komalar
1-tur--- ketoatsidoz koma
2-tur--- giperosmolyar koma.

Kanalga aʼzo boʻling
Maʼlumotni yaqinlarga ham ulashing

@endocrinoo

@endokrinolog_maslaxatii

#hazil_time

Kimga yuborishni bilasiz. hammaga 😂

@endocrinoo

Semizlikning globalligi

📝Endokrinolog: Fayzullayev Jahongir
( @endocrinoo )

Xozirda 5 yoshgacha bolalarda dunyoda 42 mln ortiqcha vazn yoki semizlik bor. Bu koʻrsatkich kundan kunga oʻsib bormoqda.
Avvallari bu iqtisodiy rivojlangan davlatlarda kuzatilgan boʻlsa hozirda u qadar boy boʻlmagan davlatlarda ham bu koʻrsatkich ortgan.

Gʻarbiy Yevropada ¼ ayollarda , ⅕ erkaklarda ortiqcha vazn yoki semizlik mavjud. Sharqiy Yevropada esa ⅓ ga toʻgʻri keladi.

Rossiyada esa holat ancha yomonroq yani mehnatga layoqatli aholining 30% qismi semizlikdan aziyat chekadi.

AQSH da esa holat barchadan yomon deyarli yarim aholi semizlik sabab tushkunlikka tushgan. Har ¼ bolada ham semizlik bor.

Kanalga aʼzo boʻling
Maʼlumotni yaqinlarga ham ulashing

@endocrinoo

@endokrinolog_maslaxatii

Bolalar semizligi qay darajada havfli?

📝Endokrinolog: Fayzullayev Jahongir
( @endocrinoo )

D.S.Freedman boʻyicha semiz bolalarning 70% qismida 1ta, 30% qismida 2 yoki undan ortiq yurak qon tomir kasalliklari mavjud boʻladi.

Bolalarda qanday belgilar kuzatilishi mumkin:
•Glukozaga tolerantlik
•Insulinrezistentlik
•Qandli diabet 2-tur
•Nafas muammolari(tungi apnoe , bronxial astma)
•Tayanch harakat aʼzolari defekti
•Meda ichak muammolari ( xolesistit, yogʻli gepatoz, gastroezofageal reflyuks)
•Depressiya
•Hulq atvor muammolari
•Emotsional buzilishlar
•Jismoniy va sotsial muammolar

Eng ayanchli muammolar esa qandli diabet, yurak qon tomir kasalliklari va o'sma (rak) kelib chiqishi.

Kanalga aʼzo boʻling
Maʼlumotni yaqinlarga ham ulashing

@endocrinoo

@endokrinolog_maslaxatii

Radioyod terapiyadan keyin kuzatilishi mumkin boʻlgan nojoʻya taʼsirlar.

📝Endokrinolog: Fayzullayev Jahongir
( @endocrinoo )

Radioyod terapiya qalqonsimon bez saratoni va diffuz toksik buqoqda qoʻllaniladi.

Radioyod terapiyadan keyingi nojoʻya taʼsirlar:

•Boʻyin soxada diskomfort, shish , ogʻriq
•Ogʻizda metal tami, sezgi pasayishi
•Ogʻizda va koʻzda quruqlik
•Koʻngil aynishi, qayt qilish

Bu belgilar barchasi vaqtincha!

Terapiyadan soʻng 50-90% hollarda tuzalish kuzatiladi. Homiladorlikni rejalashtirishni esa 6 oydan soʻng oʻylab koʻrish tavsiya etiladi. Shu sabab 6-12 oy ichida farzandli boʻlishni reja qilmayotganlar uchun tavsiya qilinadi.

Kanalga aʼzo boʻling
Maʼlumotni yaqinlarga ham ulashing

@endocrinoo

@endokrinolog_maslaxatii

#hazil_time

Komentsiz kulgu. Izoh shart emas.

@endocrinoo

Qand oʻrnini bosuvchi lekin qonda glukozani yuqori koʻtarmaydigan mahsulotlar qaysilar?

Endokrinolog: Fayzullayev Jahongir ( @endocrinoo )

Suniy qand oʻrnini bosuvchilarga aspartam (E 951), saxarin (E 954), asesulfam K (E 950), siklamat (E 952), sukraloza (E 955), neotam (E 961) kiradi.
Ular qon glukozasini oshirmaydi va kaloriyalarni o'z ichiga olmaydi.

🍚Aspartam shakardan 200 marta shirinroq, issiqlik bilan ishlov berishga chidamaydi, fenilketonuriya uchun tavsiya etilmaydi, sutkalik ruxsat etilgan dozasi tana vazniga 40 mg / kg ni tashkil qiladi.

🍚Acesulfame K shakardan 130-200 marta shirinroq, pishirish uchun ishlatilishi mumkin, kuniga ruxsat etilgan dozasi tana vazniga 15 mg / kg ni tashkil qiladi.

🍚Siklamat shakardan 30-50 marta shirinroq, pishirish uchun ishlatilishi mumkin, buyrak etishmovchiligida cheklangan, kuniga ruxsat etilgan dozasi tana vazniga 11 mg / kg ni tashkil qiladi.

🍚Saxarin shakardan 300-500 marta shirinroq, pishirgandan keyin qo'shiladi, achchiq ta'mga ega, sutkalik ruxsat etilgan dozasi tana vazniga 5 mg / kg.

🍚Sukraloza shakardan 600 marta shirinroq, pishirish va pishirish uchun ishlatilishi mumkin, kuniga ruxsat etilgan doz tana vazniga 9 mg / kg ni tashkil qiladi.

Kanalga aʼzo boʻling
Maʼlumotni yaqinlarga ham ulashing

@endocrinoo

@endokrinolog_maslaxatii

Qand oʻrnini bosuvchilarni dorixonadan nima deb soʻraymiz?

📝Endokrinolog: Fayzullayev Jahongir ( @endocrinoo )

Maʼlumki qandli diabeti mavjud insonlarning baʼzilarida shirinlik isteʼmoliga xoxish mavjud boʻladi. Ular uchun yechim esa qand oʻrnini bosuvchilardir.

Stevia(novasweet)
Fitparad
Eritrit(erytrytol)
Sukrazit
Susli
Sorbit

Dastlabki 3 mahsulot oʻzbekistonda eng oson topiluvchilardir.

Qonda qandni koʻtarmasligi sababli koʻngil shirinlik xoxlaganda bulardan isteʼmol qilsangiz boʻladi.

Kanalga aʼzo boʻling
Maʼlumotni yaqinlarga ham ulashing

@endocrinoo

@endokrinolog_maslaxatii

Bu oʻsha qand oʻrnini bosuvchilar
Bizda topish osonlari

Yaqinlarga ham ulashing
Kanalga aʼzo boʻling

@endocrinoo

@endokrinolog_maslaxatii

Juma muborak 🌙

@endocrinoo