Semirtiradigan dori vositalari

— Kortikosteroidlar (prednizolon, gidrokortizon)
— Antidepressantlar (amitriptilin, mitrazapin, sitalopram, paroksetin, imipramin)
— Homiladorlikdan saqlovchi dori vositalari

Bu vositalar ishtahani qoʻzgʻab, moddalar almashinuvini sekinlashtiradi, hamda gormonal disbalans chaqiradi.

@endocrinoo

Rux (sink) tanqisligining 6 ta asosiy belgisi

Organizmda sink yetishmovchiligi juda keng tarqalgan boʻlib, sogʻliq bilan bogʻliq muammolarga olib keladi. Aholining deyarli 70% ida rux yetishmaydi.

1. Immun tizimi zaiflashadi
Agar siz tez-tez kasallanishga moyil boʻlsangiz, immunitet tizimi bilan bogʻliq muammolarga duch kelsangiz yoki har qanday turdagi surunkali allergiyaga ega boʻlsangiz, bu sizda rux yetishmasligidan jiddiy ogohlantiruvchi belgidir. Rux sizning immunitetingiz uchun juda muhimdir.

2. Ichak ta’sirlanish sindromi
Ichakning ta’sirlanishi tizimli yalligʻlanishni keltirib chiqaradigan holat boʻlib, oziq-ovqat allergiyalari, qalqonsimon bez muammolari va buyrak usti bezining ishdan chiqishi bilan bogʻliq.

3. Diareya
Agar siz muntazam ravishda diareya bilan kurashsangiz, bu rux yetishmasligining eng keng tarqalgan belgilaridan biridir. Bundan tashqari qorin tez-tez dam boʻlib turadi. Rux qoʻshimcha ravishda bolalarga berish diareyani davolashi isbotlangan.

4. Sochlarni toʻkilishi, jilosini pasayishi
Sochlar ingichka boʻlib qoladi yoki toʻkiladi. Agar sochlaringiz nozik boʻlsa yoki tez-tez toʻkilsa, rux soch qalinligini oshirishga va toʻkilmasligi uchun yordam beradigan muhim ozuqa hisoblanadi. Nozik sochlar yoki kallikni sabablarini izlashda rux yetishmovchiligi koʻpincha e’tibordan chetda qoladi. Rux ovqat qoʻshimchasi sifatida soch toʻkilishi uchun tabiiy vositadir.

5. Terini yalligʻlanish kasalliklari
Ayniqsa akne, ekzema, dermatit yoki psoriaz kasalliklari rux yetishmasligining asosiy belgilaridan hisoblanadi.

6. Erkaklarda bepushtlik, past libido, jinsiy zaiflik
Rux erkaklik gormoni — testosteron tarkibiga kiradi. Rux yetishmasligi ushbu gormonni miqdorini va aktivligini kamayishiga sabab buladi

@endocrinoo

​​​​Sink — rux elementi (Зн)

Sink voyaga yetgan erkak organizmida oʻrtacha 2,5 g, ayollarda 1,5 g atrofida mavjud boʻlib, u asosan prostata bezi, mushaklar, jigar va oshqozon osti bezida toʻplanadi. 50 ml urugʻ (sperma) tarkibida 10 milligramm sink bor. Sink organizmdagi 400 dan ortiq fermentlar tarkibiga kiradi. Fermentlar tarkibidagi Зн²+ ionlari suv molekulalari va organik moddalarning qutblanishiga olib keladi va ularni reaksiyaga kirishtirib, deprotonlashga yordam beradi.

Asosiy biologik vazifalari:
• Sperma va erkaklik gormonlarini ishlab chiqarish uchun eng kerakli element;
• Ye vitamini sintezi uchun zarur;
• Prostata bezini normal ishlashi uchun nihoyatda zarur.
• Organizmdagi turli anabolik gormonlar, shu jumladan insulin, testosteron va oʻsish gormoni sintezida ishtirok etadi. 
• Tanadagi alkogolning parchalanishi uchun zarurdir, chunki u alkogoldegidrogenaza tarkibiga kiradi. 

Sink yetishmasligi
MKB-10: Ye60

Asosiy belgilari:
Organizmda sink yetishmasligi bir qator oʻzgarishlarga olib keladi. Ular orasida: 
✓ asabiylashish, charchoq, xotirani yoʻqolishi, depressiya, koʻrish oʻtkirligining pasayishi;
✓ vazn yoʻqotish, organizmda ba’zi elementlarni (temir, mis, kadmiy, qoʻrgʻoshin) toʻplanishi;
✓ insulin miqdorining kamayishi;
✓ allergik kasalliklar rivojlanishi;
✓ anemiya;
✓ ishtahani yoʻqolishi, ta’m sezishni buzilishi va ovqat ta’mini yomonlashishi;
✓ organizm immun tizimi zaiflashishi, yuqumli va shamollash kasalliklariga moyil boʻlib qolish, yaralarni yaxshi bitmasligi;
✓ oʻsishdan toʻxtash yoki uni susayishi, gipogonadizm va jinsiy yetilishda ortda qolish; 
✓ teri oʻzgarishi, soch oʻzgarishi odatda dermatitdan keyin kuzatiladi, soch gipopigmentatsiyaga uchrashi, qizgʻish rangga kirishi mumkin. Xarakterli hususiyat — oʻchoqli soch toʻkilishi (alopesiya).

Tanadagi sink miqdorini soch, qon va uning zardobidagi konsentratsiyasiga qarab aniqlanadi.

Sutkalik extiyoj: 
Erkaklar: 15 mg 
Ayollar: 12 mg 
Jinsiy faollik davrida erkaklarda sinkka kunlik talab oshadi va 30–70 mg ni tashkil qiladi.
Homiladorlikda: 15 mg
Laktatsiya (birinchi 6 oy): 19 mg
Laktatsiya (ikkinchi 6 oy): 16 mg
Bolalar: 
0–1 yosh: 3 mg
1–3 yosh: 5 mg
3–7 yosh: 8 mg
7–11 yosh: 10 mg
11–18 yosh: 12 mg

Iste’mol qilinadigan ozuqalar orasida eng koʻp sink saqlovchilar: ustritsa, oshqovoq va kungaboqar urugʻi (pistasi), kunjut, goʻsht, pishloq, joʻxori uni, dukkaklilar va shokolad.

100 g mahsulotdagi sink miqdori:
Oshqovoq urugʻida—10 mg, kunjut—7 mg, kedr yongʻogʻi—6,4 mg, kungaboqar urugʻi—5,4 mg, bodom va oddiy yongʻoq—3 mg.
Jigar—4 mg, goʻshtda—4–8 mg.
Chechevitsa—4,8 mg, yeryongʻoq—4 mg, noʻxat—1,3 mg.
Qattiq pishloq—3–4 mg, sut—0,4 mg.
Ustritsa—16–40 mg.
Kakao poroshogi—6,8 mg.

@endocrinoo

​​YOD (И)

"Dunyoda 2 milliarddan ziyod aholi yod tanqisligidan, shundan 50 millioni yod tanqisligi oqibatida yuzaga keladigan bosh miyani turli xil shikastlanishidan aziyat chekadi" — JSST ma’lumoti.

Yod – qalqonsimon bez gormonlari (tiroksin, tetrayodtironin, triyodtironin) tarkibiga kiradi. Qalqonsimon bez gormonlari oqsillar biosintezida, toʻqimalar oʻsishida, ayniqsa bosh miya shakllanishi va rivojlanishida muhim oʻrin tutadi. Yod elementi oʻsmirlar, bolalar va homila bosh miyasini rivojlanishida juda muhim hisoblanadi.
Bolalik va homilalik vaqtida nerv tizimi aktiv shakllanadi. Agar shu vaqtda yod yetishmasa aqliy zaiflik rivojlanadi, eng yomoni ushbu kasallikni amaliy jixatdan davolab boʻlmaydi. Shuning uchun yod tanqisligini profilaktikasi juda muhim!
Embriondagi yod tanqislik – onadagi yod tanqisligi bilan bogʻliq. Yod yetishmasligida bolani oʻlik tugʻilishi, erta tugʻruq, abortlar, tugʻma nogironlik xolatlari yuzaga keladi.
Yod tanqisligi oʻgʻil bolalarga nisbatan qiz bolalarda koʻproq uchraydi. Ayniqsa 8–14 yoshlar oʻrtasida bu koʻrsatkich maksimumga yetadi. Bu vaqtda bolani tengdoshlariga nisbatan aqliy va jismoniy jixatdan ortda qolishi, oʻz vaqtida darslarni oʻzlashtira olmaslik, xotirani susayishi bilan boradi. 
Yod tanqisligida buqoq kasalligi paydo boʻladi. Bunda bezni kattalashib, tomoq qismini oldinga boʻrtib chiqishi kuzatiladi. 

Yod tanqisligini aniqlash usullari:
– Qalqonsimon bezni UZD (UZI) qilish;
– Siydikdagi yod miqdorini aniqlash (sutka davomida yigʻilib, aniqlanadi)
– Qondagi tiroksin gormonini (T4) yoki tireotropinni (TTG) konsentratsiyasini aniqlash.

Profilaktikasi:
Yodlangan tuzlardan foydalanish. Tuzdagi yod miqdorini maksimum saqlab qolish uchun imkon qadar ovqat tayyor boʻlganda qoʻshish kerak.
Oʻzbekiston tuproqlari va suvlarida yod miqdori kamligi uchun oʻsimliklar tarkibida xam uning miqdori yetarli emas. 
Shuning uchun homiladorlik, bolalik davrlarida yod tanqisligini oldini olish uchun har xil oʻzida yod saqlovchi preparatlarni qabul qilish tavsiya qilinadi.

Sutkalik extiyoj:
• 11 yosh va undan kattalarga — 150 mkg
• Homiladorlik va laktatsiya davrida — 150–200 mkg
• Bolalarga — 100 mkg

@endocrinoo

Qora roʻyxatdagi mahsulotlar

Agar sizdan, 3 oydan keyin "yosharibsiz, koʻrinishingiz yaxshilanibdi" deyishini hoxlasangiz, unda quyidagi mahsulotlarni ratsioningizdan chiqarib yuboring.

— Har qanday fastfud
— Chips
— Konfetlar
— Konservalar
— Mayonez va ketchup
— Kolbasa va sosiskalar
— Magazinni mevali yogurtlari
— Margarin
— Yogʻliligi 0% li sut mahsulotlari

@endocrinoo

​​​​​​Fastfudlardan voz kechishga 10 ta sabab

1. Semirishga olib keladi. Barcha fastfudlar yuqori kaloriyali hisoblanadi.
2. Bir nechta kasalliklar rivojlanadi. Semizlik, oshqozon-ichak yara kasalliklari, ateroskleroz, gipertoniya, tsellyulit, jigar kasalliklari, immun tizim kuchsizlanishi kabilar.
3. Koʻp miqdorda tuz saqlaydi. Inson oʻrtacha 1500 dan 2300 mg gacha tuz iste’mol qiladi. Agar fastfud qoʻshilsa bu koʻrsatkich 4000 mg gacha ortadi.
4. Koʻp miqdorda xolesterin saqlaydi. Tibbiyotda 300 mg dan ortiq xolesterin iste’mol qilmaslik tavsiya qilinadi. Bir dona sendvich oʻzida xolesterinni kunlik me’yorini 80% ini saqlaydi.
5. Koʻp miqdorda yogʻ saqlaydi. Sutkalik energiyaga boʻlgan extiyojni 25-30% ini yogʻlar ta’minlash yaxshi koʻrsatkich xisoblanadi. Fastfud iste’mol qilinganda bu balansni nazorat qilib boʻlmaydi.
6. Koʻp miqdorda sun’iy qoʻshimchalar qoʻshiladi. 
Jumladan: propilenglikol, natriy fosfat, dimetilpolisiloksan.
7. Gormonal oʻzgarishlarga (disbalans) olib keladi. Estradiol, estriol, progesteron, testosteron gormonlarini deyarli barcha burgerlardan topish mumkin. 
8. Koʻp miqdorda oddiy uglevodlarni (GI yuqori maxsulotlar) saqlaydi. 
9. Tayyorlashda xayvon yogʻlaridan foydalaniladi.
10. Choʻntagingizga zarar. Solishtirib koʻrsangiz, oʻzimizni milliy taomlarga nisbatan qimmat.

@endocrinoo

Gipertireoz kasalligida kuzatiladigan arteriya pulsatsiyasi...

@endocrinoo

#Maslahat

90 foiz xollarda organizmni oʻzimiz kasal qilamiz. Tan olishimiz kerak. Tanamizni xurmat qilmaymiz. Uni axamiyati birinchi oʻrinda ekanini bilmaymiz. Tana ogʻrib balki oʻzini axamiyatini sizga tushintirmoqchidir. Ogʻriq qoldiruvchi dori bilar uning ovozini oʻchirib qiynashda davom etamiz.

Shunchaki uni seving, oʻrinli jismoniy yuklama bering, sogʻlom ovqat yegizing. Chiniqtiring.

@endocrinoo

Ilizarov apparati yordamida oyoq-qoʻllarni uzaytirish natijasi.

Turli miqdorlarda uzaytirish uchun taxminiy sanalar:
3 sm ga - 1,5 oy ichida
4-5 sm ga - 2 oy ichida
6-7 sm ga - 3 oy ichida

@endocrinoo

❓Kimlarga roʻza tutish mumkin emas?

✍🏻 Shifokor Farrux Shernazarov:

✔️ Masalaning diniy jihatini ilm ahliga qoldirgan holda, faqat tibbiy tomonlarini koʻrib chiqamiz. Roʻza tutishga monelik qiladigan bir nechta kasalliklar bor. Ular quyidagilar:

🔴 Davolab boʻlmaydigan kasalliklar yoki operatsiya oʻtkazilishini va bemorning ovqatlanishini talab qiluvchi kasalliklar.

🔵 Doimiy ravishda dori ichish kerak boʻladigan yurak-tomir tizimi, buyrak va jigar kasalliklari, shuningdek, qandli diabet.

🟣 Ogʻriq sindromi bilan birga kechadigan va muntazam ravishda ogʻriq qoldiruvchi dorilarni qabul qilishni talab etuvchi kasalliklar, masalan, oshqozon yarasi.

🟢 Roʻza tutish oqibatida oʻtkirlashishi mumkin boʻlgan kasalliklar. Masalan, sil kasalligi yoki baland harorat bilan birga kechadigan kasalliklar.

 
@endocrinoo

TOP–10 boʻy oʻstiruvchi mahsulotlar

Aktiv boʻy oʻsish davri 10–13 yoshdan boshlanib, 18–20 yoshgacha davom etadi. Boʻyning baland-pastligi koʻp jihatdan genga bogʻliq boʻlsada, lekin ba’zi bir roʻzgʻordagi yetishmovchilik sabab boʻy oʻsmay qolishi mumkin. Hayot koʻrsatkichlari yaxshilangan mamlakatlarda 10 sm atrofida boʻy oʻsish kuzatilgan. Demak toʻgʻri va sifatli taomlanish bilan boʻyni oʻstirish mumkin.

1. Suli yormasi — foydali mikroyelementlar: kaliy, magniy, fosfor, yod, ftor, rux, temir, xrom, shuningdek, "A", "V", "Ye" va "K" vitaminlariga boy. Bu moddalarning barchasi suyak va mushak toʻqimalarining rivojlanishini maksimal darajada oshiradi. 

2. Banan — kaliyning eng yaxshi manbalaridan biridir, ya’ni har kuni banan iste’mol qilish bolangizning yaxshi oʻsishiga yordam beradi.

3. Dukkaklilar — oʻsimlik oqsili va V guruh vitaminlari manbai, shuningdek, mushaklar va suyaklarning faol oʻsishiga hissa qoʻshadigan vitaminlar va mikroyelementlar majmuasiga ega.

4. Tuxum — sifatli oqsil va Д vitamini manbai hisoblanadi. Agar siz ularni normal rivojlanishini istasangiz, bolalarga muntazam ravishda berish kerak. Qaynatilgan tuxum bolalar tanasi tomonidan toʻliq hazm boʻladi. 

5. Mol goʻshti — ning tarkibida boshqa mahsulotlardan koʻra koʻproq oqsil, temir va sink mavjud. Bularning barchasi bolaning oʻsishida muhim rol oʻynaydi. Mol goʻshti V12 vitaminiga ham boy.

6. Dengiz mahsulotlari — yuqori sifatli oqsilning yana bir manbai. Bundan tashqari, rekord miqdordagi V12 vitamini miyani ragʻbatlantiradi. Kechqurun har qanday dengiz maxsulotlarini iste’mol qilish tavsiya etiladi, chunki ular juda koʻp oqsil va kam uglevod saqlaydi. Bola uyqu paytida oʻsish gormoni ishlab chiqarishi ragʻbatlantiradi.

7. Yongʻoq — foydalari, xususan, tananing oʻsishi va rivojlanishiga foydali ta’siri Gippokrat davridan beri ma’lum boʻlib, u oʻz risolalarida buni ta’kidlagan.

8. Tvorog — organizm tomonidan oqsillarni hazm qilish qulayligi boʻyicha shubhasiz yetakchi hisoblanadi, shuning uchun u bolalarning ratsionida boʻlishi kerak. Tvorogga boy boʻlgan provitaminlarning quyosh nurlari ta’sirida inson tanasi Д vitamini ishlab chiqaradi. Bu vitamin kalsiy va fosfor almashinuvida faol ishtirok etadi, bu esa suyaklar va tishlarning holatiga ijobiy ta’sir qiladi.

9. Asal — bola organizmini oʻsishi va rivojlanishi uchun zarur boʻlgan mineral elementlar majmuasi bilan ta’minlaydi. Bolaning ratsionidagi asal kalsiy va magniyning yaxshiroq soʻrilishiga imkon beradi, bu esa suyak va tishlarning normal rivojlanishiga yordam beradi. Bir yoshgacha boʻlgan chaqaloqlarga asalni bermaslik kerak — bu chaqaloqning hazm qilishini qiyinlashtiradi va kuchli allergiyaga olib kelishi mumkin. 

10. Olma — ular kaliy, magniy, kalsiy, beta-karotin, V guruh vitaminlari va suyak zichligini sezilarli darajada oshirishi mumkin boʻlgan boshqa koʻplab foydali moddalarga boy. Bundan tashqari, boshqa mevalardan farqli oʻlaroq, faqat olma suyaklarni mustahkamlash uchun eng yaxshi boʻlgan bor va flavonoid floridzinni oʻzida saqlaydi.

@endocrinoo