فیزیک اندیشه

#بخش_دوم هرمان: در آن موقع چند ساله بودید؟ اینشتین: تقریبا شانزده ساله. در یک مدرسه ی شبانه روزی در سوییس بود. یک روز صبح، در همان حال که روی تخت خود نشسته بودم و لباس می پوشیدم به نوری که از پنجره می گذشت می نگریستم، به این فکر افتادم که مسیر نور از نقطه…

#بخش_سوم
هرمان: ولی آیا می دانید که هانری پوانکاره مدعی است که مقام علمی شما از کوپرنیک هم والاتر است؟

اینشتین: پوانکاره حق دارد. ولی نه در مورد من، بلکه در مورد شخص خودش و نقش مهمی که در پیشرفت هندسه ایفا کرده است. چنین مقایسه هایی در بعضی از موارد گمراه کننده است، گالیله نخستین کسی بود که نظریه ی هندسی را به تجربه گذاشت، و برای همیشه به عنوان پدر فیزیک جدید باقی خواهد ماند. و نظریه ی نیوتنی گرانش به احتمال قوی بزرگترین تلاش ذهن آدمی برای توضیح پدیده های طبیعی بوده است. ولی حتی او هم در محدوده ی دانش زمان خود عمل میکرد. من هم اینک هر چه باشم مسلما قادر نخواهم بود از روی سایه ی خود بپرم.

هرمان: وقتی فرمول مشهور خود را بدست آوردید با آن چه کردید؟

اینشتین: توضیحات خود را در سیزده صفحه نوشتم و آنها را به ناشر مجله ی جورنال آف فیزیکس، در برن سپردم. بعد یکراست به خانه برگشتم، به رختخواب رفتم، و چهارده روز بیمار بودم.
هرمان: و احتمالا ناشر هم به سبب آنکه فهم مطالب شما بی نهایت دشوار بود، بیمار شد.

اینشتین: فکر نمی کنم. او به ندرت نگاهی به کارهای من می افکند. تا آن زمان، چیزهای زیادی از من چاپ کرده بودند و بنابراین ضرری نداشت که این یکی را هم چاپ کنند. به علاوه، در آن موقع من به این تصور آرامش بخش خو گرفته بودم که کسی به کارهای من توجهی نخواهد کرد.

هرمان: با این حال، آخرین کار شما در واقع قلوه سنگی بود که به آبگیر آرام علم پرتاب کردید.

اینشتین: نه، سنگریزه ای بیش نبود، چون سالها طول کشید تا امواج خفیف آن به ساحل رسید!

هرمان: نتیجه ی علمی نظریه ی شما چیست؟

اینشتین: خب، اگر سطح کره ی زمین خیلی شلوغ شد، شما می توانید از انرژی ماده استفاده کنید و خودتان را به سطح کره ی ماه برسانید. یا اینکه می توانید کشف کنید در آزمایشگاه چگونه از طبیعت تقلید نمایید. یا اینکه خواهید توانست چهارپایان را به جای علف با مواد مصنوعی تغذیه کنید. از سوی دیگر، اگر آدم مردم گریزی هستید می توانید با فشار یک دکمه از شر خودتان خلاص شوید و در عین حال نیمی از کره ی زمین را هم با خودتان نابود سازید.

هرمان: هولناک است!

اینشتین: ولی همیشه یادتان باشد که فرمول من خنثی است. این که کاربرد آن مصدر خیر باشد یا شر بسته به تصمیماتی است که بشریت اتخاذ خواهد کرد.

هرمان: چه مدتی روی فرمول خودتان کار کردید؟

اینشتین: نه سال. ولی فقط یک فرمول نبود. هزار فرمول نوشته شده و به دور انداخته شد. بارها پیش آمد که تصمیم گرفتم موضوع را رها کنم. ولی سرانجام، پس از تلاشهای پایان ناپذیر و بی خوابیهای متمادی فرمول مورد نظر را یافتم.

هرمان: پروفسور شما رمز نبوغ را بر من آشکار ساختید. نبوغ چیزی نیست که ساخته ی دست و فکر دیگران باشد، خود به خود شکل می گیرد و تکامل می یابد.

اینشتین: آری درست است که من سفت و سخت به موضوع چسبیده بودم. نوعی مکاشفه ی درونی محرک من بود. بسیاری از متفکران معتقدند که پیشرفت نوع بشر را باید معلول تجربیاتی عملی و نقد آمیز دانست، ولی من می گویم که دانش حقیقی آن است که از خلال نوعی فلسفه ی قیاس و استنتاج حاصل آید.

چون در عمل مکاشفه است که جهان را بهبود می بخشد و نه فقط گام زدن در راه های پیموده شده ی اندیشه. مکاشفه ما را بر آن می دارد که به واقعیت های نا مرتبط با یکدیگر بپردازیم و بعد آنقدر درباره ی آنها بیندیشیم تا عاقبت بتوانیم آنها را زیر چتر قانون واحدی جای دهیم. مکاشفه پدر دانش جدید است، حال آنکه تجربه گرایی صرف چیزی نیست جز انباشتن دانشهای کهنه. مکاشفه، و نه تعقل صرف، شزم باز شویی ای۲ است که بدان نیاز داریم.

#فیزیک_اندیشه
🆔https://t.me/endishea