🇾🇪🇸🇦Husi qüvvələri Bab əl-Məndəb boğazına nəzarəti ələ keçiriblər: Yəmən kampaniyasının iflasa uğraması Səudiyyə Ərəbistanına ağır zərbə vurub.

▪️ Sentyabrın 11-də husilər Yəmənin beynəlxalq səviyyədə tanınmış hökumət qüvvələrinin geri çəkilməsindən sonra Meyyun kimi də tanınan Perim adasını nəzarətə götürüblər.

▪️ Bundan əvvəl onlar Muxa şəhərini, Haniş adalarını və sahilboyu Zubab rayonunu tutmuşdular.

▪️ Bununla da husilər Hind okeanını Qırmızı dəniz və Süveyş kanalı ilə birləşdirən 29 kilometrlik Bab əl-Məndəb boğazına sürətli çıxışı başa çatdırıblar. İyun ayında qlobal neft axınının təxminən 7%-i məhz bu boğaz vasitəsilə daşınıb.

▪️ Boğazı fiziki cəhətdən tamamilə bağlamağa belə ehtiyac yoxdur: sığorta şirkətlərinin tarifləri artırması və gəmiçilik şirkətlərinin marşrutları Afrika qitəsindən dövrə vurmağa yönəltməsi üçün bir neçə zərbə endirmək kifayətdir.

▪️ Cəbhə xəttinin indiki çökməsi Səudiyyə Ərəbistanının 2015-ci ilin martında başladığı müharibənin birbaşa nəticəsidir.

▪️ Ər-Riyad qovulmuş hökuməti paytaxt Sənaya qaytarmağı və 2014-cü ildə paytaxtı ələ keçirmiş hərəkatı sürətlə darmadağın etməyi hədəfləyirdi. Lakin yeddi ildən sonra husilər şimal bölgəsini, əsas yaşayış mərkəzlərini və ölkə əhalisinin böyük hissəsini öz nəzarətində saxlayıblar.

▪️ BMT-nin 2022-ci ilin aprelində qüvvəyə minmiş atəşkəs razılaşması genişmiqyaslı hərbi əməliyyatları dayandırsa da, Yəmənin faktiki bölünməsini möhkəmləndirib və husilərə raket, pilotsuz uçuş aparatı və sahil mühafizə bölmələrini gücləndirmək üçün zaman qazandırıb.

▪️ Husilərə qarşı dayanan cəbhə isə pərakəndə olaraq qalıb. Səudiyyə Ərəbistanı beynəlxalq səviyyədə tanınmış hökumətə dəstək verirdi, BƏƏ isə özünün Cənubi Yəmən hərbi birləşmələrini silahlandırır, Ədən, Sokotra və qərb sahillərində möhkəmlənirdi.

▪️ Perim adasında təqribən 1,85 kilometr uzunluğunda uçuş-enmə zolağı inşa edilmişdi; koalisiya iddia edirdi ki, obyekt gəmiçiliyin mühafizəsi və sahil qüvvələrinin dəstəklənməsi üçün nəzərdə tutulub.

▪️ Adanın ələ keçirilməsi göstərdi ki, hərbi müdaxilə illərində formalaşdırılmış sistem xarici maliyyələşmədən və aviasiyadan asılı vəziyyətdə idi, lakin dayanıqlı vahid komandanlığa malik deyildi. BƏƏ tərəfindən husilərə birbaşa dəstək verildiyini təsdiqləyən sübutlar yoxdur, lakin Səudiyyə Ərəbistanı və BƏƏ arasındakı rəqabət amili onların rəqiblərini obyektiv şəkildə parçalayıb.

▪️ Hücumun strateji əhəmiyyəti Yəmənin hüdudlarından xeyli kənara çıxır. Hörmüz boğazından hərəkət nizamı pozulduqdan sonra Səudiyyə Ərəbistanı nefti Abkaykdan Qırmızı dənizdəki Yanbu limanına “East-West” yaxud “Petroline” boru kəməri vasitəsilə ötürməyə başlamışdı.

▪️ Boru kəmərinin ştat üzrə ötürücülük qabiliyyəti sutkada təxminən 5 milyon bareldir, ayrı-ayrı xətlərin yenidən qurulmasından sonra isə 7 milyon barelə çata bilər. Lakin Yanbudan Asiyaya istiqamətlənən tankerlər istənilən halda Bab əl-Məndəb boğazından keçməlidir.

▪️ Sentyabrın 10-na aid peyk görüntüləri Mədinənin cənubunda “Petroline” kəmərinin yaxınlığında tüstü qalxdığını qeydə alıb, lakin Səudiyyə Ərəbistanı kəmərə ziyan dəydiyini təsdiqləməyib, husilər isə məsuliyyəti üzərlərinə götürməyiblər.

▪️ Beləliklə, Ər-Riyad iki həssas marşrut arasında sıxışıb qalıb: Hörmüz boğazı ABŞ-ın İranla münaqişəsindən, Bab əl-Məndəb isə Yəmən müharibəsinin nəticəsindən asılı vəziyyətə düşüb.

▪️ “Reuters” agentliyinin məlumatına görə, Vaşinqton husilərlə dərhal birbaşa müharibəyə girməkdən imtina edib, yalnız kəşfiyyat və hədəf göstərmə dəstəyi ilə kifayətlənib.

▪️ Səudiyyə Ərəbistanının aviazərbələri və hazırlanan əks-hücum ayrı-ayrı əraziləri geri qaytara bilər, lakin böhranın köklü səbəbini aradan qaldırmır: on bir il ərzində Ər-Riyad nə husiləri darmadağın edə bildi, nə də Yəmənin nəzarətində olan ərazisində strateji sahil xəttini müstəqil şəkildə qorumağa qadir hərbi qüvvə formalaşdıra bildi.

#Yəmən #SəudiyyəƏrəbistanı #husilər #BabəlMəndəb #geosiyasət

🇺🇦⚔️ Zelenski: Ukrayna hazırda döyüş meydanında ötən illə müqayisədə xeyli güclüdür.

“Rusiya, bilirsiniz, ayda 30 mindən çox insan itirir”.

“Döyüş meydanında belə ləng irəliləyiş üçün bu, çox böyük qiymətdir. Buna görə də hesab edirik ki, hazırda danışıqlar üçün yaxşı mövqedəyik”.

#Ukrayna #Zelenski #Rusiya #Müharibə #Danışıqlar

🇺🇸🇮🇱 Amerikalı fəallar yeni “ənənəyə” başlayıblar - İsrail bayrağını yandırırlar.

#ABŞ #İsrail #Fəallar #Etiraz #Aksiya

🇦🇺🕌Avstraliyada ifrat sağçı xristian blogerin təbliğatından sonra məscid təhqir olunub.

▪️ Təhlükəsizlik kameraları Viktoriya ştatındakı Vorraqul məscidinin qarşısına donuz əti və vetçina atan şəxsi qeydə alıb.

▪️ Donuz əti ibadətgahın lövhəsindən asılıb və giriş qapısının önünə atılıb.

▪️ Polis faktla bağlı dərhal təhqiqata başlayıb.

▪️ Hücumdan iki gün əvvəl keçmiş MMA döyüşçüsü və xristian fəal Nik Patterson məscidin keçmiş kilsə binasında yerləşməsi ilə bağlı video paylaşıb.

▪️ O, müsəlmanlara qarşı müqaviməti şirlərin kaftarlarla mübarizəsinə bənzədib.

▪️ Paylaşımın altında binanı donuz əti ilə təhqir etmək barədə açıq çağırışlar və təkliflər yer alıb.

▪️ Hadisəni törədən şəxsin Pattersonla birbaşa şəxsi əlaqəsinin olduğunu sübut edən faktlar hələlik aşkarlanmayıb.

#Avstraliya #məscid #təhqir #təxribat #kriminal

🤖⚠️ Anthropic şirkətinin baş direktoru Dario Amodei bildirib ki, 6-12 ay ərzində süni intellekt “sürüsü” davamlı botnet vasitəsilə bütün interneti ələ keçirmək gücünə çata bilər və bu, “potensial olaraq yüz milyardlarla dollar zərərə” səbəb ola bilər.

O, süni intellektin inkişaf tempinin nəzarətdə saxlanılmasına çağırıb.

#Anthropic #DarioAmodei #Süniİntellekt #Kibertəhlükəsizlik #Texnologiya

🇬🇧🐎 Britaniya Ordusu “görünməz” döyüş atlarını sınaqdan keçirir.

Qvardiya süvari alayı müasir şəraitdə atlardan və ənənəvi süvari bacarıqlarından istifadə imkanlarını araşdırır. Sınaqlar çərçivəsində atlardan biri üçün xüsusi hazırlanmış kamuflyaj örtüyü də yoxlanılır.

Qeyri-adi sınaqlar saray süvarilərinin hərbçiləri tərəfindən Hempşir qraflığındakı Lonqmur poliqonunda keçirilən illik yay təlimləri zamanı aparılıb.

Atlardan birinə xüsusi hazırlanmış kamuflyaj örtüyü geyindirilib, London dairəsinin komandanı general-mayor Ceyms Bouder isə sınaqların gedişini yoxlayıb.

Britaniya Müdafiə Nazirliyi bildirib ki, keçilməsi çətin ərazilərdə hələ də atlardan istifadə edən müttəfiqlərin təcrübəsini öyrənir.

Britaniya hərbçiləri ABŞ-nin Əfqanıstandakı təcrübəsinə, eləcə də meşəlik və bataqlıq ərazilərdə atların bəzən zirehli maşınlardan daha effektiv olduğunu hesab edən Estoniya hərbçilərinin təcrübəsinə istinad edirlər.

#Britaniya #Ordu #Süvari #HərbiTexnologiya #Kamuflyaj

🇹🇷🇸🇦 Türkiyə İraq ərazisindən Səudiyyə Ərəbistanına qarşı həyata keçirilən pilotsuz uçuş aparatı hücumlarını kəskin şəkildə pisləyib.

Ankara Səudiyyə Ərəbistanının suverenliyinə və ərazi bütövlüyünə dəstəyini bir daha təsdiqləyib.

#Türkiyə #SəudiyyəƏrəbistanı #İraq #PUA #YaxınŞərq

🇷🇺📉Rusiya iqtisadiyyatı kritik seçim qarşısındadır: müharibənin davamının bədəli nədən ödəniləcək.

▪️ Rusiyada eyni vaxtda bir-birinə zidd iki mexanizm işləyir.

▪️ Büdcə kəsirlə işləməkdə davam edir və iqtisadiyyatı dövlət xərcləri ilə doldurur ki, bu xərclərin də mühüm hissəsi müharibə və hərbi-sənaye kompleksi ilə bağlıdır.

▪️ Mərkəzi Bank isə əksinə, yüksək uçot dərəcəsi vasitəsilə artıq pul kütləsini dövriyyədən çıxarmağa çalışır.

▪️ Sentyabrın 11-də Mərkəzi Bank inflyasiyanın təxminən 6% olduğu şəraitdə uçot dərəcəsini 14% səviyyəsində saxlayıb.

▪️ Hələ iyul ayında Rusiya Bankı açıq xəbərdarlıq etmişdi: daha çox stimullaşdırıcı büdcə siyasəti daha sərt pul-kredit siyasəti tələb edə bilər.

▪️ Nəticədə elə bir konstruksiya yaranıb ki, dövlət bir əli ilə inflyasiyanı boğur, digər əli ilə isə onu körükləyir.

▪️ Yüksək uçot dərəcəsi kreditləşməni, investisiyaları və mülki sənayeni iflic edir, lakin büdcə vəsaitləri prioritet sahələrə axmaqda davam edir.

▪️ Mülki iqtisadiyyat nə qədər zəifləyirsə, vergi bazası da bir o qədər daralır; büdcə kəsiri nə qədər böyüyürsə, dövlət bir o qədər çox borclanmağa məcbur olur; pul nə qədər bahalaşırsa, yeni borclara xidmət xərcləri də bir o qədər artır.

▪️ Müharibə Rusiya maliyyə sistemini tədricən mülki sektordan resursları dövlətə ötürən mexanizmə çevirib.

▪️ Büdcə üçün ən əlverişli çıxış yollarından biri devalvasiyadır.

▪️ Neftin dollarla eyni qiymətində zəif rubl avtomatik olaraq rublla neft-qaz gəlirlərini artırır və eyni zamanda dövlətin real xərclərini ucuzlaşdırır.

▪️ Hərbçinin 200 min rublluq maaşı dollar 80 olanda büdcəyə valyuta ekvivalentində 2500 dollara başa gəlirdisə, dollar 200 olduqda artıq cəmi 1000 dollar təşkil edir.

▪️ Eyni proses pensiyalar, büdcə işçilərinin maaşları və sosial ödənişlərdə də baş verir: dövlət nominal olaraq eyni məbləği ödəyir, real olaraq isə xeyli az xərcləyir.

▪️ Devalvasiya bütün əhali üçün gizli vergiyə çevrilir.

▪️ Məhz bu səbəbdən uçot dərəcəsi ətrafındakı mübarizə əslində müharibənin bədəlini kimin ödəyəcəyi uğrunda gedən mübarizədir.

▪️ Mərkəzi Bank rublu qorumağa çalışır, sənayeçilər ucuz pul tələb edirlər, Maliyyə Nazirliyinə gəlir lazımdır, banklara isə ödəmə qabiliyyətli borcalanlar və maliyyə sisteminin dayanıqlığı gərəkdir.

▪️ Bahalı müharibənin davamını, ucuz krediti, güclü rublu, aşağı inflyasiyanı və dayanıqlı büdcəni eyni anda uzlaşdırmaq qeyri-mümkündür.

▪️ Hesab mütləq ödənməlidir: ya inflyasiya və devalvasiya yolu ilə əhaliyə, ya bahalı kredit və tənəzzül vasitəsilə mülki iqtisadiyyata, ya da borcların daha da yığılması ilə büdcəyə təqdim ediləcək.

#Rusiya #iqtisadiyyat #rubl #devalvasiya #maliyyə

🇾🇪⚠️ Yəmən husiləri: Səudiyyə Ərəbistanının hava qüvvələri son 48 saat ərzində Taiz, Marib, Hudeydə, Əl-Cəvf, Səda, Əmran və Həccə vilayətlərinə 129 hava zərbəsi endirib.

Bu zərbələr Səudiyyə Ərəbistanının Xamis Muşayt və Taifdəki hərbi bazalarından havaya qalxan F-15 və Typhoon təyyarələri ilə həyata keçirilib.

“Xalqımıza qarşı bu təcavüzlər, Allahın izni ilə, cavabsız və cəzasız qalmayacaq”.

#Yəmən #Husilər #SəudiyyəƏrəbistanı #YaxınŞərq #HavaZərbələri

🇫🇷🏙 Fransanın ən qədim və ikinci ən böyük şəhəri olan Marsel ölkənin ən rəngarəng şəhərlərindən biridir.

Marsel qədim limanı, Dümanın roman qəhrəmanının məhbus saxlanıldığı qalası və son dərəcə ləzzətli buyabes balıq şorbası ilə məşhurdur.

*Admin təsadüfən Marsel limanının ərazisinə daxil olanda hiss edib ki, nəinki avtomobildən düşmək, hətta dayanmaq belə təhlükəlidir - yerli qaradərililərin sifətləri o qədər “mehriban” görünürdü.

#Fransa #Marsel #Səyahət #AralıqDənizi #Avropa

🌐📸BRİKS sammitinin əsas fotosu: Çoxqütblü dünya “qaydalara əsaslanan dünya”ya salam göndərir.

▪️ BRİKS sammitində çəkilən bu kadr qlobal siyasətdə yeni bir mərhələnin rəmzi kimi diqqət çəkib.

▪️ Liderlərin birgə görüntüsü Qərbin diqtə etdiyi nizamın qarşısında çoxqütblü dünyanın artan təsirini və alternativ güc mərkəzini nümayiş etdirir.

▪️ Beləliklə, qlobal miqyasda qüvvələr nisbətinin dəyişməsi bu tarixi kadr vasitəsilə açıq şəkildə bütün dünyaya çatdırılır.

#BRİKS #sammit #geosiyasət #çoxqütblüdünya #liderlər

🇸🇦🇮🇶Səudiyyə Ərəbistanı pilotsuz uçuş aparatlarının hücumundan sonra Şərq - Qərb neft kəmərinin fəaliyyətini dayandırıb.

▪️ Səudiyyə Ərəbistanının Energetika Nazirliyi Ər-Riyad və Mədinə bölgələrində bir neçə pilotsuz uçuş aparatının hücumuna məruz qalan 1200 kilometrlik Şərq - Qərb neft kəmərinin işinin müvəqqəti dayandırıldığını elan edib.

▪️ Səudiyyə Ərəbistanı və İraq hakimiyyət orqanları aparatların İraq ərazisindən buraxıldığını müəyyənləşdiriblər.

▪️ Hücum nəticəsində yaralananların olduğu və maddi ziyanın dəydiyi bildirilir, lakin dəqiq məlumatlar açıqlanmayıb.

▪️ Son aylarda bu neft kəməri vasitəsilə sutkada 4 - 5 milyon barel neft nəql olunurdu ki, bu da qlobal tədarükün 4 - 5%-nə bərabərdir.

▪️ Sözügedən marşrut Səudiyyə Ərəbistanına Hörmüz boğazından yan keçmək imkanı verirdi; həmin boğazdan hərəkət isə ABŞ və İran arasındakı müharibə səbəbindən kəskin şəkildə azalmışdı.

▪️ İraq tərəfi Meysan vilayətindəki əməliyyatların komandanını istefaya göndərib, hücumun təşkilatçılarının axtarışına başlayıb və İranla sərhəddə yerləşən Şələmçə sərhəd-keçid məntəqəsini bağlayıb.

▪️ Ər-Riyad İraqın Baş nazirinin xahişi ilə hələlik cavab zərbəsi endirməkdən imtina edib, lakin güc tətbiq etmək hüququnu özündə saxlayıb.

#SəudiyyəƏrəbistanı #İraq #neft #Hörmüz #təhlükəsizlik

🇨🇳🤖 Çində həqiqi balıqlardan seçilməyən robot balıqlar yaradılıb.

Pekinli mühəndislər bioloji balıqların hərəkətlərini o qədər dəqiq təqlid edən robot balıqlar hazırlayıblar ki, onlar sualtı mühitə qarışaraq canlı təbiəti narahat etmədən hərəkət edə bilirlər.

Səs-küylü pərlərlə işləyən ənənəvi sualtı dronlardan fərqli olaraq, bu qurğular elastik quyruq və üzgəclərin köməyi ilə üzür.

Bəzi modellər kamera və sensorlarla təchiz olunub. Onlar infrastrukturu yoxlaya, suyun keyfiyyətinə nəzarət edə, çətin əlçatan əraziləri tədqiq edə və sürü halında fəaliyyət göstərə bilirlər.

#Çin #Robot #Texnologiya #RobotBalıq #İnnovasiya

🇫🇷🧄Fransanın “Milli Birlik” partiyasının lideri tərəfdarlarının yaratdığı izdiham səbəbindən tərəvəz atəşinə tutulub.

▪️ “Jordan Bardella Bokruassandakı yarmarkaya səfəri zamanı tərəvəz atəşinə tutulub”.

▪️ “TF1 Info” telekanalının məlumatına görə, siyasətçiyə sarımsaq dişləri atılıb və bunun satıcıların narazılığı ucbatından baş verdiyi ehtimal edilir - belə ki, Bardellanın ətrafına onunla şəkil çəkdirmək və imza almaq istəyən böyük bir tərəfdar kütləsi toplaşıb.

▪️ Bardellanın özü isə baş verənlərə təmkinlə və təbəssümlə reaksiya verib.

▪️ Siyasətçi Fransanın milli maraqlarının daha sərt müdafiəsini dəstəkləyir, Avropa İttifaqının həddindən artıq təsirini tənqid edir və Ukrayna məsələsində ehtiyatlı mövqe tutur.

▪️ O, Rusiya ərazisinə zərbələr üçün silah tədarükü də daxil olmaqla, Moskva ilə gərginliyin artmasına gətirib çıxara biləcək addımlara qarşı çıxış edir.

#Fransa #Bardella #MilliBirlik #Avropaİttifaqı #siyasət

🇾🇪⚡️Husi qüvvələri Bab əl-Məndəb boğazının girişində yerləşən strateji Perim adasını ələ keçiriblər.

▪️ Husilər Qırmızı dənizin cənub girişində yerləşən və Mayyun kimi də tanınan strateji Perim adasına nəzarəti tam təmin ediblər.

▪️ Adanın ələ keçirildiyini Yəmənin beynəlxalq birlik tərəfindən tanınmış hökumətindəki dörd mənbə “Reuters” agentliyinə, iki yəmənli rəsmi isə “Associated Press” agentliyinə təsdiqləyib.

▪️ Sözügedən ada birbaşa Bab əl-Məndəb boğazında yerləşir və Hind okeanı ilə Süveyş kanalı arasında neft və yüklərin daşınmasında əsas marşrutlardan biri məhz buradan keçir.

▪️ Husilər bəyan ediblər ki, Səudiyyə Ərəbistanı ilə əlaqəsi olan gəmilər istisna olmaqla, digər bütün şirkətlər üçün dəniz gəmiçiliyi təhlükəsiz olaraq qalacaqdır.

▪️ Yəmənin hökumət qüvvələri isə husilər tərəfindən Qırmızı dəniz sahillərində tutulmuş əraziləri geri qaytarmaq məqsədilə əks-hücuma hazırlaşdıqlarını elan ediblər.

#Yəmən #husilər #BabəlMəndəb #Qırmızıdəniz #geosiyasət

🇺🇸😴 “Ümumiyyətlə yatmayan” ABŞ prezidenti Donald Tramp 11 sentyabr terror aktlarının 25-ci ildönümünə həsr olunmuş rəsmi anım mərasimində mürgüləyib.

#ABŞ #DonaldTramp #11Sentyabr #AnımMərasimi #NyuYork