◾️ به مناسبت دوم فروردین 1399، دومین سالگرد درگذشت دکتر داریوش شایگان، نگاهی می‌اندازیم به برخی اندیشه‌های ایشان

▪️ روحش شاد و یادش گرامی!

❄️دموکراسی نزد شایگان

✍️ #حسن_سلامی (پژوهشگر و روزنامه نگار)
منبع: صفحه آخر روزنامه ایران تاریخ ۱۲ بهمن ۹۶

🔅شایگان در نوشته هایش دموکراسی را از منظر فلسفه سیاسی و با پرداختن به ارزش و حیطه ی «آزادی» تحلیل کرده است. او تمایل خود را به دموکراسی با تکیه بر جنبه کثرت گرای آن نشان داده است . چنان که می گوید:
«من از آن جهت به دموکراسی معتقدم که راه و چاره دیگری جز آن سراغ ندارم. به علاوه، از آن جا که آدم تعدد اندیشی (کثرت گرا) هستم، عقاید و گوناگونی در دموکراسی را دوست دارم. حزب واحد برایم مثل روح سیاسی واحد است که هر قدر متعالی و والا باشد، مرا به ترس و لرزه می اندازد».(۱)


🔅شایگان با وجود انتخاب دموکراسی به عنوان یکی از بهترین روش ها و رویه های سیاست، کتمان نمی کند که برای او دموکراسی، مطلوب نهایی و آرمانی نیست و آگاهی خود را از نقدهایی که به دموکراسی در غرب وارد شده است، به این صورت بیان می کند:

🔅«می دانم که دموکراسی بهترین راه حل نیست، اما زیانش از بقیه کمتر است. نیز می دانم که دموکراسی را به دشواری می توان به جایی (مثلا کشور دیگری) منتقل کرد، زیرا نیاز به برخورداری از فرهنگ شهروندی و اجتماعی دارد که بسیاری از کشورها از آن محرومند چرا که آن روند تاریخی مشابه را طی نکرده اند. نیز می دانم که دموکراسی جذابیت اولیه خود را از دست داده است، مگر نه آن که این روزها سخن از افسردگی دموکراتیک در میان است. آری، اکثر این حرف ها موجه اند. اما دقیقا به این دلیل که بار آرمان شهرپردازانه ی دموکراسی، سبک و تقریبا هیچ است و به این دلیل که دموکراسی همچون زمینه ای بی طرف است که دیگر گرایش ها در آن جلوه و نشو و نما می کنند، از این رو به دموکراسی معتقدم». (۲)

🔅شایگان دموکراسی را محصول روشنگری و نگاه نقادانه می داند که با «انسان اجتماعی» همخوانی بیشتری دارد. او دموکراسی را به قلمرو یا عرصه ی «تحلیل فرهنگی» می برد و می گوید دموکراسی نیازمند تغییر روحیه فرهنگی و رویّه ذهنی است:

🔅«یعنی روحیه مدارا، قبول دیگری و نظام چند حزبی و کثرت گرا که در طرز رفتار و سلوک انسان ها ریشه دوانده باشد. نیز باید انسان از حالت رعیّت وار به در آید و به سوژه – من مبدل شود. از آن ‘خود’ِ جمعی که در توده ی بی شکل جماعت، حل شده است به شهروندی خودمختار و صاحب حق تبدیل گردد». (۳)

🔅شایگان پس از انقلاب اسلامی راه خود را از سنت گرایانی مانند احمد فردید و سید حسین نصر که غرب و مدرنیته و دستاوردهای آن از جمله دموکراسی را نفی می کردند جدا ساخت و در باره بسیاری از نظرات خود در کتاب «آسیا در برابر غرب» تجدید نظر کرد.

🔅او با تصدیق انعطاف پذیری فرهنگ ها و تمدن ها اعلام کرد که هوادار این نظر نیست که غرب و مدرنیته و دستاوردهای آن در حال انحطاط است و باید آن را رها کرد. به جای آن به این باور رسید که « امروز مشکلات غرب دیگر تنها به غرب منحصر نمی شوند بلکه به مشکلات سیاره زمین تبدیل شده اند؛ مشکلات ما نیز هستند و این مشکلات تنها با همگرایی کوشش ها از همه جوانب حل خواهد شد».(۴)

🔅وی در جای دیگر در باب مسایل و مشکل های جهان اسلام می گوید: «مشکل جهان اسلام در عکس العمل های دفاعی آن، در گرفتگی ها یا انسداد فکری آن و بیش از همه در این ادعا نهفته است که برای تمام مسایل جهان پاسخ های حاضر و آماده ای دارد. ما باید مقداری فروتنی، مقداری درک نسبی بودن ارزش ها را یاد بگیریم». (۵)
شایگان سال ها و در عمر علمی خویش کوشید تجدد و مدرنیته و دستاوردهای آن از جمله دموکراسی را با دین و سنت آشتی دهد و جهان بینی اسطوره پرداز شرقی را با عالَم عقلانی و ژرف اندیش غربی پیوند زند.

پی نوشت ها:
۱٫ داریوش شایگان، زیر آسمان های جهان، ترجمه نازی عظیما، تهران، نشر فروزان، ۱۳۷۶، ص ۴۶

۲ و ۳و ۴٫ پیشین، ص ص ۴۷ و ۱۳۰ و ۲۸۹

۵٫ گفت وگوی رامین جهانبگلو با داریوش شایگان، مجله ی کِلک، شماره ۵۳ ، سال ۱۳۷۳، ص ص ۲۷۱-۳۰۳

☑️ @ehsanmnotes

✍️⁩ آنچه در ادامه می‌خوانید، بخشی از کتاب «افسون‌زدگی جدید»، اثر داریوش شایگان است، درباره دنیای امروز، درباره هویت چهل‌تکه است :

📝 «آنچه فی‌الواقع در جمیع مراتب جهان و همه سطوح شناخت خودنمایی می‌کند اصل همبستگی متقابل همه‌جانبه است.
این اصل در کلیه سطوح فرهنگی، فلسفی، اجتماعی و تکنولوژیک منعکس است و بی‌شک جهانی رنگارنگ، شهر فرهنگ‌وار و به غایت متلون پدید آورده، به‌طوری که اولین نتیجه محتوم آن، ظهور حوزه اختلاط و دو رگه‌سازی همگانی است. یعنی ما، خواه‌ناخواه، در شرف تکوین انسان «چهل‌تکه» هستیم که دیگر به یک هویت خاص و ویژه تعلق ندارد و مآلاً چندهویتی است. به عبارت دیگر معادلات دوقطبی پیشین که مرزهای فرهنگی را مشخص و از هم جدا می‌کرد، مانند ما و دیگران، خودی و غیرخودی، شرق و غرب، شمال و جنوب، عمیقا رنگ باخته است زیرا همه در ترکیبات گوناگون، در نسبتهای متغیر، در منظومه‌هایی که هر دم فرو می‌پاشند و دوباره شکل می‌گیرند، از میان می‌روند و دوباره لعاب می‌بندند، ظاهر می‌شوند.»

👤 داریوش شایگان ( افسون‌زدگی جدید: هویت چهل‌تکه و تفکر سیار )
---
به مناسبت سالروز تولد او (۱۳۹۸/۱۱/۰۴)
روحش شاد 🌷

☑️ @ehsanmnotes

🔹 افزایش ۲۱ درصدی حداقل #دستمزد

🔶 میزان افزایش دستمزد سایر سطوح نیز ۱۵ درصد به علاوه ۹۱ هزارتومان مصوب شد.

🔘 با این حساب، حداقل دریافتی کارگر در سال ۹۹ ، برابر با ۲,۶۵۰,۴۲۷ تومان خواهد بود.


🔺 جزئیات رشد دستمزد به شرح زیر است:
▫️افزایش حداقل مزد ۲۱ درصد
▪️بن ماهیانه: ۴۰۰ هزار تومان
▫️مبلغ مزد روزانه: ۶۱۱/۸۰۹ ریال
▪️حقوق ماهیانه: ۱۸/۳۵۴/۲۷۰ ریال
▫️پایه سنوات ۱۷۵ هزار تومان
▪️مسکن ماهانه ۲۰۰ هزار تومان
▫️به سایر سطوح ۱۵ درصد به اضافه روزانه ۳۰,۳۳۸ ریال

☑️ @ehsanmnotes

☑️ ارزش، ذهنی است.

🔘 این نظریه‌ایست بنیادی درباره ارزشی که یک کالا یا خدمت دارد.

یادداشت من در اکونوت درباره نظریه ذهنی بودن ارزش و چرایی شرکت کردن افراد در یک معامله :

🌐 econote.ir/posts/subjectivevalue/

☑️ @ehsanmnotes

سوءتفاهم‌ها درباره حداقل دستمزد

خبر مهم این روزها، تعیین حداقل دستمزد سال ۹۹ است. به امید آنکه با افزایش رشد اقتصادی در آینده نزدیک، درآمد همه بازیگران به صورت حقیقی افزایش یابد.

اما در حال حاضر با هدف رفع سوءتفاهم از برخی مفاهیم و روشن شدن بخش‌های مغفول مانده یک متغیر در اقتصاد ایران به بررسی تعدادی از باورهای رایج ولی اشتباه درباره حداقل دستمزد می‌پردازیم:

1️⃣ «هر سال در نزدیکی عید نوروز، «دستمزد کارگران» تعیین می‌شود.»

2️⃣ حداقل دستمزد ماهانه کارگران در ایران «رقم پایه روزانه × ۳۰ روز ماه» نیست، بلکه با اضافاتی مثل حق مسکن، بن خرید و اولاد و امثال آن، حدود ۳۰ درصد از مبلغ پایه بیشتر است.

3️⃣ «حداقل دستمزد، باید هر سال به اندازه تورم آن سال افزایش یابد.»

4️⃣ «حداقل دستمزد باید به اندازه هزینه لازم برای رفاه یک خانواده باشد.»

5️⃣ «هر چه حداقل دستمزد بالاتر باشد، بهتر است.»

6️⃣ «دولت در مذاکرات تعیین حداقل دستمزد مدافع کارگران/ کارفرمایان است.»

7️⃣ «حداقل دستمزد برای همه‌جای کشور باید یکسان باشد.»

8️⃣ «هیچ‌ اقتصاددانی برای هیچ شرایطی، از حداقل دستمزد دفاع نمی‌کند. همه علیه کارگران(!) نظر می‌دهند.»

9️⃣ «هیچ کشوری نیست که حداقل دستمزد نداشته باشد.»

🔟 «حداقل دستمزد در ایران نسبت به سایر کشورها خیلی خیلی کم است».

کانال رسمی روزنامه دنیای اقتصاد
@den_ir

https://www.donya-e-eqtesad.com/fa/tiny/news-3644787

☑️ تورم به زبان ساده - قسمت اول

🔘 سلسله یادداشت‌هایی که قرار است درباره چیستی و چرایی تورم و آثارش باشد.

اولین قسمت از یادداشت «تورم به زبان ساده» :

🌐 http://econote.ir/posts/inflation1/

☑️ @ehsanmnotes

☑️ تورم به زبان ساده - قسمت دوم

🔘 سلسله یادداشت‌هایی که قرار است درباره چیستی و چرایی تورم و آثارش باشد.

دومین قسمت از یادداشت «تورم به زبان ساده» :

🌐 http://econote.ir/posts/inflation2/

☑️ @ehsanmnotes

🔰 دیدگاه های پولی میزس

🔹 نویسنده: گری نورث / مترجمان : محمد جوادی ، امیررضا عبدلی / قطع رقعی/ قیمت : 30/000 تومان

✏️ مشاهده کتاب و خرید آنلاین :
🔘 https://bit.ly/2S2nuq4

مشاوره و خرید تلفنی‌:‌ 42710747-021
به کانال انتشارات دنیای اقتصاد بپیوندید👇
@eco_philo_book

🔘 یادداشت کوتاه اینستاگرامی من درباره «دلالی»

☑️ @ehsanmnotes

🔘 گفتگوی شریکم،محسن خانی، با روزنامه دنیای اقتصاد درباره آپلا و اتفاق جدیدی که در آپلا قراره بیوفته رو بخوانید.


🌐 https://donya-e-eqtesad.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B4%D8%B1%DA%A9%D8%AA-%D9%87%D8%A7-104/3651331-%D9%87%D9%88%D8%B4%D9%85%D9%86%D8%AF%D8%B3%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D8%AE%D8%AF%D9%85%D8%A7%D8%AA-%D8%AD%D9%82%D9%88%D9%82%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D8%A2%D9%BE%D9%84%D8%A7

☑️ @ehsanmnotes

🔘 نامه وزیر برکنار شده صنعت، معدن، تجارت (رضا رحمانی) خطاب به رئیس جمهور

🔺 آقای واعظی تهدید کردند برکنار خواهی شد. / حجت شرعی برای استعفا نمی‌بینم.

☑️ @ehsanmnotes

🔻پاسخ روابط عمومی دفتر رییس جمهور به نامه وزیر سابق صنعت، معدن و تجارت

🔹پیرو انتشار نامه‌‌ای از سوی جناب آقای رحمانی، وزیر سابق صنعت، معدن و تجارت و طرح برخی ادعاهای خلاف واقع در خصوص رئیس‌دفتر رئیس‌جمهور که به منظور گمراه‌سازی و تشویش اذهان عمومی بیان شده، نکات ذیل را به استحضار ملت شریف ایران می‌رساند.

🔹یک- به هیچ وجه از جناب آقای رحمانی خواسته نشده از لایحه دولت حمایت کنند، بلکه تاکید شده از فعالیت‌ها و رایزنی‌های فشرده سه نفر از نزدیکان‌شان-که در صورت لزوم نام آنها اعلام خواهد شد- در مجلس و رسانه‌ها علیه لایحه دولت، ممانعت بعمل آورند؛ همچنین از طرف رئیس‌جمهور به ایشان گوشزد شد که تداوم این روند تخلف است و قطعا با این تخلف برخورد خواهد شد.

🔹دو- امروز نیز بر خلاف آنچه ادعا شده، از ایشان خواسته نشده استعفا دهند، بلکه تصمیم رئیس‌جمهور برای جایگزینی به ایشان اطلاع‌رسانی و از وی درباره نحوه اعلام این خبر استمزاج شد که در خواست ملاقات حضوری داشتند و نهایتا نامه مذکور را منتشر کردند
.
🔹در پایان لازم به ذکر است که دلایل تصمیم رئیس‌جمهور به تغییر در وزارت صنعت، معدن و تجارت نه فقط منحصر به تلاش وزیر سابق برای رد لایحه دولت در مجلس، که مربوط به موارد متعدد دیگری نیز بود که افکار عمومی، فعالان اقتصادی، صاحبان کسب و کار و تجارت به خوبی از آن آگاهند. ضمنا این تصمیم اگرچه به دلیل برآورده نشدن انتظارات رئیس‌جمهور اتخاذ شده اما نافی تلاشهای مجموعه همکاران وزارتخانه صنعت، معدن و تجارت در طی ماههای گذشته در مقابله با تحریم‌ها و همیاری در مبارزه با کرونا نیست و دولت قدردان این تلاشهاست.

روابط عمومی دفتر رئیس‌جمهور

@dolat12_pad

☑️ @ehsanmnotes

🔺 موضوع عزل وزیر صمت، هرچند مسائل سیاسی خاص خودش را دارد، اما گویا غالب آنها حول یک طرح است.
«احیای وزارت بازرگانی»

🔸 در نقد این طرح، قبلا در کانال یادداشتی از علی میرزاخانی منتشر کرده بودم که میتوانید آنرا از این لینک بخوانید :

https://t.me/ehsanmnotes/291

☑️ @ehsanmnotes

🔹 تورم پدیده‌ای پولی‌ست. با بخشنامه ستاد تنظیم بازار و وزیر و رئیس و امثالهم نمی‌توان با آن مقابله کرد. برای مقابله با آن، به سراغ بانک مرکزی باید رفت.

🔸 چندی پیش یادداشت‌هایی درباره چیستی تورم در «اکونوت» منتشر کردم که می‌توانید آنها را در econote.ir بخوانید.

👈🏻دو نوع ناسیونالیسم وجود دارد؛ یک نوع ناسیونالیسم که بر ایجاد دولت-ملت و هویت ملی در چارچوب مدرن کلمه ناظر است و نوع دیگر ناسیونالیسم رمانتیک است که در کنار آن پوپولیسم رشد می‌کند.

چیزی که دکتر مصدق آن را نمایندگی می‌کرد، بیشتر از نوع دوم بود؛ یعنی یک نوع ناسیونالیسم رمانتیک توأم با پوپولیسم. او اعتقاد داشت همه مشکلات ایرانی‌ها ناشی از خارجی‌هاست. گفتار غالب در نهضت ملی‌شدن و جریان سیاسی نفت، از این نوع بود. شما اگر نهضت ملی را بررسی کنید، می‌بینید گفتار سیاسی‌اش این است که ملت ایران همیشه در معرض توطئه‌های اجنبی قرار داشته و علت عقب‌ماندگی‌کشور ما عمدتا همین مسئله بوده است؛ بنابراین ما باید خودکفا و مستقل شویم. گویا ما هیچ‌گاه مستقل نبوده‌ایم. گویا خودکفاشدن از نظر اقتصادی، چیز مطلوبی است و اینها درمان درد ماست. این گفتارها به نظر من از جنبه نظری نادرست و از جنبه‌های عملی ناممکن بود. همان‌طور که اشاره کردم، ایرانی‌ها در آن زمان به‌هیچ‌وجه توانایی مدیریت صنعت نفت را چه از لحاظ فنی و چه از نظر مدیریتی نداشتند و شعارهایی که مطرح می‌شد، غیرواقع‌بینانه بود. گفتار دکتر مصدق مبنی بر این تفکر که خارجی‌ها مقصر اصلی همه عیب‌و‌نقص‌های ما هستند، در واقع رویکردی پوپولیستی؛ اما جذاب برای عامه مردم بود. دکتر مصدق گفتار سیاسی‌ای را در کشور ما رواج داد که نتیجه آن از یک‌سو، اجنبی‌ستیزی در سیاست خارجی و از سوی دیگر، اقتصاد دولتی در سیاست داخلی بود که هر دو به زیان مردم ایران تمام شد. به همین دلیل من مخالف آن تکریم و تجلیل از جریان ملی‌کردن صنعت نفت و جبهه ملی هستم.

#مصدق #ملی_شدن #ناسیونالیسم

🗞ملی‌شدن صنعت نفت در گفت‌وگوی موسی غنی‌‌نژاد با شرق ۲۷ اسفند ۱۳۹۶، شماره ۳۱۱۲

🆔@ghaninejad_mousa

Telegram
attach 📎

🔘 فردا، 29 اردیهبشت، تولد دکتر محمد مصدق، نخست وزیر معزول ایران است. خوب است به این بهانه، نگاهی به سیاست‌های او در موضوعات مختلف بیاندازیم و نقدهایی که بر او وارد است را بخوانیم؛ از جمله آن گفتگوی دکتر غنی نژاد پیرامون ملی شدن صنعت نفت که یکی از نقدهای مهم وارد بر مصدق است و دیگری که در ادامه منتشر میکنم، بخشی از مکالمه دکتر داریوش شایگان با رامین جهانبگلو از کتاب «زیر آسمان‌های جهان» است.

☑️ @ehsanmnotes

🔘 مصدق از نگاه شایگان

🔺 من از خود می‌پرسم که آیا بخش مهمی از مسوولیت این بدبختی برعهده مصدق نبود؟ آیا او خود مسبب و محرک سقوطش نبود؟

🌐 https://www.donya-e-eqtesad.com/fa/tiny/news-3430002

☑️ @ehsanmnotes

مقاله «سراب عدالت اجتماعی از دیدگاه هایک» نوشته دکتر موسی غنی نژاد

☑️ @ehsanmnotes

🔹 چهار یادداشت از هنری هازلیت، درباره مفهوم «تورم»، علت بوجود آمدنش، روش‌های غلطی که برخی دولت‌ها برای درمانش اجرا می‌کنند و روش درمان واقعی آن در اکونوت ترجمه و منتشر کردم که می‌تونید آنها را بخوانید :
🌐 econote.ir

☑️ @ehsanmnotes