نمای برش خورده ی کنتاکتور

حلقه‌های اتصال کوتاه روی هسته بوبین کنتاکتور (#حلقه‌فراژه):

روی قسمت ثابت هسته بوبین کنتاکتورها دو عدد حلقه بسته (اتصال کوتاه) قرار گرفته است کار این دو حلقه این است که یک میدان مغناطیسی خود القایی ایجاد کرده و در واقع مانند ثانویه ترانسفورماتور عمل می کنند. میدان مغناطیسی تولید شده به وسیله این دو حلقه سبب می‌شود تا از نوسانات و لرزش هسته متحرک جلوگیری به عمل آید و کنتاکتور هنگام کار ایجاد سرو صدا نکند. در صورتی که مدار تغذیه بوبین کنتاکتور قطع شود در اثر نیروی فنری که داخل کلید قریار دارد اتصالات برقرار می‌شود و دوباره به حالت اول باز می گردد.

#طول‌عمر #کنتاکتور:

چون هر کلید دارای یک قسمات متحرک می باشد به همین دلیل ساییدگی مکانیکی بین قسمتهای ثابت و متحرک وجود دارد طول عمر مکانیکی یک کلید بستگی به تعداد دفعات قطع و وصل آن دارد طول عمر کنتاکتورها تقریباً از اکثر کلیدها بیشتر است و تا حدود بار می‌رسد. طول عمر مکانیکی کلیدها را با حروف A تا F مشخص می‌کنند و اصطلاحاً کلاس کلید گویند.

بعد از حروف عددهایی نیز به عنوان ضریب نوشته‌ می‌شود مثلاً کلاس یعنی بار قطع و وصل یا کلاس یعنی بار قطع و وصل: بدین منظور و برای این که بتوانیم پس از طراحی مدار، کنتاکتور را برای اتصال مصرف‌کنندها به شبکه انتخاب کنیم، باید به مقادیر نامی مربوط به کنتاکتور آشنا شویم. این مقادیر برای کلیدهای غیرمناطیسی، مانند کلید اهرمی و غلتکی نیز وجود دارد.

مشخصات #پلاک‌کنتاکتور:

جریانی است که میتواند در شرایط عادی از کنتاکتهای قدرت کنتاکتورو

 در زمان نامحدود بدون قطع عبور نماید.( Ith2)

جریانی است که با اتصال یک بار در هر هفته از کنتاکتهای کنتاکتور بدون

تاثیر در کارکرد کنتاکتور عبور نماید.(Ith1)

جریانی است که با اتصال یک بار در هر هشت ساعت از

 کنتاکتهای کنتاکتور بدون تاثیر در کارکرد کنتاکتور عبور نماید. (Ith1)

جریان قابل تحمل برای کنتاکتهای اصلی. (Ie)

مقدار جریانی است که کنتاکتها متوانند در زمان اتصال کوتاه تحمل نمایند.

(Is)

مقدار ماکزیمم ولتاژی است که کنتاکتهای کنتاکتوردر شرایط کار

 عادی میتوانند تحمل نمایند.(Ue)

مقدار ماکزیمم ولتاژی است که به بوبین کنتاکتور میتوان اعمال کرد.( Uc)

طول عمر مکانیکی کنتاکتورها 10به توان هشت بار قطع و وصل میباشد

(بدون عبور جریان از کنتاکتها)در حالی که این مقدار برای کلیدهای

 معمولی 1000 بار قطع و وصل میباشد.

تفاوت کنتاکتورهای AC با کنتاکتورهای  DC

تفاوت اين دو کنتاکتور در اين است که در کنتاکتور هاي AC از يک حلقه اتصال کوتاه براي جلوگيري از لرزش حاصل از فرکانس برق استفاده مي شود. نيروي کششي يک مغناطيس الکتريکي جريان متناوب، متناسب با مجذور جريان عبوري از آن و در نتيجه متناسب با مجذور اندکسيون مغناطيسي است. چون مقدار جريان لحظه اي با توجه به رابطه i=ImaxSIN wt تغیير مي کند، نيروي کششي مغناطيسي نيز برابر با F=Fmax sin2 wt

خواهد شد و تعداد دفعاتي که اين نيرو ماکزيمم و صفر مي شود، به اندازه دو برابر فرکانس شبکه خواهد گرديد. در نتيجه، در لحظاتي که مقدار نيروي کششي بيشتر از نيروي مقاوم فنرهاي کنتاکتور باشد، هسته کنتاکتور جذب مي شود و در لحظاتي که مقدار نيروي کششي کمتر از مقدار نيروي فنر ها شود، هسته متحرک هسته نيز آزاد شده و به محل اول خود باز مي گردد. بدين ترتيب در هسته متحرک لرزش و صدا ايجاد خواهد شد اين نوسانات را مي توان به وسيله يک حلقه بسته که در سطح قطب ها جا سازي شده و حدود نصف تا 3/2 سطح هر قطب را پوشانده است از بين برد و لرزش آن را برطرف کرد. عمل اين حلقه آن است که مانند سيم پيچ ثانويه ترانسفورماتوري که در حالت اتصال کوتاه قرار گرفته است، از آن جريان القايي عبور ميکند و باعث ايجاد فوران مغناطيسي فرعي در مدار هسته مي شود. اين فوران فرعي با فوران اصلي اختلاف فاز دارد و در زماني که نيروي کششي حاصل از فوران اصي صفر باشد، نيروي کششي حاصل از فوران اصي ماکزيمم خواهد بود و در حالتي که نيروي حاصل از فوران ماکزييم باشد، اين نيرو صفر خواهد بود و چون جمع اين دو نيرو به هسته متحرک اثر مي گزارد، نيروي کششي در هر لحظه از نيروي مقاومت فنر بيشتر خواهد بود.

ولتاژ تغذيه بوبين متفاوت است و از 24 تا 380 ولت ساخته مي شود. در اکثر کشورهاي صنعتي براي حفاظت بيشتر، تغذيه بوبين کنتاکتور را زير ولتاژ حفاظت شده (65ولت)انتخاب مي کنند و يا براي تغذيه مدار فرمان ،ترانسفورماتور مجزا کننده به کار مي برند.

کنتاکتور فرمان

کنتاکتور فرمان


استفاده از این کنتاکتور در مدارهای کنترل تنوع طراحی های مختلف را به وجود می آورد.

در مورد این کنتاکتور ر میتوان گفت که یک کلید مغناطیس است که وقتی ولتاژ مورد نظر به آن اعمال میشود یک سری کنتاکت (یا کلید) باز را بسته و یک سری کنتاکت بسته را باز می کند. که با استفاده از این خاصیت مدارهای مختلفی میتوان مدارهای زیادی را طراحی کرد.

کنتاکتور خازنی

#کنتاکتور‌خازنی


در موقع اتصال يا قطع شدن خازن از شبكه جريان لحظه‎اي زيادي از كنتاكتهاي كنتاكتور عبور مي‎كند كه باعث ايجاد جرقه در كنتاكتها و آسيب ديدن آنها مي شود.

در بالاي كنتاكتور خازني كنتاكتهاي كمكي به همراه سيمهاي روكشدار فنر مانند جهت محدود كردن جريان لحظه وصل، وجود دارد. كنتاكتهاي كمكي بدين معني كه وظيفه آنها تحمل اين جريان زيادبجاي كنتاكتهاي اصلي، در لحظه وصل مي‎باشد تا اگر آسيبي به كنتاكتهاي كمكي برسد. همچنين اين كنتاكتها با همان جريان محدود شده توسط مقاومتها باعث شارژ اوليه خازن مي شوند.

اگر اين شارژ اوليه نباشد خازن مستقيماً وارد مدار مي‎شود و جريان زيادي از آن عبور مي‎كند و در واقع يك شك به خازن وارد مي‎شود كه خود باعث كاهش طول عمر قطعات از جمله خازن مي‎شود. لذا با وجود اين شارژ اوليه خازن آمادگي اوليه‎اي را جهت كار در شرايط نامي پيدا مي كند.

بديهي است تعويض كردن اين كنتاكتها آسانتر و مقرون به صرفه تراز تعويض كنتاكتور مي‎باشد. اين کنتاکتورها مخصوص اتصال خازن به شبكه مي‌‎باشند كه كنتاكتور خازني ناميده مي‌‎شوند.

توصيه مي‎شود اگر قرار است كه از کنتاکتور معمولي جهت بانك خازني استفاده كنيم،  اين كنتاكتور را يك رنج بالاتر در نظر بگيريم.

شماتیک کنتاکتور در نقشه‌خوانی
توجه: گاها طراح ممکن است از کشیدن بوبین در کنار تیغه های قدرت صرف نظر کند.

طبق استانداردهای رایج، در نقشه کشی از حرف K برای نامگذاری کنتاکتور استفاده میشود.

و گاها تیغه های کمکی نیز ترسیم میگردد. شایان ذکر است در کدینگ تیغه های کنتاکتور تیغه های نمایش داده شده با یک رقم، تیغه های قدرت و تیغه های دو رقمی تیغه های فرمان و کمکی هستند.

رنج استاندارد کنتاکتورهای قدرت عبارتند از:
9,12, 15, 18, 22, 25, 32, 40, 50, 65, 80, 95, 115, 150, 185, 225, 265, 330, 400, 500, 630, 780, 800, 1000
در فشار ضعیف

در تیغه های کمکی عدد یکان اگر 1 یا 2 باشد تیغه NC (بسته) و اگر 3 یا 4 باشد تیغه NO ‌(باز) میباشد. رقم دهگان شماره کنتاکت خواهد بود.

همچنین در کدینگ کنتاکتورهای فرمان عدد درج شده نشان دهنده تعداد تیغه های باز و بسته آن میباشد. بعنوان مثال در کنتاکتوری با کد CAM32 به ترتیب دارای سه کنتاکت باز و دو کنتاکت بسته میباشد.

شایان ذکر است انواع دیگری از کنتاکتورها در بازار موجود است همچون کنتاکتورهای دوبل و .... بدلیل ساختار مشابه از آوردن مشخصات آنها خودداری نموده و یافتن آنرا بعهده مخاطبین قرار داده ایم.

روز #مهندس بر همه آنانکه مهندس وجود خویشند مبارک باد.

‍ 💥ارستر یا برقگیر (تابلویی) چیست ؟
(بخش اول)

ارستر یا برقگیر دستگاهی است که درسیستم های قدرت بالا 1000 V برای حفاظت در برابر رعد و برق وسوئیچینگ موج مورد استفاده قرار می گیرد. سرج ارستر برای حفاظت از تجهیزات الکتریکی در برابر ولتاژ بیش از حد ناشی از عوامل خارجی نظیر (رعد و برق) و یا تغییر جریان داخلی مورد استفاده قرار می گیرد. سرج ارستر هادی موجود در وسایل الکترونیکی را به زمین متصل می کند و از این طریق جریان اضافی را به زمین منتقل می نماید و ولتاژ نرمال را به هادی انتقال می دهد.

💥اضافه جریان و ولتاژ زیاد در چه مواردی ممکن است اتفاق بیافتد؟

برخورد مستقیم صاعقه به یک سازه
برخورد صاعقه به زمین تا شعاع ۲ کیلومتری یک سازه
هنگام اصابت صاعقه به کابلهای برق ورودی به ساختمان
ضربات سوئیچینگ و اتصال کوتاه های شبکه از جانب کابل ورودی در ساختمان
آتش سوزی
تخریب بنا
از بین رفتن منابع تغذیه دستگاههای الکتریکی داخل ساختمان
سوختن تجهیزات مخابراتی و شبکه های کامپیوتری
سوختن موتورهای الکتریکی و لوازم الکترونیکی

#سرج_ارستر #ارستر

‍ 💥ارستر یا برقگیر (تابلویی) چیست ؟
(بخش دوم)

⚡️مدار برقگیر (سرج ارستر):
سرج ارستر، بسته به نوع کاربرد آن به صورت‌های مختلفی مانند: موازی بعد از کلید اصلی، قبل از کلید محافظ جان (RCD) و یا از طریق پایه بر روی ریل تابلو برق قرار می گیرند. در غیر این صورت، جریان سرج به عنوان جریان پس ماند عمل نموده و باعث قطعی مدار می‌شود. اکثر سرج ارسترهای تولید شده توسط شرکت‌های معتبر، بصورت ماژولار هستند و از دو قطعه پایه و ماژول حفاظتی تشکیل می شوند. ماژول حفاظتی به شکل “خشابی” از پایه خارج شده یا به دستگاه وارد می شود.

⚡️انواع برقگیر (سرج ارستر):
سرج ارستر کلاس B یا تایپ І
سرج ارسترکلاس c یا تایپ ІІ
سرج ارسترکلاس B+C یا تایپ ІІ + І
سرج ارسترکلاس D
سرج ارستردیتا و مخابراتی
سرج ارستر فتوولتاییک
اسپارک گپ

⭐️پارامترهای مهم برای انتخاب برق‌گیر:
ماکزیمم ولتاژ کار دائم (MCOV)
ولتاژ نامی (Ur)
جریان تخلیه نامی (۸٫۲۰ µsec)
ماکزیمم جریان ضربه قابل تحمل (۴٫۱۰ µsec)
قابلیت تحمل جذب انرژی W

⭐️عوامل مهم در آسیب دیدگی برق‌گیرها:
نفوذ رطوبت و آلودگی
اضافه ولتاژهای گذرا و موقتی
عدم انطباق شرایط بهره‌برداری با مشخصه برق‌گیر (طراحی غلط)
عوامل ناشناخته

#ارستر #سرج_ارستر