ا#ستانداردهای #ارتینگ

● #IEEE81
اصول اندازه گیری مقاومت مخصوص خاک

● #IEC60364-5-54
تجهیزات الکتریکی ولتاژ پائین سیستم ارتینگ و هادی حفاظتی

● #IEEE1050
سیستم ارتینگ تجهیزات کنترل  و ابزارآلات در سایت های تولیدی

● #IEEE80
اصول ایمنی در ارتینگ انشعابات AC (استاندارد آمریکا مربوط به طراحی و اجرای سیستم ارتینگ پستهای برق جریان متناوب)

● #نشریه110
سیستم های اتصال زمین

● #IPS-100
استاندارد مهندسی برای طراحی سیستم الکتریک

● #IEC62305 Part 1 to 4
استاندارد بین المللی مربوط به طراحی و اجرای سیستم حفاظت در برابر صاعقه

● #IEC62561 Part 1 to 7
استاندارد بین المللی مربوط به ساخت و تست اتصالات سیستم حفاظت در برابر صاعقه - صاعقه گیر

● #NFC17102 -2011
استاندارد فرانسوی مربوط به طراحی، اجرا و تست  صاعقه گیر الکترونیکی 

● #BS7430-2011
استاندارد انگلستان مربوط به سیستم ارتینگ حفاظتی تاسیسات الکتریکی

● #UL467
استاندارد آمریکا مربوط به ساخت و تست تجهیزات ارتینگ و همبندی

● #IEEE837
استاندارد آمریکا مربوط به اتصلات دائمی در سیستم ارتینک پست های برق

● #IEEE_STD_1100

IEEE Recommended Practice for Powering and Grounding Electronic Equipment

مقایسه چاه ارت و میله‌ی ارت (راد)

فیلم آموزشی انواع #سیستم‌ارت

#توالی‌سنج‌فاز یا #RSTمتر

‍ ★ توالی سنج فاز یا RST متر ★

● توالی سنج فاز و یا RST متر ابزاری است که به منظور مشخص کردن جهت فاز و همچنین گردش موتور بکار می رود. معمولا توالی سنج هاتوالی صحیح فاز را با یک صدای بوق و یا چراغی اعلام می کنند.

● توالی سنج های فاز با کاربری آسان توانایی آشکار سازی فاز را با دقت بالا در مدارات سه فاز دارا می باشند و به راحتی در محیط های سیم کشی قابل استفاده می باشند، با قراردادن 3 چنگک دستگاه بر روی هر فاز می توان تست مربوطه را انجام داد در برخی از مولتی متر های تست ولتاژ و جریان هم قابلیت عمل تست توالی فاز وجود دارد.

● توالی سنج های فازکاربردهای فراوانی در صنایع مختلف دارد و به راحتی قابل استفاده می باشند.

● در نوعی دیگر از توالی سنج های القایی با استفاده از تکنولوژی جدید اجازه تست ایمنی را بدون تماس مستقیم بین پراب و سیم را فراهم می کند و چرخش فاز را با نور چرخشی LEDها و زنگ قابل شنیدن منطقی نشان میدهد.

● دستگاه های سه فاز نظیر پمپ ها، کمپرسورها، و … بایستی فازهایشان به ترتیب درستی وصل شود تا از خرابی آنها جلوگیری شود.

● این دستگاه ها عموماً هنگامی که به اشتباه وصل شوند جریان کمتری را می کشند و می توانند به آسانی توسط یک آمپروب (گیره روی آمپر متر) برای میزان جریانی که از شبکه می کشند امتحان شوند. برای مثال آزمایش یک هوا ساز که دارای یک کمپرسور است، می توان فهمید که اگر این وسیله به صورت غلطی به برق سه فاز متصل شود، جریان بسیار کمی را خواهد کشید و بنابراین جای هر کدام از دو سیم برق را می توان برای تغییر فازها عوض کرد. به همین منظور برای تشخیص جهت فاز و همچنین گردش می توان از موتور توالی سنج فاز استفاده کرد.

‍ ‍ ✔️آموزش پیدا کردن اتصالی دربرق ساختمان

✔️فرض کنید یه خونه برقش قطع شده و ظاهرا اتصالی داره ٬ باید اول مطمئمن بشید که برق در اثر اتصالی افتاده. ببینید که فیوز فورا و بلافاصله که میدید بالا با صدای بلند قطع میشه یا نه و خیلی شل و بدون صدا و یا پس از چند ثانیه قطع میشه
اگه حالت اوله که به به احتمال نود درصد اتصالی اتفاق افتاده اما اگه حالت دومه پس به احتمال صد در صد فیوز خرابه و باید فیوز را تعویض کنید.

✔️اگر مطمئن شدید که اتصالی شده باید سعی کنید محل اتصالی را پیدا کنید برای همین اگه سیستم برق خونه قدیمیه و تابلو برق نداره و اتقاقها و روشنایی و پریزها خط بندی نشدن و همه به هم وصل هستن پیدا کردن اتصالی کمی سخت است.

✔️اولین کار اینه که تمام وسایل برقی مثل یخچال و تلویزیون و کامپیوتر و خلاصه همه وسایل برقی و حتی سه راهی ها و محافظ ها را از برق جدا کنید پس از این کار ببینید دوباره پس از وصل فیوز قطع میشه یا نه . اگه قطع نشد معلوم میشه که توی سیستم یکی از وسایل برقی یا سه راهیها مشکلی هست و در سیم کشی مشکل نبوده . حالا به نوبت و یکی یکی وسایل و سه راهی ها را وصل کنید یکی از اونها فیوز را خواهد پراند و متوجه میشید که مشکل در کجاست.

✔️اما اگه با وجود جدا کردن وسایل از برق باز هم فیوز پس از وصل کردن میپره نوبت به کلیدهای روشنایی میرسه . باید تمام کلیدهای لامپها را در حالت خاموش قرار دهید٬ حالا دوباره فیوز را وصل کنید اگه فیوز نپرید یکی یکی کلید لامپها را روشن کنید هر کدام از کلیدها که باعث پریدن فیوز شود همان کلید یا سرپیچ آن مشکل دارد و باید اقدام به درست کردنشان کنید.

✔️اگر خانه به سیستم جدید برقکاری شده بود و تابلو برق داشت سراغ تابلو بروید و تمام فیوزهای تابلو را پایین بدهید حالا فیوز کنتور را اگر پایین بود وصل کنید اگر فیوز پرید در سیم اصلی که به طرف تابلوی واحد رفته مشکل و اتصالی وجود دارد اما اگر فیوز وصل شد و نپرید دوباره سراغ تابلو بروید و اول فیوز اصلی را وصل کنید حالا یکی یکی فیوزها را وصل کنید هر فیوز که پریدو میفهمید که اتصالی مربوط بر ه کدام قسمت خانه است وبه سراغ آن قسمت بروید و همان دو مرحله که قبلا توضیح داده شد(جدا کردن تمام وسایل و خاموش قرار دادن کلیدهای روشنایی) را در آن قسمت انجام دهید تا به محل اتصالی آگاه شوید.

✔️اگر این مراحل را انجام دهید در پنجاه در صد موارد بلافاصله پس از حداکثر پنج دقیقه اتصالی را پیدا خواهید کرد و همه به استادی شما پی خواهند برد.

🔹 تقسیم بندی انکدرها

🔴 انکودرها از لحاظ ساختمان در دو نوع:
۱-خطی (Linear encoder)
۲-چرخشی (Rotary encoder)
تقسیم بندی شده اند.

1⃣انکودر خطی:
این نوع انکودر به منظور اندازه گیری حرکت خطی مورد استفاده قرار می گیردو از لحاظ ساختمانی در انواع نوری ، مغناطیسی و مقاومتی تولید می شوند. انکودر خطی مدل نوری دارای خروجی دیجیتال و انکودر خطی مدل مغناطیسی و مقاومتی دارای خروجی آنالوگ است. این انکودرها در دستگاههایی مثل دستگاه پرس برای اندازه گیری میزان حرکت طولی پیستون جک ودر غلتکها برای اندازه گیری میزان فاصله طولی بین توپی های غلتک استفاده می شوند.

2⃣انکودر دوار:
انکودر دوار یا شافت انکودر (Shaft encoder) ، در واقع یک تجهیز الکترومکانیکی است که موقعیت یا حرکت زاویه ای یک شافت یا یک محور را به یک کد آنالوگ یا دیجیتال تبدیل میکند. این نوع انکودر به طور معمول از یک با دو جفت LED فرستنده و گیرنده و یک دیسک مدرج (سیاه و سفید یا جای خالی و جای پر) استفاده می کند. دیسک مدرج مابین سنسورهای فرستنده و گیرنده قرار دارد و این مجموعه بر روی محور چرخان دستگاه قراردارد. هنگام چرخش شافت دیسک درجه بندی شده به همراه شافت می چرخد و سنسورهای گیرنده وفرستنده ثابت می مانند. درنتیجه سیگنالی که از سمت فرستنده به گیرنده ارسال می شود توسط چرخش دیسک به طور متوالی قطع و وصل می شود به این صورت ما در خروجی گیرنده یک قطار از پالسهای متوالی صفر و یک منطقی داریم. این پالسها همان کدهایی هستند که انکودر تولید میکند و برای اینکه تبدیل به موقعیت و یا تعداد دوران شافت شود به ورودی یک دیکودر داده می شود. هر چه تعداد نقاط سیاه و سفید روی دیسک بیشتر باشد تعداد این صفر و یک های منطقی در یک دوران کامل( ۳۶۰ درجه) بیشترمیشودو درنتیجه دقت اندازه گیری آن افزایش می یابد.

🔴🔴 انکدر ها از لحاظ عملکرد نیز در دو نوع:
۱-انکودر مطلق (Absolute encoder)
۲-انکودر افزایشی (Incremental encoder)
تقسیم بندی شده اند.

1⃣ انکودر افزایشی (Incremental encoder) :
اگر انکودر فقط دارای یک ردیف پالس باشد نمی تواند به درستی جهت چرخش را نشان دهد و باید دارای پالس دومی نیز باشد که به این منظور باید یک فرستنده و گیرنده نوری دیگر به مجموعه اضافه شود. بنابر این در لحظاتی که نمی توان جهت چرخش شفت را تشخیص داد(در لحظاتی هر دو پالس یک منطقی و در لحظاتی صفر منطقی هستند) نیاز به پالس سومی داریم که این پالس بر اثر یک دور چرخش کامل به وجود می آید که به آن پالس فرمان میگویند و از آن برای شمارش تعداد دوران نیز استفاده می شود.

2⃣ انکودر مطلق (Absolute encoder) :
يكی از ایرادات انكودرهاي افزايشي اين است كه شمارش پالسهاي آن در يك ميانگير يا اكسترنال كانتر (Counter External) ذخيره مي شود. اگر برق قطع شود و يا به هر حال اختلال پيدا كند شمارش گم خواهد شد زیرانقطه صفر براي دستگاه به هنگام راه اندازي مجدد كم يا تعريف نشده است اين بدان معناست كه چنانچه قدرت را از يك ماشين الكتريكي با انكودري كه داراي چرخاننده الكتريكي است بگيريم ديگر انكودر موقعيت صحيح را نخواهد دانست. براي حل اين مشكل از انكودرهاي مطلق استفاده مي شود و در اين صورت ماشين هميشه موقعيت خود را می داند. در انکودر مطلق دیسکی که دارای چندين گروه از قطعات به فرم دايره هاي متحدالمركز نقطه شروع دايره هاي متحدالمركز در مركز ديسك انكودر چرخشي است استفاده می شود. چنانچه حلقه به سمت محيط دايره برود هر يك از آنها داراي دو برابر قطعه نسبت به حلقه قبلي و داخلي تر خود خواهند داشت اولين حلقه كه داخلي ترين حلقه هاست يك قسمت شفاف و يك قسمت تيره خواهد داشت و حلقه سوم نيز از هر يك از قطعات ۴ قسمت خواهد داشت اگر انكودر داراي ۱۰ حلقه باشد آخرين حلقه يا دورترين آن از مركز داراي ۵۱۲ قطعه مي باشد چنانچه هر حلقه از انكودر مطلق داراي دو برابر قطعه از حلقه قبلي خود باشد بين شماره ها يك سيستم باينري برقرار مي شود. در اين نوع انكودر به ازاي هر حلقه روي ديسك يك منبع نور و دريافت كننده آن وجود دارد.
#انکودر #encoder

#فیوز #مینیاتوری یا همان #کلیدمینیاتوری از نظر کاربرد به تیپهای B روشنایی ، C موتوری ، D ترانسفورماتوری ، K قدرت ، Z بسیار حساس تقسیم بندی می گردد:

فیوز مینیاتوری نوع B روشنایی :

کلید مینیاتوری نوع B عموما در مصارف خانگی و روشنایی کاربرد دارند. این کلیدها در جریان اضافه بار بین 3 تا 5 برابر جریان نامی در زمان مشخص ، مدار را قطع می کنند و حساسیت مناسبی برای کاربردهای عادی خانگی دارند. این کلید به فیوز مینیاتوری تندکار نیز معروف است.

فیوز مینیاتوری نوع C موتوری :

کلید مینیاتوری نوع C بیشتر کاربرد صنعتی دارند. این کلیدها در جریان اضافه بار بین 5 تا 10 برابر جریان نامی در زمان مشخص ، مدار را قطع می کنند و زمان قطعشان از تیپ B بیشتر است. این کلید به فیوز مینیاتوری کندکار نیز معروف است.

فیوز مینیاتوری نوع D ترانسفورماتوری :

کلید مینیاتوری نوع D برای مصارف صنعتی خاص ( مانند مولد های اشعه ایکس X-Ray و یا ترانسفورماتورها ) استفاده می شوند. این کلیدها در جریان اضافه بار بین 10 تا 20 برابر جریان نامی در زمان مشخص ، مدار را قطع می کنند و زمان قطعشان از تمامی تیپها بیشتر است.

فیوز مینیاتوری نوع K قدرت :

کلید مینیاتوری نوع K برای حفاظت در مدارات قدرت ، ترانسفورماتور و موتور ها استفاده می شوند. در این نوع از کلید مینیاتوری حد جریان برای قطع در موارد اضافه بار کمتر از سایر کلیدهاست و هنگام به وجود آمدن اضافه بار مدار را سریعتر قطع می کنند ولی در موارد اتصال کوتاه منحنی قطع این نوع کلید ها بین تیپ D و C می باشد.

فیوز مینیاتوری نوع Z بسیار حساس :

این نوع از کلید مینیاتوری هنگامی که جریان عبوری از جریان نامی بیشتر شود در یک مدت زمان خاص ( که از تمامی تیپها کمتر است ) طبق منحنی قطع ، فرمان قطع را صادر می کند. حساسیت این نوع از کلیدها ، هم در مواقع اضافه بار و هم اتصال کوتاه از تمامی تیپهای دیگر بیشتر است و در صورت بروز خطا مدار را سریعتر قطع می کند. بنابر این کاربرد این نوع فیوز مینیاتوری در مدارات با حساسیت بالا می باشد.
زمان قطع این تیپها به ترتیب ( از سریعترین ) عبارت است از : Z و B و C و D

🔵 #بلک_اوت چیست؟
پدیده black_out# حالتی درشبکه قدرت برق هست که دیسپاچینگ یا مرکز کنترل شبکه برق دراثر اتفاقات ناخواسته‌ای از قبیل اتصال درخطوط انتقال یا قطع شدن یکی از خطوط اصلی یا از دست ناگهانی مقدار زیادی از منابع تولید مثل تریپ کردن همزمان چند نیروگاه یا نوسانات فرکانس شبکه به صورت غیرقابل کنترل (تمامی سعی کنترل کنندگان شبکه جلوگیری از هرگونه نوسان بار درتولید وتوزیع ونیز جلوگیری از اتفاقات غیرمترقبه وناخواسته با استفاده از مدیریت بر شبکه قدرت می‌باشد) واتفاقات مختلفی از این قبیل کنترل بخشی از شبکه یا همه شبکه را ازدست می‌دهد.

درهرصورت اگر چنین اتفاقی رخ دهد می‌توان حالت‌های متفاوتی را درنظر گرفت از جزیره‌ای شدن شبکه تا black out کامل شبکه که بدترین اتفاق ممکن برای یک شبکه قدرت می‌باشد.

🔵 محدودیت‌های بلک استارت
تمام نیروگاه‌ها برای استفاده در بلک استارت مناسب نمی‌باشند. توربینهای بادی برای این منظور بدترین هستند چرا که ممکن است در لحظهٔ راه‌اندازی بادی وجود نداشته باشد. توربینهای بادی و توربینهای آبی کوچک اغلب به ژنراتورهای آسنکرون متصل هستند که توانایی تولید انرژی الکتریکی برای برق دار شدن شبکه را ندارند. واحدهای بلک استارت همچنین باید هنگامی که به بارهای رآکتیو بزرگ خطوط انتقال متصل می‌شوند پایدار بمانند. بسیاری از کنورترهای HVDC نمی‌توانند به یک شبکه قطع شده برق رسانی کنند چرا که خود برای کموتاسیون نیاز به توان الکتریکی دارند. این امر برای ایستگاه‌های HVDC بر پایهٔ VSC صادق نیست

🔵 مراحل یک بلک استارت

مراحل یک راه‌اندازی نوعی به صورت بلک استارت به صورت زیر است:

- از یک باتری برای روشن کردن یک دیزل ژنراتور کوچک در نیروگاه آبی استفاده می‌شود.
- خروجی دیزل ژنراتور برای راه‌اندازی نیروگاه آبی بکار برده می‌شود.
- توان الکتریکی خروجی نیروگاه آبی به شبکه تزریق می‌شود.
- توان الکتریکی نیروگاه آبی برای راه‌اندازی یکی از نیروگاه‌های فسیلی بار پایه بکاربرده می‌شود.
- توان الکتریکی تولید شده توسط نیروگاه فسیلی برای راه‌اندازی دیگر نیروگاه‌های متصل به شبکه استفاده می‌شود.

🔴 تا کنون متوجه شده اید که برای راه اندازی یک واحد به برق نیاز داریم!، در حالت عادی این برق از سایر واحد ها گرفته می شود و یا در بدترین حالت از شبکه ولتاژ فشار قوی وارد ترانس شده و سطح ولتاژ کاهش یافته و جهت راه اندازی واحد استفاده می کنیم، اما گاهی حالتی پیش می آید که برق شبکه بصورت کامل قطع می باشد (Black Out) در این حالت دیزل هایی با قدرت 6.6 کیلوولت وارد عمل می شوند.

به زبان ساده بلک اوت حالتی است که برق قسمتی زیادی از کشور یا کل کشور به صورت کامل قطع می‌شود.
در دوران معاصر ایران در دو تاریخ سیاه شاهد بلک اوت در شبکه برق سراسری بودیم تاریخ 30/02/1380 ساعت 12 ظهر و تاریخ 12/01/1382 ساعت 21:20 این دو تاریخ در کشور دوران سیاه برقی ما می‌باشد که قسمت‌های بسیار زیادی از کشور بی برق گردید و یا نظیر ترکیه که در 11/01/1394 به طور کامل برق خود را از دست داد، این اتفاقات در کشور‌های اروپایی و آمریکایی نیز رخ داده است.
خاموشی ۲۰۰۳ (Northeast blackout of 2003) یک قطع برق سراسری در ایالت‌های غرب میانه آمریکا و شمال شرقی آمریکا و همچنین انتاریو کانادا بود که در ساعت '۱۶:۱۰ روز پنج شنبه ۱۳ اوت ۲۰۰۳ به وقوع پیوست.
برق برخی مناطق تا ساعت ۱۱ شب وصل شد، ولی برخی دیگر دو روز برق نداشتند. در مناطق دورتر این خاموشی حتی تا یک هفته طول کشید. در آن زمان، این بزرگترین خاموشی پس از خاموشی ۱۹۹۹ برزیل بود.
دلیل اصلی این قطعی سراسری، اشکال نرم‌افزاری در سیستم هشدار اتاق کنترل فرست انرژی بود.

دسترسی سریع به #عناوین اصلی:

* نویسه ی آغازین
https://t.me/easyelectrical/3

* مبحث #الکتروموتور
https://t.me/easyelectrical/7

* کلاسهای حرارتی
https://t.me/easyelectrical/44

* درجه حفاظت
https://t.me/easyelectrical/46

* فیوز #مینیاتوری
https://t.me/easyelectrical/47

* #کنتاکتور
https://t.me/easyelectrical/62

*سرج #ارستر
https://t.me/easyelectrical/97

#اسب‌بخار
https://t.me/easyelectrical/99

#کلیدمحافظ‌جان
https://t.me/easyelectrical/122

*تاثیر دو فاز شدن موتور (فیلم آموزشی انگلیسی)
https://t.me/easyelectrical/131

*مبحث سیستم حفاظت زمین #ارتینگ
https://t.me/easyelectrical/141

*#توالی‌سنج فاز (RST Meter)
https://t.me/easyelectrical/177

*پیدا کردن اتصالی در برق خانگی (تک فاز)
https://t.me/easyelectrical/180

*دسته بندی #انکودرها
https://t.me/easyelectrical/185

*#بلک‌اوت
https://t.me/easyelectrical/189

#کلیدهای‌اتوماتیک فشار ضعیف :

بمنظور حفاظت تأسیسات روشنائی، برق صنعتی، سیم و کابل و ماشین آلات در برابر اضافه بار و جریان اتصال کوتاه از فیوز، کلید- فیوز و کلیدهای اتوماتیک استفاده می گردد. لیکن به لحاظ اینکه اولا فیوزها همیشه نمی توانند عمل حفاظت موضعی و سلکتیو را در انواع مختلف شبکه ها بطور کامل و بدون خطا انجام دهند و در ثانی بعلت اینکه در شبکه سه فاز در موقع ازدیاد جریان اغلب قطع سه فاز بطور همزمان لازم و ضروری است لذا نمی توان همیشه از فیوز و کلید- فیوز استفاده کرد. در ضمن در بعضی از شبکه های توزیع می بایست به محض برگشت جریان (ولتاژ) یا افت بیش از حد مجاز ولتاژ، مدار بطور خودکار قطع و آلارمهای لازم ایجاد گردد. همچنین در بعضی موارد ورود اتوماتیک یا دستی دیزل ژنراتور یا ترانسفورماتور در شبکه توزیع جهت تداوم کار شبکه یا انجام تعمیرات دوره ای شبکه اجتناب ناپذیر می باشد. در چنین حالاتی فقط از کلید اتوماتیک می توان استفاده کرد.

کلیدهای اتوماتیک علاوه بر موارد فوق نسبت به فیوزها و کلید- فیوزها دارای مزایای زیر می باشند:

• کلید خودکار پس از قطع مدار در اثر جریان زیاد و یا هر عامل دیگری بلافاصله مجددا آماده بهره برداری می باشد.

• با کمک کنتاکتهای فرعی که در آن تعبیه شده می توان وضعیت کلید را در هر حالت (قطع، وصل یا وقوع خطا) توسط سیگنال تعیین و در اطاق فرمان منعکس کرد.

• ساختمان این کلیدها بگونه ای است که اگر کلید را بر روی یک مدار اتصال کوتاه شده ببندیم، در ضمن عمل بسته شدن، رله اضافه جریان کلید به سرعت وارد عمل شده و مدار را قطع می کند.
از انواع کليدهای فشار ضعيف می توان به کلیدهای زیراشاره کرد:
کلیدهای اتوماتیک #کمپکت Moulded Case Circuit Breaker: #MCCB
#کلیداتوماتیک‌هوایی Air Circuit Breaker: #ACB
کلیدهای #مینیاتوری Miniature Circuit Breaker: #MCB
کلیدهای حافظ موتور Motor Protection Circuit Breaker: #MPCB
کلیدهای #محافظ‌جان Residual Current Circuit Breaker: #RCCB

#کلید‌اتوماتیک و #کلیدغیراتوماتیک: ابتدا لازم است بدانیم کلیدهای اتوماتیک با کلیدهای غیر اتوماتیک چه فرقی دارند،کلیدهای اتوماتیک به کلیدهایی گفته می شود که دارای رله هستند و هر کدام برای کاربردهای مخصوصی مورد استفاده قرار می گیرد بطور مثال کلیدهای اتوماتیک هوایی دارای رله های بسیار هوشمندی از نوع رله های الکترونیکی هستند،اما کلیدهای غیر اتوماتیک کلیدهایی هستند که صرفا”برای قطع و وصل مورد استفاده قرار میگیرد و فاقد رله می باشند بطور مثال کنتاکتور یک تجهیز غیر اتوماتیک است که برای قطع و وصل های گوناگون با کاربردهای مختلف یک مشخصه ای دارد مثلا”کنتاکتور AC3 برای بارهای القایی است.

بیشترین توصیه ای که روی کلیدهای فشار ضعیف انجام می دهند روی current limiting است، هر چه این خاصیت بیشتر شود کلید گرانتر می شود.این خاصیت مستقیما”به زمان قطع کلید بستگی دارد.
*معمولأ در کاتالوگ کليدهای فشار ضعيف دو مشخصه فنی به نامهای ICU و ICS مشخص شده اند که دانستن مفهوم آنها در انتخاب کليد مهم است.
ICU : جريان اتصال کوتاهی که کليد تنها يکبار بدون آنکه آسيبی ببيند قادر به قطع آن می باشد و برای دفعات بعدی نياز به تعمير و سرويس و يا تعويض دارد.
ICS : جريان اتصال کوتاهی که کليد به دفعات قادر به قطع آن می باشد بدون اينکه آسيبی ببيند و يا نياز به تعمير و يا تعويض پيدا کند.
بحث اتصال کوتاه در استاندارد IEC60974-2 دارای دو Category میباشد:
Category 1 :در این نوع، کلیدها بدون رنج اتصال کوتاه هستند و به ازای اتصال کوتاه، لازم است مورد بازبینی قرار گیرند.
Category2:در این نوع، کلیدها یک مدت زمان کوتاه برای تحمل جریان اتصال کوتاه دارند و این قضیه به Current Limiting وسیله بستگی دارد.
در نوع دوم حفاظت و سلامت تجهیزات بهتر از نوع اول است.

کليدهای اتوماتيک #کمپکت
نرم این کلیدها از A160 تا 1600A است اما اين کليدها حداکثر تا 3200A نیز ساخته می شوند. فريم اين کليدها با افزايش جريان نامی آنها بزرگ می شود. بطور مثال کليدهای کمپکت ساخت شرکتABB،تیپ I somax آن از 125A تا 3200A ساخته می شود.

#کليدهوايي
اين کليدها از انواع ديگری از کليدهای اتوماتيک فشار ضعيف هستند که در آمپراژ بالا مورد استفاده قرارمی گيرند. حد بالای جريان اين کليدها تا 6300A می باشد. نرم این کلیدها از630A تا 16300A است. کاربرد اين کليدها عمدتأ در ورودی تابلوها می باشد که هم جريان بالايي دارد و هم برای برقراری Selectivity کامل بين کليدهای ورودی و کليدهای خروجی که معمولأ از نوع کمپکت می باشند، بکار برده می شود. کليدهای هوايي دارای رله هايي که در داخل خود کليد جاسازی شده اند(Built-in) می باشد. ويژگی اين رله ها خاصيت تاخيری يا Time Delay آنهاست که عنصر اصلی در تامين Selectivity از طريق صدور فرمان قطع با تاخير می باشند. (Selectivity همان پديده تقدم قطع در خروجيها نسبت به ورودی هاست. به اين معنی که اگر خطايي در يک فيدر خروجی رخ داد، ابتدا کليد خروجی قطع شود و تنها در صورت تداوم خطا روی مدار و عمل نکردن کليد خروجی، کليد ورودی با تاخير کل تابلو را بی برق می کند. اهميت اين موضوع در اين است که در صورت وقوع خطا در يکی از خروجيها کل تابلو بی برق نشود.
يادآوری : استفاده از کليدهای کمپکت در هر دو مدار خروجی و ورودی در تابلو حتی اگر کليد ورودی دو سايز بالاتر از بالاترين سايز کليد در خروجيها انتخاب شود، تنها در محدوده کوچکی از جريان اتصال کوتاه، Selectivity را تامين می کند و به هر حال Selectivity کامل بدست نمی آید.

کليدهای #مينياتوری
از انواع کليدهای فشار ضعيف که معمولأ در جريانهای پايين و در تابلوهای روشنايي وتابلوهای توزيع با توان کم و يا جهت حفاظت مدارات کنترل و فرمان تجهيزات و تاسيسات برقی مورد استفاده قرار می گيرد. جريان قطع اتصال کوتاه اين کليدها معمولأ چندان بالا نيست.حداکثر جریان مورد استفاده با کلید مینیاتوری 100A است و همینطور جریان قطع اتصال کوتاه این کلیدها بصورت نرم 10KA و حداکثر 25KA است.این کلیدها دارای دو نوع کاربرد صنعتیIEC60947 و کاربرد مسکونی IEC60898 هستند.

کليدهای #حافظ‌موتور
همانگونه که از اسم این کلیدها معلوم است این کلیدها برای حفاظت موتورها بسیار کاربرد دارند.این کلیدها معمولا” تا 100A ساخته می شوند و برای موتورهای تا 55KW مناسب هستند.
کليدهای #حافظ‌جان
یکی از عوامل اصلی در بروز خسارات مالی ، صدمات و تلفات جانی به ویژه در منازل مسکونی ، مراکز اداری ، تجاری و مجتمع های صنعتی عدم رعایت مسائل ایمنی در استفاده از انرژی برق می باشد . بمنظور حفاظت از جان افراد در مقابل خطر برق گرفتگی و جلوگیری از خطرات جریان نشتی از کلیدهای حفاظت از خطر برق گرفتگی ( محافظ جان ) استفاده می شود . این کلیدها که براساس حساسیت خود به دو نوع خانگی و صنعتی تقسیم می شوند ، علاوه بر حفاظت افراد در مقابل تماس مستقیم و یا غیر مستقیم برق ، با جلوگیری از نشتی جریان در حفاظت دستگاه ها و تجهیزات صنعتی نیز موثر می باشند . براین اساس در صورتی که حساسیت کلیدها تا 30 میلی آمپر باشد این کلید به عنوان حفاظت از جان و در صورتی که حساسیت آن بیشتر از 30 میلی آمپر باشد به عنوان حفاظت از تجهیزات صنعتی بکار می رود .
اساس کار کلیدهای حفاظت از خطر برق گرفتگی ، مقایسه جریان ورودی با جریان خروجی کلید می باشد به طوری که اگر جریان نشتی در مداری که کلید در آن واقع شده است بیشتر از حساسیت کلید باشد کلید عمل کرده و جریان ورودی و در نتیجه مدار را قطع می نماید . از مزایای دیگر استفاده از کلیدهای حفاظت از خطر برق گرفتگی جلوگیری از بروز آتش سوزی در اثر وجود جریان نشتی می باشد . باتوجه به اینکه یک جریان نیم آمپری می تواند باعث بروز آتش سوزی شود ، کلید حفاظت از خط برق گرفتگی با تشخیص جریان نشتی و قطع جریان ورودی ، مانع از بروز آتش سوزی می شود . همچنین از آنجا که در صورت وجود جریان نشتی در بدنه وسائل برقی ، این جریان به مرور زمان زیاد می شود و احتمال سوختن وسایل برقی را به وجود می آورد لذا استفاده از کلیدهای حفاظت از خطر برق گرفتگی ضروری بوده و با توجه به کاهش میزان هدر رفتن انرژی الکتریکی و برق مصرفی صرفه جوئی اقتصادی و حفظ ثروتهای ملی را نیز در بر خواهد داشت.

مشخصات کلیدهای حفاظت از خطر برق گرفتگی ( جریان نشتی ) :
• دمای کاری کلیدها جهت قطع جریان نشتی متناوب از 25- تا 40- درجه سیلسیوس و با قدرت اتصال کوتاه 6 تا 25 کیلو آمپر می باشد .
• جهت حفاظت کـلـیـدهـا و مـدار مصرفی در مـقـابـل اتصال کوتاه و اضافه بار بایستی فیوز پشتیبان (Back-Up Fuse) با توجه به جریان نامی کلید و مشخصات ارائه شده در کاتالوگ نصب گردد .
• کلیدها با جریان نامی 125-16 آمپر تولید می شوند .
• کلیدها جهت استفاده مشترکین تکفاز ( خـانـگی ) بـه صورت دو پـل ( فـاز + نـول ) و مشترکین سه فـاز ( صنعتی ) به صورت چهار پل ، که می تواند همراه با نول و یا بدون نول ( در سیستم های سه سیمه ) بکار رود .
• میزان جریان قطع خودکار کلیدها ( حساسیت ) از 10 میلی آمپر تا .51 آمپر ، و مدت زمان قطع حداکثر 200 میلی ثانیه است .
• باتوجه به موقعیت نصب ، سیم های ورودی و خروجی می توانند از بالا و یا پائین به کلید متصل شوند که این امر در کارکرد کلید اثری نخواهد داشت .
• درجه حفاظت کلیدها برای جلوگیری از ورود اجسام خارجی برابر با IP 40 می باشد.
• کلیه عملیات نصب و رفع نقص بایستی توسط فرد متخصص انجام شود .

• ترمینال های ورودی و خروجی کلیدها باتوجه به آمپر کلید برای بالاترین قطر کابل یا سیم در نظر گرفته شده و از این نظر مشکلی وجود نخواهد داشت .

مزایای کلید های #کمپکت در مقایسه با لوازم حفاظتی دیگر:

1- قدرت قطع بالا (25KA – 100KA)
2- مورد استفاده جهت مدارات جریان بالا (تا 1600 آمپر)
3- مقاومت در برابر بارهای لحظه ای، بدون قطعی
4- وجود رنج های گسترده
5- تنظیمات دقیق در مورد هریک از پارامتر های الکتریکی
6- قابلیت فرمان پذیری و کنترل

لوازم جانبی کلید های #کمپکت

– از کنتاکت های باز و بسته (NO – NC)، که در داخل این کلید ها جاسازی می شوند، می توان برای مدارات فرمان استفاده کرد.

– دارای #کنتاکت تریپ (trip) می باشد. به این معنی که وقتی کلید، بدلیل عبور جریان اضافه (over load)، تریپ می دهد، این کنتاکت عمل می کند، ولی اگر کلید را بصورت دستی قطع کنیم، این کنتاکت عمل نمی کند. مثلا می توان برای آلارم استفاده کرد تا کاربر متوجه شود که کلید، بصورت دستی قطع شده یا اضافه بار داشته است.

– کلید کمپکت #موتوردار نیز وجود دارد تا بتوان از طریق مدار فرمان، آن را وصل کرد.

– بویین #آندرولتاژ (با قطع مدار فرمان این بوبین، کلید نیز قطع می شود) که برای ایمنی بیشتر در مدارات فرمان استفاده می شود.

– رله #شانت نیز هم برای وصل و هم برای قطع مورد استفاده قرار می گیرد که باید بطور جداگانه در کلید جاسازی شود.

در بخش کلید های #هوایی، توضیحات کامل تری در مورد لوازم جانبی و طریقه ی نصب آن ها خواهیم داد، زیرا اساس کار آنها مشترک می باشد.

رنج های موجود و استاندارد کلید های کمپکت، معمولا بصورت زیر است:

25-32-40-50-63-80-100-125-160-200-250-400-630-800-1000-1250-1600A