روز #مهندس بر همه آنانکه مهندس وجود خویشند مبارک باد.

‍ 💥ارستر یا برقگیر (تابلویی) چیست ؟
(بخش اول)

ارستر یا برقگیر دستگاهی است که درسیستم های قدرت بالا 1000 V برای حفاظت در برابر رعد و برق وسوئیچینگ موج مورد استفاده قرار می گیرد. سرج ارستر برای حفاظت از تجهیزات الکتریکی در برابر ولتاژ بیش از حد ناشی از عوامل خارجی نظیر (رعد و برق) و یا تغییر جریان داخلی مورد استفاده قرار می گیرد. سرج ارستر هادی موجود در وسایل الکترونیکی را به زمین متصل می کند و از این طریق جریان اضافی را به زمین منتقل می نماید و ولتاژ نرمال را به هادی انتقال می دهد.

💥اضافه جریان و ولتاژ زیاد در چه مواردی ممکن است اتفاق بیافتد؟

برخورد مستقیم صاعقه به یک سازه
برخورد صاعقه به زمین تا شعاع ۲ کیلومتری یک سازه
هنگام اصابت صاعقه به کابلهای برق ورودی به ساختمان
ضربات سوئیچینگ و اتصال کوتاه های شبکه از جانب کابل ورودی در ساختمان
آتش سوزی
تخریب بنا
از بین رفتن منابع تغذیه دستگاههای الکتریکی داخل ساختمان
سوختن تجهیزات مخابراتی و شبکه های کامپیوتری
سوختن موتورهای الکتریکی و لوازم الکترونیکی

#سرج_ارستر #ارستر

‍ 💥ارستر یا برقگیر (تابلویی) چیست ؟
(بخش دوم)

⚡️مدار برقگیر (سرج ارستر):
سرج ارستر، بسته به نوع کاربرد آن به صورت‌های مختلفی مانند: موازی بعد از کلید اصلی، قبل از کلید محافظ جان (RCD) و یا از طریق پایه بر روی ریل تابلو برق قرار می گیرند. در غیر این صورت، جریان سرج به عنوان جریان پس ماند عمل نموده و باعث قطعی مدار می‌شود. اکثر سرج ارسترهای تولید شده توسط شرکت‌های معتبر، بصورت ماژولار هستند و از دو قطعه پایه و ماژول حفاظتی تشکیل می شوند. ماژول حفاظتی به شکل “خشابی” از پایه خارج شده یا به دستگاه وارد می شود.

⚡️انواع برقگیر (سرج ارستر):
سرج ارستر کلاس B یا تایپ І
سرج ارسترکلاس c یا تایپ ІІ
سرج ارسترکلاس B+C یا تایپ ІІ + І
سرج ارسترکلاس D
سرج ارستردیتا و مخابراتی
سرج ارستر فتوولتاییک
اسپارک گپ

⭐️پارامترهای مهم برای انتخاب برق‌گیر:
ماکزیمم ولتاژ کار دائم (MCOV)
ولتاژ نامی (Ur)
جریان تخلیه نامی (۸٫۲۰ µsec)
ماکزیمم جریان ضربه قابل تحمل (۴٫۱۰ µsec)
قابلیت تحمل جذب انرژی W

⭐️عوامل مهم در آسیب دیدگی برق‌گیرها:
نفوذ رطوبت و آلودگی
اضافه ولتاژهای گذرا و موقتی
عدم انطباق شرایط بهره‌برداری با مشخصه برق‌گیر (طراحی غلط)
عوامل ناشناخته

#ارستر #سرج_ارستر

#اسب‌بخار‌ چیست؟
ممکن است شما هم با شنیدن واژه اسب بخار کنجکاو شده باشید بدانید اسب بخار چیست؟ و این واژه از کجا آمده است؟ چرا اسب؟ چرا بخار؟ امروزه واژه اسب بخار به یک واژه متداول برای اندازه گیری توان موتور های الکتریکی و انواع موتور های سوختی تبدیل شده است. اسب بخار یا Horse Power که به صورت مخفف با HP نمایش داده می شود را می توانید بر روی پلاک یا Name Plate انواع موتور ها از موتور کولر آبی و موتور های سه فاز گرفته تا موتور پراید و نیسان آبی مشاهده کنید. همه موتور ها یک پلاک مشخصات دارن که روی اون توان موتور با HP نمایش داده شده است.

#اسب‌بخار از کجا آمده است؟

در سال ۱۷۸۱ زمانی که جیمز وات موتور بخار خود را اختراع کرده بود برای اینکه بتواند به مردم اثبات کند اختراعش چقدر کارآمد است نمی توانست از واحد های توان رایج در فیزیک استفاده کند. در آن زمان مردم شناختی از موتور های بخار نداشتند و اسب های کاری رایج ترین و پر قدرت ترین وسیله برای انجام کارهای سخت در اسکاتلند بود. مردم از این اسب ها برای کار های مختلف از جمله حمل بار، جابجایی مسافر و کار های مزرعه و معدن استفاده می کردند. جیمز وات مخترع خوش فکر اسکاتلندی تصمیم عجیبی برای معرفی اختراع خودش گرفت. او تصمیم گرفت موتور بخاری که ساخته بود با اسب های پر قدرت رایج در آن زمان اندازه گیری کند. بنابراین آزمایشی را طراحی کرد و در آن آزمایش بار های ۲۲۰ پوندی از معدن زغال سنگ را به یک اسب می بستند و اسب باید آن بار را بالا می کشید. جیمز وات این آزمایش را بارها انجام داد. به صورت میانگین اسب ها در طول یک دقیقه می توانستند بار ۲۲۰ پوندی را به میزان ۱۰۰ فوت ( ۳۰ متر ) بالا بکشند.

بنابراین کار انجام شده توسط اسب های معدن ۲۲۰۰۰ پوند – فوت بود. جیمز وات این را در نظر گرفت که اسب های عادی ۵۰٪ قوی تر از اسب های معدن هستند. بنابراین به عدد ۳۳۰۰۰ پوند-فوت رسید. البته بعدا ثابت شد که توان اسب های عادی فقط کمی از اسب هایی که در معدن به کار گرفته می شدند بیشتر است و در حدود ۲۴۰۰۰ پوند-فوت است.

بنابراین جیمز وات توان هر اسب را ۳۳۰۰۰ پوند-فوت بر دقیقه محاسبه کرد و این مقدار توان را به عنوان یک قدرت یک اسب یا Horse Power در نظر گرفت که با نماد HP نمایش داده می شد. به این شکل جیمز وات می توانست موتور های بخار بهبود یافته خود را به مردم نشان دهد و آنها را متقاعد کند که هر یک از این موتور ها چندین برابر یک اسب قدرت دارد. این واحد در گذر زمان به یک واحد متداول برای اندازه گیری توان موتور ها تبدیل شد و هنوز هم توان موتور ها را با HP یا اسب بخار نمایش می دهند. در بین فعالان صنعت در ایران به HP اسب نیز گفته می شود. به عنوان مثال توان موتور پراید حداکثر ۶۳ اسب است و قدرت موتور زانتیا ۱۳۵ اسب است.

#اسب‌بخار یا HPبه چه معناست؟

HP یا Horse Power که در فارسی به اسب بخار ترجمه شده است واحد اندازه گیری توان است که اغلب برای اندازه گیری توان موتور های الکتریکی به کار برده می شود. هر اسب بخار برابر ۳۳۰۰۰ پوند-فوت بر دقیقه است. همانطور که می دانید واحد توان در سیستم متریک SI وات (W) است که برابر ۱ نیوتون متر بر ثانیه است. با تیدیل واحد ها به نتایج زیر خواهیم رسید. ۳۳۰ پوند در سیستم SI برابر ۱۴۶۰ نیوتون است ۱۰۰ فوت برابر ۳۰٫۴۸ متر است و هر دقیقه برابر ۶۰ ثانیه است. بنابراین ۱ اسب بخار برابر ۱۴۶۰*۳۰٫۴۸ تقسیم بر ۶۰ است. با انجام ضرب و تقسیم های لازم به دست می آید هر اسب بخار برابر ۷۴۵٫۷۴۴ وات است.

یکی از دوستان و اعضای محترم کانال درخواست داده بودند که درباره موارد زیر توضیحاتی داده شود.
1- تفاوت کنتاکتورهای روشنایی و قدرت.
2- نحوه تشخیص فیوز مینیاتوری روشنایی و قدرت.
در ادامه به این دو سوال پاسخ داده خواهد شد.
همچنین یادآور میشود جهت ارسال مطالب و پرسشهای خود با آیدی @bam4ir مسائل خود را مطرح نمایید.

1. در خصوص سوال اول طبق پست Reply شده این پاسخ، کنتاکتورهای AC1 بدلیل خطی بودن بار و مناسب بودن برای بارهای اهمی کاربرد روشنایی دارند. در باز برق ایران این مدل کنتاکتور کمیاب است و غالبا تفاوتی برای کنتاکتورهای موتوری و اهمی قائل نمیشوند. لذا اکثریت از کنتاکتورهای موتوری که تیپ AC3 هستند استفاده میشود.

یادآوری: مبحث کنتاکتورها بطور کامل در چند پست توضیح داده شده اند که برای رجوع به پست نخستین این مبحث میتوانید از لینک زیر استفاده نمایید:
https://t.me/easyelectrical/62

یادآوری

جهت تشخیص تیپ کنتاکتور بر روی بدنه آن مشخصاک حک شده است که در آن قسمت تیپ کنتاکتور، جریان مجاز، ولتاژ بوبین و وضعیت تیغه های کمکی درج گردیده است. همچنین با جستجوی کد محصول در کاتالوگ سازنده اطلاعات جامعی در اختیارتان قرار میگیرد.

2. در پاسخ به پرسش دوم طبق پست Reply شده در این مطلب، کلاس B جهت روشنایی و کلاس C جهت بارهای سلفی مورد استفاده قرار خواهند گرفت. شایان ذکر است عموما بر روی فیوزهای مینیاتوری کلاس و جریان به ترتیب پشت هم بر روی آن درج میگردد. بعنوان مثال B16 یعنی فیوز 16 آمپر روشنایی و C63 فیوز 63 آمپر سلفی.

یادآوری: مبحث فیوزهای مینیاتوری بطور کامل در چند پست توضیح داده شده‌است. برای دسترسی به نخستین پست این مبحث میتوانید از لینک زیر استفاده نمایید.

https://t.me/easyelectrical/47

یادآوری: کاربردهای فیوزهای مینیاتوری و انواع آن

در حقیقت تفاوت اصلی فیوزهای مینیاتوری مربوط به میزان تحمل جریان هر نوع میباشد. تصویر فوق منحنی و بازه عملکرد سه گونه متفاوت از این فیوزها را نشان میدهد