دکتردات | DrDAT
3.96K subscribers
2 photos
42 links
نزدیک به علم

دکتردات | @drdat
Download Telegram
Channel created
زیادی ذوق نکن!!

احتمالا تجربه کردین یه روزایی که خیلی پرشور و هیجان کار کردین، ورزش کردین، خونه رو مرتب کردین و کلا هر وظیفه ای که داشتید رو تیک زدید و شب که شد مدال افتخار رو هم انداختید گردنتون.

عجب روزی بود، چقدر خوب بود به همه کارام رسیدیم، چقدر پر انرژی n ساعت تونستم درس بخونم، کار کنم، بــــــــدون خستگی. من خیلی خفنم و...!!

فـــــردا میشه! دقیقا فردای همون روزی که تو خیلی آدم خفنی بودی در عین ناباوری نه تنها دیگه خفن نیستی بلکه ساه ترین وظایف و کارهایی که داشتی هم انجام ندادی!!

یک پنچــــر به معنای واقعی!!

چی شد پس؟! من که خیلی خفن بودم دیروز، من که شب مدال آهنین انداختم گردن خودم. امروز چرا حتی نمی تونم از رختخواب جدا بشم؟؟


dopamine crash

زیادی ذوق نکن!


قهرمان های المپیک بعد از قهرمانی و انداختن مدال طلا تو گردنشون میرن زیر نظر سایکولوژیست ها تا از لحاظ ذهنی آماده بمونن!

یعنی چی؟ قهرمان شده دیگه، باید خوشحال باشه!

این قهرمان اگر زیادی تو خوشحالی قهرمانی المپیک بمونه نه تنها دیگه هیچ وقت نمی تونه قهرمانی رو تکرار کنه بلکه حتی زندگی عادی و نرمال رو هم نمی تونه ادامه بده!!

بعد از کسب موفقیت های کوچیک و بزرگ بسته به میزان رضایت ما از خودمون ذهنمون در قله ی دوپامین می ایسته، یک خرسندی و شعف کامل!

دوپامین نمی تونه خیلی بالا بمونه و این قله ای که زده رو با همون سرعت میاد پایین، این پایین اومدن سریع و عمیق همون dopamine crash هستش.

وقتی dopamine crash اتفاق میوفته، دوپامین به کف میچسبه و ما عملا برای انجام روزمرگی هم دچار مشکل میشیم! اینقدر بی انگیزه و شل میشیم که ترجیح میدیم هــــــیچکاری انجام ندیم.

#نوروسایکولوژی همونطور که گفتیم داره میگرده و این نقاط تاریک رو برای ما پیدا می کنه.

راهکار چیه؟ زیاد ذوق نکن!

برای هیچی حتی بزرگترین دستاوردها خیلی خرسند و ذوق زده نباش!
کنترل نوروترنسمیترها تا قبل از زدن پیک بالا و پایین دست ماست، وقتی به بالاترین و پایین ترین حد خودش میرسه برای اینکه به حالت عادی برگرده خیلی باید هزینه بدیم.

به کانال جدید دکتردات خوش اومدید.
از اینجا به بعد زندگی یه جور دیگه معنی میده.

کانال رو پین کنید در صدر تلگرامتون!

@Drdat
92👍28🙏5👏3🦄1
ارتباط بین مواد غذایی و افسردگی!

آیا غذایی که میخوریم با حال روحی ما ارتباط داره؟

سالیان سال هست که پژوهشگران خیلی جدی دارن روی این موضوع کار می کنن که آیا ممکنه ما یه چیزایی بخوریم و حال روحی مون خراب بشه یا برعکس؟!

برای پاسخ به این سوال مهم یک مطالعه بزرگ طراحی شد و ۲۰ هزار نفر هم در این مطالعه شرکت کردند. در این مطالعه اومدن اثر پتاسیم، سدیم، منیزیم، کلسیم و روی رو بر حال روحی و تظاهرات افسردگی بررسی کردند. دو کشور آمریکا و کره جنوبی به عنوان محل انجام این مطالعه انتخاب شدند.

نتایج بعد از بررسی مهم بود:

در هر دو کشور افرادی که حال روحی بهتری داشتند در رژیم غذایی خودشون پتاسیم بیشتری مصرف می کردند.
در آمریکا آدمای سرحال علاوه بر مصرف پتاسیم در مصرف روی هم حرف واسه گفتن داشتن.

پس یعنی پتاسیم باعث میشه فرد افسردگی نگیره؟

خیر، از اونور نگاه کن

اونی که افسردگی نداره پتاسیم بیشتری گرفته!

همین نتیجه گیری های مطالعات اگر درست نباشه میتونه چرندیات رو خیلی سریع اپیدمی کنه، پس مهمه که بدونید یک مقاله معتبر دقیقا چه نتیجه ای گرفته.

میدونید چه میوه هایی پتاسیم دارن؟!

@Drdat
59👍28🙏8👏7👎1
سلامت افراد حساس در خطر است!

تو دیگه خیلی حساسی!

احتمالا این جمله رو بارها و بارها شنیدیم! حتی زمانی که خودمون فکر می کنیم یه کار کاملا منطقی و معمولی انجام دادیم!

تعریف علمی حساسیت

حساسیت یعنی واکنش بیش از حد، مثلا اگر بادام زمینی بخورید و پوستتون قرمز بشه سیستم ایمنی شما بر علیه آنتی ژن های موجود در بادام زمینی بی جهت واکنش بیش از حد داده که به صورت تورم و التهاب پوستی خودش رو نشون میده.

این حساسیت میتونه رفتاری هم باشه، هر جایی که نسبت به یک اتفاق واکنش بیشتر از حد بدیم یعنی حساسیت ایجاد شده. حساسیت های رفتاری هم به شیوه های مختلف خودشون رو بروز میدن و یکی از مهم ترین راه های بروز حساسیت های رفتاری رو مقاله بالا شرح داده:


افسردگی، ســــــرخوردگی، کاهش کیفیت روزمره!

این مطالعه ثابت کرد افرادیکه حساسیت های رفتاری بالایی دارند با احتمال بیشتری نسبت به سایرین دچار افسردگی میشن!

مقاله میگه همانطور که ما برای واکنش های شدید سیستم ایمنی درمان تعریف می کنیم، حساسیت های رفتاری رو هم باید یک نقص به حساب بیاریم و دنبال راه حل برای درمان باشیم.

قدم اول: حساسیت های رفتاری خودمون رو‌ عادی سازی نکنیم!

@Drdat
👌57👍2620🙏6😢3
چجوری ادامه بدم؟!

امروز خوبم، فردا هم تقریبا بد نیستم، اصلا تا یک هفته اول میرم جلو ولی کم کم میام پایین..!

یادتون هست مثال فرد مصرف کننده مواد مخدر رو زدم براتون؟

فرد مصرف کننده از امروز تصمیم میگیره (اراده) دیگه مواد مصرف نکنه (اقدام)، چون خسته شده از مصرف مواد و میخواد آزاد مثل همه آدم ها باشه (هدف). نتیجه؟

بعد از یک ماه عدم مصرف دوباره شروع می کنه و برمیگرده به روال قبل!

تمام فاکتورهایی که نیازه هم وجود داشت، اراده، اقدام و هدف؛ اما این وسط مهم ترین و اصلی ترین اهرمی که باعث میشه هیچ اقدامی وسط راه رها نشه وجود نداشت.

معــــــــــــــــنا!

برای رسیدن به معنا ما باید در قدم اول یک اصل رو قبول کنیم:

ما همیشه به اراده می بازیم! شما هیچ موجود زنده ای رو پیدا نخواهید کرد که صرفا با تکیه بر اراده بتونه ادامه بده.

پس این یعنی موفق ها بی اراده بودند؟

معنا چیه؟

معنا یعنی من توجیه باشم اگر قراره مواد مخدر مصرف نکنم این من نیستم که مواد رو ترک می کنم بلکه این مواده که من رو داره ترک می کنه!
معنا یعنی اینکه اگر من نیاز دارم خودم رو ارتقا بدم اول بفهمم و لمس کنم چرا باید ارتقا پیدا کنم، بفهمم و لمس کنم اگر ارتقا پیدا نکنم چه خواهد شد و چه سرنوشتی در انتظارم خواهد بود. معنا یعنی من کار X رو برای نتیجه Y انجام ندم! معنا یعنی درک کنم مسیر چیه، معنا یعنی هیچ نتیجه ای با تصمیم لحظه ای حاصل نمیشه و ذهن باید برای برای رسیدن ها مراحل آماده سازی خودش رو طی کنه.

ما خوشحالیم که علم امروز و #نوروسایکولوژی تونسته خیلی خوب ذهن پیچیده انسان رو ساده سازی کنه. اما شرط کار کردن این علم اینه که در برابر حقیقت مقاومت نکنیم و تصور نکنیم ما یک استثنا هستیم!


@Drdat
👍7827👏7🙏4😍4
انسان و عمر جاودانه!

در روزها و سال های اخیر این خبرها رو شنیدید قطعا:

پیوند کلیه خوک به انسان!
یافتن نشانه هایی از حیات در سیارات دیگر!
هوش مصنوعی تهدیدی برای مشاغل!

چند روز پیش مقاله ای منتشر شد که بر روی موجوداتی مانند عروس دریایی جاودانه، فیل‌ها و نهنگ‌های گرینلند مطالعاتی صورت پذیرفته تا راز طول عمر زیاد این موجودات پیدا بشه. در نهایت فهمیدن که ویژگی‌هایی مانند بازسازی سلولی و سیستم ایمنی قوی می تونه به افزایش طول عمر این موجودات کمک کنه.

از طرفی با استارت پروژه ای با نام "Avatar Project" که به شدت دنبال انتقال شخصیت انسان به بدن‌های مصنوعی هستند دنیا در آستانه تحولات عظیم بنیادین قرار گرفته است.

اما زندگی جاودانه بشر علاوه بر چالش های بیولوژیکی دست انداز های فلسفی و اجتماعی هم دارد. بقای جاودانه انسان با تعابیر و تعاریف انگیزه و امید به زندگی تعارضات ساختاری دارد و نه تنها در تضاد یکدیگر هستند بلکه مطالعات نشون داده پالس های خبری ناشی از پیشرفت بشر در این زمینه هم بر میزان انگیزه انسان ها تاثیر گذار است.

چشم ها رو ببندید و یک لحظه تصور کنید از امروز بر اساس دستاوردهای بشر مادامی که بخواهید هستید و می توانید زندگی کنید. مرگ به اراده ما رقم می خورد و هیچ پایانی به دلیل بیماری یا سالخوردگی معنا ندارد. زندگی چه تعریفی خواهد داشت؟ بسیاری از اندیشمندان فلسفه بر این باور هستند که جاودانگی بشر بر خلاف تصور با یاس و ناامیدی همراه خواهد بود به همین دلیل بشر امروزی ظرف کافی برای پذیرش این تحول را ندارد.

فرصت محدود زندگی یکی از نقاط روشن آفرینش است که به زندگی معنا میدهد.

الهام گرفته از این مقاله زیبا منتشر شده در تاریخ 22 شهریور 1404 (Sep 13 2025)

From immortal jellyfish to elephants: scientists probe secrets of long-lived animals

نظر شما چیه؟ آیا با عمر جاودانه بشر موافق هستید؟!


@Drdat
👍5619🙏7💯4
تاب آوری کار می کنه؟!

کانسپتی که این روزها زیاد می شنویم، تاب آوری.

اول ببینیم تاب آوری چی هست؟!

نمی دونم تا حالا چقدر ورزش کردی، یه مثال ورزشی میزنم برای اونایی که ورزش می کنن و یه مثال عمومی تر هم میزنم.

دیدی وقتی داری وزنه میزنی یا مثلا دراز نشست میری ست سوم ۱۵ تا رفتی ولی باید ۵ تا دیگه بری. با چنگ و دندون 3 تای دیگه هم میری اما اون 2 تای آخر رو دیگه نمی تونی! نه اینکه نخوای، نمی تونی بری.

اون لحظه ای که از فشار زیاد در حال سقوط هستی ولی یه دونه دیگه دراز نشست میری رو هم بهش تاب آوری نمی گن! چرا؟ چون هنوز یکی دیگه داری!

لحظه ای که تموم شدی و این دیگه تو نیستی که قراره اون یه دونه دراز نشست رو بره حالا به اون می گن تاب آوری!

سر نخ تو دستای خودتونه، آروم برگردید عقب، اراده؟

نه اینجا اراده کار نمی کنه!

مثال ملموس تر، در حال رانندگی در جاده هستید، همه سرنشینان در ماشین خواب هستند و ساعت ۴ صبح. شما هستید و یک چشم و مغز خواب آلود. چیه که شمارو بیدار نگه میداره؟ اراده؟!
یعنی اگر اراده کنید امشب تا صبح بیدار می مونید؟

نه!

تاب آوری همون معنایی هست که شمارو در حین رانندگی در ماشینی که همه سرنشینان خواب هستند بیدار نگه میداره.

برای بیدار بودن، برای ۵ تا دراز نشست ست آخر، برای قدم های آخر قبل از رسیدن به قله، برای گرفتن ادامه درمان، تاب آوری همون دلیلی هست که به افعال محال معنا می بخشه!


از یه جایی به بعد این شما نیستید که دارید ادامه میدید!

چطوری تاب آوری رو زیاد کنیم؟

دنبال معنا باشیم برای زندگی، چطور معنا رو پیدا کنیم؟ دنبال دلیل باشیم، دلیلی که ذهنمون رو راضی کنه. دلیلی که با اینکه خواب از چشمامون آویزون شده باز هم مارو بیدار نگه میداره.

تا می تونید از سخنرانی های انگیزشی فاصله بگیرید که این جنس محتواها اصولا ساخته شدند برای سرکوب. بجاش با علم و محتوای #نوروسایکولوژی آشتی کنید که تغییر در این راه اتفاق میوفته.

اگر عجله نکنید آروم آروم درستش می کنیم.


نظراتتون رو بدید.
@Drdat
👍10247👏19👌9🤝3😢1
تاثیر مسائل اجتماعی بر زندگی روزمره

اگر نگیم مهم ترین قطعا یکی از مهم ترین آموزش هایی که هر ایرانی باید در کودکی و نوجوانی فرا می گرفت این بود که چطور با مسائل و مشکلات اجتماعی مواجه بشه. چه بخواهیم و چه نخواهیم در منطقه ای زندگی می کنیم که هر روز آبستن اتفاقات است. اتفاقاتی غالبا تلخ و این تلخی آنجایی شدیدتر می شود که:

ذهن برای این اتفاقات دنبال دلیل منطقی می گردد. به بن بست میخورد و متعاقبا تلخی این بست ذهنی به تلخی اتفاق جاری افزوده می شود.


مثلا در مکانیسم ماشه ذهن ما دنبال اینه که بفهمه چرا باید ما در وضعیتی باشیم که کشورهای اروپایی بر علیه ما متحد بشن و همه دنیا بخوان مارو تحریم کنن (خود همین خبر به اندازه کافی تلخ هست). چون ذهن ما هیچ دلیل منطقی برای این اتفاق پیدا نمی کنه به بن بست میرسه و یاس و تلخی ناخواسته زیر پوست ما تزریق میشه.

مسائل اجتماعی استرس‌زای ما باعث فعال شدن محور هیپوتالاموس-پیتوییتری-آدرنال (HPA) می‌شن، فعال شدن این محور افزایش ترشح کورتیزول و تغییر در پاسخ به تهدید رو به دنبال داره.

حالا چی میشه؟ هورمون ها و نوروتنرسمیترها شروع می کنن به تغییر در میزان رها سازی. اکسی‌توسین و سروتونین کاهش؛ گلوترات و کورتیزول افزایش. بدن ما در فاز آماده باش قرار میگرد و در این فاز ما تقریبا دیگه نمی تونیم فعالیت جدی و مهم داشته باشیم. مثلا در این حالات ما یا نمی تونیم یک تصمیم مهم بگیریم یا یک تصمیم اشتباه می گیریم! چرا؟! چون واسطه های شیمیایی جوری دارن کار می کنن که کمترین فشار به ذهن بیاد و مغز ما هر نوع فعالیت جدی رو به شدت پس میزنه.

برای اینکه بدونیم در این مواقع چه کارهایی می تونیم انجام بدیم اول باید به یک شناخت مختصر نسبت به خودمون می رسیدیم. باید بپذیریم بدن ما ذهن ما در مسائل اجتماعی حالت نرمال و طبیعی نداره. نفی این مشکلات و تکرار این تفکر که هیچ چیز روی من تاثیر نمیگذارد در دراز مدت اثر مطلوبی نداره.

همراه باشید تا با هم عبور کنیم.

@Drdat
60👍27🙏11👏10💯1🤝1
تئوری پرتقال کپک زده

یک پلاستیک پرتقال بخرید و یک پرتقالی که کپک زده رو در بین پرتقال های تازه خریداری شده قرار بدید. بعد از نهایت سه روز به دلیل مجاورت با پرتقال کپک زده، پرتقال های تازه که حداقل تا سه هفته دیگه باید سالم می موندن هم کپک میزنن!

خـــــب؟! یک عدد پرتقال کپک زده یک سبد پرتقال سالم رو کپک زده می کنه!

دیروز گفتیم نمیتونیم به ذهن فرمان بدیم ای ذهن من فعلا به هیچی فکر نکن و ما فقط می تونیم مغزمون رو هدایت کنیم که بیشتر به چی فکر کنه. حالا ربطش به پرتقال چــیه؟

قدم اول: در ظرفی قرار نگیر که پرتقال کپک زده توش هست.

خیلی مهمه که بدونیم ما چیکار می تونیم بکنیم و مهم تر اینه که بدونیم چیکار نمی تونیم بکنیم! ما نمی تونیم در برابر یک پرتقال کپک زده مقاومت کنیم. اگر تمام اطرافیان و دوستان ما افراد آگاه و دانایی باشن فقط کافیه یک پرتقال سمی هم بین ما باشه. همون پرتقال آلوده به هر نحوی که شده کپک رو منتقل میکنه. ممکنه در ابتدا با سیستم دفاعی ما مواجه بشه اما قدرت کپک از دفاع ما بیشتره و ما بعد از مدتی میدون رو به کپک واگذار می کنیم!

پس برای هدایت ذهن و افکار، برای اینکه بتونیم کنترل رو در ست خودمون بگیریم نیازه که اول اطراف رو با دقت، وسواس و خودخواهانه پالایش و فیلتر کنیم. مطمئن باشید هیچ مسیری از گام دوم شروع نمیشه!

پس سبد میوه رو هر چه زودتر یه نگاه دقیق بندازید و پرتقال های خراب رو از سبد خارج کنید!

@drdat_ir
👍11431👏9🙏7😢1🤝1😎1
اتفاق در لایه های درونی می افتد!

امروز صبح تصادف کردم، از ماشین پیاده شدم و با تمام توان به راننده ای که باهاش تصادف کرده بودم به صورت لفظی حمله ور شدم!! هر آنچه بلد بودم را گفتم بدون ذره ای خساست! آروم تر شدم، حتی کمی آروم تر از قبل از تصادف!

این تصادف بود که من رو به اینجا (انتهای عصبانیت) رسونده بود؟

صفرترین کاری که از لحظه بیدارشدن انجام میدیم، اینکه چطوری چشمامون رو باز کنیم، چطوری از رختخواب جدا میشیم، بعد از دیدن اولین انسان در اول صبح اولین فکری که میاد تو ذهن چی باشه، هر آنچه که ما تصور می کنیم، هر آنچه که ما انجام میدیم و عمل می کنیم قطعــــــــــا حاصل حال همون لحظه نیست!

آیا واکنش من به تصادف به دلیل تصادف بوده؟ ده ها، صدها و حتی هزارن جمله و اتفاق در ذهن من آنالیز شده و همه این موارد ختم شده به واکنش من به اون تصادف. خشم، نفرت، انگیزه، حال بد، حس خوب لایه به لایه در ذهن شکل میگیره.

نوروسایکولوژی اگر یک درس بخواد به ما بده اون اینه که درسته که هورمون ها و نوروترنسمیترها دارن مارو کنترل می کنن اما همین هورمون ها و نوروترنسمیترها تعیین کننده احوال ما نیاز به پیش زمینه برای آزاد شدن دارن!

یعنی چی؟!

مثلا گفته میشه وقت گذرانی در سوشیال مدیا باعث میشه ما خیلی مفت و راحت دوپامین آزاد کنیم و هرجا دوپامین راحت آزاد بشه ما در دراز مدت حال درونی خوبی نداریم. این قاعده رو بارها و بارها شنیدیم. هزاران بار گفته شده که اعتیاد به سوشیال مدیا با افسردگی همراهه، گفته شده پیک زدن سریع دوپامین در بدن احساس پوچی رو بالا میبره. اما آیا تاحالا شنیدین که اصلا چرا؟؟! اصلا چرا کار به اینجا میرسه که ما می خوایم دوپامین رو سریع بالا ببریم؟ چه اتفاقاتی در لایه های درونی افتاده که باعث شده ما بخوایم در صدم ثانیه به بالاترین حد دوپامین برسیم؟

پاسخ به این چرا میشه راه حل! جواب به این چرا دقیقا دلیل برافروختگی شدید بعد از یک تصادف ساده هست.

امروز از نوروسایکولوژی یاد میگیریم که اگر دنبال تغییر هستیم باید به لایه های عمیق تری دست ببریم و اونجا رو از اول بچینیم. اگر می خوایم با جملات انگیزشی سطحی عمری سپری کنیم هم میشه با همین سمینارها و ریلزهای هیجان انگیز، سرگرم باشیم.

همراه این علم بمانید!



نظر، پیشنهاد و انتقاد؟
@Drdat
👌5640👍12🙏7👏3💯1🫡1
من از سلول یاد گرفتم!

ژنی در سول داریم به اسم P53. این ژن نگهبان سلول های ماست. چیکار میکنه؟!

ژنوم ما یعنی همون DNA به شدت آسیب پذیره. تحت تاثیر عوامل مختلف مثل استرس های شدید، آلودگی های محیطی و نور خورشید خیلی راحت آسیب می بینه.

این DNA آسیب دیده بعضی وقتها خطرناک میشه. چرا؟ چون آسیب DNA ممکنه آسیبی باشه که باعث بشه فرمان تقسیم سلول به صورت کنترل نشده صادر بشه. یعنی ژنوم یه جوری تخریب میشه که بجای تخریب تصمیم میگیره بیشتر تقسیم بشه.

وقتی اینجوری بشه چی میشه؟ سرطـــان!

حالا ما تو بدن P53 داریم. این ژن وظیفه داره هر جا فهمید DNA آسیب دیده سریعا سلول رو از کار بندازه تا ژنوم یه وقت به سرش نزنه که سلول رو سرطانی کنه.

پس اگر اینطوره ما چرا اصلا به سرطان مبتلا میشیم؟ یکی از دلایل اصلی ابتلای ما به سرطان دقیقا جهش تو همین ژن P53 هست. وقتی این ژن نگهبان آسیب می بینه کسی نیست که مراقب سلول باشه و با کوچکترین تحریک و آسیبی ممکنه سرطان اتفاق بیوفته.


من از سلول های خودم یاد میگیرم باید بیشتر مراقب P53 ها باشم. باید مرتب چک کنم یه وقت یه سلولی به حال خودش رها نشه که هوس سرطانی شدن بزنه به سرش! P53 به ما داره یاد میده مشکل و تخریب ها همیشه هستند (هیچ جوره نمیشه جلوی آسیب به DNA رو گرفت)، اما بحران زمانی ایجاد میشه که نگهبان (P53) رو از دست داده باشیم و این مشکلات و آسیب ها اینقدر عمق بگیرن که نشه کاری براشون کرد.


مراقب P53 های خودتون باشید.


همراه این علم بمانید.
@Drdat
77👏17🙏14👍7🤝2😍1
دوپامین بازی!

این روزها خیلی کلمه دوپامین به گوشمون میخوره. اینقدر زیاد که دیگه کم کم داره به محتوای زرد تبدیل میشه! اما میخوام طی چندین مطلب غبار زردی که روی دوپامین گرفته رو تا جایی که بتونم پاک کنم و انتهای این مسیر به جاهای خوبی باهم خواهیم رسید.

دوپامین چی هست کلا؟!

دوپامین هورمون نیست! هر جایی دیدین یه نفر گفت هورمون دوپامین بزنید تو دهنش! :)

دوپامین اسیدآمینه ای هست که توسط نورون های (سلول های عصبی) VTA مغز ما ساخته میشه (Ventral Tegmental Area). وقتی ساخته میشه میره داخل کیسه هایی ذخیره میشه که از خودش محافظت کنه تا الکی رها نشه.
وقتی یک سیگنال الکتریکی میرسه (غذای خوشمزه میبینیم، رابطه جنسی یا هر چیزی که برامون لذت داره) دوپامینی که در کیسه ها ذخیره شده بودند به مرکز اصلی احساس لذت مغز (Nucleus Accumbens) میرسن و به نورون های اونجا متصل میشن. پیام منتقل شد:

احساس انرژی، انگیزه و پاداش به وجود اومد.

حالا مغز سریعا میاد هیپوکامپ و آمیگدال رو فعال و این تجربه خوشایند رو ذخیره می‌کنه. چرا اینکارو میکنه؟ برای اینکه این تجربه خوشایند که به صورت کد در مغز ذخیره شده میل به تکرار داره. مغز مارو مجبور میکنه هر چه سریعتر مسیر تکرار این تجربه طی کنیم.

خلاصه اینطوری شد که دوپامین اسیدآمینه تغییریافته ای هست که از نورون های مغز ما ترشح میشه، ذخیره میشه و وقتی در آستانه یک تجربه خوشایند قرار میگیریم، خودش رو به Nucleus Accumbens (مرکز اصلی لذت مغز) میرسونه و باعث تحریک این قسمت از ذهن میشه. این تجربه در هیپوکامپ مغز ذخیره میشه و ما برای تکرار این تجربه مدام تحریک میشیم.

دونستن این روند باعث میشه ما بدونیم واقعا داره یه اتفاق شیمیایی و حتی فیزیکی در بدن ما میوفته که از چیزی لذت می بریم. هرجایی از مسیر درست کار نکنه لذت هم بی معنی خواهد شد.

این مطلب رو دوبار بخونید! در ادامه توضیح میدیم که چجوری این مسیر آسیب می بینه.

همراه علم باشید

@Drdat
85👍29🙏11👏5😍3👌1💯1
هنر انعطاف داشتن

تو‌ پزشکی میگیم بدنی که انعطاف فیزیکی بیشتری داره این شانس رو داره که در برابر بیماری های قلبی و عروقی و حتی آلزایمر مقاومت بیشتری نسبت به سایرین داشته باشه.

اما انعطاف فقط مربوط به عضلات و فیزیولوژیک نیست!

خیلی از ما از دوران نوجوانی و‌ جوانی اهداف و آرزوهایی داشتیم و هنوز هم ممکنه داشته باشیم. علم امروز به ما یاد میده که هدف گذاری در زندگی باید جای خودش رو با مسیریابی عوض کنه.

هدف برای ذهن ما بار ایجاد میکنه، باری که اگر در یک مختصات زمین گذاشته نشه میتونه به تروما تبدیل بشه.

اما مسیر معنای متفاوتی با هدف داره. ما اگر بتونیم به جای تعیین هدف تعیین مسیر کنیم بار سنگین هدف رو از ذهن برخواهیم داشت و برخلاف تصور در مسیر بودن شانس به مقصد رسیدن رو بیشتر می کنه.

انعطاف کجای داستان قرار میگیره؟! مسیر به ما هنر منعطف بودن یاد میده.

مسیر بهمون یاد میده اگر در تاریخ X به دستاورد Y نرسیدم اهمیت زیادی نداره چون در مسیر هستم. مسیر به ما یاد میده برای مقصد Z میشه از تمام بزرگراه های A، B یا C استفاده کرد. ممکنه مسیر C خیلی طولانی باشه اما هم‌جهت با افکار من هست.

مسیر به ما یاد میده آستانه تحمل ذهن خودمون رو درک کنیم و هرجایی حس کردیم خارج از این آستانه تحمل در حال عمل کردن هستیم مسیر رو از A به B تغییر بدیم.

برای یادگیری این هنر انعطاف وقت بذاریم. هزینه کنیم. هزینه نه به معنی پول خرج کردن. برای رسیدن به این هنر باید چشم ببندیم. چشم پوشی بزرگترین و بیشترین هزینه ای هست که هر انسان در زندگی خودش پرداخت می کنه.

@Drdat
👌7336👏14👍8🙏6😍2
زندگی در شرایط امروز و فردای ایران!

لطفا این پست رو شمرده شمرده و با آرامش و دقت بخوانید. دو دقیقه با تمام تمرکزت.

با پیچیده تر شدن اوضاع سیاسی، اقتصادی و اجتماعی کشورمون این سوال در ذهن ما مطرح میشه که الان باید چیکار کنیم؟! آیا با وضعیت امروز و فردای کشور میشه به چیزی جز بقا فکر کرد!؟

سال 2023 در زمانی که پاندمی کووید داشت روزانه هزاران نفر رو در دنیا به کام مرگ می کشوند یک مطالعه مهم انجام شد.

Technical Change and Superstar Effects

اومدن بررسی کردن ببینند الان که تقریبا تمام دنیا آشوب شده و هیچ قطعیتی در رابطه با آینده وجود نداره مردم اضاعشون چطوره؟ آیا جایگاه اقتصادی، رفاهی و اجتماعی مردم در زمانی که کووید همه دنیا رو تحت تاثیر خودش قرار داده تنزل پیدا می کنه؟!

نتایج این مطالعه جای تفکر داره. دیدن که بله! عموم مردم در بازه های زمانی التهابات اجتماعی، سیاسی و ناترازی های عمومی دچار بحران های مختلف میشن. شرایط اقتصادی، اجتماعی و حتی سلامت جامعه در این بازه زمانی با تهدیدات جدی مواجه شده بود. به طوریکه میلیون ها انسان کار خودشون رو از دست دادند و در تامین نیازهای حیاتی و اصلی زندگی دچار مشکل شدند.

اما نتیجه این مطالعه فقط همین نبود! بررسی ها نشان داد در همین زمان که عموم مردم در بحران اقتصادی قرار می گیرن بخش خیلی کوچکی از جامعه در همین شرایط و بحران های موجود به شکل تصاعدی رشد می کنن!!


لطفا خوب و دقیق ادامه مطلب رو بخونید!!

اومدن دیدن یه سری افراد نه تنها اوضاعشون بد نشده بلکه بهتر هم نشده ولی این افراد زیر 5 درصد جامعه هستند! وقتی شرایط بحرانی و پیچیده میشه اینقدر فیلتر عبور سخت میشه و اینقدر حلقه انتخابی تنگ میشه که تنها بخش کوچکی از جامعه میتونن از این فیلتر سخت عبور کنن!

اون افرادی که عبور می کنن چه ویژگی هایی دارند؟؟

سه ویژگی مهم در این افراد دیده شده.

یک: در میدان باقی می مونن. این اولین و مهم ترین ویژگی افرادی هست که در شرایط پیچیده بر خلاف عموم رشد رو تجربه می کنن. دو: استعداد و توانایی خاصی دارند که عموم مردم ندارن. جنس اون استعداد هرچقدر با شرایط بحرانی سازگارتر و راهگشاتر باشه شانس عبور از فیلتر بیشتر میشه. سه: این افراد سعی میکنن خودشون روی شرایط تاثیر بذارن نه اینکه شرایط روی اونا تاثیرگذار باشه.

جمع بندی:

در آینده ما با بحران های مختلفی مواجه خواهیم بود. عموم مردم در بحران های پیش رو تجربه های سختی رو پشت سر خواهند گذاشت. عده ای کمی هم با دارا بودن چند ویژگی شخصیتی و اکتسابی می تونن در این بحران شکوفا بشن.

با آرزوی روزهای زیبا برای مردم.

@Drdat
90👍37🤔14👏5👌31💯1
اگر به حال خود رها شویم

پرده اول:

تصور کنید در یک روز سرد برفی با یک لایه لباس و یک شلوارک از خانه بیرون بیاین. تصور کنید برای سه روز پشت سر هم هیچ غذایی نخورید. یک لحظه تصور کنید برای یک هفته هر چه به دستتون بیاد بخورید. اما ما هیچ کدوم از این کارها رو نمی کنیم،

چــــرا؟!

چون غریزه ما بهمون اجازه نمیده! ما در برابر میل به بقای خودمون نمی تونیم مقاومت زیادی داشته باشیم و خیلی اتوماتیک وار هوا که سرد میشه برای اینکه بدنمون گرم بمونه بخاری رو روشن می کنیم. اجازه نمیدیم برای مدت طولانی گرسنه بمونیم چون ما از اجداد انسان قرن ها پیش یاد گرفتیم که سرما، گرسنگی، بیماری و تهدیدات مشابه در خلاف جهت بقای ما هستند.

پس به همین دلیل ما هیچگاه خودمون رو رهـــا نمی کنیم.

ممکنه یه مدت چاق بشیم یا لاغر بشیم ولی همین چاقی و لاغری هم مارو نگران می کنه و تلاش می کنیم که ازش عبور کنیم.

کات! پرده دوم!

تا حالا به این فکر کردید که انسان برای ذهن خودش چیکار میکنه در طول روز؟ ما برای اینکه سکته نکنیم و قلبمون سالم باشه چربی کمتری مصرف می کنیم. برای اینکه ریه ها تمیز باشه دخانیات مصرف نمی کنیم و اگر اعلام بشه هوا آلوده شده احتمالا ماسک هم بزنیم.

اما آیا برای ذهنمون یک لیست سه تایی داریم؟ آیا تاحالا شده همون مراقبت هایی که برای قلب دارید، همون ماسکی که برای ریه دارید رو برای مغزتون هم داشته باشید؟!

صادقانه به این امر اگر نگاه کنیم احتمالا باید به خودمون نمره بالایی در مراقبت از ذهن ندیم. زمانی که گفتن هوا آلوده شده یا کووید شیوع پیدا کرده ما ماسک زدیم اما هیچ وقت برای ذهن خودمون از ماسک استفاده نکردیم. چرا؟

نمی خوایم وارد فضای متهم کردن خودمون بشیم که تمام تقصیرات دنیا رو گردن خودمون بندازیم. اما میخوایم وارد فضایی بشیم که بگیم یکبار برای همیشه باید یاد بگیریم مراقب ذهن خودمون باشیم. ذهن نیاز به رسیدگی داره.

این رسیدگی چه چیزهایی می تونه باشه؟!

@Drdat
👍55👏2625👌5😢2😍2
نگاهی دیگر به هر روز!

اینستاگرام را باز می کنیم، ابتدا سری به پست ها و استوری های دوستان و آشنایان و پیج های مورد علاقه میندازیم، لایکی میکنیم، کامنتی میذاریم و گاهی هم استوری ها رو ریپلای می کنیم و تا اینجا تقریبا همه چیز خوب است!

خب، جذابیت کافی نبود و انگار هنوز ظرف پر نشده

اکسپلور را باز می کنیم!

به سمت هدف هایتان حرکت کنید، همین ویدئو خوب است، یک دقیقه از سخنرانی دکتر هوبرمن که یکی از بهترین های دنیاست رو ببینیم.

تمام می شود!

بعدی، دکتر آذرخش مکری بالا می آید، تمام مشکلات از اهمال کاری هاست، چقدر خوب صحبت می کند، یک دقیقه به حرف های دلنشین دکتر مکری گوش کنیم! عالی بود واقعا!

تمام می شود!

بعدی، برای وزن ایده آل کربوهیدرات را کم کن، خانم دکتر از بهترین های تغذیه هستند، چه توصیه های خفنی!


اینستاگرام را می بندیم!

چه شد؟!

تمام شد! تمام آنچه که ما باید باشیم را در سوشیال مدیا دیدیم و ذهن ما حالا آرام گرفت!

امیدواریم خوب دقت کنید تا بگیم چه اتفاقی داره میوفته.

هر آنچه باید باشی رو دیدی و دیگه اون چیزی که باید باشی نمیشی، چرا؟ ذهن ما براش کافیه که یک ویدئو از اهمال کاری ببینه و با همون ویدئو فریب بخوره که اهمال کاری رو حل و فصل کرده!

عمق کم تمام ماجراست!

وظیفه سوشیال همینه، برای همین طراحی شده که ما بیایم راه حل مشکلاتمون رو از زبان غول های علمی دنیا مثل هوبرمن ببینیم و بشنویم و با دیدن یک ویدئو تصور کنیم خب این مشکل هم حل شد و هر روز و هر ساعت این سیکل تکرار بشه. آیا مشکل حل شده؟ خیر!

سیاستمداران هم در سال های اخیر از این آپشن سوشیال مدیا به خوبی سواستفاده کردند. خشم و اعتراض در جامعه لبریز شده، بهترین جای تخلیه خشم و اعتراض به سیاست ها کجاست؟ سوشیال مدیا. بی خطر اما بی اثر!

نکته اینجاست، ما در رابطه با محتوای خوب و باکیفیت صحبت کردیم، محتواهای سطح پایین که بماند.

نظر شما چیه؟


@Drdat
👍9029👏15👌7😍2😱1😎1
رفتار و ما چقدر درون‌زاد است


یک کلمه: زیاد!

زیاد امّا نه به شکل این که یک مولکول برابر باشد با یک حال. این تصور که کورتیزول بالا یا دوپامین پایین به تنهایی همه چیز را تعیین می‌کند دقیق نیست. این پست روشن می‌کند نورترنسمیترها در کجای داستان قرار می‌گیرند.

با نوروسایکولوژی همراه باشید

تصویر درست با مدل شبکه‌ای نه تک مولکولی

حال و رفتار نتیجه همکاری چند مدار در مغز و بدن است. مواد شیمیایی این مدارها را تنظیم می‌کنند و نقششان بیشتر شبیه کم و زیاد کردن صدا است نه فشار دادن کلید روشن و خاموش.

حال نهایی حاصل ضرب چند عامل است.:

شیمی مغز * تجربه‌های قبلی * کیفیت خواب * اندازه استرس * سطح التهاب * ویژگی‌های ژنتیکی * شرایط و روابط اجتماعی

نقش‌ها به زبان ساده

دوپامین: کمک می‌کند مغز یاد بگیرد چه کارهایی به صرفه است دنبالشان برود. وقتی نتیجه کار بهتر از انتظار ما می‌شود احتمال تکرار آن رفتار بیشتر می‌شود و وقتی بدتر از انتظار است احتمال تکرار کمتر می‌شود. پس دوپامین همان دکمه حال خوب نیست.

اندورفین‌ها: مواد طبیعی ضددرد بدن هستند. شدت حس درد و شدت لذت و گرمی ارتباطات را تنظیم می‌کنند. اثر آنها به موقعیت بستگی دارد و معمولا اندازه متوسط دارد.

سروتونین: به خودتنظیمی هیجان کمک می‌کند. کمک می‌کند از کوره در نرویم و خطر را واقع‌بینانه‌تر بسنجیم. بنابراین ایده‌ای که می‌گوید خلق پایین تنها به خاطر کمبود سروتونین است با داده‌های امروزی سازگار نیست.

کورتیزول: بخشی از محور استرس یا همان اچ پی ای است مانند ترموستات استرس عمل می‌کند. در صبح به طور طبیعی بالاتر است و هنگام یک استرس واقعی یک جهش کوتاه‌مدت مفید ایجاد می‌کند. اگر استرس طولانی شود این ریتم به هم می‌ریزد خواب بدتر می‌شود و بدن فرسوده‌تر کار می‌کند که به آن بار فرسایشی گفته می‌شود.

تعامل‌های مهم و کاربردی

کورتیزول کوتاه‌مدت (حاد) باعث می‌شود کارهای فوری و مهم جلوی چشم بیاید و تمرکز روی آنها بیشتر شود. اگر استرس طولانی شود حس پاداش‌گیری کاهش پیدا می‌کند و بی‌انگیزگی افزایش می‌یابد. به هم ریختگی دوپامین.

کورتیزول مزمن با کارکرد سروتونین و مدارهای بازداری تداخل ایجاد می‌کند. در این حالت کلافگی و واکنش‌پذیری بیشتر می‌شود و کنترل هیجان سخت‌تر می‌شود. به هم ریختگی سروتونین.

استرس طولانی در اندورفین‌های طبیعی بدن هم اخلال ایجاد می‌کند. آستانه درد تغییر می‌کند و لذت بردن از جمع و رابطه کم‌رنگ‌تر می‌شود.

خواب و ریتم شبانه‌روزی هم علت هستند و هم پیامد. خواب بی کیفیت معمولا با استرس بیشتر و خلق پایین‌تر همراه می‌شود و استرس و خلق پایین نیز خواب را بی کیفیت می‌کند.

چقدر وابسته‌ایم؟!

وابستگی زیاد است ولی خطی نیست. این سامانه‌ها شانس بروز برخی حالت‌ها و رفتارها را بیشتر یا کمتر می‌کنند اما نتیجه پایانی محصول همکاری چند لایه از مدارها است. در عمل هماهنگی شبکه مهم‌تر از بالا یا پایین بودن یک ماده منفرد است.

جمع‌بندی

به جای جست‌وجوی یک دکمه شیمیایی بهتر است روی چند اهرم موثر تمرکز کنیم. تنظیم خواب و گرفتن نور صبحگاهی و سبک کردن استرس مداوم و ساختن ارتباط اجتماعی باکیفیت. در صورت نیاز می‌توان از مداخلات علمی مانند روان‌درمانی کمک گرفت. وقتی این اقدامات کنار هم اجرا شوند انعطاف شبکه مغز و بدن برمی‌گردد و حال بهتر پایدارتر می‌شود.

ما به دنبال یک مسیر پایدار هستیم. پایداری یعنی بالانس.

همراه باشید و برای بهتر شدن نظر بدید.

@Drdat
👍4522👏3👌2