​✍️Feya Moran
📖”Sen bir olam, men o’zga olam”

“Ba’zan sevgi bizni ikki olam orasida ko‘prik qurishga majbur qiladi. Chegaralar odamlar o‘rtasida emas, qalblar orasida bo‘ladi.”

Asar nomidan ko’rinib turganidek, yozuvchi kitobning ilk sahifalaridanoq bizni “ikki olam” orasidagi chegaralarga olib kiradi. Chunki asar markazida ikki xil dunyo vakili bo’lgan yoshlarning munosabati turadi. Albatta anglaganingizdek, ularning orasidagi munosabat faqatgina muhabbat bilangina cheklanmaydi, balki bu ikki olamning qadriyatlari, diniy qarashlari, dunyoqarashlarining ham to’qnashuvi sodir bo’ladi.
Yozuvchi personajlarning ruhiy kechinmalarini juda jonli ochib bergan. O’zimni asar ichida yurgandek his qildim. Dastlab o’smirlarning navbatdagi sho’xliklari yoritilgan navbatdagi asar deb ham o’yladim, lekin asar zamirida bundanda katta mavzular birin-ketin ochib beriladi. Bosh qahramon qiz Lamiya misolida o’zga jamiyat, o’zga din, o’zga dunyoqarashli insonlar orasida yashash, muomala qilish qanchalik og’irligini tushunasiz. Uning jasorati, o’zini himoya qilishi, e’tiqodiga sodiq qolishi, xuddi boshqalardek inson ekanligini isbotlashga harakat qilishini ko’rib uni yoqtirib ham qolasiz.

Lamiya o‘zining islomiy qadriyatlarini himoya qiladigan, e’tiqodini hech kim tushunmasa ham tashlab qo‘ymaydigan qiz. U atrofdagilarning bosimi, tushunmovchiligi va ba’zan keskin qarshiligiga qaramay, o‘z yo‘lidan chekinmaydi. Bu uning ichki kuchi va mustahkam irodasidan dalolat beradi. Qiyin vaziyatlarni ham shu irodasi va sabri yordamida yengib o’tadi. Asarni o’qish davomida shunday savollar hayolimdan o’tdi: “Haqiqiy sevgi insonning e’tiqodini o‘zgartirishi kerakmi yoki yo’q? Umuman olganda, muhabbatga erishish uchun e’tiqod to’siq bo’la oladimi?” O’zim ham ba’zan hayotda umuman boshqa olam insonlarining turmush qurganini ko’rib qolaman. Ba’zan o’z dinlarida qolganliklarini, ba’zan esa juftlarining dinini qabul qilganliklarining guvohi bo’lganman. Demak, sevgi uchun e’tiqod to’siq bo’la olmaydi.

Asarda shunday jumlalar bor: “Sevgi insonni zaif qilmaydi, aksincha, uning ishonchini sinovdan o‘tkazadi.” Lamiyaning hikoyasi orqali yozuvchi sevgi va e’tiqodning o‘zaro bog‘liqligini, bir-birini boyitishi yoki qarama-qarshi qo‘yilishi mumkinligini ko‘rsatib beradi. Haqiqiy kuch - bu o‘z qadriyatidan voz kechmaslik, o‘zligini asrab qolishdir.

Umuman, “Sen bir olam, men o’zga olam” - muhabbat, jasorat va e’tiqod haqida yozilgan samimiy, chuqur asar. Kitobni 1 kunda o’qib tugatdim. Kimlar uchundir bir martalik asar bo’lishi mumkin, lekin bu samimiy sevgi qissasini vaqt o’tib yana o’qib chiqishni xohlagan bo’lardim.

@doctorsmind📖

#tadbir

“Qamar” kitoblar do’konining Chorsu filialiga ko’p marta borganman. Kichkina bo’lsada ko’pgina kitoblar turini topish mumkin bo’lgan do’konlardan biri. Ertaga ana shu kichkina Chorsudagi do’kon yangilangan holatda qaytadan ochilarkan. Barchangizni taklif qilib qolaman.

@doctorsmind📖

​​✍️Badriya al-Bishr
📖”Al-A’sho ko’chasidagi ishq qissalari”

“Bizning sevgimiz hech qachon ikki qalb o‘rtasida cheklanib qolmagan, balki butun bir jamiyatning nazari, hukmi va qarshiligi bilan yashashga majbur bo‘lgan.”

Asar nomini o’qiganimda dastlab hayolimga “Ming bir kecha ertaklari” kitobi keldi, xuddi shu asardek qisqa-qisqa hikoyalardan iborat kitob deb o’yladim, lekin uni ochganimdan keyin adashganimni tushundim. “Arabic booker” mukofotiga sazovor bo’lgan ushbu roman asosida serial ham ishlangan bo’lib, asar faqat ishqiy voqealardangina iborat bo’lmay arab dunyosidagi o’ziga xos muommolarni ham ochib bergan.

Asar nomini o’qiganimda bir nechta savollar paydo bo’ldi. Bilamizki, arab dunyosidagi ayollarning kiyinishlariga oid ma’lum bir talablar mavjud. Kitobda tasvirlanishi bo’yicha, ular ko’chada yuzlarini ham berkitib yurishlari shart, begona erkaklar bilan suhbatlashmasliklari kerak, lekin shunday bo’lsada asardagi har bir qizning o’z sevgan insoni bor. Ya’ni ta’qiq qanchalik kuchli bo’lsa, bo’ysunmaslik yoki qiziqish shunchalik darajada kuchli bo’ladi. Psihologlarda ham shunday fikr bor edi, adashmasam, agar qiz bola oilada otasi, akasi yoki ukasi, umuman olganda yaqinlarining mehrini his qilmay ulg’aysa yoki oilada erkak kishi bo’lmasa hayotidagi birinchi uchragan erkakka iahonadi va hattoki aldanib ketaveradi. Asarda ham shunga o’xshash holatlar mavjud. Qizlar doim ma’lum bir to’sqinlikda bo’lganliklari uchun ko’chada yoki boshqa biror joyda uchragan erkak ular uchun yangi olamdek tuyiladi. Balkim aynan taqqoslash bo’lmasligi uchun ham shu usul qo’llangandir, lekin vaqt o’tib bu insonning orzu qilingandek bo’lmasligi ularning hafsalasini so’ndiradi. Fikrimni biroz ifodalashga qiynaldim, misollar keltirish uchun vaqtimni qizg’andim)

Asar nomi bejizga “Al-A’sho” ko’chasining nomi bilan bog’lanmaydi. Bu ko’cha unda yashaydigan turli xil insonlarning taqdirlari, sevgi, orzu va iztiroblarini birlashtirib turuvchi ramziy bir makon. Bu ko’chada yashaydigan har bir insonning taqdiri kichik bir mozaika bo’lagiga o’xshaydi, bir nechta insonlarning taqdiri yig’ilib katta mozaikani ifodalab beradi. Anglaganingizdek, asar butun bir ko’chada yashovchilarning taqdirini yoritib beruvchi asar.

Yozuvchi asarda nafaqat yoshlarning romantik munosabatlarini ifodalaydi, balkim o’sha davr cheklovlari, insonlarning har bir qadamida to’sqinlik qiluvchi an’ana-yu urf-odatlarni ham tanqid qilib o’tadi. Xullas, asar davrning ijtimoiy holatini, arab olamining hayotini to’liq ochib beradi.

Kitob tili sodda, bir tekisda qiynalmay o’qiysiz, tarjima va muharrir ishlari ham yaxshi.

@doctorsmind📖

Juda samimiy, ko’ngildan suhbat qurishibdi. Ko’rib kelishni maslahat beraman, ham yangi kitoblar haqida ma’lumot olasiz, ham boshqa yangiliklardan xabardor bo’lasiz!

@doctorsmind📖

Har kuni, ba’zan esa 2-3 kun oralig’ida shu ayol bilan bitta metro vagoniga chiqib qolaman. Har safar kitob o’qib ketayotgan bo’ladi. Man bilan bir xil bekatda tushib boshqa yo’nalishga o’tadi. Kitobni yopib tushish uchun tayyorlanayotganida qanday kitob o’qiyotgan ekan deb kitobning ustiga qarashga harakat qilaman. Asosan klassika o’qiydi. Ba’zan yonma-yon o’tirib qolaman, shunda kitob nomini osongina bilib olaman. Qoldirmasdan kitob o'qishiga qoyil qolmay ilojim yo’q.

@doctorsmind📖

Hayotdagi eng muhim narsalar

Bir kuni professor darsga kelib, stol ustiga katta shisha banka qo‘ydi. Talabalar hayron qarab turishardi.
Professor hech narsa demasdan, stol tagidan bir nechta katta toshlar oldi va ularni bankaga joylashtira boshladi.
Barcha toshlar sig‘gach, u talabalariga qarab so‘radi:

— “Endi banka to‘ldimi?”
Talabalar bir ovozdan:
— “Ha, to‘ldi!” — deb javob berishdi.

Shunda professor yana bir idish oldi — ichida kichikroq shag‘allar (mayda toshlar) bor edi. Ularni bankaga solib, asta silkitdi. Shag‘allar katta toshlar orasidagi bo‘shliqlarga joylashdi.
U yana so‘radi:
— “Endi-chi, to‘ldimi?”
Talabalar kulib:
— “Ha, endi to‘ldi”, — deyishdi.

Professor jilmayib, uchinchi idishni oldi. Unda qum bor edi. U qumni bankaga to‘kdi, qum toshlar va shag‘allar orasidagi eng mayda bo‘shliqlarni ham to‘ldirdi.
U yana so‘radi:
— “Endi to‘ldimi?”
Talabalar kulishdi:
— “Ha, hozir esa butunlay to‘ldi!”

Shunda professor jiddiy ohangda dedi:
— “Bu banka sizning hayotingiz. Katta toshlar — bu siz uchun eng muhim narsalar: oilangiz, sog‘lig‘ingiz, yaqinlaringiz, orzularingiz.
Shag‘allar — bu ish, uy, mashina, tanishlar kabi ikkinchi darajadagi narsalar.
Qum esa hayotingizdagi mayda, ahamiyatsiz detallar — internet, ijtimoiy tarmoqlar, chalg‘ituvchi mayda ishlar.

Agar bankani avval qum bilan to‘ldirsangiz, toshlar uchun joy qolmaydi.
Hayotingizda ham shunday: agar vaqt va energiyangizni mayda narsalarga sarflasangiz, eng muhim narsalar uchun joy qolmaydi.
Shuning uchun har doim katta toshlarni birinchi joylashtiring. Qolganlari o‘z joyini topadi.”

Talabalardan biri hazil aralash so‘radi:
— “Ustoz, agar hozir bu bankaga bir chashka qahva quysak-chi?”
Professor kulib javob berdi:
— “Bu juda yaxshi savol. Hayot qancha band bo‘lmasin, do‘st bilan bir piyola qahva ichish uchun har doim joy topiladi.”