Forwarded from XURSHID DAVRON KUTUBXONASI (Xurshid Davron)
Мен Ойбек шеърларини ўқир эканман, унинг сатрларида жаҳоннинг забардаст шоирлари шеърлари билан уйғунлик, оҳангдошликни кўриб ҳайратга тушаман.
Олтин қуёш нуридан,
Япроқлар суруридан
Тўқилган хотиралар
Кетмас мангу мен билан…
Бу сатрлар менинг ёдимга буюк испан шоири Федерико Гарсиа Лорканинг ушбу сатрларини туширади:
Тераклар ҳам ўтар кетар,
Аммо изи кўлдек зилол.
Тераклар ҳам ўтар кетар,
Бизга эса қолар шамол…
Мен бу ерда туйғунинг яқинлигини назарда тутяпман. Гарчи фикрлар гўё бир-биридан жуда узоқда бўлиб кўринсада, уларда яширинган оғриқ-туйғу ҳамоҳанг.
Хуршид ДАВРОН
ЎЧМАГАН ОВОЗ, СЎНМАГАН ҚОН
https://kh-davron.uz/ijod/maqolalar/xurshid-davron-ochmagan-ovoz.html
Олтин қуёш нуридан,
Япроқлар суруридан
Тўқилган хотиралар
Кетмас мангу мен билан…
Бу сатрлар менинг ёдимга буюк испан шоири Федерико Гарсиа Лорканинг ушбу сатрларини туширади:
Тераклар ҳам ўтар кетар,
Аммо изи кўлдек зилол.
Тераклар ҳам ўтар кетар,
Бизга эса қолар шамол…
Мен бу ерда туйғунинг яқинлигини назарда тутяпман. Гарчи фикрлар гўё бир-биридан жуда узоқда бўлиб кўринсада, уларда яширинган оғриқ-туйғу ҳамоҳанг.
Хуршид ДАВРОН
ЎЧМАГАН ОВОЗ, СЎНМАГАН ҚОН
https://kh-davron.uz/ijod/maqolalar/xurshid-davron-ochmagan-ovoz.html
👍1
Forwarded from Otabek😇
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
"Сендадур кўнглим" \ Саодат Қобулова \
Mусо Тошмуҳаммад ўғли Ойбек сўзи
Ботир Умиджонов мусиқаси
Mусо Тошмуҳаммад ўғли Ойбек сўзи
Ботир Умиджонов мусиқаси
🔥2❤1👍1
Forwarded from Туркистон кутубхонаси | Туркестанская библиотека | Turkestan library | تورکستان كتبخانەسی
Эрк куйлари. Ўзбек ёш шоираларининг шеърларидан бир тўплам
«Эрк куйлари» — янги ўзбек адабиёти бошланғичида ижодини бошлаган шоираларнинг шеърларидан тузилган тўпламдир. Бу нашр Мусо Тошмуҳаммад ўғли Ойбек томонидан тўпланиб, 1926 йил Тошкентда чиқарилган.
Тўпламда Хосият Тиллахонова, Ҳожар Ғулом қизи, Саодат Шамсиддин, Эрк Чирчиқбоева, Ойдин, Зарифа, Эркчи, Ҳалима Шоумар қизи, Хосият Мусино каби янги давр шоираларининг шеърлари киритилган. Тўпланган шеърларнинг аксарият кўпчилиги ЎзССР хотин-қизларининг «Янги йўл» журналида нашр қилинган иларидан намуналар бўлган.
Жумладан, Ойбек тўпламни шундай деб таништиради:
- "...Ўқувчи ўртоқлар, қўлинғиздағи шу «Эрк куйлари» мажмуаси асрлардан бери қуллар каби эзилган хотин-қизларнинг парёдлари, нолалари ва туйғуларидир. Ёш шоираларимизнинг чолғиларинди титраган парчаларида турмишимизнинг энг қора, энг қўрқинчли кўринишларин ҳис этамиз. Табиий, «Эрк куйлари»даги шеърларда камчиликлар жуда кўб..." [давоми]
***
👉Туркистон кутубхонаси👈
«Эрк куйлари» — янги ўзбек адабиёти бошланғичида ижодини бошлаган шоираларнинг шеърларидан тузилган тўпламдир. Бу нашр Мусо Тошмуҳаммад ўғли Ойбек томонидан тўпланиб, 1926 йил Тошкентда чиқарилган.
Тўпламда Хосият Тиллахонова, Ҳожар Ғулом қизи, Саодат Шамсиддин, Эрк Чирчиқбоева, Ойдин, Зарифа, Эркчи, Ҳалима Шоумар қизи, Хосият Мусино каби янги давр шоираларининг шеърлари киритилган. Тўпланган шеърларнинг аксарият кўпчилиги ЎзССР хотин-қизларининг «Янги йўл» журналида нашр қилинган иларидан намуналар бўлган.
Жумладан, Ойбек тўпламни шундай деб таништиради:
- "...Ўқувчи ўртоқлар, қўлинғиздағи шу «Эрк куйлари» мажмуаси асрлардан бери қуллар каби эзилган хотин-қизларнинг парёдлари, нолалари ва туйғуларидир. Ёш шоираларимизнинг чолғиларинди титраган парчаларида турмишимизнинг энг қора, энг қўрқинчли кўринишларин ҳис этамиз. Табиий, «Эрк куйлари»даги шеърларда камчиликлар жуда кўб..." [давоми]
***
👉Туркистон кутубхонаси👈
👍2
Forwarded from XURSHID DAVRON KUTUBXONASI (Xurshid Davron)
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
1 июл - Устоз Ойбек (1905-1968) хотираси куни / 1 iyul - Ustoz Oybek (1905-1968) xotirasi kuni
👍4
Forwarded from XURSHID DAVRON KUTUBXONASI (Xurshid Davron)
1 ИЮЛ — УСТОЗ ОЙБЕК (1905-1968) ХОТИРАСИ КУНИ
УСТОЗ ОЙБЕККА БАҒИШЛОВ
https://kh-davron.uz/yangiliklar/muborak-kin/oybekka-bagishlov.html Ойбек ҳаёти ва ижоди "ХДК" саҳифаларида: https://kh-davron.uz/tag/oybek
УСТОЗ ОЙБЕККА БАҒИШЛОВ
https://kh-davron.uz/yangiliklar/muborak-kin/oybekka-bagishlov.html Ойбек ҳаёти ва ижоди "ХДК" саҳифаларида: https://kh-davron.uz/tag/oybek
👍4
Бугун музейга келган меҳмонларнинг (nemolchi.uz) ташрифидан фотолавҳалар
👍1
31 август - Зарифа Саидносирова таваллуд топган кун.
(1908-1986)
Зарифа Саидносирова (1908.31,9, Туркистон шаҳри, Қозоғистон — 1986.16.8, Тошкент) — кимёгар олима. Ўзбекистонда хизмат кўрсатган фан арбоби (1968), профессор (1970). Кимё фанлари номзоди (1945). Биринчи ўзбек аёл рассоми. Таниқли маърифатпарвар С. Миржалиловнинг қизи, Ойбекнинг рафиқаси.
(1908-1986)
Зарифа Саидносирова (1908.31,9, Туркистон шаҳри, Қозоғистон — 1986.16.8, Тошкент) — кимёгар олима. Ўзбекистонда хизмат кўрсатган фан арбоби (1968), профессор (1970). Кимё фанлари номзоди (1945). Биринчи ўзбек аёл рассоми. Таниқли маърифатпарвар С. Миржалиловнинг қизи, Ойбекнинг рафиқаси.
❤1👍1
Forwarded from Oybek uy-muzeyi
☀️Зарифа опанинг чўққиси
Шундайлар бўлмаса агар дунёда,
Бу қадар муҳтарам бўлмасди аёл.
Абдулла Орипов
Табаррук, муқаддас жойларни зиёрат килиш кимгадир эрта, яна кимгадир кеч насиб килар экан. Энг мухими, насиб қилишида. Улуғ инсонларнинг хаёт йўллари билан якиндан танишиб, уларнинг изтиробларини ҳис этиш ҳам зиёратдек гап. Бу сатрларни ёзишимга Зарифа Саидносированинг "Ойбегим менинг" китоби мутолааси сабаб бўлди. Эндиликда бу асар китоб жавонимдаги "Навоий", "Қутлуқ қон" романлари қаторидан ўрин эгаллади.
Ўсмирлик йилларимда "Ўткан кунлар", "Меҳробдан чаён" романларини ўқиганимда туғилган ажиб бир ҳиссиёт ушбу китобни ўқиганимда ҳам қайта уйғонгандек бўлди. Мен Ойбек домланинг барча асарларини бўлмаса ҳам, кўп китобларини такрор-такрор мутолаа қилганман. Уларнинг қаҳрамонлари билан ҳамнафас бўларканман, адиб-нинг ўзи билан ҳам сирлашгандек бўлганман. Зарифа опанинг хотира китобини ўқиганимдан сўнг Ойбек ижодини, айниқса, адиб умрининг охирида ёзган асарларини қайтадан ўқиш нияти туғилди.
Аёл зотининг буюклигига шубҳа йўқ. Машҳур француз ёзувчиси Оноре де Бальзакнинг "Миллатнинг келажаги оналар қўлида" деган эътирофи шунчаки баландпарвоз гап эмас. Балзакнинг бу ҳақиқатига кенгроқ маънода қарасак, "Инсониятнинг келажаги оналар қўлида" деган тўхтамга ҳам келишимиз мумкин...
Китобни мутолаа қилганимда келган хулосам шуки, тақдир бу икки Шахсни учраштиргани фақат улар муҳаббатининг натижасигина эмас, балки ўзбек маданиятининг ҳам бахтидир. Агар адибнинг ёнида Зарифа опадек умр йўлдоши ҳамнафас бўлмаганда эди, Ойбекнинг ўзи ўттизинчи ва эллигинчи йилларнинг қора тўфонларини мардона енгиб ўта олиши даргумон бўларди. Ойбек ҳам шоир, ҳам адиб. Унинг ижодидан хабардор бўлган ҳар қандай ўқувчи адиб асарларидаги бадиият Зарифа опанинг юрак тафтидан ҳам бахраманд эканига амин бўлади. Зарифа Саидносирова Ойбек билан бир умр ҳамфикр, энг яқин сирдош, маслаҳатгуй ва биринчи ўқувчиси бўлиш билан баробар ўзи ҳам етук ади-ба даражасига кўтарилганлиги "Ойбе¬гим менинг" китобида руй-рост намоён бўлиб турибди...
Бир вақтлар давр тақозоси билан "Марксизм-ленинизм" кечки университетида ўқишимга тўғри келган. Ўшанда Иванов исмли тингловчи: "Аёлларда маълум ёшдан сўнг аклий фаолият сусая бошлайди", деган фикрни ўртага ташлаган эди. Ўшанда мунозара роса авж олган. Қизларимиз балоғат ёшига етгач, оила қурадилар, илм олиш масаласи иккинчи ва учинчи даражали мақсадга айланади. Афсус... Бунга урф-одатларимизнинг "нозик томонлари", хаёт тарзимиз ҳам сабабчи. Улар яхши она, саришта уй бекаси, вафоли ва гўзал ёр бўлиш ҳаракатига тушадилар. Яъни илм олиш, кашфиётлар қилишдан чалғийдилар. Агарда аёлларимиз ва қизларимиз эркаклар каби бир умр ҳеч нарсага чалғимасдан илмий кашфиётлар орқасидан интилишганида борми, инсоният балки бундан бир неча юз йиллар илгари ўзининг ҳозирги тараққиёти даражасига етиб келган бўлармиди?! Лекин, афсуски, инсоният тараққиёт йўлини танлаганда ақлий куч эмас, аксинча жисмоний куч етакчилик қилган. Эркакларнинг жисмонан бақувват эканлиги қизлар ва аёлларнинг ўз истеъдодларини тўла намоён қила олишларига имконият бермаган.
Биологлар дунёдаги энг етук мавжудот аёллар эканини аллақачон исботлаб беришган! Оилани ушлаб қолиш, тушкунликка тушган эрнинг кўнглини кўтариш, кейинги наслларни тарбиялашдек мураккаб вазифа инсониятнинг сара ақл эгалари бўлган аёллар зиммасида... Бундай қисматдан онда-сонда озод бўлиб, юмушлари енгиллаган аёлларимиз етиб борган марраларни унча-мунча эркаклар эгаллай олмагани ҳам сир эмас. Нобел мукофоти мустасно тариқасида Мария Складовская-Кюри (1903-11), Л.Полинг (1954-1962) ва Ж.Бардин (1956-72)га икки мартадан берилган. Саналардан кўриниб турибдики, Мария фанда эришган ютуқларини эркаклар қарийб эллик йилдан кейингина такрорлай олишган.
Тарихда бундай мисоллар кўп. Бу фикрларнинг исботини Зарифа Саидносированинг ўзи олим сифатида эришган чўққилар ҳам кўрсатиб турибди.
Шундайлар бўлмаса агар дунёда,
Бу қадар муҳтарам бўлмасди аёл.
Абдулла Орипов
Табаррук, муқаддас жойларни зиёрат килиш кимгадир эрта, яна кимгадир кеч насиб килар экан. Энг мухими, насиб қилишида. Улуғ инсонларнинг хаёт йўллари билан якиндан танишиб, уларнинг изтиробларини ҳис этиш ҳам зиёратдек гап. Бу сатрларни ёзишимга Зарифа Саидносированинг "Ойбегим менинг" китоби мутолааси сабаб бўлди. Эндиликда бу асар китоб жавонимдаги "Навоий", "Қутлуқ қон" романлари қаторидан ўрин эгаллади.
Ўсмирлик йилларимда "Ўткан кунлар", "Меҳробдан чаён" романларини ўқиганимда туғилган ажиб бир ҳиссиёт ушбу китобни ўқиганимда ҳам қайта уйғонгандек бўлди. Мен Ойбек домланинг барча асарларини бўлмаса ҳам, кўп китобларини такрор-такрор мутолаа қилганман. Уларнинг қаҳрамонлари билан ҳамнафас бўларканман, адиб-нинг ўзи билан ҳам сирлашгандек бўлганман. Зарифа опанинг хотира китобини ўқиганимдан сўнг Ойбек ижодини, айниқса, адиб умрининг охирида ёзган асарларини қайтадан ўқиш нияти туғилди.
Аёл зотининг буюклигига шубҳа йўқ. Машҳур француз ёзувчиси Оноре де Бальзакнинг "Миллатнинг келажаги оналар қўлида" деган эътирофи шунчаки баландпарвоз гап эмас. Балзакнинг бу ҳақиқатига кенгроқ маънода қарасак, "Инсониятнинг келажаги оналар қўлида" деган тўхтамга ҳам келишимиз мумкин...
Китобни мутолаа қилганимда келган хулосам шуки, тақдир бу икки Шахсни учраштиргани фақат улар муҳаббатининг натижасигина эмас, балки ўзбек маданиятининг ҳам бахтидир. Агар адибнинг ёнида Зарифа опадек умр йўлдоши ҳамнафас бўлмаганда эди, Ойбекнинг ўзи ўттизинчи ва эллигинчи йилларнинг қора тўфонларини мардона енгиб ўта олиши даргумон бўларди. Ойбек ҳам шоир, ҳам адиб. Унинг ижодидан хабардор бўлган ҳар қандай ўқувчи адиб асарларидаги бадиият Зарифа опанинг юрак тафтидан ҳам бахраманд эканига амин бўлади. Зарифа Саидносирова Ойбек билан бир умр ҳамфикр, энг яқин сирдош, маслаҳатгуй ва биринчи ўқувчиси бўлиш билан баробар ўзи ҳам етук ади-ба даражасига кўтарилганлиги "Ойбе¬гим менинг" китобида руй-рост намоён бўлиб турибди...
Бир вақтлар давр тақозоси билан "Марксизм-ленинизм" кечки университетида ўқишимга тўғри келган. Ўшанда Иванов исмли тингловчи: "Аёлларда маълум ёшдан сўнг аклий фаолият сусая бошлайди", деган фикрни ўртага ташлаган эди. Ўшанда мунозара роса авж олган. Қизларимиз балоғат ёшига етгач, оила қурадилар, илм олиш масаласи иккинчи ва учинчи даражали мақсадга айланади. Афсус... Бунга урф-одатларимизнинг "нозик томонлари", хаёт тарзимиз ҳам сабабчи. Улар яхши она, саришта уй бекаси, вафоли ва гўзал ёр бўлиш ҳаракатига тушадилар. Яъни илм олиш, кашфиётлар қилишдан чалғийдилар. Агарда аёлларимиз ва қизларимиз эркаклар каби бир умр ҳеч нарсага чалғимасдан илмий кашфиётлар орқасидан интилишганида борми, инсоният балки бундан бир неча юз йиллар илгари ўзининг ҳозирги тараққиёти даражасига етиб келган бўлармиди?! Лекин, афсуски, инсоният тараққиёт йўлини танлаганда ақлий куч эмас, аксинча жисмоний куч етакчилик қилган. Эркакларнинг жисмонан бақувват эканлиги қизлар ва аёлларнинг ўз истеъдодларини тўла намоён қила олишларига имконият бермаган.
Биологлар дунёдаги энг етук мавжудот аёллар эканини аллақачон исботлаб беришган! Оилани ушлаб қолиш, тушкунликка тушган эрнинг кўнглини кўтариш, кейинги наслларни тарбиялашдек мураккаб вазифа инсониятнинг сара ақл эгалари бўлган аёллар зиммасида... Бундай қисматдан онда-сонда озод бўлиб, юмушлари енгиллаган аёлларимиз етиб борган марраларни унча-мунча эркаклар эгаллай олмагани ҳам сир эмас. Нобел мукофоти мустасно тариқасида Мария Складовская-Кюри (1903-11), Л.Полинг (1954-1962) ва Ж.Бардин (1956-72)га икки мартадан берилган. Саналардан кўриниб турибдики, Мария фанда эришган ютуқларини эркаклар қарийб эллик йилдан кейингина такрорлай олишган.
Тарихда бундай мисоллар кўп. Бу фикрларнинг исботини Зарифа Саидносированинг ўзи олим сифатида эришган чўққилар ҳам кўрсатиб турибди.
👍5