Ўзбекистон давлат иқтисодиёт университети 2-босқич талабаларининг музейга ташрифи.

#кун_санаси

❇️ 12 декабрь Ўзбекистон Республикаси фан арбоби, академик Наим Каримов таваллуд топган кун.
(1932-2023)

☀️ Бир ўлкаки, сал кўрмаса қуёш соғинар... 🍁

✍ Ойбек шеъри

🎼 🪕 Ўзбекистон халқ ҳофизи Шерали Жўраев ижро қилган.

☀️❄️ Ойбек уй-музейи жамоаси барча юртдошларимизни Янги 2026 йил билан муборакбод этади.
🎄🎄🎄🎄🎄🎄🎄🎄🎄🎄🎄

💫 ЭШИТИНГ, ОЙБЕК АКА, ШЕЪР ЎҚИЙМАН!

Урушдан кейинги оғир йиллар...
Ойбекнинг Ўзбекистон Ёзувчилар уюшмасига раис вақтлари. Кунлардан бирида ёзувчи хонасига устида йиртиқ кўйнак, бошида эски дўппи, оёқ яланг бир ёш йигит кириб келди. Шимининг чўнтагидан тўрт букланган бир қоғоз олиб: "Эшитинг, Ойбек ака, шеър ўқийман", дейди. "Ўқинг, ўқинг", дейди Ойбек. Йигит шеърни ўқиб кетади. Шеърни ўқиб бўлиб, йигит адибдан ўзининг асари ҳақида бирон нарса эшитгиси келарди, албатта. Лекин Ойбек ҳеч нарса демайди. У шеърни эҳтирос билан ўқиб берган бу йигитга бошдан-оёқ разм солиб бир қарайди ва секин ўрнидан туриб, уни эргаштириб Литфонд раисининг олдига олиб киради. Йигит кейинги сафар уюшмага келганида янги костюм-шимда эди...

Қудрат Ҳикмат Ойбекдан шу хилдаги йўлланма олганидан кейин...

✍ Матёқуб Қўшжонов

Суратда болалар шоири Қудрат Ҳикмат (1925-1968)

Бугунги меҳмонимиз Урганч шаҳридан келган ажойиб шоирамиз, бир қатор шеърий тўпламларининг муаллифи, гўзал аёл Бика Назар.

Шоиранинг Ойбек уй-музейига совға қилган китоблари.

☀️ Музейимизнинг бугунги меҳмони - Ойбек ижодининг жажжи мухлиси, Қашқадарё вилояти Яккабоғ туманидан келган уч яшар Яҳёбек.

💫 Яҳёбекнинг Ойбекнинг "Бир ўлкаки..." аниқ ва равон ўқишини бир кўринг-а...

🌖 КЎНГИЛДА ҚОЛИБ КЕТГАН ГАПЛАР

Ойбекнинг ёш пайтларига тегишли бир ривоят бор: ёш, назаримда 4–5 ёшлик пайтларида бирор юмуш сабаб бўлиб, ойиси билан томга чиқади. Маълумки, у пайтларда томнинг усти сомон сувоқ билан сувалган, ясси ва текис бўлган. Ўшанда осмон мусаффо, ой ўзининг саховатли нурини ерга сочиб, чарақлаб турган экан. Тасаввур қилиш мумкин, ердагига нисбатан томда яна ҳам чароғон кўринган оyni кўриб бола ҳайратларга тушган.

– Ойи, ойи! Менга шу ойни олиб беринг! – деган экан Ойбек – ёш бола.

Шундан маълумки, бўлажак адиб ёшлигидан бошлаб гўзаллик шайдоси бўлган. Бу ҳол унга тахаллус танлашда ҳам қўл келгани, шубҳасиз. Оддий, маънодор сўз – Ойбек!

* * *
Ойбек шахс сифатида кўп жиҳатидан менга ибрат бўлди. У ўз фикр ва мулоҳазаларини кўп ўйлаб ўтирмасдан ўртага ташлайверадиган одам эмас эди. Бу ўринда у ниҳоятда вазмин эди. Халқнинг “Етти ўлчаб бир кес” деган мақоли гўё Ойбек хислатларига қараб айтилгандек сезиларди менга. Одамларга муносабатда ҳам Ойбек ҳақиқий инсон сифатида кўзга ташланарди. Кўчаларда юрган пайтларда унинг қўли доим кўксида эди. Адибнинг уйига ижодкор, ёзувчи, шоирлар, илм аҳли кўп келиб турарди. Улар билан муомалада ҳам Ойбек ўта маданиятли шахс сифатида кўзга ташланарди. Бирор етар-етмасчилик ёки бирор камчилик юзасидан жаҳли чиқиб, фиғони фалакка кўтарилган пайтларини ҳеч Ойбекда кузатган эмасман. Бир нарсага мен доим қойил қолардим. Ойбек ҳузурига келган ҳар бир кимса билан очиқ чеҳра, очиқ кўнгил билан суҳбат қура оларди. Меҳмон каттами, кичикми, ким бўлишидан қатъи назар, кўчагча чиқариб, қўли кўксида турган ҳолда кузатиб қоларди.

Барча бу жиҳатлари билан Ойбек мен учун ибрат ҳисобланган улуғ сиймо эди.

* * *
Бугун ўйлаб кўрсангиз, Ойбек ХХ аср адабиётида бутун бир давр, муҳим бир босқич эканлигини аниқлайсиз. Бу давр 30-йилларнинг охири ва 40–50–60-йиллардан иборат. Ойбек мана шу давр ичида тинимсиз равишда изланди, ишлади ва адабиётимиз тараққиёти йўлида йирик-йирик асарлар битди. У яратган шеър ва поэмалар, учта роман ва қиссалар фақат ўша давр адабиётининг ютуғи эмас, балки ижод тажрибаси сифатида, бутун бир мактаб сифатида шаклланган ижодий биография сифатида ёшларга сабоқ бўлиб хизмат қилди. ХХ асрнинг иккинчи ярмида ижод қилган қайси бир ёзувчини олманг, уларнинг ижодини Ойбек меросидан ажралган ҳолда тушуниш қийин бўлар эди.

* * *
Ойбек бутун ҳаётини Республикамизда адабиёт ва илм тараққиётига бағишлаган ва бу соҳада ўз куч-қудратини аямасдан ишга солган, шу йўлдан бориб кўп машаққатларни бошидан ўтказган, кўпгина дард ва аламли кунларни кўрган улуғ сиймодир! Ойбек номи халқ онгига шу даражада сингиб кетдики, катта-ю кичик бу ном айтилганида унинг ким эканлигини билмасдан туришини тасаввур қилиб бўлмайди. Шу маънода у бутун бир аср, яъни ХХ асрнинг йирик арбоби эди, назаримизда. Туғилган чақалоқларнинг камида юздан бири Ойбек номи билан аталади. Ойбек, Отабек адабиётимиздан кўчиб, халқ орасига кенг тарқалганлигининг нишонасидир бу. Иккинчи жиҳатдан ўзбек халқининг бадиий ижодга қай даражада яқин эканлигининг белгиси эмасмикин бу ҳол?!

* * *
Ойбек шундай улуғ ижодкорларданки, у нисбатан қисқа умрининг бир лаҳзасини ҳам бекор ўтказмаган. Ёшлигидан илм негизларини эгаллашга ҳаракат қилган. Ўша вақтда савод, илм учун зарур бўлган китобларни топиб ўқиган, ўрганган ва ҳар биридан ўзига керакли хулосалар чиқарган. Шундай бўлиши ўз-ўзидан маълум. Қарийб ўсмирлик чоғларидан бошлаб шеърият машқига берилган.

Бугун алоҳида таъкидлаш керак бўлган бир масала бор. Бу шундан иборатки, 30-йилларда мафкуравий тазйиқ ўта кучайган бўлиб, энди туғилиб вояга интилаётган ўзбек романнавислиги қаттиқ шикастланди. Биринчи ўзбек романнависи қамоққа олиниб, тоталитар мафкура қурбонига айланди. Унинг машҳур романлари “Ўткан кунлар”, “Меҳробдан чаён” қатағон қилинди. Ҳатто шу даражага бориб етдики, кимники қўлида ёки уйида “Ўткан кунлар” ёхуд “Меҳробдан чаён” кўзга ташланиб қоладиган бўлса, ҳеч қандай сўроқсиз ҳибсга олинаверган, озодликдан тўла маҳрум қилинаверадиган бўлди.