«Zedzexe/Зэдзэкӏ» гупым зэдзейуэ HAYAO MIYAZAKI и “SPIRITED AWAY” Iэниме-филмыр адыгэбзэм кърагъэзагъэри, дыгъуасэ Налщыч щагъэлъэгъуащ. ЛъэпкъкIэ, жылэкIэ ТхуэфIын Тхьэм ищI. IуэхуфIхэр зэфIэфхырэ фIы къыт(ф)хухэкIыу Тхьэм фызэхигъэт. Фи гуащIэр мыкIуэщIрэ фызэдэщIу Тхьэм фыщигъыIэ.

«Zedzexe/Зэдзэкӏ» гупым сомкIэ защIэвгъэкъуэну гукъыдэж фиIэмэ, мыр фи реквезитщ: +7 905 437 38 82 (Сбербанк-Онлайн. Лилианна Анзоровна Х.)

Зы мащIэкIэ узэщIэIэбэжмэ, НИУ «ВШЭ»-м щыщ лингвист Ландер Юрий ди хьэщIат. Нэхъыбэу дыщIызэхуэзар адыгэбзэм и корпIусыращ (зыгуэркIэ бзэ корпIусыр зиIысыр фымыщIэмэ, «корпусная лингвистика» е «corpus linguistics» жыфIи фылъыхъуэ). Юрэрэ и гупымрэ ипэIуэкIэ кIахэ адыгэбзэм и корпIусыр ящIат, иджы дызэгъусэу къэбэрдей диэлектым ейм иужь дихьэмэ тфIэигъуэщ.

НобэкIэ нэхъ лъэщу дызыпылъыр адыгэбзэкIэ тха текстхэр куэду зэхуэхьэсынырщ. Абы щхьэкIэ зы илъэсым щIигъуауэ тхылъхэр скан дощI, текстхэр прэграмэкIэ къытыдохри, щыуагъэу хэтыр дыриплъэжурэ зыдогъэзэхуэж. Щыуагъэ къыщIыхэкIыр скан щIа файлым тет текстыр прэграмэм къыщытыриджыкIкIэ симвэл, тхыпкъ псори захуэу къыхуэлъагъукъым -«м»-р «н»-уэ къыщохъу, «э»-р, «а»-уэ, н. къ. ЗэIуэхущIэгъухэм, зэныбжьэгъухэм тхылъхэр зэхуэдугуэшурэ щIыдоджыкIыж.

ЩIэныр щIэншэщ, зыщIэр мащIэщ. Аращи, «Djarez»-м щIыхьэху доублэ. ФымыпIащIэурэ адыгэбзэкIэ тха тхылъ зэвгъэзэхуэжыну фыхущIыхьэнумэ, фыкъытхуэтхэ. ⬇️

УзэрыщIэмэ - узэдощIэ, узэдэщIэмэ – зы уохъу.

«Djarez»-м шIыхьаф тэублэ

БэмышIэу НИУ «ВШЭ-м» щыщ лингвистэу Юрий Ландер тихьэкIагъ. ТызфызэIукIагъэр адыгабзэм икорпус ары (зыгорэкIэ бзэ корпусыр зыщыщыр шъумышIэмэ, «корпусная лингвистика» е «corpus linguistics» ишъутхи, шъулъыхъу). Юрэрэ икупрэ ыпэкIэ кIахэ адыгабзэм икорпус ашIыгъ, джы тызэгъусэу къэбэртэе диалектым ием ыуж тихьэмэ тшIоигъу.

НепэкIэ нахь лъэшэу тызпылъыр адыгабзэкIэ тхыгъэ текстхэр тыугъоинхэр ары. Ащ пае зы илъэс хъугъэу тхылъхэр скан тэшIых, текстхэр программэмкIэ къитэхых, хэукъоныгъэу хэтхэр тырыплъэжьызэ тэгъэтэрэзыжьых. Хэукъоныгъэхэр къызкIыхэкIхэрэр, скан шIыгъэ файлым тет текстыр программэм къызытыриджыжькIэ символхэр, тхыпкъхэр тэрэзэу къыфэлъэгъухэрэп – «м»-р «н»-у къыщэхъу, «э»-р, «а»-у ыкIи нэмыкIхэр. ЗэIофшIэгъухэм, зэныбджэгъухэм тхылъхэр зэфэдгощхэзэ кIэтэджыкIыжьых.

ШIэныр шIэнчъэ, зышIырэр макIэ. Арышъ, «Djarez»-мкIэ шIыхьаф тэублэ. АдыгабзэкIэ тхыгъэ тхылъхэр зэжъугъэзэфэжьын шъулъэкIыщтмэ, шъумыукIытэу шъукъатх.

Узэдэлажьэмэ - узэрэшIэ, узэрашIэмэ - зы охъу.

ХьэхъупащIэ Iэстемыррэ Хьэлащтэ Исхьэкърэ Тхьэшхуэ уджым хошэрашэ

#Djarez_ХьэщIэщым

Щхьагъэ: уэ
КIахэ: ошъу

Щыпкъэр: кIахэ къэIукIэхэри щхьагъэ къэIукIэри зы псалъэщ, мащIэу зэщхьэщыкIыу.

УзэрыщIэмэ, узэдощIэ, узэдэщIэмэ, зы уохъу!

#Djrz_ЗыБзэ

📍Налщыч

ФокIадэм и 28-м, сыхьэтыр 16:00-м

Дорогие друзья и жители г.Нальчика, с удовольствием приглашаем Вас посетить предстоящую выставку Мадины Саральп «…В РЕКЕ ВРЕМЕНИ…продолжение», открытие которой состоится 28 сентября в 16.00 в Арт-центре.( 📍ул.Лермонтова 2а, с 11.00 до 19.00чч)

Нобэ фащэгъэфIэжщ

Уафэр щымыджэмыпцIэу щIылъэр зэрызэпцI лъандэрэ, гъащIэм щыщщ щыгъыныр, зыхуэпэныр Iэщэ-фащэр, фэилъхьэгъуэхэр. А лъэхъэнэ жыжьэ-пасэрейр нобэрейм къэсыху, ди адыгэм щитIэгъэну щыгъыныпхъэр къызэхих-къызэхищIыкIщ псэущхьэхэм я фэ, яц хуэдэхэр, къэкIыгъэхэр (шыпсыранэр, щIэпыр, джыныгур, н.къ). Ауэрэ, ныбжьыр жьым хэту здэкIуэм, щыгъыныгъуэхэр, фащэхэр я щIыкIэкIэ, теплъэкIэ, къызэхащIыкIкIэ, къыхэщIыкIыкIэкIэ зиужьурэ хохъуэ.

«Зыхуэбгъэфащэр уи фащэу» жиIащ адыгэм, икIи адыгэ фащэр, дауикI, хабзэм къыдэхъуащ. НтIэ, ди цIыхубз фIэрафIэхэм я Iэпэ-IэсагъэкIэ, IэпщIэлъапщIагъкIэ, набзэгубзаплъагъкIэ шу блэкIым бзыпхъэ трахрэ, данэмрэ дыщэмрэ зэхащэу, зэхаджэу, я дыщэидэр щхъэращхъэу, ди фащэр факIуэрэ, сыт хуэдэ Iуэхугъуэми екIуу, ещхьу дыкъахуапэ. ХэткIи щапхъэр фIымрэ дахэмрэщ. Аращ къызыхэкIар адыгэм нэсэпасэу зэригъэпэща фащэ дахэр щапхъэ хъууэ хамэри, хэхэсри къыдэплъу, къыддэплъейуэ щIыщатIэгъар, фащэ щIахуэхъуар. А псор зи фIыщIэ ди адыгэ цIыхубзхэ, хабзэу щыIэр тхуэзыгъафIэ, фIыуэ щыIэм я къуэкIыпIэ, фызэщыхуэпыкIауэ, фызыхуэныкъуэ щымыIэу, фызэхъуапсэ къывэхъулIэу сыт щыгъуи ди жьантIэм Тхьэм фыдигъэс!

Щхьагъэ: жэп
КIахэ: чъэпы

Щыпкъэр: кIахэ къэIукIэри щхьагъэ къэIукIэри адыгэбзэщ. Ж/чъ макъхэр щхьагъэ, кIахэ диэлектхэм зэпэхъуу апхуэдэщ.

УзэрыщIэмэ, узэдощIэ, узэдэщIэмэ, зы уохъу!

#Djrz_ЗыБзэ

ЩыгъуэщI тхылъ

Куэду гухэщI тщыхъуащ Тыркум щыщ ди цIыхугъэфI, адыгэлI пэрыт Нэгуэр Iунсал и адэр зэрыщымыIэжыр. Iунсал, ди къуэш, уи адэ тхьэмыщкIэм и хьэдрыхэр нэху Тхьэм ищI. Дяпэ ищам я пащхьэ напэ хужькIэ ихьэжауэ Тхьэм къыщIигъэкI. ХуэфщIэн, хуэвлэжьын фиIэу Тхьэм фигъэпсэу.

«Djarez» гуп

«Сарей» хьэмэрэ «сащыщ»?

https://youtube.com/shorts/2eeakjKUVLo?si=TosOtz8bDn2rqAaT

#КIэщIу

Къетыкъуэ тӏуащӏэ зауэр лIыгъэ тIуащIэт…

1779 гъэм жэпуэгъуэм и 10-м нобэрей Лафыщхьэблэ (Псыхъурей) и Iэхэлъахэхэм деж Мазибл зауэр щиухауэ щытащ. Мэлыжьыхьуэ ирагъажьэу жэпуэгъуэ хъуху зэуа адыгэр щIэзэуар и щIыгущ, и напэщ, и лъэпкъщ. Зызыгъэпсэхуну тIыса къэбэрдей шуудзэм пщэдджыжьыпэу и шыбэр пахущ, урысым топкIэ къагъэувыхьри, гъэру зыкъэфт жари хуаIуэхуащ. АрщхьэкIэ затакъым! Топым къелар, мыжурэпэмрэ шылъабжьэмрэ ихьыжащ.

1779 гъэт, жэпуэгъуэм ипщӏт.
Нэхулъэр щызэкӏэщӏитхъым, ди къэкӏуэнри зэкӏэщӏэтхъа хъуат. Балъкъ псыхъуэ и ӏэплӏэм хьэдэ изт… Псыхъуэ гуащи щӏалэ щхьэмахуэхэр игъеижт…Шыщхьэмыгъазэхэр адыгэ и бынт, напэхужьт… уанэгу итIысхьэмэ, лIыгъэм хуэшэст, хэкуми хабзэми я гъуазэт, хабзэрэ зауэкIэ гъэпсат(псыхьат).
ЛIыгъэр Iыхьэ мыгуэшщ. Псэемыблэжу ди хэкур зыхъумахэм я хьэдырыхэ фIы ухъу, дэри, зэрыжылэу, Тхьэм тщимыгъэгъупщэ!