Хьэфтырыпщ къуэпсым и щылъхухэр:
1. ПIуэныфэхэр/ ХъапIэхэр - чешуйчатые - Squamata
2. Благъуэ/ Архъуэжь щылъхухэр - крокодилы - Crocodilia
3. ХьэдэбжьымэIу/ Шылъэгу щылъхухэр - черепахи - Testudines
#Djrz_Псэущхьэ
1. ПIуэныфэхэр/ ХъапIэхэр - чешуйчатые - Squamata
2. Благъуэ/ Архъуэжь щылъхухэр - крокодилы - Crocodilia
3. ХьэдэбжьымэIу/ Шылъэгу щылъхухэр - черепахи - Testudines
#Djrz_Псэущхьэ
👍12❤2🔥1
Щхьагъэ: дыгъэ
КIахэ: тыгъэ
Щыпкъэр: кIахэ къэIукIэри щхьагъэ къэIукIэри зыщ - адыгэбзэщ. Д/т макъхэр зэпэхъущ.
УзэрыщIэмэ, узэдощIэ, узэдэщIэмэ, зы уохъу!
#Djrz_ЗыБзэ
КIахэ: тыгъэ
Щыпкъэр: кIахэ къэIукIэри щхьагъэ къэIукIэри зыщ - адыгэбзэщ. Д/т макъхэр зэпэхъущ.
УзэрыщIэмэ, узэдощIэ, узэдэщIэмэ, зы уохъу!
#Djrz_ЗыБзэ
❤3🔥3
"Лъапсэ" прэджектым хэлажьэхэм хуэгъэза
Цӏыхугъэр, адыгагъэр, адыгэбзэр щыӏэн, зиужьын и лъэныкъуэкIэ ӏуэхушхуэ фогъэзащӏэ. Адыгэ къуажэ-лъапсэ къэсыхукӏэ зы тхылъ зэтегъэпсыхьа къызытепщӏыкӏыжын, гупсысэ лъэщкӏэ зызыукъуэдиин лэжьыгъэфӏ къывохьэлӏэ. Ӏуэху фыпэрыхьэмэ, фи гуащӏэрэ фи щӏэныгъэрэ хурикъуу, щыӏэныгъэ дахэ фиӏэну дывохъуэхъу
"Djarez” гупым къыбгъэдэкӏыу
Цӏыхугъэр, адыгагъэр, адыгэбзэр щыӏэн, зиужьын и лъэныкъуэкIэ ӏуэхушхуэ фогъэзащӏэ. Адыгэ къуажэ-лъапсэ къэсыхукӏэ зы тхылъ зэтегъэпсыхьа къызытепщӏыкӏыжын, гупсысэ лъэщкӏэ зызыукъуэдиин лэжьыгъэфӏ къывохьэлӏэ. Ӏуэху фыпэрыхьэмэ, фи гуащӏэрэ фи щӏэныгъэрэ хурикъуу, щыӏэныгъэ дахэ фиӏэну дывохъуэхъу
"Djarez” гупым къыбгъэдэкӏыу
👍8❤4
Къуалэбзу къуэпсым и щылъхухэр:
1. Лъатэхэр/ Быбхэр - новонёбные - Neognathae
2. КIуэрыкIуэхэр - бескилевые - Palaeognathae
3. Ерсхэр - плавающие - Impennes
#Djrz_Псэущхьэ
1. Лъатэхэр/ Быбхэр - новонёбные - Neognathae
2. КIуэрыкIуэхэр - бескилевые - Palaeognathae
3. Ерсхэр - плавающие - Impennes
#Djrz_Псэущхьэ
🔥8❤2
Forwarded from Djarez Club
Зы мащIэкIэ узэщIэIэбэжмэ, НИУ «ВШЭ»-м щыщ лингвист Ландер Юрий ди хьэщIат. Нэхъыбэу дыщIызэхуэзар адыгэбзэм и корпIусыращ (зыгуэркIэ бзэ корпIусыр зиIысыр фымыщIэмэ, «корпусная лингвистика» е «corpus linguistics» жыфIи фылъыхъуэ). Юрэрэ и гупымрэ ипэIуэкIэ кIахэ адыгэбзэм и корпIусыр ящIат, иджы дызэгъусэу къэбэрдей диэлектым ейм иужь дихьэмэ тфIэигъуэщ.
НобэкIэ нэхъ лъэщу дызыпылъыр адыгэбзэкIэ тха текстхэр куэду зэхуэхьэсынырщ. Абы щхьэкIэ зы илъэсым щIигъуауэ тхылъхэр скан дощI, текстхэр прэграмэкIэ къытыдохри, щыуагъэу хэтыр дыриплъэжурэ зыдогъэзэхуэж. Щыуагъэ къыщIыхэкIыр скан щIа файлым тет текстыр прэграмэм къыщытыриджыкIкIэ симвэл, тхыпкъ псори захуэу къыхуэлъагъукъым -«м»-р «н»-уэ къыщохъу, «э»-р, «а»-уэ, н. къ. ЗэIуэхущIэгъухэм, зэныбжьэгъухэм тхылъхэр зэхуэдугуэшурэ щIыдоджыкIыж.
ЩIэныр щIэншэщ, зыщIэр мащIэщ. Аращи, «Djarez»-м щIыхьэху доублэ. ФымыпIащIэурэ адыгэбзэкIэ тха тхылъ зэвгъэзэхуэжыну фыхущIыхьэнумэ, фыкъытхуэтхэ. ⬇️
УзэрыщIэмэ - узэдощIэ, узэдэщIэмэ – зы уохъу.
НобэкIэ нэхъ лъэщу дызыпылъыр адыгэбзэкIэ тха текстхэр куэду зэхуэхьэсынырщ. Абы щхьэкIэ зы илъэсым щIигъуауэ тхылъхэр скан дощI, текстхэр прэграмэкIэ къытыдохри, щыуагъэу хэтыр дыриплъэжурэ зыдогъэзэхуэж. Щыуагъэ къыщIыхэкIыр скан щIа файлым тет текстыр прэграмэм къыщытыриджыкIкIэ симвэл, тхыпкъ псори захуэу къыхуэлъагъукъым -«м»-р «н»-уэ къыщохъу, «э»-р, «а»-уэ, н. къ. ЗэIуэхущIэгъухэм, зэныбжьэгъухэм тхылъхэр зэхуэдугуэшурэ щIыдоджыкIыж.
ЩIэныр щIэншэщ, зыщIэр мащIэщ. Аращи, «Djarez»-м щIыхьэху доублэ. ФымыпIащIэурэ адыгэбзэкIэ тха тхылъ зэвгъэзэхуэжыну фыхущIыхьэнумэ, фыкъытхуэтхэ. ⬇️
УзэрыщIэмэ - узэдощIэ, узэдэщIэмэ – зы уохъу.
❤5
Forwarded from Djarez Club
«Djarez»-м шIыхьаф тэублэ
БэмышIэу НИУ «ВШЭ-м» щыщ лингвистэу Юрий Ландер тихьэкIагъ. ТызфызэIукIагъэр адыгабзэм икорпус ары (зыгорэкIэ бзэ корпусыр зыщыщыр шъумышIэмэ, «корпусная лингвистика» е «corpus linguistics» ишъутхи, шъулъыхъу). Юрэрэ икупрэ ыпэкIэ кIахэ адыгабзэм икорпус ашIыгъ, джы тызэгъусэу къэбэртэе диалектым ием ыуж тихьэмэ тшIоигъу.
НепэкIэ нахь лъэшэу тызпылъыр адыгабзэкIэ тхыгъэ текстхэр тыугъоинхэр ары. Ащ пае зы илъэс хъугъэу тхылъхэр скан тэшIых, текстхэр программэмкIэ къитэхых, хэукъоныгъэу хэтхэр тырыплъэжьызэ тэгъэтэрэзыжьых. Хэукъоныгъэхэр къызкIыхэкIхэрэр, скан шIыгъэ файлым тет текстыр программэм къызытыриджыжькIэ символхэр, тхыпкъхэр тэрэзэу къыфэлъэгъухэрэп – «м»-р «н»-у къыщэхъу, «э»-р, «а»-у ыкIи нэмыкIхэр. ЗэIофшIэгъухэм, зэныбджэгъухэм тхылъхэр зэфэдгощхэзэ кIэтэджыкIыжьых.
ШIэныр шIэнчъэ, зышIырэр макIэ. Арышъ, «Djarez»-мкIэ шIыхьаф тэублэ. АдыгабзэкIэ тхыгъэ тхылъхэр зэжъугъэзэфэжьын шъулъэкIыщтмэ, шъумыукIытэу шъукъатх.
Узэдэлажьэмэ - узэрэшIэ, узэрашIэмэ - зы охъу.
БэмышIэу НИУ «ВШЭ-м» щыщ лингвистэу Юрий Ландер тихьэкIагъ. ТызфызэIукIагъэр адыгабзэм икорпус ары (зыгорэкIэ бзэ корпусыр зыщыщыр шъумышIэмэ, «корпусная лингвистика» е «corpus linguistics» ишъутхи, шъулъыхъу). Юрэрэ икупрэ ыпэкIэ кIахэ адыгабзэм икорпус ашIыгъ, джы тызэгъусэу къэбэртэе диалектым ием ыуж тихьэмэ тшIоигъу.
НепэкIэ нахь лъэшэу тызпылъыр адыгабзэкIэ тхыгъэ текстхэр тыугъоинхэр ары. Ащ пае зы илъэс хъугъэу тхылъхэр скан тэшIых, текстхэр программэмкIэ къитэхых, хэукъоныгъэу хэтхэр тырыплъэжьызэ тэгъэтэрэзыжьых. Хэукъоныгъэхэр къызкIыхэкIхэрэр, скан шIыгъэ файлым тет текстыр программэм къызытыриджыжькIэ символхэр, тхыпкъхэр тэрэзэу къыфэлъэгъухэрэп – «м»-р «н»-у къыщэхъу, «э»-р, «а»-у ыкIи нэмыкIхэр. ЗэIофшIэгъухэм, зэныбджэгъухэм тхылъхэр зэфэдгощхэзэ кIэтэджыкIыжьых.
ШIэныр шIэнчъэ, зышIырэр макIэ. Арышъ, «Djarez»-мкIэ шIыхьаф тэублэ. АдыгабзэкIэ тхыгъэ тхылъхэр зэжъугъэзэфэжьын шъулъэкIыщтмэ, шъумыукIытэу шъукъатх.
Узэдэлажьэмэ - узэрэшIэ, узэрашIэмэ - зы охъу.
👍5❤3
🤔6❤2
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
lэпэзэо унагъомрэ Тlэшъу унагъомрэ тыгу къыддеlэу тафэгушlо. Нэсэхэу къафащагъэхэр, нысэ мафэ афэхъунхэу тафэлъаIо!
@gtrk_adygeia
@gtrk_adygeia
👍9❤3
Щхьагъэ: уафэ
КIахэ: уашъо
Щыпкъэр: кIахэ къэIукIэхэри щхьагъэ къэIукIэри адыгэбзэщ. Ф/шъ макъхэр щхьагъэ, кIахэ диэлектхэм зэпэхъуу апхуэдэщ.
УзэрыщIэмэ, узэдощIэ, узэдэщIэмэ, зы уохъу!
#Djrz_ЗыБзэ
КIахэ: уашъо
Щыпкъэр: кIахэ къэIукIэхэри щхьагъэ къэIукIэри адыгэбзэщ. Ф/шъ макъхэр щхьагъэ, кIахэ диэлектхэм зэпэхъуу апхуэдэщ.
УзэрыщIэмэ, узэдощIэ, узэдэщIэмэ, зы уохъу!
#Djrz_ЗыБзэ
❤9🔥2
Forwarded from ДЖЭГУ
Джэгужь апщий!
Зилъыр къэплъу зилъэр жанхэ,
дыДЖЭГУнущ!
• дэпщэщ: 15.08, 17:00
• дэнэ: Къэбэрдей, Налщыч, «Нарт» хьэщӏэщым.
#джэгу #адыгэ #адыгэджэгу #Къэбэрдей #Налщыч #къафэ #адыгэкъафэ #дыджэгунущ
Зилъыр къэплъу зилъэр жанхэ,
дыДЖЭГУнущ!
• дэпщэщ: 15.08, 17:00
• дэнэ: Къэбэрдей, Налщыч, «Нарт» хьэщӏэщым.
#джэгу #адыгэ #адыгэджэгу #Къэбэрдей #Налщыч #къафэ #адыгэкъафэ #дыджэгунущ
🔥9👍1
Джэгужь апщий!
Дыгъуэпшыхь «Нарт»-м щекIуэкIа адыгэ джэгур гухэхъуэт.
Къэбэрдейм куэд щIауэ джэгу зэрыщемыкIуэкIыжым и нэщэнэу щIалэгъуалэр куэду, уэру джэгум къекIуэлIащ. Джэгузэхэшэ уджыжькIэ яубла джэгур къызэщIэплъэурэ, нэр игъэгуфIэу, гур къызэщIиIэтэу екIуэкIащ.
ДжэгуакIуэхэмрэ (хьэтиякIуэхэр, джэгузэхэшэхэр, пшынауэфIхэр) джэгум къекIуэлIа щIалэгъуалэмрэ адыгэ джэгу хабзэкIэ зэрыгъэгушхуэу, зэрыгъэлъапIэу зэхэтащ. ХьэтиякIуэхэм зэIэпахрэ зэхуадзыжу адыгэбзэр ягъэджэгурт, хабзэр яубзыхурт, щIалэхэр ягъэгушхуэрт, хъыджэбз гъэфIахэр ягъэлъапIэрт.
АтIэ уи щIэблэр, уи щIалэгъуалэр зэгурыIуэрэ зэдэIуэжу, я хабзэрэ я зэхэтыкIэрэ яхъумэжу зэрыпсэуным, зэрефIэкIуэным пылъмэ, «гуфIэгъуэ» жыхуаIэжыр аракъэ?!
ЖыIэпхъэщ, джэгур щекIуэкIа щIыпIэу «Нарт»-ыр лъэныкъуэ куэдкIэ джэгум хуэщIауэ зэрыщымытыр (зейхэр зыкIи дгъэкъуаншэкъым). Зи щхьэ пщIэ хуэзыщIыж, зи хабзэр зыгъэлъапIэ щIэлэгъуалэм яхуэфащэ утыку ягъуэтыжыну догугъэ икIи дохъуапсэ.
Ди щIалэгъуалэм фи пщIэрэ фи щхьэрэ мыкIуэду фи узрэ фи лажьэрэ тхьэм игъэкIуэд! ФызэрыIыгъ, фызэкъуэт! Бзэр, Хабзэр, Хэкур фымыбгынэ!
Думэныщ I.
Дыгъуэпшыхь «Нарт»-м щекIуэкIа адыгэ джэгур гухэхъуэт.
Къэбэрдейм куэд щIауэ джэгу зэрыщемыкIуэкIыжым и нэщэнэу щIалэгъуалэр куэду, уэру джэгум къекIуэлIащ. Джэгузэхэшэ уджыжькIэ яубла джэгур къызэщIэплъэурэ, нэр игъэгуфIэу, гур къызэщIиIэтэу екIуэкIащ.
ДжэгуакIуэхэмрэ (хьэтиякIуэхэр, джэгузэхэшэхэр, пшынауэфIхэр) джэгум къекIуэлIа щIалэгъуалэмрэ адыгэ джэгу хабзэкIэ зэрыгъэгушхуэу, зэрыгъэлъапIэу зэхэтащ. ХьэтиякIуэхэм зэIэпахрэ зэхуадзыжу адыгэбзэр ягъэджэгурт, хабзэр яубзыхурт, щIалэхэр ягъэгушхуэрт, хъыджэбз гъэфIахэр ягъэлъапIэрт.
АтIэ уи щIэблэр, уи щIалэгъуалэр зэгурыIуэрэ зэдэIуэжу, я хабзэрэ я зэхэтыкIэрэ яхъумэжу зэрыпсэуным, зэрефIэкIуэным пылъмэ, «гуфIэгъуэ» жыхуаIэжыр аракъэ?!
ЖыIэпхъэщ, джэгур щекIуэкIа щIыпIэу «Нарт»-ыр лъэныкъуэ куэдкIэ джэгум хуэщIауэ зэрыщымытыр (зейхэр зыкIи дгъэкъуаншэкъым). Зи щхьэ пщIэ хуэзыщIыж, зи хабзэр зыгъэлъапIэ щIэлэгъуалэм яхуэфащэ утыку ягъуэтыжыну догугъэ икIи дохъуапсэ.
Ди щIалэгъуалэм фи пщIэрэ фи щхьэрэ мыкIуэду фи узрэ фи лажьэрэ тхьэм игъэкIуэд! ФызэрыIыгъ, фызэкъуэт! Бзэр, Хабзэр, Хэкур фымыбгынэ!
Думэныщ I.
🔥10❤3
Вчера после долгого перерыва в г. Нальчике прошел Адыгэ Джэгу - вечер черкесского танца (в Кабарде по непонятной причине джэгу в последнее время не проводится). Посетив мероприятие, организованное силами нальчикской молодежи, я в очередной раз убедился в том, что джэгу – это не «танцульки», как считают некоторые представители «интеллигенции», а важнейший социокультурный институт нашего этноса. Черкесская национальная идентичность, выработанная тысячелетиями, совершенствуется в том числе и через Джэгу. Вчера в гостинице «Нарт» витал дух свободы и красоты. Совсем юные ребята, ведомые невидимой рукой Хабзэ, творили спектакль, в котором главную роль играло адыгагъэ. Многочисленная молодая поросль сообщалась, как единый организм, и проживало целую жизнь в кругу Джэгу.
Наша молодежь вчера напоминала бескрайнюю, свободную поляну в пике расцвета. На этой «поляне» каждый «цветок» благоухал по-своему. Напористость и энергичность, обыкновенно присущая молодежи, была гармонично разбавлена черкесской скромностью и сдержанностью.
Честь и хвала ребятам, которые берегут наше национальное достояние. Храните в себе черкесскую ментальность и она сохранит нас.
Бзэр, Хабзэр, Хэкур фымыбгынэ!
Думэныщ I.
Наша молодежь вчера напоминала бескрайнюю, свободную поляну в пике расцвета. На этой «поляне» каждый «цветок» благоухал по-своему. Напористость и энергичность, обыкновенно присущая молодежи, была гармонично разбавлена черкесской скромностью и сдержанностью.
Честь и хвала ребятам, которые берегут наше национальное достояние. Храните в себе черкесскую ментальность и она сохранит нас.
Бзэр, Хабзэр, Хэкур фымыбгынэ!
Думэныщ I.
❤19👍3🔥2
Къуалэбзу лъатэ щылъхухэр:
1. Бгъащхъуэ щылъхухэр - ястребообразные - Accipitriformes
2. Бжэныхъуэбзу щылъхухэр - козодоеобразные - Caprimulgiformes
3. Жьыес щылъхухэр - буревестникообразные - Procellariiformes
4. Дыдыкъуш щылъхухэр - попугаеобразные - Psittaciformes
5. Джэд щылъхухэр - курообразные - Galliformes
6. ЖыгыуIу щылъхухэр - дятлообразные - Piciformes
7. Жьэгъудзыуэ/ Жьэкъэб/ Жьэгъубыб щылъхухэр - пеликанообразные - Pelecaniformes
8. Жьынду щылъхухэр - совообразные - Strigiformes
9. Къаз щылъхухэр - гусеобразные - Anseriformes
10. Къру щылъхухэр - журавлеобразные - Gruiformes
#Djrz_Псэущхьэ
1. Бгъащхъуэ щылъхухэр - ястребообразные - Accipitriformes
2. Бжэныхъуэбзу щылъхухэр - козодоеобразные - Caprimulgiformes
3. Жьыес щылъхухэр - буревестникообразные - Procellariiformes
4. Дыдыкъуш щылъхухэр - попугаеобразные - Psittaciformes
5. Джэд щылъхухэр - курообразные - Galliformes
6. ЖыгыуIу щылъхухэр - дятлообразные - Piciformes
7. Жьэгъудзыуэ/ Жьэкъэб/ Жьэгъубыб щылъхухэр - пеликанообразные - Pelecaniformes
8. Жьынду щылъхухэр - совообразные - Strigiformes
9. Къаз щылъхухэр - гусеобразные - Anseriformes
10. Къру щылъхухэр - журавлеобразные - Gruiformes
#Djrz_Псэущхьэ
👍15❤1🔥1
АдыгэбзэкIэ дауэ «большое спасибо» зэрыжыпIэнур? Еплъ - https://youtube.com/shorts/-PO5a9kch2k?si=HszrpBaS4-A2wV4s
YouTube
АдыгэбзэкIэ дауэ «большое спасибо» зэрыжыпIэнур? #КIэщIу#Джэрэз#Djarez#Адыгэбзэ#Адыгабзэ
❤23
Щхьагъэ: пшэ
КIахэ: ошъуапщэ
Щыпкъэр: кIахэ къэIукIэхэри щхьагъэ къэIукIэри зыщ – адыгэбзэщ. КIахэ къэIукIэр къэбэрдейм ибгъэзагъэмэ «уафапшэ» жоууэ мэхъур.
УзэрыщIэмэ, узэдощIэ, узэдэщIэмэ, зы уохъу!
#Djrz_ЗыБзэ
КIахэ: ошъуапщэ
Щыпкъэр: кIахэ къэIукIэхэри щхьагъэ къэIукIэри зыщ – адыгэбзэщ. КIахэ къэIукIэр къэбэрдейм ибгъэзагъэмэ «уафапшэ» жоууэ мэхъур.
УзэрыщIэмэ, узэдощIэ, узэдэщIэмэ, зы уохъу!
#Djrz_ЗыБзэ
👍9