Щхьагъэ: жэмэщ
КIахэ: чэмэщ

Щыпкъэр: макъкIэ мащIэ дыдэу зэщхьэщыкI нэхъ мыхъумэ, кIахэ къэIукIэри щхьагъэ къэIукIэри зыщ.

УзэрыщIэмэ, узэдощIэ, узэдэщIэмэ, зы уохъу!

#Djrz_ЗыБзэ

ФIэхъус фыдох!

Нобэ #Djrz_Storytelling рубрикэм хэтыр Гуэнгъэпщхэ Ленэщ

Ленэ «Djarez»-м и кIуурсым ди лъэпкъэгъухэр хьэрыпыбзэкIэ адыгэбзэ ирегъаджэ. И хъыбарыр къытхуиIуэтэжащ. ФедаIуэмэ ди гуапэщ!😊

Щхьэпкъыджэ къуэпсым и щылъхухэр:

Пцэжьхэр - ланцетники - Leptocardii - Leptocardii

#Djrz_Псэущхьэ

Щхьагъэ: лэгъунэ
КIахэ: лэгъун

Щыпкъэр: кIахэ къэIукIэри щхьагъэ къэIукIэри зыщ - адыгэбзэщ.

УзэрыщIэмэ, узэдощIэ, узэдэщIэмэ, зы уохъу!

#Djrz_ЗыБзэ

Щхьагъэ: пщэфIапIэ, лэгъунлей
КIахэ: пщэрыхьапI

Щыпкъэр: псалъу хъуар зэмыфэгъущ, ди зэхуэдэ адыгэбзэщ.

УзэрыщIэмэ, узэдощIэ, узэдэщIэмэ, зы уохъу!

#Djrz_ЗыБзэ

Бдзэжьей къуэпсым и щылъхухэр:

1. Хъыщтыпкъ бдзэжьейхэр - хрящевые рыбы - Chondrichthyes - Chondrichthyes
2. Къупщхьэпкъ бдзэжьейхэр - костистые рыбы - Teleost- Teleostei

#Djrz_Псэущхьэ

Зы мащIэкIэ узэщIэIэбэжмэ, НИУ «ВШЭ»-м щыщ лингвист Ландер Юрий ди хьэщIат. Нэхъыбэу дыщIызэхуэзар адыгэбзэм и корпIусыращ (зыгуэркIэ бзэ корпIусыр зиIысыр фымыщIэмэ, «корпусная лингвистика» е «corpus linguistics» жыфIи фылъыхъуэ). Юрэрэ и гупымрэ ипэIуэкIэ кIахэ адыгэбзэм и корпIусыр ящIат, иджы дызэгъусэу къэбэрдей диэлектым ейм иужь дихьэмэ тфIэигъуэщ.

НобэкIэ нэхъ лъэщу дызыпылъыр адыгэбзэкIэ тха текстхэр куэду зэхуэхьэсынырщ. Абы щхьэкIэ зы илъэсым щIигъуауэ тхылъхэр скан дощI, текстхэр прэграмэкIэ къытыдохри, щыуагъэу хэтыр дыриплъэжурэ зыдогъэзэхуэж. Щыуагъэ къыщIыхэкIыр скан щIа файлым тет текстыр прэграмэм къыщытыриджыкIкIэ симвэл, тхыпкъ псори захуэу къыхуэлъагъукъым -«м»-р «н»-уэ къыщохъу, «э»-р, «а»-уэ, н. къ. ЗэIуэхущIэгъухэм, зэныбжьэгъухэм тхылъхэр зэхуэдугуэшурэ щIыдоджыкIыж.

ЩIэныр щIэншэщ, зыщIэр мащIэщ. Аращи, «Djarez»-м щIыхьэху доублэ. ФымыпIащIэурэ адыгэбзэкIэ тха тхылъ зэвгъэзэхуэжыну фыхущIыхьэнумэ, фыкъытхуэтхэ. ⬇️

УзэрыщIэмэ - узэдощIэ, узэдэщIэмэ – зы уохъу.

«Djarez»-м шIыхьаф тэублэ

БэмышIэу НИУ «ВШЭ-м» щыщ лингвистэу Юрий Ландер тихьэкIагъ. ТызфызэIукIагъэр адыгабзэм икорпус ары (зыгорэкIэ бзэ корпусыр зыщыщыр шъумышIэмэ, «корпусная лингвистика» е «corpus linguistics» ишъутхи, шъулъыхъу). Юрэрэ икупрэ ыпэкIэ кIахэ адыгабзэм икорпус ашIыгъ, джы тызэгъусэу къэбэртэе диалектым ием ыуж тихьэмэ тшIоигъу.

НепэкIэ нахь лъэшэу тызпылъыр адыгабзэкIэ тхыгъэ текстхэр тыугъоинхэр ары. Ащ пае зы илъэс хъугъэу тхылъхэр скан тэшIых, текстхэр программэмкIэ къитэхых, хэукъоныгъэу хэтхэр тырыплъэжьызэ тэгъэтэрэзыжьых. Хэукъоныгъэхэр къызкIыхэкIхэрэр, скан шIыгъэ файлым тет текстыр программэм къызытыриджыжькIэ символхэр, тхыпкъхэр тэрэзэу къыфэлъэгъухэрэп – «м»-р «н»-у къыщэхъу, «э»-р, «а»-у ыкIи нэмыкIхэр. ЗэIофшIэгъухэм, зэныбджэгъухэм тхылъхэр зэфэдгощхэзэ кIэтэджыкIыжьых.

ШIэныр шIэнчъэ, зышIырэр макIэ. Арышъ, «Djarez»-мкIэ шIыхьаф тэублэ. АдыгабзэкIэ тхыгъэ тхылъхэр зэжъугъэзэфэжьын шъулъэкIыщтмэ, шъумыукIытэу шъукъатх.

Узэдэлажьэмэ - узэрэшIэ, узэрашIэмэ - зы охъу.

Адыгабзэм идиалектхэм ащыщэу кlэмгуер литературабзэм сыда нахь пэблагъэу зыкlалъытэрэр, игъэпсыкlэ сыд фэда? Кlэмгуе диалектым иушэтынкlэ сыда къуаджэу Джамбэчые къызкlыхахыгъэр?
Мыхэм ыкlи нэмыкl упчlэхэм джэуап къаретыжьы шlэныгъэлэжьэу, филологие шlэныгъэхэмкlэ докторэу Унэрэкъо Рае.

Çerkesçe dialektlerinde Çemguyabze neden yazın-literatür diline yakın sayılıyor, yapısı nasıl? Çemguyabzenin araştırılmasında neden Cambeçıye köyü seçildi? Bu ve benzeri soruları biliminsanı filoloji bilimdalında Dr. Wunereko Raye cevaplıyor.

لماذا تعتبر لهجة الچمغوي هي أقرب اللهجات الى اللغه الشركسيه الأدبيه ؟
كيف تكوينها ؟
لماذا تم إختيار قريه جامپچي لدراسة لهجة الچمغوي ؟
هذه الأسئله و غيرها نجد إجاباتها عند الباحثه في فقه اللغه الدكتوره «رايا ونه روقه».

ХьэмлашкIуэ. «Djarez»-м зы нэщэнэ къытхэхъуащ.

#Djrz_Псэущхьэ

Щхьагъэ: мэлэщ
КIахэ: мэлэщ

Щыпкъэр: кIахэ къэIукIэхэри щхьагъэ къэIукIэри зэщхьыркъэпсщ.

УзэрыщIэмэ, узэдощIэ, узэдэщIэмэ, зы уохъу!

#Djrz_ЗыБзэ

Зыгуэрхэр тыдох😎 фыкъытпэплъэ!