Псэущхьэ лъапщIэтежым и лъапсэхэр:
1. Кхъурбыщхэр - губки - Sponge - Porifera/ Spongia
2. Iурыпхэхэр - мшанки - Bryozoa - Bryozoa/ Ectoprocta
3. Хьэмлу пIащIэхэр - плоские черви - Flatworm - Plathelmintes
4. Хьэмлу хъурейхэр - круглые черви - Nematode - Nematoda
5. Хьэмлу нэрынэхэр - кольчатые черви - Annelid - Annelida
6. ПцIапцIэкIэхэр - кишечнополостные - Coelenterata - Coelenterata, Radiata
7. Лъэрыбжьанэхэр - членистоногие - Arthropod - Arthropoda
8. Къурафэхэр - иглокожие - Echinoderm - Echinodermata
9. ХьэмлашкIуэхэр - моллюски - Mollusca - Mollusca
10. ПкъырыкIуэхэр - хордовые - Chordate - Chordata
#Djrz_Псэущхьэ
1. Кхъурбыщхэр - губки - Sponge - Porifera/ Spongia
2. Iурыпхэхэр - мшанки - Bryozoa - Bryozoa/ Ectoprocta
3. Хьэмлу пIащIэхэр - плоские черви - Flatworm - Plathelmintes
4. Хьэмлу хъурейхэр - круглые черви - Nematode - Nematoda
5. Хьэмлу нэрынэхэр - кольчатые черви - Annelid - Annelida
6. ПцIапцIэкIэхэр - кишечнополостные - Coelenterata - Coelenterata, Radiata
7. Лъэрыбжьанэхэр - членистоногие - Arthropod - Arthropoda
8. Къурафэхэр - иглокожие - Echinoderm - Echinodermata
9. ХьэмлашкIуэхэр - моллюски - Mollusca - Mollusca
10. ПкъырыкIуэхэр - хордовые - Chordate - Chordata
#Djrz_Псэущхьэ
🔥8👍5❤2
«Iэдэмей Нахъуэрэ дыгъужь цIыкIумрэ»
Iэдэмей Нахъуэ и мэлыхъуэм махуэ къэс къихьыжырт жи зы мэл, мэлитI «дыгъужьым илIащ» жиIэурэ. Зы махуэ, махуитI, махуэ зыбжанэ апхуэдэурэ блэкIри, еплъри, хъунутэкъыми, «мыбы сэ зэ сыплъэнымэ» жери и джэдыгур щитIагъэщ, и щIакIуэ-бащлыкъыр зыфIилъхьэщ, и къамэр зыгуилъхьэщ, и шым уанэ трилъхьэщ, шэсщ абыми, и пщыIэм тет чэтымкIэ иунэтIащ.
ПщыIэм нэсщ, шым къепсыхри, чэтым щIыхьэу плъэмэ, мэлитI-щыи илIауэ зы дыгъужь гуэрэ щIэту елъагъу.
Дыгъужьыр хегъэзыхь, чэтым и къуагъым зы щIыпIэ деубыдэри, и къамэри кърихауэ щыпэувым щыгъуэ мо гужьея дыгъужьыр къытолъэ. Къызэрытелъэу къамэр и жьэм хуозэри и къурмэкъейр зэхеупщIатэ. ЗэхиупщIэта щхьэкIэ дыгъужьым и дзэхэми Нахъуэ и Iэпхъуамбэшхуэм и гъунэгъуу и Iэбэлагъым зыкъыхесэ. Нахъуэ сытми и Iэр дыгъужьым и дзэм къыхетхъыжьри ар жеIэ: «дыгъужь цIыкIу, дыгъужь цIыкIу, сыт мыгъуэт си мэлым пэшэгъу. укъыщIыхуэхъуар? Уэри уунэхъуащ, сэри сыбгъэунэхъуащ».
Абы иужьым Нахъуэ и Iэ ижьыр щIагъуэ къыдэмыбзэжу Iэшэуэ къэнауэ жаIэ.
Тэгъулан Екъуб
#Djrz_Гъуазэрытхэ
Iэдэмей Нахъуэ и мэлыхъуэм махуэ къэс къихьыжырт жи зы мэл, мэлитI «дыгъужьым илIащ» жиIэурэ. Зы махуэ, махуитI, махуэ зыбжанэ апхуэдэурэ блэкIри, еплъри, хъунутэкъыми, «мыбы сэ зэ сыплъэнымэ» жери и джэдыгур щитIагъэщ, и щIакIуэ-бащлыкъыр зыфIилъхьэщ, и къамэр зыгуилъхьэщ, и шым уанэ трилъхьэщ, шэсщ абыми, и пщыIэм тет чэтымкIэ иунэтIащ.
ПщыIэм нэсщ, шым къепсыхри, чэтым щIыхьэу плъэмэ, мэлитI-щыи илIауэ зы дыгъужь гуэрэ щIэту елъагъу.
Дыгъужьыр хегъэзыхь, чэтым и къуагъым зы щIыпIэ деубыдэри, и къамэри кърихауэ щыпэувым щыгъуэ мо гужьея дыгъужьыр къытолъэ. Къызэрытелъэу къамэр и жьэм хуозэри и къурмэкъейр зэхеупщIатэ. ЗэхиупщIэта щхьэкIэ дыгъужьым и дзэхэми Нахъуэ и Iэпхъуамбэшхуэм и гъунэгъуу и Iэбэлагъым зыкъыхесэ. Нахъуэ сытми и Iэр дыгъужьым и дзэм къыхетхъыжьри ар жеIэ: «дыгъужь цIыкIу, дыгъужь цIыкIу, сыт мыгъуэт си мэлым пэшэгъу. укъыщIыхуэхъуар? Уэри уунэхъуащ, сэри сыбгъэунэхъуащ».
Абы иужьым Нахъуэ и Iэ ижьыр щIагъуэ къыдэмыбзэжу Iэшэуэ къэнауэ жаIэ.
Тэгъулан Екъуб
#Djrz_Гъуазэрытхэ
❤4👍4
«О учъыезэ улIэщт»
Адыгэ ныо горэм цыхьан джэнчыдзыр иунэ къихьагъ.
«О учъыезэ улIэщт, нан», — къыриIуагъ. «Сычъыезэ сэрэлIи, гушIуапкIэ остын», — риIожьыгъ ныом.
#Djrz_IуэрыIуатэ
Адыгэ ныо горэм цыхьан джэнчыдзыр иунэ къихьагъ.
«О учъыезэ улIэщт, нан», — къыриIуагъ. «Сычъыезэ сэрэлIи, гушIуапкIэ остын», — риIожьыгъ ныом.
#Djrz_IуэрыIуатэ
🔥2❤1
Forwarded from Мурат Кумпилов
БзэшIэныгъэлэжь, профессор, кавказовед цIэрыIоу, адыгэ бзэшIэныгъэм зиIахьышхо хэзышIыхьэгъэ КIэрэщэ Зэйнаб къызыхъугъэр илъэсишъэ зэрэхъурэр непэ хэтэгъэунэфыкIы.
Адыгеим ибзылъфыгъэхэмкIэ апэрэу филологие шIэныгъэхэмкIэ доктор ары хъугъэр. ЩытхъуцIэхэу «РСФСР-м шIэныгъэмкIэ изаслуженнэ IофышIэшху», «Адыгэ Республикэм шIэныгъэмкIэ изаслуженнэ IофышIэшху» зыфиIохэрэр къыфагъэшъошагъэх, шIэныгъэхэмкIэ Дунэе Адыгэ Академием идействительнэ членэу щытыгъ.
КIэрэщэ Зэйнаб илъэсыбэрэ гуманитар ушэтынхэмкIэ Адыгэ республикэ институтым Iоф щишIагъ, Адыгэ къэралыгъо университетым щыригъэджагъэх. Адыгабзэм изигъо Iофыгъохэм япхыгъэ научнэ ушэтынхэм ар апылъыгъ, научнэ IофшIэгъи 100-м ехъу къыдигъэкIыгъ. Адыгабзэм изэхэф гущыIалъэрэ адыгабзэм играмматикэрэ зэхэзыгъэуцуагъэхэм ащыщ.
Научнэ IофшIэным дакIоу общественнэ Iофхэми апылъыгъ. Илъэс зэфэшъхьафхэм СССР-м и Апшъэрэ Совет идепутатыгъ, народнэ депутатхэм я Краснодар край, я Адыгэ хэку Советхэм ядепутатыгъ.
Адыгэ къэралыгъо университетым инаучнэ тхылъеджапIэ КIэрэщэ Зэйнаб иунэе тхылъ зэгъэуIугъэхэр чIэлъых. БзэшIэныгъэмкIэ, диалектологиемкIэ, бзитIушIэныгъэмкIэ, ижъырэ славяныбзэмкIэ, урысыбзэмкIэ тхылъ гъотыгъуаехэр ащ хэлъых. Тхылъ минитIум ехъу зыхэхьэрэ коллекцием кавказ бзэшIэныгъэм фэгъэхьыгъэхэри хэлъых.
КIэрэщэ Зэйнаб наукэмкIэ кIэн баеу къыгъэнагъэр адыгэ бзэшIэныгъэм иушэтын тапэкIи лъыгъэкIотэгъэнымкIэ лъэпсэшIу зэрэхъущтым уехъырэхъышэнэу щытэп. Зышъхьамысыжьэу зилъэпкъ фэлэжьэгъэ, ащ ыбзэ, итарихъ, икультурэ афэгумэкIыгъэ ащ фэдэ цIыфхэр зыщыдгъэгъупшэхэ хъущтэп, яшIэжь дгъэлъэпIэн фае.
Адыгеим ибзылъфыгъэхэмкIэ апэрэу филологие шIэныгъэхэмкIэ доктор ары хъугъэр. ЩытхъуцIэхэу «РСФСР-м шIэныгъэмкIэ изаслуженнэ IофышIэшху», «Адыгэ Республикэм шIэныгъэмкIэ изаслуженнэ IофышIэшху» зыфиIохэрэр къыфагъэшъошагъэх, шIэныгъэхэмкIэ Дунэе Адыгэ Академием идействительнэ членэу щытыгъ.
КIэрэщэ Зэйнаб илъэсыбэрэ гуманитар ушэтынхэмкIэ Адыгэ республикэ институтым Iоф щишIагъ, Адыгэ къэралыгъо университетым щыригъэджагъэх. Адыгабзэм изигъо Iофыгъохэм япхыгъэ научнэ ушэтынхэм ар апылъыгъ, научнэ IофшIэгъи 100-м ехъу къыдигъэкIыгъ. Адыгабзэм изэхэф гущыIалъэрэ адыгабзэм играмматикэрэ зэхэзыгъэуцуагъэхэм ащыщ.
Научнэ IофшIэным дакIоу общественнэ Iофхэми апылъыгъ. Илъэс зэфэшъхьафхэм СССР-м и Апшъэрэ Совет идепутатыгъ, народнэ депутатхэм я Краснодар край, я Адыгэ хэку Советхэм ядепутатыгъ.
Адыгэ къэралыгъо университетым инаучнэ тхылъеджапIэ КIэрэщэ Зэйнаб иунэе тхылъ зэгъэуIугъэхэр чIэлъых. БзэшIэныгъэмкIэ, диалектологиемкIэ, бзитIушIэныгъэмкIэ, ижъырэ славяныбзэмкIэ, урысыбзэмкIэ тхылъ гъотыгъуаехэр ащ хэлъых. Тхылъ минитIум ехъу зыхэхьэрэ коллекцием кавказ бзэшIэныгъэм фэгъэхьыгъэхэри хэлъых.
КIэрэщэ Зэйнаб наукэмкIэ кIэн баеу къыгъэнагъэр адыгэ бзэшIэныгъэм иушэтын тапэкIи лъыгъэкIотэгъэнымкIэ лъэпсэшIу зэрэхъущтым уехъырэхъышэнэу щытэп. Зышъхьамысыжьэу зилъэпкъ фэлэжьэгъэ, ащ ыбзэ, итарихъ, икультурэ афэгумэкIыгъэ ащ фэдэ цIыфхэр зыщыдгъэгъупшэхэ хъущтэп, яшIэжь дгъэлъэпIэн фае.
👏5❤3
Лъэрыбжьанэ лъапсэм и къуэпсхэр:
1. Елыркъэш теплъэхэр - ракообразные - Crustacean - Crustacea
2. Бэдж теплъэхэр - паукообразные - Arachnid - Arachnida
3. ХьэпIацIэхэр - насекомые - Insect - Insécta
#Djrz_Псэущхьэ
1. Елыркъэш теплъэхэр - ракообразные - Crustacean - Crustacea
2. Бэдж теплъэхэр - паукообразные - Arachnid - Arachnida
3. ХьэпIацIэхэр - насекомые - Insect - Insécta
#Djrz_Псэущхьэ
🔥6❤3👍1
Щхьагъэ: жэмэщ
КIахэ: чэмэщ
Щыпкъэр: макъкIэ мащIэ дыдэу зэщхьэщыкI нэхъ мыхъумэ, кIахэ къэIукIэри щхьагъэ къэIукIэри зыщ.
УзэрыщIэмэ, узэдощIэ, узэдэщIэмэ, зы уохъу!
#Djrz_ЗыБзэ
КIахэ: чэмэщ
Щыпкъэр: макъкIэ мащIэ дыдэу зэщхьэщыкI нэхъ мыхъумэ, кIахэ къэIукIэри щхьагъэ къэIукIэри зыщ.
УзэрыщIэмэ, узэдощIэ, узэдэщIэмэ, зы уохъу!
#Djrz_ЗыБзэ
❤9
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
ФIэхъус фыдох!
Нобэ #Djrz_Storytelling рубрикэм хэтыр Гуэнгъэпщхэ Ленэщ
Ленэ «Djarez»-м и кIуурсым ди лъэпкъэгъухэр хьэрыпыбзэкIэ адыгэбзэ ирегъаджэ. И хъыбарыр къытхуиIуэтэжащ. ФедаIуэмэ ди гуапэщ!😊
Нобэ #Djrz_Storytelling рубрикэм хэтыр Гуэнгъэпщхэ Ленэщ
Ленэ «Djarez»-м и кIуурсым ди лъэпкъэгъухэр хьэрыпыбзэкIэ адыгэбзэ ирегъаджэ. И хъыбарыр къытхуиIуэтэжащ. ФедаIуэмэ ди гуапэщ!😊
❤15👍2🔥2
ПкъырыкIуэ лъапсэм и къуэпсхэр:
1. Щхьэпкъыджэхэр - бесчерепные - Cephalochordata - Acrania
2. Бдзэхэр/бдзэжьейхэр - рыбы - Fish - Pisces
3. ЩIыпсырыкIуэхэр - амфибии - Amphibian - Amphibia
4. Хьэфтырыпщхэр - рептилии - Reptile - Reptilia
5. Къуалэбзухэр - птицы - Bird - Aves
6. ШэрыпIхэр - млекопитающие - Mammal - Mammalia
#Djrz_Псэущхьэ
1. Щхьэпкъыджэхэр - бесчерепные - Cephalochordata - Acrania
2. Бдзэхэр/бдзэжьейхэр - рыбы - Fish - Pisces
3. ЩIыпсырыкIуэхэр - амфибии - Amphibian - Amphibia
4. Хьэфтырыпщхэр - рептилии - Reptile - Reptilia
5. Къуалэбзухэр - птицы - Bird - Aves
6. ШэрыпIхэр - млекопитающие - Mammal - Mammalia
#Djrz_Псэущхьэ
👍10❤5
Щхьагъэ: лэгъунэ
КIахэ: лэгъун
Щыпкъэр: кIахэ къэIукIэри щхьагъэ къэIукIэри зыщ - адыгэбзэщ.
УзэрыщIэмэ, узэдощIэ, узэдэщIэмэ, зы уохъу!
#Djrz_ЗыБзэ
КIахэ: лэгъун
Щыпкъэр: кIахэ къэIукIэри щхьагъэ къэIукIэри зыщ - адыгэбзэщ.
УзэрыщIэмэ, узэдощIэ, узэдэщIэмэ, зы уохъу!
#Djrz_ЗыБзэ
👍7❤3
Щхьагъэ: пщэфIапIэ, лэгъунлей
КIахэ: пщэрыхьапI
Щыпкъэр: псалъу хъуар зэмыфэгъущ, ди зэхуэдэ адыгэбзэщ.
УзэрыщIэмэ, узэдощIэ, узэдэщIэмэ, зы уохъу!
#Djrz_ЗыБзэ
КIахэ: пщэрыхьапI
Щыпкъэр: псалъу хъуар зэмыфэгъущ, ди зэхуэдэ адыгэбзэщ.
УзэрыщIэмэ, узэдощIэ, узэдэщIэмэ, зы уохъу!
#Djrz_ЗыБзэ
❤5🔥3