Djarez Club
888 subscribers
2.59K photos
225 videos
20 files
311 links
Djarez - ублэщIакIуэ гуп
-
Circassian language club
-
Адыгэбзэр мэхасэ
Download Telegram
👍2
«Лъэгуц-ЖакIэм ыкъохэр»

Рязанскэм удэкIыгъэу Адэмые ылъэныкъоджэ укIо хъумэ урыс къутырэу Беляйскэджэ цIыфыхэр заджэхэрэм уIокIэ. А къутырэр зыдэщысым нахьыпэджэ нартэу Лъэгуц-ЖакIэр щысыгъ.
Нарт Лъэгуц-ЖакIэм къуибл иIагъ. Ыкъохэр шакIо кIохэмэ лэучэцIыхэр къахьыхэу, шэкIоным пыщагъэхэу щытыгъэх.
ШакIо зыкIохэджэ зэшихымэ лэучэцIэу къахьырэм фэдиз анахьыкIэм къыхьытыгъ. Аущтэу шакIо кIохэмэ анахьыкIэр атекIо зэхъум, нахьыжъихэр егупшысэхи унашъо ашIыгъ, анахьыкIэр аукIынэу къызэратекIорэм фэшI.
КIымэфэ мэфагъ. Чэщым ос къесыгъэу щытыгъ. АнахьыкIэр пчэдыжьым къэтэджи ионэ-шыIашэджэ зызэтригъэпсахьи, шакIо дэкIыгъ. ЛэучэцI горэм лъыхъузэ, мэз пчэн горэ ыпэ къифагъ. Шым зэрэтесэу рифыжьи ыфызэ, Пщыщэ Iушъо кIэишком ригъэзыхьи, ащ щиукIыгъ.
Мэз пчэнэр ышти, мычыжьащэу шъофым къужъэе бырабэ горэ итыгъэти, ащ екIуалIи шым епсыхыгь.
— Сыпшъыгъ, мыщ тIэкIуи эыщызгъэпсэфын, — ыIуи чъыг лъапсэм зыригъэкIи Iыстыгъэ.
Мафэр хэкIотэгъэ хьазырэу, «щэджэгъуанэ хъугъэ» зыфаIорэм фэдагъ. Ежьыри пшъыгъэу улэугъэти, чъыгым зэрэзыригъэкIыгъэу къэшъхьаукъуагъ.
Нахьыжъихэр шымэ къатетIысхьэхи, ос ужым итхэу къакIохэзэ кIэй лъэгум ит къужъаем ашнахьыкIэ чIэсэу къалъэгъугъ. Зэрэмыгъэбырсырхэу, мэкъэхъати амыгъэIоу, пэблагъэ зыкъашIи ашнахььикIэ къеуагъэх. КIалэр къызщыхъушъути тэо-даом хэтэу псынкIэу ишы тетIысхьагъ.
Шым къежэдауи Шъхьэгощэ лъэныкъоджэ кIитхъугъ. Мыдрэми ашнахьыкIэ Шъхьэгуащэ икIыжьынэу кIитхъугъ ашIошIи ыуж илъэдагьэх.
КIалэри чъэмэ мыдрэхэри лъычъэхэзэ лаузэрэ чъагъэхэу ашнахьыкIэ къызызэплъэкIым, зым ыужы зыр итэу ышнахьыжъыхэр зэкIэкIэщыгъэхэу ылъэгъугъ. ЕтIанэ къытыригъази, къызнэсырэм еомэ ыукIыри, къызнэсырэм еомэ ыукIызэ, ышнахьыжъихи а мафэм ыукIыгъ. Ежьыри уIэгъэшко къытыращагъэу лъэу кIэчъыгъэри бэти, ыгу макIэ къэхъуи, шым ефэхи ыпсэ хэкIыгь. А лъэхъанэм нарт горэ зылIэджэ, е заукIыджэ агъэIылъыти, Iуашъхьэ тырашIахьыжьэу хэбзагъэти, зэшиблэри шъхьадж зыщефэхыгъэм щагъэIылъызэ, зэпшблэри агъэIылъыгъэх
«Лъэгуц-ЖакIэм ыкъомэ яIуашъхьэхэр» — цIыфмэ aloy джы къызнэсыгъэми зым ыужы зэр итэу, сатырэу Пщыщэ Iушъо чIыгум итых.

#Djrz_IуэрыIуатэ
4👍4🔥2
«Djarez»-м шIыхьаф тэублэ

БэмышIэу НИУ «ВШЭ-м» щыщ лингвистэу Юрий Ландер тихьэкIагъ. ТызфызэIукIагъэр адыгабзэм икорпус ары (зыгорэкIэ бзэ корпусыр зыщыщыр шъумышIэмэ, «корпусная лингвистика» е «corpus linguistics» ишъутхи, шъулъыхъу). Юрэрэ икупрэ ыпэкIэ кIахэ адыгабзэм икорпус ашIыгъ, джы тызэгъусэу къэбэртэе диалектым ием ыуж тихьэмэ тшIоигъу.

НепэкIэ нахь лъэшэу тызпылъыр адыгабзэкIэ тхыгъэ текстхэр тыугъоинхэр ары. Ащ пае зы илъэс хъугъэу тхылъхэр скан тэшIых, текстхэр программэмкIэ къитэхых, хэукъоныгъэу хэтхэр тырыплъэжьызэ тэгъэтэрэзыжьых. Хэукъоныгъэхэр къызкIыхэкIхэрэр, скан шIыгъэ файлым тет текстыр программэм къызытыриджыжькIэ символхэр, тхыпкъхэр тэрэзэу къыфэлъэгъухэрэп – «м»-р «н»-у къыщэхъу, «э»-р, «а»-у ыкIи нэмыкIхэр. ЗэIофшIэгъухэм, зэныбджэгъухэм тхылъхэр зэфэдгощхэзэ кIэтэджыкIыжьых.

ШIэныр шIэнчъэ, зышIырэр макIэ. Арышъ, «Djarez»-мкIэ шIыхьаф тэублэ. АдыгабзэкIэ тхыгъэ тхылъхэр зэжъугъэзэфэжьын шъулъэкIыщтмэ, шъумыукIытэу шъукъатх.

Узэдэлажьэмэ - узэрэшIэ, узэрашIэмэ - зы охъу.
👍7🔥32👏1
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
«Адыгабзэм идесэхэр» непэ зезыщагъэр орэдыlо цlэрыlоу Быщтэкъо Азэмат. Кlэлэеджакlохэмрэ Азэматрэ ныдэлъфыбзэмкlэ зэдэгущыlэгъу зэдыряlагъ. Ищыlэныгъэ фэгъэхьыгъэ къэбархэр орэдыlом къафиlотагъэх, адыгабзэм имэхьани тегущыlагъэх. Сыд фэдэ сэнэхьат уиlэми ныбэлъфыбзэр пшlэн зэрэфаер зэфэхьысыжьэу мы десэхэм афэхъугъ.

'Çerkesçe dersleri' programını bu gün ünlü şarkıcı Bışteko Azemat sunuyor. Öğrenciler ve Azemat anadilinde sohbet etti. Şarkıcı yaşamı ile alakalı bilgi verdi, çerkesçenin önemine değindi. Bu dersin ana sonucu 'hangi mesleğe sahip olursan ol, anadilini bilmelisin' di.

« دروس اللغه الشركسيه » اليوم كانت بمشاركة المطرب المشهور « أزمت بشاتوق» و كان حوار أزمت مع الطلاب باللغه الأم و حدثهم عن حياته و أعماله ، و في نهاية الدرس اكد أزمت و كذلك الطلاب على أهمية اللغه الأم مهما كان عمل و اختصاص الإنسان .
8👍2👏1
👍2
«Бжьыхьэ»

ЦIыхур дэнэ щыIэми щалъхуа, щапIа щIыпIэхэр игу къыредзэ. Истамбыл мы и бжьыхьэ махуэм Iузунейлэ и бжыхьэм теухуауэ Къардэн Ремзи къызжиIэжауэ щыта зыгуэрэ сигу къигъэкIыжащ:

«Iузунейлэм и пэм шыр куэду щызэрахуэуэ щытащ. Шокъурэ щыкIуэуэ щытар адэ нэхъ ипэжхэрат, ар сэ щIагъуэ сщIэжыркъым, ауэ сэ къызэрысщIэжымкIэ, Бешкъэзакъхьэблэм, ХьэпэщIейм, ЛIыгъурхьэблэм, Мэчэнейм яшхэр зэхэту Псынащхьиблым щагъэхъут, шы хъушэр гъатхэр зэрикIыуэ дэкIынти, гъэмахуэ псом бжыхьэ хъуху губгъэм иту ягъэхъут. Бжьыхьэм шыхэр яутIыпщыжырти, гуп гупыурэ уэс къесыху губгъэм итурэ, уэс къызэресу псори, пщIэгъуалэр япэ иту, езбы я пщIантIэм езыр езыру кIуэжти дэувэжт.

БжьыхьэкIэм утIыпщауэ губгъэм щитым шыхэм дыгъужь къащыхыхьэй хъут. Шы гупыр (хакIуапщIэр) хакIуэрат зыхъумэри, дыгъужь къазэрыхуэзэуэ хъурейуэ зэхэувэхэти, хакIуэр дыгъужьым пэувурэ шыхэм къыхигъэхьэтэкъым.

ХакIуэм сопэм сыкъопэм жиIэурэ ишийуэрэ дыгъужьым и пэр иригъэубыдыну Iэмал иIэтэкъым, мыхъумэ IэщIэкIуэдэнут, арати дыгъужьми ар ицIыхути хакIуэм ипэм и дзэхэр зэрыхисэным иужь итт, дыгъужьым шыщIэхэрат тегушхуэгъуафIэ нэхъ ищIу ишх хабзэр»

Тэгъулан Екъуб

#Djrz_Гъуазэрытхэ
👍62
Щхьагъэ: дэкIуеипIэ
КIахэ: дэкIояпIэ

Щыпкъэр: кIахэ къэIукIэри щхьагъэ къэIукIэри зыщ.

Уадыгэмэ, уи бзэри зыкъэ тIэ?!
УзэрыщIэмэ, узэдощIэ, узэдэщIэмэ, зы уохъу!

#Djrz_ЗыБзэ
👍71🔥1
«Нарт ШэрэлIыкъу»

Нарт ШэрэлIыкъо хыIушъом Iутэу зиплъахьызэ зыгорэм къылъэгъугъ. Иинагъэрэ игъэпсыкIэрэ шIошIагъоджэ Iэш-лъэшджэ къыриIорэ ригъашIи, хым рищи ядыжьы ыщагъ. Ар пэмыкI къэралыгъуагъ. Лъэшэу агъэшIагъоу цIыфыбэ къекIугъ. ЦIыфхэр еплъыгъэх. Бэрэ къыщагъэIагъ. Шъуашэ къыфашIынэу аIуи шъхьайджэ, фэшIоу ашIын шэкI агъотыгъэп. ШэкIэу агъотыгъэр къыратыгъ:

— УкIожьымэ хэгъахъори шъуашэ ягъэшI, — аIуи.

А лъэхъанэм натырыфэри къыратыгъ.

— Дахьри шъуихэгъэгуджэ шъушъхьэпэн, — аIуи.

Ащ пэджэ Нарты натырыф илъыгъэп, зилIэужэри ашIэтыгъэп.

#Djrz_IуэрыIуатэ
5👍1
Щхьагъэ: щхьэгъубжащхьэ
КIахэ: шъхьангъупчашъхь

Щыпкъэр: кIахэ къэIукIэри щхьагъэ къэIукIэри зыщ.

Уадыгэмэ, уи бзэри зыкъэ тIэ?!
УзэрыщIэмэ, узэдощIэ, узэдэщIэмэ, зы уохъу!

#Djrz_ЗыБзэ
👍62
«ЗылIым Iуэхуищ евмыт»

Iузунейлэ адыгэ къуажэхэм къуажэ Iуэхухэр зэригъакIуэуэ нэхъыщхьэуэ цIыхуищ дэсу щытащ: мухътаркIэ зэджэ къуажэ унафэщIыр, ефэндыр, зыри къуажэ хъумакIуэр. Къуажэ унафэщIыр пIалъэкIэрэ Iэ IэткIэ хашти къуажэмрэ къэралыгъуэмрэ зэпызыщIэ Iуэхухэр зэригъакIуэт. Къуажэ ефэндым нэмэз яригъэщIу, диным пылъ нэгъуэщI Iуэхухэр зэригъакIуэуэ щытт, къуажэ хъумакIуэми губгъэм ит мэкъу-мэшхэр ихъумэт, Iэщхэм зэхыримгъэутэу.

Зы махуэ гуэрэ зы хъыбар щыIуащ жылагъуэм: Къунашхьэблэ и ефэндымрэ и унэфэщIымрэ я лъакъуэр къутащ, къуажэм и мэкъу-мэш хъумакIуэри яхэту, жари. Зэхэзыхахэм «Iэхъу, ар дау хъун?!» - жари ягъэщIэгъуащ - «щыми зэуэ я лъакъуэр къутэу» жари куэдым ар я фIэщ хъуакъым.
Къунашхьэблэ Хьэж ИсуфкIэ еджэу зы лIы зэкIэлъыкIуэ дэст, жылагъуэм щыцIэрыIуэу. Хьэж Исуф къуажэм и унафэщIт, икIи и ефэндыт, икIикI и хъумакIуэт. Зы махуэ гуэрэ мэкъу-мэшым кIэлъыплъыну губгъуэм кIуауэ къэкIуэжрэ пэт зытес шым къохуэхри и лъакъуэр екъутэ. Ерагъыуэ къотэджыж и шым зыкъытыредзэжри, и унэм къокIуэж.

Исуф и лъакъуэр шхауэ пIэм къыхэнат дахэдахэуэ Iуэхуи дэлъи хуэмыщIэжу. Къуажэ Iуэхухэр зэрыщыту къэнат унафэ зыщIын ямыгъуэту, нэмэз язгъэщIын ямыIэу, мэкъу-мэшыр зыхъумэн щымыIэжу.

Къуажэм цIыхуищыми я лъакъуэр къутащ жаIэуэ гушыIэуэ а хъыбарыр щIагъэIуар арат. Исуф и лъакъуэ къутар хъужыху къуажэр икъукIэ гугъу ехьащ, ауэ абы иужькIэй Iуэхуищ зылI ипщэ иралъхьакъым, Iуэху зэрыз цIыху зэрызым ирата фIэкIа.

Тэгъулан Екъуб

#Djrz_Гъуазэрытхэ
👍61
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
@astemrism «Djarez»-м и Адыгэбзэ кIуурсым хуэщIа сурэтхэм йолэжь

Пшыналъэр: КIытхэ Тимур
🔥111
«Нартхэмрэ спы цIыкIухэмрэ»

Нартымэ ялъэхъаны тэ тилъэныкъо иныжъхэри спы цIыкIухэри исыгъэх. Иныжъым ыпэ къикIырэ жьым спы цIыкIур зэрилъасэщтыгъ.

— Сы пшIэрэр? — иныжъым ыIощтыгъ.
Бэщ сштэны, сыоон сихьисап! — спы цIыкIум зиIокIэ, адырэм кIаIэщтыгъ.

Иныжъхэр лъэшэу къэрабгъэщтыгъэх.

#Djrz_IуэрыIуатэ
👍73🔥1
Щхьагъэ: жьэгу
КIахэ: джэныкъу

Щыпкъэр: кIахэ къэIукIэри щхьагъэ къэIукIэри - адыгэбзэщ. ТIури пщIэмэ, зепхьэмэ фIыщ, дэгъуэщ.

УзэрыщIэмэ, узэдощIэ, узэдэщIэмэ, зы уохъу!

#Djrz_ЗыБзэ
3👏1
«Иужьырей къафэ»

Иужьрей къафэр иуха нэужь утыкум ит щIалэхэм язым Кэзибан иIыгъ пшынэ плъыжьыр къыIырихри зы лъэныкъуэкIэ уващ. Кэзибан жэщ псом и закъуэпцIий джэгу яригъэщIа пэтрэ зи езэша хуэду щыттэкъым. Пшынэр игъэтIылъа нэужь зыхэт хъыджэбз гупым къыхэкIри тIэкIу ипэкIэ уващ. ИкъукIэ зыщыгугъыжу а фэр тетт. Ныщхьэбэ къэхъуа псом нэужь абы жиIэнум чэтым щIэт зэпсори хуэпабгъэт. Сыту пIэрэт Кэзибан иджы жиIэнур? Щым джэдыкIампIэ жыхуаIэм хуэдэуэ, цIыхур щIэубауэ зыщIэт чэтым макъ зыри щызэхэпхтэкъым.

ЛIот нытIэ жэщ джэгу щащI чэтым ныжэбэ къыщIэхъухьар?

Уэрдым Кэзибан хъыджэбз псыгъуэ кIыхь къамылыфэт. Ибг псыгъуэм къекIуэкI дыжьын бгырыпхымрэ и лъапэм къэс дыщэпскIэ гъэщIэрэщIа и бохуцей кIыхьымрэ узэIэпишэт, апхуэдизкIэ дахэти. Щыгъын дынкIэ Iэзэти, и бохуцейхэри езбы идыжт, езбы хидыкIыжт…

Тхыгъэр «Djarez»-м и ВКонтакте-м къыщыпыдощэ - https://vk.com/djarez.club

#Djrz_Гъуазэрытхэ
👍32