Djarez Club
888 subscribers
2.59K photos
225 videos
20 files
311 links
Djarez - ублэщIакIуэ гуп
-
Circassian language club
-
Адыгэбзэр мэхасэ
Download Telegram
Ди лъэпкъэгъухэ, етӏэнэгъэ пӏалъэ фӏыкӏэ фыныс!

Нобэ гъэм ипэ махуэщ, шэджагъуэ нэужьым (21.03-м, сыхьэтыр 12 нэужьым) адыгэ гъэрыгъэпсымкӏэ гъэрэ щӏырэ зэхэкӏащ. Гъэр текӏуащ, уэгур зэщӏопсэ, щӏыгур мэбауэ.

Ди Тхьэ, Тхьэшхуэ, лъэпкъыщхьэкӏэ дыбагъуэу, цӏыхущхьэкӏэ дыхэхъуэу, мэшрэ гъэшрэ дыщымыщӏэу, ди щӏэблэр узыншэрэ щӏэныгъэм хуэпабгъэу дыщыӏэну долъаӏуэ, дохъуахъуэ!
🔥9👍32
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
Созэрэщ мэхъуапсэ, зэщIопсэ
🔥82👏1
«Тэтэршъаорэ Щорэмрэ»

Щорэ цIыкIу Нэчрае хэгъэгу кIуишъ, шэкI куахьышко къыщэу къэкIожьызэ, псыхъо горэм IукIагъ. Псым къызыхахьэм, псыорэу къычIэкIишъ, Iашэу голъи, IапIэу къыщи мэхьанэ ямыIэжьэу псым къыхэкIыжьыгъ.
Зифызыжьэу щытзэ, Пакокъо Тэтэршъао кIуи Iухьагъ ипкIэгъуали тесэу.
ЛIитIор зэрэшIэу щытти, шIуфэс зэрахыгъэ.
— ШэкIхэр къэощэ-ощэжьы, арыба?! — ыIуагъ Пакокъом. — Моу къысэтых!
— ЗэкIэ остышъуна, ау тIэкIу остын, Тэтэршъау, — ыIуагъ Щорэ цIыкIу.
— Хьау, зэкIэ къысэптыт.
— Остытэп, плъэгъурэба сиIоф зытетэр?
— Сэ ащ сыпылъын слъэкIытэп, — ыIуи, иш елъэдэкъауи, шэкIэр зэрэкуахьэу къырифыжьагъ.
— Тэтэршъау, мы пшIэрэр хъуна? — ыIуи, къеджагъ.
— Мыхъутмэ сшIэна?
ШэкI куахьэр ыщи кIожьыгъэ, зы тIэкIу нахь къыфимыгъанэу. Ядый зынэсыжьым мэкъуштэ куахъор кIигъэлъахъэмэ ахитакъозэ шэкIэр еухыфэ нэсы цIыфхэмэ афигощыгъ.
— Пакокъор бэу хьалэл, лIыблан! От Mощ фэдиз шэкI къыхьыгъ! — аIуагъ цIыфхэмэ.
Илъэс зытешIэм, къежьи, Щорэ цIыкIу къэкIуагъ. Къуаджэм къэсыгъ, хэгъуашъхьэм Тэтэршъао Iусэу, лIымэ ахэсэу къылъэгъугъ.
Къэуцуи, кIалэ горэм еджагъ:
— Тэтэршъао, мохэмэ ахэса?
— Ахэс, мо лIышкоу щысэр ары.
— Моу къысфедж Тэтэршъао, — ыIуи, кIалэр ыгъэкIуагъ.
КIалэр Iухьи:
— Мо кIалэр къыуаджэ, — риIуагъ.
КъызыIохьэм, Щорэ цIыкIу ары. КъыриIуагъ:
— Пакокъо Тэтэршъау, умысыс. КIалэ горэ дэгъахьи уипкIэгъуалэ къыдегъэщ.
ЛIэр шIонагъ, зи ымыIоу щытыгъ. КIалэ горэм шэр къыдыригъэщыгъ. Щорэ цIыкIу шэр ритыгъ.
КъэIаби, нахъутэджэ шэр ыубыти, къыIуагъ:
— Пакокъор улъэш аIуагъэшъ, шъузмэ тамэджэ пхъэ къафахь, — ыIуи шэр Iуищи ежьэжьыгъ.
Пакокъом хъугъэр купым риIуагъэп.
ПкIэгъуалэр зищагъэр непэ илъэс мэхъу зыщаIоным Щорэ цIыкIу пкIэгъуалэр къыщэжьишъ, къэкIуагъ. Пакокъо Тэтэршъау, ыпэрэм фэдэу, кIалэ фиIопщи къыдаригъэщыгъ.
— КъысэпшIагъэр осшIэжьыгъ, — уишы къыфэчэжьыгъ, ихъяр олъэгъу. Сэ шы пае сыкъанэу сшIагъэп, — ыIуагъ.
ЛIэри ригъэпсыхи ригъэблэгъагъ. Чылэм акъыл зиIэу дэсхэр къыхаригъэщыгъ.
— Мы лIымрэ сэрырэ тызэпый. ТызэшIужьын фае. Сэщ нахьи нахь лIы дэеп. Ау лIэр Iэшэнчъэу сызыIокIэм шэкIэр къытесхи къэсщэгъагъ. Сэ сынахь мысэджи хъун. Сэ хьажъ-быжъ зещэнэр хезгъэнэн сыгу хэлъыгъ. ЛIы
Iофэп ар... Шъулъэгъузэ сиш ежь ыщэгъагъ. Ыдж гъэшIожьэу къыстешъулъхьэрэр сихьылъэ.
Хъугъэри, ар зыфэхъугъэри цIыфмэ къагурыIуагъ.
ЛIитIор джар язэшIужьыкIэу зэшIужьыгъэ.

#Djrz_IуэрыIуатэ
1👍1
Щхьагъэ: лъэгу, унэлъэгу, жыхафэ,
КIахэ: джэхашъу

Щыпкъэр: кIахэри щхьагъэхэри – адыгэбзэщ. Къэбэрдейхэм «унэлъэгу»-р нэхъ жаIэ хъуами, «жыхафэ»-р IуэрыIуатэ тхыгъэхэм куэду хэтщ.

УзэрыщIэмэ, узэдощIэ, узэдэщIэмэ, зы уохъу!

#Djrz_ЗыБзэ
7
«Нарт Нэсыренэ шъхьафит зэрашIыжьыгъэр» - https://vk.com/wall-91320497_5844

#Djrz_IуэрыIуатэ
👍51
«Си адэшыпхъум кьегъэхъыбарыж.

Иуанхэ Цацэ жари зы нанэ яIэт. Цацэ къэбзагъэр апхуэдизкIэ иригъэлейти жи, дэнэ кIуэми зэрышхэну бжэмышх, тепщэч, фалъэ сытхэр здихьт, итIанэ зыхэлъыну пIэ, шхыIэнхэри нэгъунэ хуашэт жи. Ауэ дыдей щыIэну къакIуэт зэзэмызи, дыдей къыщыкIуэ закъуэхэм зыри къыздихьтэкъым, ”Нысэнэху хэт нэхъри нэхъ къабзэщ” жиIэти. Си анэм къуажэм къыфIащауэ и цIэр Нысэнэхут.»

Тэгъулан Екъуб.

#Djrz_Гъуазэрытхэ
👍53
«Сэтымыкъо зэшищым яхъишъ»

ТIопсэ лъэныкъокIэ къикIэу нарт зэшищ къакIощтыгъэ. А зэшищымэ Сэтымыкъо зэшищыр ацIэщтыгъ. Зэгорэм нарт зэшищым анахьыжьэу Сетым ыгу къэкIыгъ:«Иныжъ хэгъэгум (джы тэ тызэрыс чIапIэр ары) сыкIонышъ къэсштэн», ыIуи ар ышнахьыкIэмэ ариIуагъ. Ау анахьыкIэм игъокIэ къыфилъэгъугъэп. Арэу зэхъум нахьыжъитIур ежьагъэти нахьыкIэри адежьагъ.

КъакIохэзэ иныжъ уцупIэм къэсыгъэх. Сэтымыкъо анахьыжъыр къыхэкIи иныжъымэ ариIуагъ:

- Непэ щегъэжьагъэу тызэзэощт. Арышъы зыжъугъэхьазыр.

Иныжъыхэр щтагъэх, ау щыт нахь мышIэми япщи лъагъэIасыгъ.

Япщ-тхьэматэ щтагъэу чэщ-мэфищэ егупшысагъ, егупшысэу щысызэ ыкъо къихьагъ.

- Сыда, тят, укIэчэфынчъэр? - ыIуи къеупчIыгъ.

- А сикIал, да уиIофэу хэлъыр? — ыкъо риIуагъ.

- Хьау, кьысаIу, къысэмыIо хъущтэп.

- Арэу щытымэ къэдаIу, — ыIуагъ ятэ. Сэтымыкъо зэшищыр къытэкIугъ. Ар пщым ыкъо зызэхехым:

- Тят, сэ сызэонэу сыкIощт, - ыIуагъ, о мыщ дэжьым щыс.

Ар къыриIуи, зифапи зэуапIэм кIуагъэ.

Пчэдыжьым жьэу Сэтымыкъо анахьыкIэм пщыпIэр къыгъэгъунэу щытзэ, зэкIэм зы шыу горэ иныжъ лъэныкъом къикIэу ылъэгъугъ.

Ышнахьыжъхэр къыгъэущыгъэх. Сэтымыкъо зэшитIур къызычIэкIыхэм хъаным ыкъо алъэгъугь. Иныжъ пщы-тхьэматэм ыкъо къэси къариIуагъ: «Шъукъэзэощтымэ къашъуIо, ыкIи зыжъугъэхьазыр».

Сэтымыкъо анахьыжъым:

— Лъэсэу тызэощт, ыIуагъ. Зэзаохэзэ иныжъ пщы-тхьэматэм ыкъо къаукIыгъ. Ар ятэ зелъэгъум, идзэ заокIэ къыригъэжьагъ. Сэтымыкъо зэшищыр къафызэ, ячылэ хэгъуашъхьэ къызэсыхэм, зэшищыри джащ къыщаукIыгъ. Щыфымэ Сэтымыкъо зэшищыр агъэIылъыгъ. Джащ пае ащ зэшищымэ Iошъхьищ афашIыгъ.

Огъу хъумэ, Сэтымыкъо Iошъхьищмэ ащыщ горэм ятIэ къыхахыти, ар хъэдэным кIоцIалъхьэти, къещхынэу тхьам елъэIухэти, псым халъхьэщтыгъэ. Къещхыщтыгъэуи къаIотэжьы.

#Djrz_IуэрыIуатэ
👍51
👍4
«Бгъэбзыу»

Моу Пщыщэ узызэпырыкIэу Фокинэм дэжьыджэ узыдэкIуаеджэ бпышъхьэшкоу иIэм Бгъэбзыу тесыгъ.

Бгъэбзыу нартытыгъ. ЛIы закъоу шъуз къэмыщэу унагъо къинагъэу исыгъ. ЦIыфэу ежь фэдэ лъэрыхьымэ раIотыгъ: — «Шъуз къэпщэн фае аIоти».

— Сызыфэе пшъашъэр сызыфэмые унагъо ис. Сызыфэе унагъом сызыфэмые пшъашъэр ис, — ыIоти ежь къариIожьытыгъ. ИтIор зэтезгъэфэн слъэкIырэп, — къыпиIуахьыжьыгъ.

Шъхьэгуащэ Iушъо Iошъхьэшкоу щытым ШIуцIэжъы зэшищэр лъэрыхьыхэу щысыгъ. Ахэм шыпхъу дахэ яIагъ. Бгъэбзыу хэкIотагъэу ыныбжьыджэ ифэмышъуашэу, ау насып ифэшъуашэу къыщагъ. Ар къызэрэдэкIуагъэр ышымэ адагъэп. Илъэсы охъуфэ ышыхэр къэкIуагъэхэп ашыпхъуди, агъэхьэрамэу. Илъэсы зэхъум, адыгэмэ хабзэу ахэлъым ехьылIагъэу фашIэр фишIи ытыщы шъузэр ыгъэкIуагъ Бгъэбзыу. Илъэсырэ къэтыгъ къамыгъэкIожьэу ышымэ. КъамыгъэкIожьыпэнэу ышымэ бзылъфыгъэм ышIошIы зэхъум, — сшыхэр псаоу щыIэу орырэ-сэрырэ псаоу тызэкIагъэгъутэп ыIуи къэбар илIы къыфаригъахьыгъ. ЛIым икъарыу къыхьынэу щытыти гъусэхэр ышIи чэщым якIуалIи ШIуцIэжъыкъо зэшищэр унэ зырыз арылъыти аригъэукIыхи шъузэр ишъузэу къыщэжьи псаухэу тхъэжьыхэу къызэфэнэжьыгъэх.

#Djrz_IуэрыIуатэ
5👍4🔥2
НИУ «ВШЭ»-м щыщ лингвист Ландер Юрий ди хьэщIащ. Сыт щыгъуэ хуэдэуи Юрэ къызытекIухьар адыгэбзэщ, щIэныгъэ Iуэхущ. IуэхуфIхэр зэдэтщIэну, дызэрыщIэну дызэгурыIуащи, фIы Тхьэм къытхудигъакIуэ. Уи къакIуэ махуэ тхухъу, Юрэ.

Мыдрейуэ, жыIапхъэу зыгуэрхэр щыIэщи, мыгувэу зыкъывэдгъэщIэнщ.
👍9🔥82
👍1
«Адыгэм зыкъущагъэцIыхукIэ адыгэбзэ щыхъум дей «Сэ сы адыгэщ» жаIэ. «Адыгэ» псалъэращ хагъэувэр абы щыгъуэ. АршхьэкIэ нэгъуэщIыбзэкIэ зыкъущагъэцIыхукIэ, псалъэм папщIэ, тыркубзэкIэ щыхъуам дей «Ben Çerkesım», инджылызыбзэ щыхъуам дей «I am Circassian» жаIэри Iэмалыншэуэ «черкес» псалъэращ зэрахьэр.
Мы щытыкIэр нобэ Тыркум и дэтхэнэ адыгэ къуажэми щыапхуэдэщ, лIэщIыгъуэ 1эджэ лъандэрэ ахуэдурэ къокIуэ. Аращи «адыгэ» жыIэкIэри «черкес» жыIэкIэри дэркIэ зэхуэдэуэ фIэкIыпIэншэщ, IэщIыб тщIы мыхъуну.
Iуэхур зытетыр арауэ щыт пэтрэ сэвет лъэхъэнэм адыгэхэр зэпаудри, Адыгей Къэбэрдей, Черкес, Шапсыгъ жари лъабжъэ щIэмылърэ игъащIэкIэ хъуну мызыгуэрэу лъэпкъ щхьэхуэ хуэду зыпадзащ. АбыкIэ я мурадыр нытIэ лъэпкъым щхьэрэ фэрэ имыIэу къэгъэнэнрат.
2021 гъэм Урысей Фэдэрацэм и цIыху бжыгъэр яубзыхунущ. Хэкум ис адыгэу хъуар цIэ щхьэхуэкIэ мыхъуу дуней псом къызэрацIыху щIыкIэм тету «черкес»-уэ зегъэтхын зэрыхуейм хуегъэзэкIауэ зы Iуэху къаублащи, Тыркум ис адыгэми а Iуэху захуэр къадэтщтэу абыкIэ дадэIэпкъун хуейщ.»

Тэгъулан Екъуб

#Djrz_Гъуазэрытхэ
🔥43👍1