ГъэфIэж Iэнэ гъэувыкIэ хабзэм и щапхъэ:
«ЕмыкIум укъилъэгъуащ»
Мыр къыщыхъуар ди хэкужьыращ, Урыс-Адыгэ зауэжь лъэхъэнэм, къысхуэзыIуэтэжари си адэшхуэрщ…
Зы шу гуп ежьат урысыжьхэр теуэ къащIыну. Зэрыхабзэти, зы шууфIи я дзэпщт. Ауэрэ здэкIуэм мэз лъапэм псынащхьэ ирихьэлIащ. Арати къуэдзыр пщым бгъурыхьэри жыриIащ: «Мы псынащхьэм дей щIакIуэ щыддзам хъунт», - жери. Пщыр къэпсалъэри «хьэуэ, сэ модэ мо шытхым ущхьэпырыкIым лъэгу-щIыIэпсым псынащхьэ цIыкIу иIэу соцIыхури, абдей щыддзынщ, ди гъуэгуми хэщIа хъунщ», - жиIащ.
Шухэм зы щIалэщIэ яхэтт. Псы хуэлIа хъунти гупым закъыкIэригъэхущ, шым зыригъэщэтэхри псы ефащ. Ар къащыхыхьэжым зы шу нэхъыжь гу къылъитати, къеупщIащ: «Сыт пщIа, дэнэ ущыIа?», - жери. ЩIалэм: «СщIаи щыIэкъым, псы сефауэ аращ», - щыжиIэм, нэхъыжьыр къэпсалъэри: «Хъуакъым а пщIар, шынэхъыщIэ», - жиIащ жи. ЩIалэщIэми къэуIэбжьауэ: «Хэт Iэу сыкъэзылъэгъуар – сыкъэзылъэгъуа щыIэкъым», - щыжиIэм «Укъэзылъэгъуну псом я нэхъыщхьэм укъилъэгъуащ, шынэхъыщIэ, ЕмыкIум укъилъэгъуащ, ЕмыкIум», - жери, иущийри игъэукIытащ.
Шыгъэлыгъуэ Хьайдар, 1904 гъэм, Тыркум къыщалъхуащ.
Тыркум, Гъэзей къ. 1993 гъэм къиIуэтэжу щатхыжащ.
Мы IуэрыIуэтэжым къыхэмыщми, дызэригугъэмкIэ, щIалэ щыуам псалъэкIэкIэ, псалъэ ухуакIэ зиумысыжащ, ерэ фIыщIэ IэнэкIэ зиухеижащ.
#Djrz_Iэнэ
«ЕмыкIум укъилъэгъуащ»
Мыр къыщыхъуар ди хэкужьыращ, Урыс-Адыгэ зауэжь лъэхъэнэм, къысхуэзыIуэтэжари си адэшхуэрщ…
Зы шу гуп ежьат урысыжьхэр теуэ къащIыну. Зэрыхабзэти, зы шууфIи я дзэпщт. Ауэрэ здэкIуэм мэз лъапэм псынащхьэ ирихьэлIащ. Арати къуэдзыр пщым бгъурыхьэри жыриIащ: «Мы псынащхьэм дей щIакIуэ щыддзам хъунт», - жери. Пщыр къэпсалъэри «хьэуэ, сэ модэ мо шытхым ущхьэпырыкIым лъэгу-щIыIэпсым псынащхьэ цIыкIу иIэу соцIыхури, абдей щыддзынщ, ди гъуэгуми хэщIа хъунщ», - жиIащ.
Шухэм зы щIалэщIэ яхэтт. Псы хуэлIа хъунти гупым закъыкIэригъэхущ, шым зыригъэщэтэхри псы ефащ. Ар къащыхыхьэжым зы шу нэхъыжь гу къылъитати, къеупщIащ: «Сыт пщIа, дэнэ ущыIа?», - жери. ЩIалэм: «СщIаи щыIэкъым, псы сефауэ аращ», - щыжиIэм, нэхъыжьыр къэпсалъэри: «Хъуакъым а пщIар, шынэхъыщIэ», - жиIащ жи. ЩIалэщIэми къэуIэбжьауэ: «Хэт Iэу сыкъэзылъэгъуар – сыкъэзылъэгъуа щыIэкъым», - щыжиIэм «Укъэзылъэгъуну псом я нэхъыщхьэм укъилъэгъуащ, шынэхъыщIэ, ЕмыкIум укъилъэгъуащ, ЕмыкIум», - жери, иущийри игъэукIытащ.
Шыгъэлыгъуэ Хьайдар, 1904 гъэм, Тыркум къыщалъхуащ.
Тыркум, Гъэзей къ. 1993 гъэм къиIуэтэжу щатхыжащ.
Мы IуэрыIуэтэжым къыхэмыщми, дызэригугъэмкIэ, щIалэ щыуам псалъэкIэкIэ, псалъэ ухуакIэ зиумысыжащ, ерэ фIыщIэ IэнэкIэ зиухеижащ.
#Djrz_Iэнэ
👍3❤2
«Тэтэршъао гузэжъогъу зэрифэгъагъэр»
ПакIомкъо Тэтэршъао мэзым къырекIокIыжьызэ, тыгъэри цIэо-шъуаоу, тыгъужъыхэр ыпэ къифагъ. Тэтэршъао язаоу ыублагъ, ау тыгъужъыхэр бэу къебэкIэу щытти, апырикъун ылъэкIыгъэп. Тэтэршъао иш шIуракIыгъ. Ау щыт нахь мышIэми, уанэр шым къашIутырихыгъ. Онэ ныбэпхыр къычIигъэзи, чъыгэу игъуныгъум ашIудэкIоягъ. Чъыгым ашIудэкIуаий тетIысхьагъ.
Тыгъужъымэ сэмэр-кIакIоу, зи, ныбгъэшъу пщэр бэлахьэ фэдиз пIонэу ахэтыгъ. Анахь инэу ар ахэтыгъ. Ар чъыгым къетIыхьэ сэмэр-кIакIор. ЗыбыукIэ тыгъужъхэр къетIэщтыгъэх. ЕтIанэ чъыгэу Тэтэршъао зытесыр къэсысэу, лIыр гузэжъогъу хагъэфагъ. ЗэкIэм хьа хьакъу макъэ къэIугъ, тыгъужъымэ загъэбылъэу фежьагъ. Аузэ нэф шъыгъэ, тыгъужъыхэр мэзым хэхьажьыгъэх.
Нэф зэшъым Тэтэршъао чъыгым къехыжьи, уанэр ыIыгъэу, хьари кIыгъоу къежьэжьыгъ. Хьар кIыгъоу кIозэ, шэхъо пщыпIэм техьагъ, иш ашхыгъэу иуанэ ыкIыбы илъэу. Арэущтэу лъэшэу чэфынчъэу къахэхьагъ.
Къеплъ-къеплъыхи:
— Адэ, сыд къыпщышIыгъэр? — ыIуи хъуапщэр къеупчIыгъ. КъаIо узыфае щыIэмэ.
Зи сищыкIагъэп, — ыIуагъ.
— Хьау, къаIо, — ыIуагъ хъуапщэм.
— Сэ сызфаер — уихьэ. Ащ сэ тыгъужъмэ сакъIакIихыжьыгъ, — ыIуагъ. — СегъашIэми згъашIоу сIыгъыщт.
— Арэу щытмэ, сихьэ остыщт. Ау, сыолъэIу, ащ фэсакъ. Сэ сихьэ тыгъужъ къелырэп, ау мы тыгъужъымэ зы сэмыр-кIакIо ахэт, — ащ анахьэу фэсакъ.
Хьр зыдищи къамыл-орыжъым хиутIупщхьагъ. Хьар зыхеутIупщыхьэм, тыгъужъыхэр къыхифыгъэх, еуй ылIыгъэх. Адрэ тыгъужъ самыр-кIакIори хьам къыхифыгъ. Зэпэуцугъэх, зэбэнын яхьисапэу. ПакIокъом хьэр ымыутIунщынэу хъуапщэр къызэрелъэIугъэр щыгъупши:
—Ыт, марджы хъужьын! — ыIуи, ПакIокъом хьар ыутIупщыгъ.
Адрэ самэр-кIэко — тыгъужъым ыжэ къыукъи, хьар зыIоом. ышъхьэ ытыкъын нэсэу ыубытыгъ. Тэтэршъао зелъэгъум, гуIэжьыгъэ. Хьам дэIэпыIэнэу фежьи, тыгъужъым ыжэпкъитIу ыубыти ыкъудыигъ. Тэтэршъао кIуачIэти, тыгъужъым ыжэпкъитIу зэрэцIынэу зэритхъыгъ. Ар
зэхъу нэужым, ПакIокъом хьар къыфищэжьыгъ хъуапщэм.
— Тхьа уегъэпсэу, сихьэ псаоу къысфэпщэжьыгъ! — ыIуи хъуапщэр гушIуагъэ.
#Djrz_IуэрыIуатэ
ПакIомкъо Тэтэршъао мэзым къырекIокIыжьызэ, тыгъэри цIэо-шъуаоу, тыгъужъыхэр ыпэ къифагъ. Тэтэршъао язаоу ыублагъ, ау тыгъужъыхэр бэу къебэкIэу щытти, апырикъун ылъэкIыгъэп. Тэтэршъао иш шIуракIыгъ. Ау щыт нахь мышIэми, уанэр шым къашIутырихыгъ. Онэ ныбэпхыр къычIигъэзи, чъыгэу игъуныгъум ашIудэкIоягъ. Чъыгым ашIудэкIуаий тетIысхьагъ.
Тыгъужъымэ сэмэр-кIакIоу, зи, ныбгъэшъу пщэр бэлахьэ фэдиз пIонэу ахэтыгъ. Анахь инэу ар ахэтыгъ. Ар чъыгым къетIыхьэ сэмэр-кIакIор. ЗыбыукIэ тыгъужъхэр къетIэщтыгъэх. ЕтIанэ чъыгэу Тэтэршъао зытесыр къэсысэу, лIыр гузэжъогъу хагъэфагъ. ЗэкIэм хьа хьакъу макъэ къэIугъ, тыгъужъымэ загъэбылъэу фежьагъ. Аузэ нэф шъыгъэ, тыгъужъыхэр мэзым хэхьажьыгъэх.
Нэф зэшъым Тэтэршъао чъыгым къехыжьи, уанэр ыIыгъэу, хьари кIыгъоу къежьэжьыгъ. Хьар кIыгъоу кIозэ, шэхъо пщыпIэм техьагъ, иш ашхыгъэу иуанэ ыкIыбы илъэу. Арэущтэу лъэшэу чэфынчъэу къахэхьагъ.
Къеплъ-къеплъыхи:
— Адэ, сыд къыпщышIыгъэр? — ыIуи хъуапщэр къеупчIыгъ. КъаIо узыфае щыIэмэ.
Зи сищыкIагъэп, — ыIуагъ.
— Хьау, къаIо, — ыIуагъ хъуапщэм.
— Сэ сызфаер — уихьэ. Ащ сэ тыгъужъмэ сакъIакIихыжьыгъ, — ыIуагъ. — СегъашIэми згъашIоу сIыгъыщт.
— Арэу щытмэ, сихьэ остыщт. Ау, сыолъэIу, ащ фэсакъ. Сэ сихьэ тыгъужъ къелырэп, ау мы тыгъужъымэ зы сэмыр-кIакIо ахэт, — ащ анахьэу фэсакъ.
Хьр зыдищи къамыл-орыжъым хиутIупщхьагъ. Хьар зыхеутIупщыхьэм, тыгъужъыхэр къыхифыгъэх, еуй ылIыгъэх. Адрэ тыгъужъ самыр-кIакIори хьам къыхифыгъ. Зэпэуцугъэх, зэбэнын яхьисапэу. ПакIокъом хьэр ымыутIунщынэу хъуапщэр къызэрелъэIугъэр щыгъупши:
—Ыт, марджы хъужьын! — ыIуи, ПакIокъом хьар ыутIупщыгъ.
Адрэ самэр-кIэко — тыгъужъым ыжэ къыукъи, хьар зыIоом. ышъхьэ ытыкъын нэсэу ыубытыгъ. Тэтэршъао зелъэгъум, гуIэжьыгъэ. Хьам дэIэпыIэнэу фежьи, тыгъужъым ыжэпкъитIу ыубыти ыкъудыигъ. Тэтэршъао кIуачIэти, тыгъужъым ыжэпкъитIу зэрэцIынэу зэритхъыгъ. Ар
зэхъу нэужым, ПакIокъом хьар къыфищэжьыгъ хъуапщэм.
— Тхьа уегъэпсэу, сихьэ псаоу къысфэпщэжьыгъ! — ыIуи хъуапщэр гушIуагъэ.
#Djrz_IуэрыIуатэ
❤1👍1
Щхьагъэ: унэ
КIахэ: унэ
Щыпкъэр: кIахэ къэIукIэри щхьагъэ къэIукIэри зыщ.
Уадыгэмэ, уи бзэри зыкъэ тIэ?!
УзэрыщIэмэ, узэдощIэ, узэдэщIэмэ, зы уохъу!
#Djrz_ЗыБзэ
КIахэ: унэ
Щыпкъэр: кIахэ къэIукIэри щхьагъэ къэIукIэри зыщ.
Уадыгэмэ, уи бзэри зыкъэ тIэ?!
УзэрыщIэмэ, узэдощIэ, узэдэщIэмэ, зы уохъу!
#Djrz_ЗыБзэ
👍5
Хъуэстхьэблэ щыщыуэ нанэ хьэщIэ диIэщ, согъэуэршэр:
Абы щыгъуэ дунейри фIыт, гъатхэхэри дахэт. Сэри сыхъыджэбз цIыкIуу гъубгъэм дыкIуэурэ къазудз, шыгъэфIэIу сытхэр къэтчт, къэтхьти, шыгъу тедудэурэ тшхыт икIи шхыни иращIт. ИтIанэ губгъуэм, къуэладжэхэм дыгъэ зытыримыдзэ лъэныкъуэхэм къыдэна уэс пхъашэхэм щыщ шынакъжьейкIэ къыхэттIыкIт, лэгъуп цIыкIукIэ къэтхьти, щIыIэ-щIыIэуэ тшхыт. ИужькIэ къэхъуауэ зы щынэ кIасэ цIыкIу диIэт. Ар мэлым зыдашэтэкъыми, махуэкIэ си яужь иту пщыIэм сшэт, янэм щIэзгъэфти, зэрысшам хуэду си яужь иту къэсшэжт. Си адэр хъуэжэт, зы щIымахуэ гуэрэ Жэрыщтей хъуэжэну кIуэуэ дэри унагъуэр дыздишэу дызэрыс Iэжьэр Kъылъышбий Хьэблэ дей дыхэмыкIыфу щыхэнэри, Хьэзей къикIыжу зэрызехуэу кьакIуэуэ къытхуэза шухэм ерагъыу дыкъыхашыжауэ щытащ. ЩIалэгъуалэ шу гупым уэсым дыкъыхапхъуэтыкIщ, дахьри, Дыуархэт дызэкIуэлIари, абы дыщефа хьэнтхъупс хуабэр нобэ къыздэсым сигу икIыжкъым.
ЗэрыжаIэмкIэ, зы махуэ зы махуэкIэрэ, мис нобэ хуэдэ зы махуэм гуэрэм хуэзэуэ, мис мы ныпри яIыгъыу дунейм тет адыгэу хъуар Хьэрэмэ Iуащхьэ щызэхуэсыжынущ жи...
Тхьэм жиIэм...
Тэгъулан Екъуб
#Djrz_Гъуазэрытхэ
Абы щыгъуэ дунейри фIыт, гъатхэхэри дахэт. Сэри сыхъыджэбз цIыкIуу гъубгъэм дыкIуэурэ къазудз, шыгъэфIэIу сытхэр къэтчт, къэтхьти, шыгъу тедудэурэ тшхыт икIи шхыни иращIт. ИтIанэ губгъуэм, къуэладжэхэм дыгъэ зытыримыдзэ лъэныкъуэхэм къыдэна уэс пхъашэхэм щыщ шынакъжьейкIэ къыхэттIыкIт, лэгъуп цIыкIукIэ къэтхьти, щIыIэ-щIыIэуэ тшхыт. ИужькIэ къэхъуауэ зы щынэ кIасэ цIыкIу диIэт. Ар мэлым зыдашэтэкъыми, махуэкIэ си яужь иту пщыIэм сшэт, янэм щIэзгъэфти, зэрысшам хуэду си яужь иту къэсшэжт. Си адэр хъуэжэт, зы щIымахуэ гуэрэ Жэрыщтей хъуэжэну кIуэуэ дэри унагъуэр дыздишэу дызэрыс Iэжьэр Kъылъышбий Хьэблэ дей дыхэмыкIыфу щыхэнэри, Хьэзей къикIыжу зэрызехуэу кьакIуэуэ къытхуэза шухэм ерагъыу дыкъыхашыжауэ щытащ. ЩIалэгъуалэ шу гупым уэсым дыкъыхапхъуэтыкIщ, дахьри, Дыуархэт дызэкIуэлIари, абы дыщефа хьэнтхъупс хуабэр нобэ къыздэсым сигу икIыжкъым.
ЗэрыжаIэмкIэ, зы махуэ зы махуэкIэрэ, мис нобэ хуэдэ зы махуэм гуэрэм хуэзэуэ, мис мы ныпри яIыгъыу дунейм тет адыгэу хъуар Хьэрэмэ Iуащхьэ щызэхуэсыжынущ жи...
Тхьэм жиIэм...
Тэгъулан Екъуб
#Djrz_Гъуазэрытхэ
👍7❤2👏1
Зыраухеиж/Зэрызаухеиж Iэнэ
ЦIыхум хуэмыфащэу къимылэжьарэ имыщIарэ теIукIамэ, трагъэIукIамэ, ерэ езы цIыхум пщтырагъэкIэ, щыуагъэкIэ мыхъумыщIагъэ зэрихьамэ, нэгъуэщIыуи еруагъэм къыхэкIыу мысэ хъурэ зыгуэрым лей тыригъэхьамэ, зыщаумысыж, зэрызаухеиж, емыкIур щыщхьэщахыж Iэнэщ, лей зытехьар щагъэфIэж хейщIапIэщ. Зыщаухеиж/ щаухеиж дауэдапщэ Iэнэм къырихьэлIэ хабзэт хуэмыфащэ зытеIукIам, лей зезыхьамрэ зытехьамрэ къегъэза нэхъыжьхэр, гъунэгъу-жэрэгъухэр, кIуэгъу-жэгъухэр, ныбжьэгъухэр, благъэхэр, зэгупсэхэр.
#Djrz_Iэнэ
ЦIыхум хуэмыфащэу къимылэжьарэ имыщIарэ теIукIамэ, трагъэIукIамэ, ерэ езы цIыхум пщтырагъэкIэ, щыуагъэкIэ мыхъумыщIагъэ зэрихьамэ, нэгъуэщIыуи еруагъэм къыхэкIыу мысэ хъурэ зыгуэрым лей тыригъэхьамэ, зыщаумысыж, зэрызаухеиж, емыкIур щыщхьэщахыж Iэнэщ, лей зытехьар щагъэфIэж хейщIапIэщ. Зыщаухеиж/ щаухеиж дауэдапщэ Iэнэм къырихьэлIэ хабзэт хуэмыфащэ зытеIукIам, лей зезыхьамрэ зытехьамрэ къегъэза нэхъыжьхэр, гъунэгъу-жэрэгъухэр, кIуэгъу-жэгъухэр, ныбжьэгъухэр, благъэхэр, зэгупсэхэр.
#Djrz_Iэнэ
❤2👍1
Щхьагъэ: пэш
КIахэ: унэ
Щыпкъэр: къэбэрдей псэлъэкIэм хэт «пэш»-р хамэбзэуэ хуагъэфащэ. КIахэм жаIэ «унэ»-р зэрыадыгэбзэм зы шэч хэлкъым, ауэ а зы псалъэм «псэуалъэ» купщIэри «пэш» купщIэри къызэрызэщIищтэм тIэкIу гуитIщхьитI уищIу пIэрэ?! Дауэ хъуми, адыгэм и кIуэцIкIэ къыщапсэлъыр пщIэныр щхьэпэщ.
УзэрыщIэмэ, узэдощIэ, узэдэщIэмэ, зы уохъу!
#Djrz_ЗыБзэ
КIахэ: унэ
Щыпкъэр: къэбэрдей псэлъэкIэм хэт «пэш»-р хамэбзэуэ хуагъэфащэ. КIахэм жаIэ «унэ»-р зэрыадыгэбзэм зы шэч хэлкъым, ауэ а зы псалъэм «псэуалъэ» купщIэри «пэш» купщIэри къызэрызэщIищтэм тIэкIу гуитIщхьитI уищIу пIэрэ?! Дауэ хъуми, адыгэм и кIуэцIкIэ къыщапсэлъыр пщIэныр щхьэпэщ.
УзэрыщIэмэ, узэдощIэ, узэдэщIэмэ, зы уохъу!
#Djrz_ЗыБзэ
❤6👍1
«Нарт пшъашъэмкIэ Тэтэршъао къехъулIагъэр»
Пчыхьэ зыхъукIэ ябылымхэмэ цIыфхэр апэгъокIхэти, Iошъхьэ хъураем тесхэу къэбархэр къаIуатэщтыгъэх. ПакIокъо Тэтэршъауи ащ фэдэ купым ахэсыныр икIэсагъ.
Джащ фэдэу зэгорэм зэхэсыхэзэ, тыгъэ къохьапIэмкIэ къикIи шыу горэ Iуашъхьэм къыдэчъэягъ. Купым хэс Тэтэршъао къызешIэжьым, ичатэ шыум къырихи, Тэтэршъао ыпшъэ къышIуидзэгъахэу шыум чатэр зэкIихьажьыгъэ. Купым Iошъхьэ хъураем зыритэкъохыгъ, ау Тэтэршъао зыкIи хъыягъэп. Шыур ечъэхыжьыгъ.
— Сыда адэ мы лIым чатэр къызыптырещаем къызыкIыомыуагъэр? — аIуи, купыр Тэтэршъао къеупчIыгъ.
— Ар къышъосIон, — Тэтэршъао ыIуагъ. — Зэгорэм мэзым сыхэгъощыхьагъэу сыкIоу сыхэтзэ, мэзым сызыщыхэкIыным, къушъхьэ чапэм унэ Iутэу слъэгъугъэ. Гъоплъэ шышIоIу щагум дэтыгъ. Ар хъурэябзэу шы лъабжъэкIэ иутыгъагъ. Сишы шышIоIум еспхи, хьакIэщым сихьагъ, ау зи имысы зэхъум унэшхом сихьагъ.
Нэрэ напэрэ зыфашIыгъэмэ анахь дахэу пшъашъэ горэ исти, къэтэджи
— Къеблагъ, ПакIокъо Тэтэршъау! — ыIуи пшъашъэр тэджи, сигъэтIысыгъ.
Гъэлъэхъу псаур жъуагъэу Iанэм телъэу къыхьи, сигъэшхагъ. Санэр изэу бжъэ мытIырышIу къысити, сыригъэшъуагъ.
Чэфым къыхэкIэу пшъашъэм сэмэркъэу дэсшIыгъ. Ащ сыхэкIи сыжэхахьэу сыублагъэ. СызылъэIабэм къатхъуи сызэкIиубыти, пчъэблыпкъыр хысигъэтхъэу унэм сыридзыгъ. Ар сшIошъхьакIоу сеуи пшъашъэр зэпысыупкIыгъ.
Сыкъежьэжьи сыкъэкIожьзэ, кIэлэ шыу зэтегъэпсыхьагъэ горэ сапэкIэ къикIи къысэкIолIагъ.
«ПаккIокъор, о пшIагъэр сымышIэу къызшIомыгъэшI. Уимылъэгъугъагъэ нахь мышIэми, сшыпхъу шIу уилъэгъущтыгъ. «ПакIокъо Тэтэршъао дунаимкIэ сымыгъотыми, ахърэтымкIэ тхьэм насыпэу сфишIын» — А плъэгъугъэ шышIоIур машэ зышIыгъэхэр, нарт шъаохэу псэлъыхъоу къыпекIокIыщтыгъэхэр ары. Ощ нэмыкI зыми фэягъэп. Арэу къыфыщытыгъэр о уукIыгъэ. Сшыпхъу шIу узэрилъэгъущтыгъэм сыкъеубыты нахь, о осшIэн фаер сэшIэ», — пшъашъэм ышы къысиIуагъ.
Джары къызыкIысэмыуагъэр. Ау сызилъэгъукIэ ышыпхъу ыгу къэкIыжьы къызэкIэнэ. Апэрэ хэукъоныгьэу джары сшIагъэр.
Пшъашъэр зиукIыгъэм щегъэжьагъэу олIэжьыфэкIэ ПакIокъо Тэтэршъао шъыгъощтыгъэу alo.
#Djrz_IуэрыIуатэ
Пчыхьэ зыхъукIэ ябылымхэмэ цIыфхэр апэгъокIхэти, Iошъхьэ хъураем тесхэу къэбархэр къаIуатэщтыгъэх. ПакIокъо Тэтэршъауи ащ фэдэ купым ахэсыныр икIэсагъ.
Джащ фэдэу зэгорэм зэхэсыхэзэ, тыгъэ къохьапIэмкIэ къикIи шыу горэ Iуашъхьэм къыдэчъэягъ. Купым хэс Тэтэршъао къызешIэжьым, ичатэ шыум къырихи, Тэтэршъао ыпшъэ къышIуидзэгъахэу шыум чатэр зэкIихьажьыгъэ. Купым Iошъхьэ хъураем зыритэкъохыгъ, ау Тэтэршъао зыкIи хъыягъэп. Шыур ечъэхыжьыгъ.
— Сыда адэ мы лIым чатэр къызыптырещаем къызыкIыомыуагъэр? — аIуи, купыр Тэтэршъао къеупчIыгъ.
— Ар къышъосIон, — Тэтэршъао ыIуагъ. — Зэгорэм мэзым сыхэгъощыхьагъэу сыкIоу сыхэтзэ, мэзым сызыщыхэкIыным, къушъхьэ чапэм унэ Iутэу слъэгъугъэ. Гъоплъэ шышIоIу щагум дэтыгъ. Ар хъурэябзэу шы лъабжъэкIэ иутыгъагъ. Сишы шышIоIум еспхи, хьакIэщым сихьагъ, ау зи имысы зэхъум унэшхом сихьагъ.
Нэрэ напэрэ зыфашIыгъэмэ анахь дахэу пшъашъэ горэ исти, къэтэджи
— Къеблагъ, ПакIокъо Тэтэршъау! — ыIуи пшъашъэр тэджи, сигъэтIысыгъ.
Гъэлъэхъу псаур жъуагъэу Iанэм телъэу къыхьи, сигъэшхагъ. Санэр изэу бжъэ мытIырышIу къысити, сыригъэшъуагъ.
Чэфым къыхэкIэу пшъашъэм сэмэркъэу дэсшIыгъ. Ащ сыхэкIи сыжэхахьэу сыублагъэ. СызылъэIабэм къатхъуи сызэкIиубыти, пчъэблыпкъыр хысигъэтхъэу унэм сыридзыгъ. Ар сшIошъхьакIоу сеуи пшъашъэр зэпысыупкIыгъ.
Сыкъежьэжьи сыкъэкIожьзэ, кIэлэ шыу зэтегъэпсыхьагъэ горэ сапэкIэ къикIи къысэкIолIагъ.
«ПаккIокъор, о пшIагъэр сымышIэу къызшIомыгъэшI. Уимылъэгъугъагъэ нахь мышIэми, сшыпхъу шIу уилъэгъущтыгъ. «ПакIокъо Тэтэршъао дунаимкIэ сымыгъотыми, ахърэтымкIэ тхьэм насыпэу сфишIын» — А плъэгъугъэ шышIоIур машэ зышIыгъэхэр, нарт шъаохэу псэлъыхъоу къыпекIокIыщтыгъэхэр ары. Ощ нэмыкI зыми фэягъэп. Арэу къыфыщытыгъэр о уукIыгъэ. Сшыпхъу шIу узэрилъэгъущтыгъэм сыкъеубыты нахь, о осшIэн фаер сэшIэ», — пшъашъэм ышы къысиIуагъ.
Джары къызыкIысэмыуагъэр. Ау сызилъэгъукIэ ышыпхъу ыгу къэкIыжьы къызэкIэнэ. Апэрэ хэукъоныгьэу джары сшIагъэр.
Пшъашъэр зиукIыгъэм щегъэжьагъэу олIэжьыфэкIэ ПакIокъо Тэтэршъао шъыгъощтыгъэу alo.
#Djrz_IуэрыIуатэ
👍2❤1
«ПэрыIэмбэ»
ФIыуэ щIащ «дэ игъащIэм пэрыIэмбэм дыдэлъащ» жери ар жиIэгъат зы адыгэ лIыжь гуэрэм. Ар зыхужиIэр езбы ирихьэкIа гъащIэрат, хьэурэ лъэпкъым псоми щхьэкIэт - ар сщIэкъым, ауэ нобэ согупсысыжыри, лъэпкъкIэ куэд лъандэрэ пэрыIэмбэм дызэрыдэлъыр ар пэжщ.
ПэрыIэмбэм зэ удэхуэмэ, пэрыIэмбэр зыIыгъым зэрыфIэфIщ, мафIэм упэрилъхьэнщ, упэрихыжынщ, аткIэ уихьынщ, мыткIэ уихьынщ, удэкъузащ, уи щхьэ ухуитыжкъым.
«ПэрыIэмбэм дэлъым» къыщынэмыщIауэ «пэрыIэмбэ» дыщыхъуи куэдщ. ПэрыIэмбэр зыIыгъым зыхуей, зыхуэфIхэм дыригъэзэщIакIуэуэ.
Тэгъулан Екъуб
#Djrz_Гъуазэрытхэ
ФIыуэ щIащ «дэ игъащIэм пэрыIэмбэм дыдэлъащ» жери ар жиIэгъат зы адыгэ лIыжь гуэрэм. Ар зыхужиIэр езбы ирихьэкIа гъащIэрат, хьэурэ лъэпкъым псоми щхьэкIэт - ар сщIэкъым, ауэ нобэ согупсысыжыри, лъэпкъкIэ куэд лъандэрэ пэрыIэмбэм дызэрыдэлъыр ар пэжщ.
ПэрыIэмбэм зэ удэхуэмэ, пэрыIэмбэр зыIыгъым зэрыфIэфIщ, мафIэм упэрилъхьэнщ, упэрихыжынщ, аткIэ уихьынщ, мыткIэ уихьынщ, удэкъузащ, уи щхьэ ухуитыжкъым.
«ПэрыIэмбэм дэлъым» къыщынэмыщIауэ «пэрыIэмбэ» дыщыхъуи куэдщ. ПэрыIэмбэр зыIыгъым зыхуей, зыхуэфIхэм дыригъэзэщIакIуэуэ.
Тэгъулан Екъуб
#Djrz_Гъуазэрытхэ
👍3❤2
ЗытраIуа Iэнэ
АдыгагъэкIэ къекIуэкI зэхущытыкIэм къыпкъырыкIыу хабзэ хъуж IуэхущIафэщ дауэдапщэ Iэнэхэр. Абыхэм ящыщ зыщ зытраIуа Iэнэри.
Iэнэ дауэдапщэм къыдэкIуэу, нэхъыжьымрэ нэхъыщIэмрэ я кум дэлъ хабзэмрэ псэукIэмрэ теухуауэ ди нэхъыжьыфIхэм къытхуаIуэтэжа зы ущие щыгъуазэ фытщIынщ.
«Нэхъыжь здэщыIэм нэхъыщIи щыIэщ», - жиIащ адыгэм. Жылагъуэр зэдэхъурэ-зэдэщIу, нэхъыжьымрэ нэхъыщIэмрэ я зэхущытыкIэр зытегъэпсыхьауэ, щIалэгъуалэр гъэсарэ хабзэкIэ убзыхужауэ щыIэн, псэун папщIэ нэхъыжьым куэдыр елъытащ, япщэ къыдэхуэри нэхъыбэжщ.
ЖыIэпхъэщ, нэхъыжьым пщIэшхуэ къилэжьрэ къилэжьари хуащIэжу, я псэукIэрэ, я кIуэкIэ-щIэкIэкIэ щIэблэм, щIалэгъуалэм дежкIэ щапхъэ хъуурэ къызэрекIуэкIар.
Ар щхьэкIэ “сынэхъыжьщ” жыпIэу унафэ пщIыуэ ущыс къудейкIэ ирикъуркъым, икIи зэфIэкIыркъым, атIэ ищхьэмкIэ зэрыжытIащи, нэхъыжьыгъэм пщIэ щигъуэтыр цIыхугъэкIэ, адыгагъэкIэ, лIыгъэкIэ, лэжьыгъэрэ щIэныгъэкIэ упэрытрэ узэпэщмэщ.
Тхыгъэм къыкIэлъыкIуэнущ…
#Djrz_Iэнэ
АдыгагъэкIэ къекIуэкI зэхущытыкIэм къыпкъырыкIыу хабзэ хъуж IуэхущIафэщ дауэдапщэ Iэнэхэр. Абыхэм ящыщ зыщ зытраIуа Iэнэри.
Iэнэ дауэдапщэм къыдэкIуэу, нэхъыжьымрэ нэхъыщIэмрэ я кум дэлъ хабзэмрэ псэукIэмрэ теухуауэ ди нэхъыжьыфIхэм къытхуаIуэтэжа зы ущие щыгъуазэ фытщIынщ.
«Нэхъыжь здэщыIэм нэхъыщIи щыIэщ», - жиIащ адыгэм. Жылагъуэр зэдэхъурэ-зэдэщIу, нэхъыжьымрэ нэхъыщIэмрэ я зэхущытыкIэр зытегъэпсыхьауэ, щIалэгъуалэр гъэсарэ хабзэкIэ убзыхужауэ щыIэн, псэун папщIэ нэхъыжьым куэдыр елъытащ, япщэ къыдэхуэри нэхъыбэжщ.
ЖыIэпхъэщ, нэхъыжьым пщIэшхуэ къилэжьрэ къилэжьари хуащIэжу, я псэукIэрэ, я кIуэкIэ-щIэкIэкIэ щIэблэм, щIалэгъуалэм дежкIэ щапхъэ хъуурэ къызэрекIуэкIар.
Ар щхьэкIэ “сынэхъыжьщ” жыпIэу унафэ пщIыуэ ущыс къудейкIэ ирикъуркъым, икIи зэфIэкIыркъым, атIэ ищхьэмкIэ зэрыжытIащи, нэхъыжьыгъэм пщIэ щигъуэтыр цIыхугъэкIэ, адыгагъэкIэ, лIыгъэкIэ, лэжьыгъэрэ щIэныгъэкIэ упэрытрэ узэпэщмэщ.
Тхыгъэм къыкIэлъыкIуэнущ…
#Djrz_Iэнэ
🔥4👍2❤1
Щхьагъэ: унащхьэ
КIахэ: унашъхьэ
Щыпкъэр: кIахэ къэIукIэри щхьагъэ къэIукIэри зыщ.
Уадыгэмэ, уи бзэри зыкъэ тIэ?!
УзэрыщIэмэ, узэдощIэ, узэдэщIэмэ, зы уохъу!
#Djrz_ЗыБзэ
КIахэ: унашъхьэ
Щыпкъэр: кIахэ къэIукIэри щхьагъэ къэIукIэри зыщ.
Уадыгэмэ, уи бзэри зыкъэ тIэ?!
УзэрыщIэмэ, узэдощIэ, узэдэщIэмэ, зы уохъу!
#Djrz_ЗыБзэ
👍3❤1