«Нартхэр уашъом зэрэдэкIыгъэ шIыкIэр»
Хъымыщыкъо Пэтэрэзы ятэ ылъэуасэкIэ нартхэр зырегъэзхэм ашIэн фаеу ариIуагъэхэр афэгъэцэкIагъэп, бгъэцэкIэн плъэкIынэу щытэпти.
ТIэкIу тешIагъэу, ежь нартхэр Пэтэрэзы еупчIыжьыгъэх:
– Орыгъэмэ сыдэущтэу уашъом удэкIыни? – аIуи. Арыти:
– Лъэой ешъудзи уашъом шъудэкI,
Шъузэтеуцуи уашъом шъунэс,
Ащ нэмыкI шъосымыIон! –
Афегъэпытэ Хъымыщыкъом.
Нартхэр зэплъыжьых,
Нартхэр зэупчIыжьых:
– Тыплъэмэ – тлъэгъоу,
ТыкIомэ – тынэмысэу,
Уашъом щэхъу сыд щыIах?! –
Сэтэнай-гуащэм ащ къареIо:
– Къушъхьэр уашъом кIао,
Уашъом инэзхэр тэлъэгъу,
Ошъуапщэр къэшхъмэ – чIым къынэсы,
Тызэтеуцомэ – тынэсын!
ЯзэрэгъаIо, зэрэгъэгушхох,
Нартышхохэр зэтеуцох.
Ау нэсынхэ алъэкIыгъэп. ЕтIани: цIыфи, иныжъи, испи, былыми, къолэбзыу тэмабгъуи, чъыги, мыжъуи ятIи – мы псы-о-чIым тет пстэури зэтрагъэуцуи, ащ акIыIу дэдэ Пэтэрэз трагъэуцожьыгъ.
ЗыдэIэбаем, уашъом нэсынкIэ зы чэтыукIэ щиз шыкIагъ.
#Djrz_IуэрыIуатэ
Хъымыщыкъо Пэтэрэзы ятэ ылъэуасэкIэ нартхэр зырегъэзхэм ашIэн фаеу ариIуагъэхэр афэгъэцэкIагъэп, бгъэцэкIэн плъэкIынэу щытэпти.
ТIэкIу тешIагъэу, ежь нартхэр Пэтэрэзы еупчIыжьыгъэх:
– Орыгъэмэ сыдэущтэу уашъом удэкIыни? – аIуи. Арыти:
– Лъэой ешъудзи уашъом шъудэкI,
Шъузэтеуцуи уашъом шъунэс,
Ащ нэмыкI шъосымыIон! –
Афегъэпытэ Хъымыщыкъом.
Нартхэр зэплъыжьых,
Нартхэр зэупчIыжьых:
– Тыплъэмэ – тлъэгъоу,
ТыкIомэ – тынэмысэу,
Уашъом щэхъу сыд щыIах?! –
Сэтэнай-гуащэм ащ къареIо:
– Къушъхьэр уашъом кIао,
Уашъом инэзхэр тэлъэгъу,
Ошъуапщэр къэшхъмэ – чIым къынэсы,
Тызэтеуцомэ – тынэсын!
ЯзэрэгъаIо, зэрэгъэгушхох,
Нартышхохэр зэтеуцох.
Ау нэсынхэ алъэкIыгъэп. ЕтIани: цIыфи, иныжъи, испи, былыми, къолэбзыу тэмабгъуи, чъыги, мыжъуи ятIи – мы псы-о-чIым тет пстэури зэтрагъэуцуи, ащ акIыIу дэдэ Пэтэрэз трагъэуцожьыгъ.
ЗыдэIэбаем, уашъом нэсынкIэ зы чэтыукIэ щиз шыкIагъ.
#Djrz_IуэрыIуатэ
👍3❤2
Фызабэ хьэлыуэ Iэнэ
Адыгэ хабзэм цIыхубзыр сыт щыгъуи игъэлъапIэу, пщIэ хуищIу, уеблэмэ игъафIэрэ едэхащIэу къэгъуэгурыкIуащ. ИгъащIэми цIыхубзыр лэжьыгъэ хьэлъэу губгъуэ щIэн, Iэщ гъэхъун хуэдэхэм, ерэ цIыхухъу IэнатIэхэм пэригъэхьакъым. Псом хуэмыдэжу цIыхубз дэхуэхам, фызабэм нэлейкIэ еплъырт, гулъытэшхуэ хуищIырт. Фызабэм дэIэпыкъуныр, зыщIэгъэкъуэныр, зыхуей хуэгъэзэныр адыгэ хабзэм и лъэдиижьхэм щыщ зыщ. ЩIапIэ къэхухьын, унэ щIын, ар зехьэжын, вэнсэн, гъавэшэж хуэдэ Iуэхушхуэхэр къыщыкъуэкIкIэ, фызабэм и Iуэху Iыхьэр щIыхьэху хабзэкIэ зэфIахырт.
ЩапхъэфIщ фызабэм зыщIэгъэкъуэныр, кIэлъыплъыжыныр, зехьэжыныр ди нарт хъищэм къызэрыхэщыр: Къанж и къуэ Щауейуэ Нэрыбгейм и къуэ закъуэр къэзылъхуар иныжьыпхъут. Нартхэм яхэмызэгъащэрэ хабзэкIэ ядэмыхъуу къекIуэкIа фызти, нэмыплъ къырахырт, пщIэшхуи къыхуащIыртэкъым. АрщхьэкIэ илIри щхьэщымытыжу и къуэ закъуэрикI зауэм хэкIуадэу зэпэхъурейуэ къыщынэм, нарт къуажэ фызыжьхэр зэхуэсщ, унафэ ящIри жаIащ: “Мы фызыр тхуэмыIурыщIами нартхэм тхуэлъхуащ, тхуэпIащ, къытхэсащ, жьыи хъуащ, иджы зэрыкъуажэу деплъыжынщ, зетхьэжынщ, пIыжыпхъэщ”- жари.
(къыкIэлъыкIуэнущ)
#Djrz_Iэнэ
Адыгэ хабзэм цIыхубзыр сыт щыгъуи игъэлъапIэу, пщIэ хуищIу, уеблэмэ игъафIэрэ едэхащIэу къэгъуэгурыкIуащ. ИгъащIэми цIыхубзыр лэжьыгъэ хьэлъэу губгъуэ щIэн, Iэщ гъэхъун хуэдэхэм, ерэ цIыхухъу IэнатIэхэм пэригъэхьакъым. Псом хуэмыдэжу цIыхубз дэхуэхам, фызабэм нэлейкIэ еплъырт, гулъытэшхуэ хуищIырт. Фызабэм дэIэпыкъуныр, зыщIэгъэкъуэныр, зыхуей хуэгъэзэныр адыгэ хабзэм и лъэдиижьхэм щыщ зыщ. ЩIапIэ къэхухьын, унэ щIын, ар зехьэжын, вэнсэн, гъавэшэж хуэдэ Iуэхушхуэхэр къыщыкъуэкIкIэ, фызабэм и Iуэху Iыхьэр щIыхьэху хабзэкIэ зэфIахырт.
ЩапхъэфIщ фызабэм зыщIэгъэкъуэныр, кIэлъыплъыжыныр, зехьэжыныр ди нарт хъищэм къызэрыхэщыр: Къанж и къуэ Щауейуэ Нэрыбгейм и къуэ закъуэр къэзылъхуар иныжьыпхъут. Нартхэм яхэмызэгъащэрэ хабзэкIэ ядэмыхъуу къекIуэкIа фызти, нэмыплъ къырахырт, пщIэшхуи къыхуащIыртэкъым. АрщхьэкIэ илIри щхьэщымытыжу и къуэ закъуэрикI зауэм хэкIуадэу зэпэхъурейуэ къыщынэм, нарт къуажэ фызыжьхэр зэхуэсщ, унафэ ящIри жаIащ: “Мы фызыр тхуэмыIурыщIами нартхэм тхуэлъхуащ, тхуэпIащ, къытхэсащ, жьыи хъуащ, иджы зэрыкъуажэу деплъыжынщ, зетхьэжынщ, пIыжыпхъэщ”- жари.
(къыкIэлъыкIуэнущ)
#Djrz_Iэнэ
❤4🔥2
«БАЛЪКЪЭР ФУIЭД»
АргъынджыхъкIэ зэджэ щIыпIэр, 1960 гъэхэм адыгэхэр къуажэхэм дэкIыу Къайсэр къалэм Iэпхъуэуэ щыщIадзам щыгъуэ, Iувуэ зыдэтIысхьауэ щыта хьэблэращ, зым адрейр къишэурэ, гъунэгъу зэхуэхъухэурэ зы адыгэ къуажэ хуэду хъуат Аргъынджыхъыр.
ФIыуэ щIащ, дэри Аргъынджыхъ дыдэст абы щыгъуэ, зы махуэ гуэрэ хьэблэ щIалэхэр дызэдэщIыгъуу губгъуэм удзыпцIэм къыщыткIухьу зыгуэр къэджащ:
– Уэ щIалэ, джыгъарэ (тутын) уиIэуэ пIэрэ? – жери. Зызгъазэу сеплъмэ – и башри зыбгъэдилъхьэжауэ дыгъэм зригъэууэ щысу зы лIыжь гуэрэт къаджэр.
Зы джыгъарэ естри, щIигъэнащ.
– Упсэу, уэ щIалэ, зыкъэзгъэцIыхут, дэнэ ущыщ?
– Сыадыгэщ, Узуняйлэ Къэрхьэлакъ къуажэм сыщыщщ.
Къэрхьэлакъым и цIэр щызэхихым, моуэ зэ къызэфIэтIысхьащ лIыжьыр.
– Iэу, дау хъун, къэтIыс, къэтIыс, иджырэкъэc зымикI жезмыIэжауэ зы хъыбар къыбжесIэнущ…
Тхыгъэр и кӏыхьагъкӏэ ВКонтакте-м щыӏэ ди «Djarez Club» напэкӏуэцӏым щывгъуэтыфынщ - https://vk.com/wall-91320497_5048
#Djrz_Гъуазэрытхэ
АргъынджыхъкIэ зэджэ щIыпIэр, 1960 гъэхэм адыгэхэр къуажэхэм дэкIыу Къайсэр къалэм Iэпхъуэуэ щыщIадзам щыгъуэ, Iувуэ зыдэтIысхьауэ щыта хьэблэращ, зым адрейр къишэурэ, гъунэгъу зэхуэхъухэурэ зы адыгэ къуажэ хуэду хъуат Аргъынджыхъыр.
ФIыуэ щIащ, дэри Аргъынджыхъ дыдэст абы щыгъуэ, зы махуэ гуэрэ хьэблэ щIалэхэр дызэдэщIыгъуу губгъуэм удзыпцIэм къыщыткIухьу зыгуэр къэджащ:
– Уэ щIалэ, джыгъарэ (тутын) уиIэуэ пIэрэ? – жери. Зызгъазэу сеплъмэ – и башри зыбгъэдилъхьэжауэ дыгъэм зригъэууэ щысу зы лIыжь гуэрэт къаджэр.
Зы джыгъарэ естри, щIигъэнащ.
– Упсэу, уэ щIалэ, зыкъэзгъэцIыхут, дэнэ ущыщ?
– Сыадыгэщ, Узуняйлэ Къэрхьэлакъ къуажэм сыщыщщ.
Къэрхьэлакъым и цIэр щызэхихым, моуэ зэ къызэфIэтIысхьащ лIыжьыр.
– Iэу, дау хъун, къэтIыс, къэтIыс, иджырэкъэc зымикI жезмыIэжауэ зы хъыбар къыбжесIэнущ…
Тхыгъэр и кӏыхьагъкӏэ ВКонтакте-м щыӏэ ди «Djarez Club» напэкӏуэцӏым щывгъуэтыфынщ - https://vk.com/wall-91320497_5048
#Djrz_Гъуазэрытхэ
❤3👍1
Фызабэ хьэлыуэ Iэнэ
…АдэкIэ пыпщэмэ, адыгэм и щхьэрэ и хэкурэ и хабзэрэ хуитыжу щыщыIэм фызабэу къэнахэр щхьэж и лIакъуэ-унэкъуэщ кIуэцIкIэ зыхуей хуагъэзэжырт, кIэлъыплъыжырт. Ди хэкур зэрапхъуэу, яукIар яукIыу, къинам и нэхъыбэр ирахуу, къэнэжа мащIэр щхьэлажьэу дыкъыщызэхэнами, фызабэм хуэщIапхъэрэ хуащIэфрэ къагъэнакъым. Пэжщ, цIыхухъухэр мащIэ дыдэ хъуат, лIакъуэ-унэкъуэщ закъуэкIэ зэфIэкIыжыртэкъым, арщхьэкIэ адыгагъэр лажьэрти, хьэблэрэ къуажэ-жылэкIэ зэхыхьэурэ фызабэхэр зыхуей хуагъазэрт.
(къыкIэлъыкIуэнущ)
#Djrz_Iэнэ
…АдэкIэ пыпщэмэ, адыгэм и щхьэрэ и хэкурэ и хабзэрэ хуитыжу щыщыIэм фызабэу къэнахэр щхьэж и лIакъуэ-унэкъуэщ кIуэцIкIэ зыхуей хуагъэзэжырт, кIэлъыплъыжырт. Ди хэкур зэрапхъуэу, яукIар яукIыу, къинам и нэхъыбэр ирахуу, къэнэжа мащIэр щхьэлажьэу дыкъыщызэхэнами, фызабэм хуэщIапхъэрэ хуащIэфрэ къагъэнакъым. Пэжщ, цIыхухъухэр мащIэ дыдэ хъуат, лIакъуэ-унэкъуэщ закъуэкIэ зэфIэкIыжыртэкъым, арщхьэкIэ адыгагъэр лажьэрти, хьэблэрэ къуажэ-жылэкIэ зэхыхьэурэ фызабэхэр зыхуей хуагъазэрт.
(къыкIэлъыкIуэнущ)
#Djrz_Iэнэ
❤1
Фызабэ хьэлыуэ Iэнэ
…“НатIэм итхар щыратхъыж махуэщ” - жыхуаIар арти, арвэлуцэр къэсу, бэлшевичхэмрэ кIэмунистхэмрэ тепщэ щыхъум, лъэпкъым нэхъ лIыфIу хэтхэр зэтраукIащ, уней мылъкур зырапхъуащ. Адыгэр лъэпкъыщхьэу зэрыщыIэрэ къэмыхъуауэ “кIэлъхоз” жаIэщ аби, ди цIыхубзхэр губгъуэм ирахуэри ягъэпудащ. ЦIыхухъумрэ цIыхубзымрэ лэжьыгъэ IэнатIэкIэ зэщхьэщыхарэ зэпэщхьэхуэу, щхьэж хуэфащэрэ хузэфIэкIкIэ гуэшауэ зи гъащIэр зыхьа жылэр зыхагъэзэрыхьри, хъийм ирахуащ, псэукIэмыщIэрэ хабзэншэ жылэу къызыханащ. ИужьыIуэкIи етIуанэрей дунейпсо зауэр къыщыхъум, зи гуащIэ илъыгъуэу лъэпкъым къыхэнэжа цIыхухъухэр дашри нэхъыбэр хэкIуэдащ, къэзыгъэзэжахэми ныкъуэдыкъуэхэр мащIэтэкъым. АтIэ апхуэдиз repressio зауэ гуащIэмрэ уи цIыхухъум и нэхъыбэр щигъэкIуэдкIэ, щыхэкIуадэкIэ фызабагъэ зи щхьэ къырикIуахэр егъэлеяуэ куэд хъунтэкъэ…
Зауэ нэужьым бын пIыным, унагъуэ зехьэным къыщымынэу къэралыгъуэжь зэхэкъутар зэфIэгъэувэжыныр мыгъуэр зи мыгъуа цIыхубзым къащыхуэнэми, адыгэ цIыхухъу мащIэ къэнахэмрэ зи сэбиигъуэ щIалэ цIыкIухэмрэ зэдыщIыгъуу фызабэхэм зэрыхъукIэ зыщIагъакъуащ икIи дэIэпыкъуащ. ГъэщIэгъуэнкъэ, адыгагъэр иджыри пIэжьажьэт, хабзэ гуэрхэр игъэзащIэт. Ара хъунщ “лIэужьыгъуэр бжьиблкIэ мауэ” щIыжаIар...
(къыкIэлъыкIуэнущ)
#Djrz_Iэнэ
…“НатIэм итхар щыратхъыж махуэщ” - жыхуаIар арти, арвэлуцэр къэсу, бэлшевичхэмрэ кIэмунистхэмрэ тепщэ щыхъум, лъэпкъым нэхъ лIыфIу хэтхэр зэтраукIащ, уней мылъкур зырапхъуащ. Адыгэр лъэпкъыщхьэу зэрыщыIэрэ къэмыхъуауэ “кIэлъхоз” жаIэщ аби, ди цIыхубзхэр губгъуэм ирахуэри ягъэпудащ. ЦIыхухъумрэ цIыхубзымрэ лэжьыгъэ IэнатIэкIэ зэщхьэщыхарэ зэпэщхьэхуэу, щхьэж хуэфащэрэ хузэфIэкIкIэ гуэшауэ зи гъащIэр зыхьа жылэр зыхагъэзэрыхьри, хъийм ирахуащ, псэукIэмыщIэрэ хабзэншэ жылэу къызыханащ. ИужьыIуэкIи етIуанэрей дунейпсо зауэр къыщыхъум, зи гуащIэ илъыгъуэу лъэпкъым къыхэнэжа цIыхухъухэр дашри нэхъыбэр хэкIуэдащ, къэзыгъэзэжахэми ныкъуэдыкъуэхэр мащIэтэкъым. АтIэ апхуэдиз repressio зауэ гуащIэмрэ уи цIыхухъум и нэхъыбэр щигъэкIуэдкIэ, щыхэкIуадэкIэ фызабагъэ зи щхьэ къырикIуахэр егъэлеяуэ куэд хъунтэкъэ…
Зауэ нэужьым бын пIыным, унагъуэ зехьэным къыщымынэу къэралыгъуэжь зэхэкъутар зэфIэгъэувэжыныр мыгъуэр зи мыгъуа цIыхубзым къащыхуэнэми, адыгэ цIыхухъу мащIэ къэнахэмрэ зи сэбиигъуэ щIалэ цIыкIухэмрэ зэдыщIыгъуу фызабэхэм зэрыхъукIэ зыщIагъакъуащ икIи дэIэпыкъуащ. ГъэщIэгъуэнкъэ, адыгагъэр иджыри пIэжьажьэт, хабзэ гуэрхэр игъэзащIэт. Ара хъунщ “лIэужьыгъуэр бжьиблкIэ мауэ” щIыжаIар...
(къыкIэлъыкIуэнущ)
#Djrz_Iэнэ
❤1