1. Нафақанинг миқдори иккисининг ҳолига қараб бўлади. Иккиси бой бўлса, бойники, камбағал бўлса, камбағалники бўлади. Эр бой, хотин камбағал ёки аксинча бўлса, икки ҳолнинг ўртасида бўлади. Агар хотин отасининг уйида бўлса ҳам ёки эрнинг уйида бемор бўлса ҳам. Ҳар бир оила ўзининг иқтисодий ҳолидан келиб чиқиб хотиннинг нафақасини белгилаши керак. Эрлар мумсиклик қилмасликлари, хотинлар ҳаддан ташқари талабни кучайтирмасликлари лозим. Ҳозирги кунимизда баъзи ҳолатларда хотинларга нафақа масаласида зулм бўлаётгани ҳақида шикоятлар кўп. Эркакларнинг кўплари аёлларининг нафақа билан таъминлаш борасидаги бурчларини шараф билан адо этаётганлари қувончли ҳолат. Аммо баъзилар хотинини нафақа билан таъминламагани ҳам етмагандек, бошқаларнинг хотини ишлаб пул топаётибди, сен ҳам мени боқ, деб телевизор кўриб ётишибди. Бу чидаб бўлмас ҳолдир. Фақиҳ уламолардан нақл қилинган “Агар хотин отасининг уйида бўлса ҳам ёки эрнинг уйида бемор бўлса ҳам”, деган жумла ҳам бугунги кунимизда алоҳида эътиборга лойиқ бўлиб қолди. Кўпчилик хонадонларда келин бемор бўлиб қолса, отасиникига олиб бориб қўйишни фарз ёки вожиб деб англаётганлар ҳам йўқ эмас. Ота-она, қариндошлар ёки таниш билишлар хотини бемор бўлган эркакка, аёлининг бемор бўлибди, отасиникига олиб бор, дейишни ўзларига фахр деб билишади. Яна келин тузалган кунининг ўзидаёқ уни қайтариб олиб келишга амр қилишдан хижолат ҳам бўлишмайди. Чунки, бу одатга айланиб қолди. Аслида, бу ўзини билган ҳар шахс учун ор-номус бўлиши керак. Келин отасиникидан бемор бўлиб қолса ҳам, эр уни ўз уйига келтириб даволаши лозим.
Эрга хотини учун вожиб нафақалар беш қисмдир: а). Таом. Бунга озиқ-овқат, ичимлик ва овқатга қўшиб ейиладиган нарсалар (сирка, ёғ ва шунга ўхшаш) ҳамда овқат пишириш учун кетадиган барча нарсалар киради. Таомнинг миқдори етарли бўлиши керак, мазкур миқдор эрнинг бой-камбағаллигига қараб белгиланади. б). Кийим. Етарли даражада, бир сидра кийим-бош доимо бўлиши керак. Ҳанафий ва Шофеъий мазҳабларида «Ҳар олти ойда бир сидра янги кийим олиб берилади», дейилган. в). Маскан. Эр ўз хотинини маскан билан таъминлаши вожиб. Маскан эрнинг молиявий имконияти даражасида бўлади. Шу билан бирга, маскан тўлиқ жиҳозланган бўлиши шарт. Унда яшаш учун керакли ҳар бир нарса бўлиши лозим.г). Агар хотин хизматкор ишлатиб юрадиган тоифадан бўлса, хизматкор солиб бериш ҳам унинг нафақасига киради. д). Тозалик асбоб-анжомлари ва уйнинг керакли матоҳлари.

(Давоми бор)

ХОТИННИНГ ЭР УСТИДАГИ ҲАҚЛАРИ ХУСУСДА - 2
2. Агар эр моли бўла туриб нафақа бермаса, қози уни қамашга ҳукм чиқаради. Хотин талаб қилса, бошқа мулклари сотилиб, унинг нафақаси берилади. Эр ноиложликдан нафақа бера олмаса қамалмайди.
3. Ўзбошимчалик билан уйидан чиқиб кетган, қарз учун ҳибсга олинган, касаллиги туфайли куёвнинг уйига келтирилмаган, куч ила зўрланган ва эрисиз ҳаж қилган аёлга нафақа йўқ. Агар эри билан ҳаж қилса, у сафар ва киранинг эмас, ҳазар-сафарсиҳ турганнинг нафақасига ҳақли.
4. Бой эрга хотин учун бир ходимнинг нафақаси ҳам вожиб бўлади. Саҳиҳ қавлга биноан, камбағал эрга бу нарса вожиб бўлмайди.
5. Эрнинг нафақадан ожизлиги учун оралари ажратилмайди. Аёлга эрнинг ҳисобидан қарз олиш амр қилинади. Эр нафақа беришга ожиз бўлса ҳам хотинидан ажратилмаслигининг ҳужжати қуйидагича.Аллоҳ таоло «Бақара» сурасида марҳамат қилади: «Агар ночор бўлса, бойигунча интизор қилинг» (280-оят). Демак, ночор одамни кутиш керак. Ночорлиги учун бошқа чора кўриш дуруст эмас. Аллоҳ таоло “Нур” сурасида марҳамат қилади: «Ва ўзингиздан оиласизларни ва қул ва чўриларингиздан солиҳларини никоҳлаб қўйинг, агар фақийр бўлсалар, Аллоҳ ўз фазлидан уларни бой қилур. Аллоҳ қамрови кенг ва ўта билимдон зотдир» (32-оят). Бу ерда фақирлик никоҳга тўсиқ бўла олмаслиги таъкидланмоқда.
6. Кимга камбағаллигига қараб нафақа юкланган бўлса-ю, кейин бойиса, агар хотин талаб қилса, бойлигига мос нафақа ила тўлатилади.Аксинча, бойлигида нафақа белгиланса-ю, кейин камбағал бўлиб қолса, камбағаллигига қараб нафақа қисқартирилади.
7. Ўтган муддатнинг нафақаси соқит бўлади.Маълум муддат эр нафақа бермай юрган бўлса, кейин уни тўлаши лозим бўлмайди.
8. Илло, қози тайинлаган ёки икковлари бир нарсага келишган бўлсалар, ўтган муддатникини ҳам бериш вожиб бўлади. Бунда икковлари ҳам тирик бўлиши шарт. Агар бири вафот этган ёки аёлни нафақани олишидан аввал талоқ қилган бўлса, тайинланган нарса соқит бўлади. Фақатгина, аёл қозининг амри ила қарз олган бўлса, соқит бўлмайди.
9. Муддатидан олдин берилган нафақани, икковларидан бири муддатдан олдин вафот этса, қайтариб олинмайди. Мисол учун, бир киши хотинининг бир йиллик нафақасини олдиндан бериб қўйди. Аммо бир йил ўтмасдан икковларидан бири вафот этди. Шунда нафақа қайтариб олинмайди.
10. Хотиннинг маскани ҳам эрнинг аҳлидан бирор киши бўлмаган уйда бўлиши шарти ила эрга вожиб бўлади. Ҳаттоки, эрнинг бошқа хотинидан бўлган боласи ҳам бўлмаслиги керак. Илло, аёл рози бўлса, майли.Агар эр хотинни ҳеч ким йўқ уйга жойлаган бўлса-ю, хотин эр ураётгани ва озор бераётгани ҳақида қозига шикоят қилса ва ўзини солиҳ қавмлар орасида жойлаштиришда ёрдам сўраса, қози хотиннинг гапи тўғрилигига амин бўлса, эрни зажр қилади ва хотинга тажовуз қилишдан қайтаради. Агар одамлар эр хотинга озор бермаслигини айтсалар, тек қўяди. Агар атрофда ишончли кишилар бўлмаса ёки эрга тарафдор бўлсалар, қози эрга хотинни солиҳ қавмлар орасига кўчиришга амр қилади.
11. Эрнинг ҳовлисидаги алоҳида қулфи бор уй аёлга кифоя қилади.Яъни, бир ҳовлида бошқа уйлар ва кишилар бўлса ҳам алоҳида яшашга лозим қулайликлари бор уй бўлса, етади.
12. Эр хотиннинг олдига унинг ота-онасини ва бошқа эрдан бўлган боласини киритмасликка ҳақли.Чунки, уй уники ва унда ўзи хоҳлаганича тасарруф қилиш ҳаққига эга.
13. Хотинга истаган пайтда назар солишларидан ва гапиришларидан манъ қилишга ҳаққи йўқ. Чунки, силаи раҳмни кесишга ҳеч кимнинг ҳаққи йўқ.
14. «Эр ҳафтада бир марта аёлни ота-онасининг олдига чиқишидан ва уларни аёлнинг олдига киришларидан манъ қила олмайди» деган гап бор. Ота-онадан бошқа маҳрамлар йилига бир марта. Ва шуниси тўғри. Маҳрамлар зиёратига оид гаплар ичида «Мазкур муддат бир ойдан ошмаслиги лозим» деган ва «бир ҳафтадан ошмаслиги лозим» деган уламолар ҳам бор.

(Давоми бор)

ХОТИННИНГ ЭР УСТИДАГИ ҲАҚЛАРИ ХУСУСИДА - 3

15. Фойибнинг хотинининг, боласининг ва ота-онасининг нафақаси унинг молидан фақат уларнинг ҳақи бўлган жинсдан тайин қилинади.Фойиб–йўқолиб қолган одам. Унинг молидан фақат хотини, боласи ва ота-онасининг нафақасини қози белгилаб беради. Бошқа қариндошларнинг нафақаси соқит бўлади. «Уларнинг ҳақи бўлган жинсдан» дегани «уларга зарур бўлган нарсалардан» деганидир. «Мана буни сотиб ишлатарсизлар», деб бошқа нарсаларни бериб бўлмайди.
16. Бунда мол омонатга қўйилган, музорабада қатнашган бўлмаслиги ёки қарзга олган кишининг ҳузурида бўлиши ва у эҳтироф қилиши шарт. Шунингдек, никоҳнинг эҳтирофи ҳам бўлиши ёки қози буларни билиши лозим. Яъни, қози мол, никоҳ ва насабни билса нафақа ҳақидаги ҳукмни чиқараверади. Чунки, қозининг билими ҳам ҳужжат ҳисобланади ва ўз ерида у билан ҳукм чиқариш ҳаққига эга.
17. Қози аёлга эр унинг нафақасини бермагани ҳақида қасам ичиради ва ундан кафил олади. Аёлнинг қасам ичиши эр ғойиб бўлишидан олдин унга нафақасини берган бўлиши ва аёл қозини алдаётган бўлиши эҳтимоли борлиги учун бўлади. Кафил эса мабодо эр келиб, аёлга нафақасини кераклигича қолдириб кетганини исбот қилиб қолса, тўлаб бериши учун талаб қилинади.
18. Фойибга нафақани юклаш учун ҳужжат келтиришни талаб қилмайди ва аёлга эр номидан қарз олишни амр қилади. Никоҳ ҳақида ҳукм чиқармайди. Зуфар «Нафақа ҳақида ҳукм чиқаради, никоҳ ҳақида чиқармайди», деган. Бугунги кунда қозилар ҳожат учун шунга амал қиладилар.Чунки, бунда одамларга енгиллик бор.
19. Ражъий ва боин талоқ қилинган, озод бўлгандаги ва балоғатга етгандаги каби маъсиятсиз хиёр туфайли ёки куфуҳ бўлмагани учун ажрашган аёлга нафақа ва маскан берилади. Бу ҳукмга қуйидаги далиллар мавжуд: Аллоҳ таоло «Талоқ» сурасида марҳамат қилади: «У(аёл)ларга имконингиз борича ўзингиз яшаб турган жойдан жой беринг» (6-оят). Қуйидаги ҳадисда ҳам шу маънода: Абу Исҳоқдан ривоят қилинади:«Асвад ибн Язийд билан катта масжидда ўтирган эдим. Биз билан Шаҳбий ҳам бирга эди. Шаҳбий Фотима бинти Қайснинг ҳадисини айтиб: «Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам унга маскан ҳам, нафақа ҳам ҳам буюрмаганлар», – деди. Шунда Асвад бир кафт майда тошни олиб унга отди-да: «Шўринг қурсин! Шунга ўхшаш гапни айтасанми?! Умар: «Ёд олгани ёки унутганини билмаганимиз бир аёлнинг гапи деб Аллоҳнинг китобини ва Набийимиз соллаллоҳуалайҳи васалламнинг суннатини тарк қилмаймиз. Ундоқ аёлга маскан ҳам, нафақа ҳам берилади. Аллоҳ азза ва жалла: «Уларни уйларидан чиқарманг ва ўзлари ҳам чиқмасинлар. Магар, очиқ-ойдин фоҳиша иш келтирсалар», деган», – деди».Бешовларидан фақат Бухорий ривоят қилмаган.
20. Вафотдан ва ридда ҳамда эрнинг ўғлини ўпиш каби маъсият туфайли ажрашдан кейин идда сақловчига нафақа берилмайди. Чунки, вафотдан кейинги идда эрнинг ҳаққи учун эмас, балки шариатнинг ҳаққи учундир. Маъсият қилганда эса, айб хотинда бўлгани учундир. Айбдорга яхшилик қилинмайди.
21. Уч талоқ қилинганнинг муртад бўлиши нафақани соқит қилади, эрнинг ўғлига имкон бериши эмас.Чунки, муртад бўлган аёл тавба қилиши учун қамалади. Қамалган аёлга нафақа берилмайди. Эрининг ўғлига ўзига яқинлашишга имкон беришда эса, бу ҳолат йўқ.

(Тамом)

ЭНГ ЯХШИ ХУШБЎЙ

Энг яхши хушбўй нималигини
биласизми?

📌Ибн Жавзий роҳимаҳуллоҳ дедилар:

"Истиғфор атири ила хушбўйлан, ахир гуноҳларингнинг бадбўй ҳиди ҳар ёнга анқиб кетди-ку!"

📍Ўзингни хушбўйла ва гуноҳлардан покланиб
«Астағфируллоҳа ва атубу илайҳ»
деб айт.

#видеолавҳа

🎤Устоз Салоҳиддин домла

Қуръон.

•┈┈┈•☪️•┈┈┈•

https://t.me/joinchat/AAAAAEt7gNhJjLeIX92JLA

Сиз илмга бор-йўғингизни бермагунингизча, у сизга бирор нарса бермайди.

© Имом Ғаззолий

@Falsafiy_satrlar 📚

Илм билан машғул бўлиш, ғам-ташвиш ва дарду аламдан халос этади.

© Маҳмуд Устаусмонўғли
Таржимон @Abdulloh_Rahim

ЖОҲИЛИЯТ ЗАМОН ТАНЛАМАЙДИ

Оламда юз бераётган адолатсизликларни кўрганда, "21 асрда ҳам шундай бўлиши мумкинми" дея ажабланишади.

30 асрда ҳам шундай бўлиши мумкин, агар ислом бўлмаса. Бизга кўра дунёда икки тизим бор: исломий ва жоҳилий. Мудом исломга амал бўлмас экан, давр исломдан олдинги жоҳилий даврнинг ўзи ҳисобланади. Адолатсизлик, зулм, зўравонлик, бузуқлик, қароқчилик, коррупция, қўйингчи ҳамма ёмонликлар айнан жоҳилиятда бўлади.

Жоҳилиятга замоннинг аҳамияти йўқ. Ўттизинчи асрда ҳам, эллигинчи асрда ҳам исломдан узоқ бўлса, инсон жоҳилларча тубан ишларни қилаверади. Шундай экан, инсоният минг моддий тараққиётга эришмасин, ислом бўлмаса, юқорида зикр қилганим ҳайратли саволлар туғилаверади ва тугамайди.

@Mubashshirahmad

🎧Абдул Ҳамид домла жавоб берадилар

Савол:

Тухумни катрон килиб – тухумни уч марта қўл билан ювиб ишлатиш суннатми ёки бу покизаликдан келиб чиқиб ювиладими?!
---------------------------------------
🎧Жавобни аудиода тингланг!

АЛЛОҲ ЙЎЛИДА ЯХШИ КЎРИШ

Улуғ тобеинлардан Абу Муслим Хавлоний раҳимаҳуллоҳ ҳикоя қилади:
Ҳимс масжидига кирдим. Қарасам, пайғамбар алайҳиссалом асҳобларидан тақрибан ўттиз нафар кекса ўтирибди. Улар орасида бир йигит.. киприклари қуюқ, жилмайганда оппоқ тишлари товланиб кетади.. сукутга чўмган.. бирор нарсада иккиланиб қолишса, унга юзланиб сўраб олишади..
- Бу киши ким? - деб сўрадим ёнимда ўтирган кишидан.
- Муоз ибн Жабал, - деб жавоб берди.
Бирдан унга қалбимда муҳаббат пайдо бўлди. Одамлар тарқаб кетгунча улар билан бирга бўлдим. Кейинги гал масжидга эрта бордим. Кирсам, Муоз ибн Жабал бир устун ортида намоз ўқиётган экан. Кейин менга гапирмай сукут қилди. Мен ҳам намоз ўқидим. Кейин кийимимга ўраниб тиззамни қучоқлаб ўтирдим. У яна сукут қилиб гапирмади. Мен ҳам гапирмай жим ўтиравердим.
- Аллоҳга қасамки, сизни яхши кўраман, - дедим охири.
- Нима учун? - деди.
- Аллоҳ таборака ва таоло йўлида яхши кўраман, - дедим.
Кийимимдан ушлаб, ўзига бироз тортиб турди-да, деди:
- Хурсанд бўлаверинг, чунки мен Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг шундай деганларини эшитганман:
"Менинг жалолим йўлида (яъни, мен учун ва мени деб) бир-бирини яхши кўрганлар учун нурдан иборат минбарлар бўлади, уларга пайғамбарлар ва шаҳидлар ҳавас қиладилар".

Аллоҳ таоло барчамизни ана шундай дўстлардан қилсин.
Омин.

Сайфуллоҳ Носир.

📌Таклифларга кўра "Ёлғон ҳақида" мавъиза.

📍Абдул Ҳамид домла маъруза қиладилар

ҲАҚҚА ҚАЙТИШ ФАЗИЛАТДИР!
Бир фикр соҳибининг фикри бузуқлиги аниқ бўлса ёки бирор-бир китоб соҳибининг ёзганлари хато бўлса, уларнинг ботилда бардавом бўлганидан кўра ҳаққа қайтиши афзалдир. Умар ибн Хаттоб розиёллоҳу анҳу Абу Мусо Ашъарий розиёллоҳу анҳуни қозиликка тайинлаётиб қуйидагича васият қилганлар:
“Кеча чиқарган хато ҳукминг ақлинг жойига келганидан сўнг сени ҳаққа қайтишдан ҳаргиз ман қилмасин!”.
Хато ҳақида қуръон бизга иккита мисол келтирган. Одам алайҳис салом ва Иблис қиссаси. Иблис саждага амр қилинганида амрга бўйсунмади. Одам алайҳис салом дарахтдаги мевани ейишдан ман қилинганларида ундан еб қўйдилар. Иблис кибр қилиб гуноҳида бардавом бўлди. Одам алайҳис салом тавба қилиб надомат қилдилар. Кибр туфайли Иблис даргоҳи илоҳийдан қувилди. Пушаймон бўлиб ҳаққа қайтганлари сабабли Одам алайҳис салом Набий бўлдилар. Бизнинг ичимизда бу икковлондан ҳам уруғ бор. Иблис уруғи ва Одам уруғи. Биздан кимдир Иблис уруғини суғориб гуноҳда бардавом бўлади. Баъзилар эса Одам уруғини суғориб гуноҳдан қайтади. Хатога тушган пайтимиздаги тасарруфимиз бизнинг улардан қайси бирига яқин эканлигимизни белгилайди.
Умар розиёллоҳу анҳу кишиларнинг маҳрда ҳаддан ошиб кетаётганларини кўргач, ўзларича кишиларга енгиллик қилмоқчи бўлдилар. Минбарга чиқиб маҳрни муайян бир қолипга солмоқчи бўлдилар. Шунда масжидда ўтирга Шифо бинт Абдуллоҳ розиёллоҳу анҳо ўрнидан турди ва деди:
-Эй мўъминлар амири! Бунга ҳаққингиз йўқ. Аллоҳ таоло қуръонда: “Уларнинг бирига ҳаддин зиёда маҳр берган бўлсангиз ҳам”, деган. Қандай қилиб сиз уни чегаралайсиз?!
Шунда Умар розиёллоҳу анҳу:
-Аёл тўғри айтди. Умар хато қилди, дедилар.
Ҳаққа қайтган киши пастга тушмайди, аксинча кўтарилади. Хор бўлмайди, аксинча азиз бўлади. Биздан биримиз хато қилсак биродаримизга: “Мен хато қилибман. Сен ҳақ экансан”, дейишимиз бизга зарар бермайди.
Бу шунақанги вазиятки, бунда ҳеч қанақа зиён йўқ. Бу билан биз аввало ўз нафсимизни, қолаверса бошқаларни қозонамиз, фойда қиламиз!

@Abdulqodir_Polvonov

ИЛМ БАХСИ

Бугунга қадар барча илмий баҳсларда ғолиб келдим, лекин билмаслигини билмаганлар (жоҳиллар) билан ҳеч бир баҳсда муваффаққият қозонолмадим. Сен ҳам эҳтиёт бўл, бундайлар билан баҳслашма, енголмайсан.

©️ Ҳужжатул Ислом Имом Ғаззолий

Худди шу маънода имом Шофеъийнинг ҳам бир гапини келтирсам:
"Бир далил ила қирқта олимни енгдим, қирқта далил ила бир жоҳилни енга олмадим".

Қабрдагилар:
- Ё Робби, бир кун бўлса ҳам ибодат қилишимиз учун фурсат бер, Сенга ибодат қилайлик, дейишади.
Аллоҳ таоло:
- Бермайман, дейди.
Кейинги сафари улар:
- Ундай бўлса, бир марта бўлса ҳам «Лаа илаҳа иллаллоҳ» дейишимизга фурсат бер, дейишади.
Аллоҳ таоло уларга:
- Бермайман. Биз сизга ўша фурсатни дунёдалигингизда ортиғи билан бериб қўйгандик, дейди.

© Маҳмуд Устаусмонўғлининг, «Танбиҳот» китобидан.
Таржимон Abdulloh Rahim

БИРОВНИНГ WI-FI НИ БИЛДИРМАСДАН ИШЛАТИШ

@Savollar_kanal 7967-савол

Ассалому алайкум! Ҳозирги кунда бировнинг wi-fi тармоқларига эгасининг рухсатисиз ўзидан изн сўрамай wi-fi тармоғини бузиб яъни яширинча кодини билиб олиб ишлатиб юриш авжига чиқди. Эшитишимча wi-fi бузувчи иловалар хам чиқипти. Мен бу нарсани қоралайман. Бу бировнинг хаққини ейишга кирмайдими?

ЖАВОБ:

– Ва алайкум ассалом! Бу очиқ-ойдин ўғирлик ҳисобланади. Ўғирлик ҳақида кишиларинг тушунчалари жуда саёз. Фақат моддий предметларни ўғирлашса ўғирлик бўлади деб ўйлашади. Аслида предметлар билан бирга ҳуқуқларни ўғирлаш ҳам ўғирликка киради. Валлоҳу аълам!


«Зикр аҳлидан сўранг» ҳайъати

ЯХШИ КУРИШГА МУНОСИБ ЗОТ

Бир киши қабр ёнида йиғлаб турар эди. Шунда бир фақиҳ: «Нима учун йиғлаяпсан?» деди. У: «Яхши кўрган кишим мени ташлаб кетди, шунинг учун йиғлаяпман», деди. Фақиҳ: «Бир кун ўлиши аниқ одамни яхши кўрган экансан. Агар ўлмайдиган, абадий Зотни яхши кўрганингда У сени ҳеч қачон ташлаб кетмас эди», деди.

​​НАМОЗНИНГ ҳикматлари

1. Намоз Исломнинг иккинчи рукни, ибодатларнинг онаси, тоатларнинг асоси, гуноҳларни ювувчи, ёмонликларни қайтарувчидир.
2. Намоз калимаи шаҳодатдан кейинги энг улуғ фарздир.
У банда Аллоҳнинг сон-саноқсиз неъматларига шукр келтириш учун шариатга киритилган бўлиб, унинг диний, тарбиявий, шахсий, ижтимоий ва бошқа қатор фойдалари жуда кўпдир.
3. Намоз банданинг Аллоҳ ила боғланиш воситасидир.
Унда банда Аллоҳ билан ёлғиз қолиб, У зотга муножот қилади, барча дардларини тўкиб солиб, руҳий, маънавий лаззат олади.
Дарду ҳасратни Аллоҳ таолога айтилганда эса Аллоҳ ёрдам беради ва сирни фош қилмайди. Ҳеч бўлмаса, банда дардини тўкиб солиб ҳузур қилади.
4. Намоз ютуқ ва нажотлар йўлидир.
5. Намоз – хато ва гуноҳларни ювишнинг энг ишончли йўли.
6. Намоз ўз эгасига кўплаб шахсий фойдалар келтиради.
7. Намоз намозхонни Аллоҳ таолога яқин қилади, унинг иродасини мустаҳкамлайди. Фақат Аллоҳдангина иззат талаб қилишга ўргатади.
8. Намоз инсонни бу дунё матоҳларидан ўзини юқори тутишга ўргатади.
9. Намоз ўз эгасига мислсиз нафсоний роҳат ва руҳий фароғат бағишлайди.
10. Намоз ўқийдиган одам ғафлат уйқусидан қутулиб, ушбу ҳаётдаги ўз масъулиятини сидқидилдан адо этадиган бўлади.
11. Намоз кишига интизомли бўлишни, ҳамма ишларни тартибли равишда йўлга қўйишни, вақтни тежаш ва тартибга солишни ўргатади.
12. Намозхон одам ҳилм, хотиржамлик , шошилмаслик, виқор, сабр каби кўплаб шахсий сифатларга эга бўлади.
13. Намоз ўз эгасини юксак инсоний фазилатларга эга бўлишга, турли разилатлардан холи бўлишга олиб боради.
14. Намознинг намозхонлар жамиятига келтирадиган фойдалари ҳам жуда кўпдир.
Жамоат билан намоз ўқиш намозхонлар орасидаги ижтимоий алоқаларни мустаҳкамлайди. Куч жамоатда эканини англатади. Ижтимоий боғланиш, ҳамкорликни кучайтиради.
15. Намоз мусулмон кишини ғайримусулмондан ажратиб турувчи асосий белгидир. Шунинг учун ҳам намозхон одамни ҳамма ҳурмат қилади, унга ишонади, ундан хотиржам бўлади.
16. Намоз поклик рамзидир.
Намозхон одамнинг энг аввало қалби пок бўлади. Қолаверса, бадани, кийим-боши ва макони пок бўлади. Намоз кишининг руҳий, маънавий ва жисмоний соғлиғи учун ниҳоятда зарур нарса экани ҳозирда кофирга ҳам сир бўлмай қолди.

“Кифоя” китобидан.

ЎЛЧОВ
Имом Бухорий роҳимаҳуллоҳ ўзларининг “Саҳиҳ”ларида келтирадилар:
“Расулуллоҳ саллоллоҳу алайҳи ва саллам дедилар:
“Бани Исроилдан бир аёл боласини эмизиб ўтирган эди. Унинг олдидан белгили бир чавандоз ўтиб қолди. Аёл дуо қилди:
-Эй Аллоҳим! Ўғлимни шунга ўхшаган қилгин!
Шунда эмиб турган чақалоқ кўкракни қўйиб, чавандозга қараб деди:
-Аллоҳим! Мени унга ўхшаган қилмагин!
Сўнгра у яна онасини эма бошлади.
Абу Ҳурайра розиёллоҳу анҳу айтадилар:
“Расулуллоҳ саллоллоҳу алайҳи ва салламнинг қўлларини сўриб кўрсатганлари ҳали ҳам кўз олдимда турибди”.
Сўнгра ҳалиги аёл бир чўрининг олдидан ўтди ва дуо қилди:
-Эй Аллоҳим! Боламни унга ўхшаган қилма!
Бола кўкракни қўйиб юбориб деди:
-Эй Аллоҳим! Мени унга ўхшаган қилгин!
Аёл:
-Нега?, дея сўради.
Бола деди:
-У чавандоз золимлардан биридир. Бу чўрини эса инсонлар ўғирликда, зинода айблашган эди. Ваҳоланки, у бу ишларни қилмаган!

Биринчи дарс:
Қуръони каримда ва ҳадиси шарифда намуна сифатида келтирилган қиссалар бошқа ном билан доимий, ҳар замонда такрор бўлиб турадиган воқеалардир. Ҳар бир асрнинг Мусоси, Фиръавни, Иброҳими ва Намруди бор.
Ҳар бир асрда золимлар ва Ухдуд соҳиблари бор.
Ҳар бир асрда Муҳаммадлар ва Абу Жаҳллар бор.
Ҳар бир асрда оз сонли мусулмонлар ва қурайш ўртасида жанг бор.
Ҳар бир асрнинг Журайж сингари обиди ва унинг қавми сингари ёмон инсонлари бор.
Ҳар бир асрда иймони худди баланд ва мустаҳкам тоғлар сингари бўлмиш Фиръавннинг қизининг ходимаси сингарилар бор.
Ҳар бир асрда Фиръавн сингари ёмон эрлар бор.
Ҳар бир асрда Лут алайҳис саломнинг хотинлари сингари ёмон хотинлар бор.
Ҳар бир асрда Нуҳ алайҳис саломнинг ўғиллари сингари оқ ўғиллар, Абу Лаҳаб сингари золим амакилар бор.
Қиссадан мақсад шуки, биз биринчи ҳам эмасмиз, охирги ҳам эмасмиз.

Иккинчи дарс:
Ташқи кўринишга алданма. Кўринишлар баъзида алдоқчи бўлади. Ибн Масъуд розиёллоҳу анҳу хурмога чиққанларида у кишининг оёқларининг ингичкалигини кўриб саҳобалар кулишган эди. Шунда Расулуллоҳ саллоллоҳу алайҳи ва саллам: “Ибн Масъуднинг болдирлари мезонда Уҳуддан оғирлик қилади”, деган эдилар.
Агар биз Умар розиёллоҳу анҳунинг куйлакларидаги ўн етти ямоқ билан кўрсак жирканиб юзимизни тескари ўгирган бўлар эдик.
Агар Абу Бакр розиёллоҳу анҳуни Мадина кўчаларида брганларида болалар этакларидан тортиб: “Отажон, отажон!”, деганини кўрсак эдик у зотни менсимаган бўлар эдик. Зеро биз “каттакон”ларни бошқача кўришга ўрганиб қолганмиз.
Агар Расулуллоҳ саллоллоҳу алайҳи ва салламнинг даврларида масжидни супуриб юрадиган қора хотинни кўрганимизда ундан жирканган бўлар эдик.
Агар биз сочлари тўзиган, икки сидра арзимаган кийим ичидаги, кишилар эшигидан киргизмайдиган Баро ибн Молик розиёллоҳу анҳуни кўрганимизда умуман эътибор бермасдан ўтиб кетган бўлар эдик.
Ташқи кўриниш алдоқчидир. Кишилар қадри қалбилари билан ўлчанади. Мен чиройли ва гўзал кийимларга қарши эмасман. Аллоҳ таоло албатта бандасида берган неъматининг асарини кўришни суяди. Аммо бу, ташқи кўриниш ҳамма нарса дегани эмас.
Юқоридаги чавандозга аёлнинг ҳаваси кетиб боласини у каби бўлишини Аллоҳдан сўради. У худди биз каби ташқи кўринишга алданди. Биз ҳам кишиларда молни кўрсак, куч-қувватни кўрсак, мансабни кўрсак алданамиз-ку!
Аммо Аллоҳ таоло чақалоқни гапиртириб онасининг дуосини рад қилди. Агар биз золим бўлсак, гўзалликнинг нима фойдаси бор?!
Ҳалиги чўрини кишилар ўғирлик ва зинода айблашган эди. Она боласини унга ўхшамаслигини Аллоҳдан сўради. Аммо болани Аллоҳ гапиртириб у чўри каби қилишини сўради. Сабаби, золим бўлишдан мазлум бўлиш яхши эди. Самода таниқли бўлсанг ерда сени танимасликларининг зарари йўқ.
Учинчи дарс:
Уйлар сирлардир. Инсонлар қулфланган сандиқдирлар. Ижтимоий тармоқларда ўзини бахтли кўрсатаётганларнинг барчаси ҳам ҳаётда бахтли эмас. Инстаграмда чиройли, иштаҳани қитиқлайдиган таомнинг суратини қўйилиши уларда истаган пайт истаган таом муҳайё дегани эмас. Гоҳида улар бахтларининг озлиги туфайли кишиларга ўзларини бахтли қилиб кўрсатмоқчи бўлишади!

@Abdulqodir_Polvonov