“МЕНГА ХАЛИФАНИНГ ДИНИНИ ЎРГАТИНГ”
Саодат асрининг ҳазрати Умар даври эди. Кунларнинг бирида Мадинага Тағлиб қабиласидан бир одам келди. Мусулмон эмаслиги кўриниб турарди. У халифани қаердан топишни сўради ва одамлар айтган жойга йўл олди. Ҳазрати Умар бадавийни кўриб:
– Сени эшитаман, гапир – деди.
– Мен Тағлиб қабиласиданман. Отимга солиқ тўлаш учун Зиёд ибн Ҳузайрга учрадим. Отимни йигирма минг дирҳамга баҳолади. Кейин: “Истасанг, минг дирҳамни тўла, истасанг, сенга ўн тўққиз минг дирҳам берайлик-да, отни бизга бер”, деди. Мен отимни адолат билан йигирма мингга нархлаганлари учун минг дирҳам солиқни тўлаб, у ердан кетдим. Лекин ишларимни битириб, бир муддатдан сўнг шаҳарга қайтиб борсам яна солиқ тўлашимни талаб қилишди. Бу йил учун отимнинг солиғини тўлаб бўлганимни айтсам ҳам ишонишмади. Вазиятни ўзингизга тушунтириб бериш учун бу ёққа келдим.
Ҳазрати Умар бадавийнинг гапларини эшитиб ҳафа бўлди ва:
– Битта отдан бир йилда икки марта солиқ олинмайди-ку! – деди.
Ҳалиги одам халифа дарҳол мактуб ёзиб: “Бу одамнинг ҳақига хиёнат қилинмасин”, дейишини кутди. Аммо ҳазрати Умар индамай яна ўз иши билан машғул бўлаверди. Тағлиблик киши халифа ҳузуридан чиқаркан, келганига афсусланди. Буёғига борадиган жойи, шикоят қиладиган одами йўқ эди. У энди шунча йўл босиб келганига куйсинми ё ноҳақлик туфайли тўлаган минг дирҳамигами? Йўлда кетаркан, ўзига ўзи “Одил халифа деганлари шу бўлса, золими қандай бўларкан?” дерди. Шаҳрига етиб келиши билан уни Зиёднинг ўзи кутиб олди ва бундай деди:
– Мана бу иккинчи тўлаган пулинг, ол. Аввалроқ солиқ тўлаган экансан.
Бадавий севиниб кетди ва:
– Ўзингиз икки марта йиғим олмоқчи бўлдингиз-ку! – деди.
– Тўғри, лекин халифадан келган буйруққа кўра, бир йил ўтмай туриб иккинчи йил учун солиқ олиш мумкин эмас экан.Бунинг учун сендан узр сўраймиз.
Тағлиблик ҳаммасини тушунди. “Халифа кўп гапириб мажлис қилиб ўтиргандан кўра, амалда иш қилишни афзал биладиган одам экан. Ҳазрати Умар вақтни бой бермасдан юқоридаги амрни юбориб, бу одам етиб келмасдан Зиёдни огоҳлантирган эди. Ҳолбуки, ўшанда ҳазрати Умар: “Сен насроний бўлсанг, яна тўласанг ҳам ҳақинг кетмайди ё кейинги йил учун ҳисоблаб юборишар...”, демади ва натижада бир кўнгилни забт этди.
Бадавий қисқа фурсатда бир қарорга келди ва Зиёддан:
– Мен халифанинг динини ўргатинг!– деб сўради ва имон келтирди. (Имом Абу Юсуф. “Китобул хараж”, 219-220 саҳифалар).
***
Бу ибратли ҳикояда эътибор берадиган муҳим жиҳатлардан бири шу: бадавий Зиёддан нега “менга динингизни ўргатинг” деб сўрамади? Ахир у ҳам мусулмон эди-ку!.. Демак, кишининг илми ва амали қачонки динига мос бўлсагина унинг имони комил, сўзлари таъсирли бўлади. Афсус, кўп кишилар динни одамларга қараб баҳолайди. “Мулласи шу бўлса...”, “намоз ўқиб туриб шундай иш қилса...” сингари тушунчалар кенг қулоч ёзган...
Хулоса иккита. Биринчиси, ўзини мусулмон санаган, Аллоҳни таниган ҳар бир киши мўминга хос ҳаёт кечиришга, вазифаларини сидқидилдан, холис бажаришга интилиши лозим. Иккинчиси, мусулмон бирон хатога йўл қўйса, буни диннинг нуқсони, деб қабул қилмаслик. Шу ҳақида соғлом мулоҳаза юрита билишдир. Зеро, ислом охирги ва мукаммал дин ўлароқ сизу бизни Ҳақ сари элтадиган нажот кемасидир.
Саодат асрининг ҳазрати Умар даври эди. Кунларнинг бирида Мадинага Тағлиб қабиласидан бир одам келди. Мусулмон эмаслиги кўриниб турарди. У халифани қаердан топишни сўради ва одамлар айтган жойга йўл олди. Ҳазрати Умар бадавийни кўриб:
– Сени эшитаман, гапир – деди.
– Мен Тағлиб қабиласиданман. Отимга солиқ тўлаш учун Зиёд ибн Ҳузайрга учрадим. Отимни йигирма минг дирҳамга баҳолади. Кейин: “Истасанг, минг дирҳамни тўла, истасанг, сенга ўн тўққиз минг дирҳам берайлик-да, отни бизга бер”, деди. Мен отимни адолат билан йигирма мингга нархлаганлари учун минг дирҳам солиқни тўлаб, у ердан кетдим. Лекин ишларимни битириб, бир муддатдан сўнг шаҳарга қайтиб борсам яна солиқ тўлашимни талаб қилишди. Бу йил учун отимнинг солиғини тўлаб бўлганимни айтсам ҳам ишонишмади. Вазиятни ўзингизга тушунтириб бериш учун бу ёққа келдим.
Ҳазрати Умар бадавийнинг гапларини эшитиб ҳафа бўлди ва:
– Битта отдан бир йилда икки марта солиқ олинмайди-ку! – деди.
Ҳалиги одам халифа дарҳол мактуб ёзиб: “Бу одамнинг ҳақига хиёнат қилинмасин”, дейишини кутди. Аммо ҳазрати Умар индамай яна ўз иши билан машғул бўлаверди. Тағлиблик киши халифа ҳузуридан чиқаркан, келганига афсусланди. Буёғига борадиган жойи, шикоят қиладиган одами йўқ эди. У энди шунча йўл босиб келганига куйсинми ё ноҳақлик туфайли тўлаган минг дирҳамигами? Йўлда кетаркан, ўзига ўзи “Одил халифа деганлари шу бўлса, золими қандай бўларкан?” дерди. Шаҳрига етиб келиши билан уни Зиёднинг ўзи кутиб олди ва бундай деди:
– Мана бу иккинчи тўлаган пулинг, ол. Аввалроқ солиқ тўлаган экансан.
Бадавий севиниб кетди ва:
– Ўзингиз икки марта йиғим олмоқчи бўлдингиз-ку! – деди.
– Тўғри, лекин халифадан келган буйруққа кўра, бир йил ўтмай туриб иккинчи йил учун солиқ олиш мумкин эмас экан.Бунинг учун сендан узр сўраймиз.
Тағлиблик ҳаммасини тушунди. “Халифа кўп гапириб мажлис қилиб ўтиргандан кўра, амалда иш қилишни афзал биладиган одам экан. Ҳазрати Умар вақтни бой бермасдан юқоридаги амрни юбориб, бу одам етиб келмасдан Зиёдни огоҳлантирган эди. Ҳолбуки, ўшанда ҳазрати Умар: “Сен насроний бўлсанг, яна тўласанг ҳам ҳақинг кетмайди ё кейинги йил учун ҳисоблаб юборишар...”, демади ва натижада бир кўнгилни забт этди.
Бадавий қисқа фурсатда бир қарорга келди ва Зиёддан:
– Мен халифанинг динини ўргатинг!– деб сўради ва имон келтирди. (Имом Абу Юсуф. “Китобул хараж”, 219-220 саҳифалар).
***
Бу ибратли ҳикояда эътибор берадиган муҳим жиҳатлардан бири шу: бадавий Зиёддан нега “менга динингизни ўргатинг” деб сўрамади? Ахир у ҳам мусулмон эди-ку!.. Демак, кишининг илми ва амали қачонки динига мос бўлсагина унинг имони комил, сўзлари таъсирли бўлади. Афсус, кўп кишилар динни одамларга қараб баҳолайди. “Мулласи шу бўлса...”, “намоз ўқиб туриб шундай иш қилса...” сингари тушунчалар кенг қулоч ёзган...
Хулоса иккита. Биринчиси, ўзини мусулмон санаган, Аллоҳни таниган ҳар бир киши мўминга хос ҳаёт кечиришга, вазифаларини сидқидилдан, холис бажаришга интилиши лозим. Иккинчиси, мусулмон бирон хатога йўл қўйса, буни диннинг нуқсони, деб қабул қилмаслик. Шу ҳақида соғлом мулоҳаза юрита билишдир. Зеро, ислом охирги ва мукаммал дин ўлароқ сизу бизни Ҳақ сари элтадиган нажот кемасидир.
Audio
❓Еётган овкатини кўз-кўз қилиб расмини интернетга қўяётган йигитлар ҳақида ўткир бир маслаҳат бера оласизми?
————————-
————————-
ФОЙДА КЕЛТИРГАН САВДО!
Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам саҳобалар билан ўтирсалар, бир киши келиб шикоят қилиб қолади: “Эй Расулуллоҳ, мен боғимни девор билан ўраётган эдим. Иттифоқо, қўшнимга тегишли бир хурмо дарахти қураётган деворим йўлига тўғри келиб қолди. Девор илон изи бўлмасин, текис бўлсин деган ниятда шу дарахтни беришини сўраб чиқдим қўшнимга. Бермади. У ҳолда сотақолинг, десам ҳам кўнмади.
Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам ўша қўшнини чақиртирдилар. Келгач, вазиятни айтдилар. Чиндан ҳам шундай бўлганини тасдиқлади. Дарахтни беришини ёки сотишини Расулуллоҳнинг шахсан ўзлари ундан яна бир карра сўрадилар. Барибир рози бўлмади. Шунда Пайғамбаримиз алайҳиссалом: “Шу йигитга хурмо дарахтини бериб юборсанг ёки сотсанг, эвазига Аллоҳ сенга жаннатда бир хурмо дарахти инъом этади” дея яна ҳам катта нарх таклиф қилдилар.
Саҳобалар бу таклифдан лол қолишди. Ахир жаннатда неъмати кутиб турган инсон энди дўзахга тушармиди?! Афсуски, қўшни тушмагур бу таклифга ҳам рад жавобини берди.
Саҳобалар орасидан Абу Даҳдоҳ исмли бадавлат киши гапиришга изн олиб айтди: “Агар ўша хурмо дарахтини мен сотиб олиб, бу йигитга ҳадия қилсам, Аллоҳ менга ҳам жаннатдан бир хурмо дарахти ато этадими?” “Ҳа” дедилар У зот.
“Мени боғимни биласизми?” деди Абу Даҳдоҳ дарахт эгасига. “Бўлмасамчи!”
“Ўша боғимни кўшкларию булоқлар эвазига бир туп хурмо дарахтингизни менга сотақолинг энди”.
Эшитгани тушми ё ўнгми... Таклиф қилинган нарх чакана боғ эмас. Абу Даҳдоҳнинг боғи ўзининг катталиги, сўлимлиги, ичидаги кўшклари, булоқлари ва лаззатли мевалари билан халқ оғзида машҳур. Мадинанинг манаман деган савдогарлари айни шу боғнинг меваларидан олиб сотсам дейдилар ахир.
Ҳайрат ичра Расулуллоҳ ҳазратларига бир қараб олдида, бажонидил рози бўлди.
Пайғамбаримизнинг ўзлари бу савдога гувоҳ бўлдилар. Битим боғлангач, Абу Даҳдоҳ барчанинг гувоҳлигида шикоят билан келган йигитга ўша бир туп хурмони текинга бериб юборди.
Сўнгра Расулуллоҳга қаради. Бу нигоҳдан “Келишувимиз ўз кучидаку, тўғрими” деган саволни тушуниб турган Ҳазратимиз ногаҳон “Йўқ” деб қолдилар. Ҳайҳот... Ахир пайғамбар ёлғон сўзламайдику, буёғи нима бўлди энди... Кутилмаган бу жавоб Абу Даҳдоҳни бир лаҳза эсанкиратиб қўйди.
Шунда Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам сўзларини давом эттирдилар: “Аллоҳ бир хурмо дарахти учун жаннатдан битта хурмо дарахти ваъда қилган эди. Сен бутун бошли боғингни бериб сахийлик қилдинг. Аллоҳ ҳам саховатингга жавобан жаннатда хурмо дарахтлари сероб боғларни сенга инъом этди. Ахир Аллоҳ жуда ҳам сахий Зотку”.
Ҳамма Абу Даҳдоҳга ҳавас назари билан қараб турарди.
Шу куни Абу Даҳдоҳ тўғри уйига бориб, ичкарига ҳам кирмасдан аёлини чақирди. “Бўлди энди, бу уйни бутунлигича сотиб юбордим”. Аёли ҳам ўзига яраша оқила эди. Устига-устак эрининг тижоратда моҳир ва уддабурон экани ҳам маълум. “Қанчага сотдингиз, дадаси?”
“Жаннатдан бир хурмо дарахти эвазига”. Аёл ўзининг оқилалигига хос жавобни берди:
“Оҳ-оҳ... Соф фойда келтирибдику савдойингиз”...
Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам саҳобалар билан ўтирсалар, бир киши келиб шикоят қилиб қолади: “Эй Расулуллоҳ, мен боғимни девор билан ўраётган эдим. Иттифоқо, қўшнимга тегишли бир хурмо дарахти қураётган деворим йўлига тўғри келиб қолди. Девор илон изи бўлмасин, текис бўлсин деган ниятда шу дарахтни беришини сўраб чиқдим қўшнимга. Бермади. У ҳолда сотақолинг, десам ҳам кўнмади.
Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам ўша қўшнини чақиртирдилар. Келгач, вазиятни айтдилар. Чиндан ҳам шундай бўлганини тасдиқлади. Дарахтни беришини ёки сотишини Расулуллоҳнинг шахсан ўзлари ундан яна бир карра сўрадилар. Барибир рози бўлмади. Шунда Пайғамбаримиз алайҳиссалом: “Шу йигитга хурмо дарахтини бериб юборсанг ёки сотсанг, эвазига Аллоҳ сенга жаннатда бир хурмо дарахти инъом этади” дея яна ҳам катта нарх таклиф қилдилар.
Саҳобалар бу таклифдан лол қолишди. Ахир жаннатда неъмати кутиб турган инсон энди дўзахга тушармиди?! Афсуски, қўшни тушмагур бу таклифга ҳам рад жавобини берди.
Саҳобалар орасидан Абу Даҳдоҳ исмли бадавлат киши гапиришга изн олиб айтди: “Агар ўша хурмо дарахтини мен сотиб олиб, бу йигитга ҳадия қилсам, Аллоҳ менга ҳам жаннатдан бир хурмо дарахти ато этадими?” “Ҳа” дедилар У зот.
“Мени боғимни биласизми?” деди Абу Даҳдоҳ дарахт эгасига. “Бўлмасамчи!”
“Ўша боғимни кўшкларию булоқлар эвазига бир туп хурмо дарахтингизни менга сотақолинг энди”.
Эшитгани тушми ё ўнгми... Таклиф қилинган нарх чакана боғ эмас. Абу Даҳдоҳнинг боғи ўзининг катталиги, сўлимлиги, ичидаги кўшклари, булоқлари ва лаззатли мевалари билан халқ оғзида машҳур. Мадинанинг манаман деган савдогарлари айни шу боғнинг меваларидан олиб сотсам дейдилар ахир.
Ҳайрат ичра Расулуллоҳ ҳазратларига бир қараб олдида, бажонидил рози бўлди.
Пайғамбаримизнинг ўзлари бу савдога гувоҳ бўлдилар. Битим боғлангач, Абу Даҳдоҳ барчанинг гувоҳлигида шикоят билан келган йигитга ўша бир туп хурмони текинга бериб юборди.
Сўнгра Расулуллоҳга қаради. Бу нигоҳдан “Келишувимиз ўз кучидаку, тўғрими” деган саволни тушуниб турган Ҳазратимиз ногаҳон “Йўқ” деб қолдилар. Ҳайҳот... Ахир пайғамбар ёлғон сўзламайдику, буёғи нима бўлди энди... Кутилмаган бу жавоб Абу Даҳдоҳни бир лаҳза эсанкиратиб қўйди.
Шунда Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам сўзларини давом эттирдилар: “Аллоҳ бир хурмо дарахти учун жаннатдан битта хурмо дарахти ваъда қилган эди. Сен бутун бошли боғингни бериб сахийлик қилдинг. Аллоҳ ҳам саховатингга жавобан жаннатда хурмо дарахтлари сероб боғларни сенга инъом этди. Ахир Аллоҳ жуда ҳам сахий Зотку”.
Ҳамма Абу Даҳдоҳга ҳавас назари билан қараб турарди.
Шу куни Абу Даҳдоҳ тўғри уйига бориб, ичкарига ҳам кирмасдан аёлини чақирди. “Бўлди энди, бу уйни бутунлигича сотиб юбордим”. Аёли ҳам ўзига яраша оқила эди. Устига-устак эрининг тижоратда моҳир ва уддабурон экани ҳам маълум. “Қанчага сотдингиз, дадаси?”
“Жаннатдан бир хурмо дарахти эвазига”. Аёл ўзининг оқилалигига хос жавобни берди:
“Оҳ-оҳ... Соф фойда келтирибдику савдойингиз”...
Audio
Abu Bakr al Shatri
وَآخَرُونَ اعْتَرَفُوا بِذُنُوبِهِمْ خَلَطُوا عَمَلًا صَالِحًا وَآخَرَ سَيِّئًا عَسَى اللَّهُ أَن يَتُوبَ عَلَيْهِمْ إِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَّحِيمٌ
Бошқалар эса гуноҳларини эътироф қилдилар: улар солиҳ амални бошқа ёмонига аралаштириб юборганлар. Ажаб эмаски, Аллоҳ уларнинг тавбасини қабул қилса. Албатта, Аллоҳ ўта мағфиратлидир, ўта раҳмлидир. (Тавба сураси, 102-оят)
islom.uz «Тафсири ҳилол» китобидан
@Abror_Siddiq
Бошқалар эса гуноҳларини эътироф қилдилар: улар солиҳ амални бошқа ёмонига аралаштириб юборганлар. Ажаб эмаски, Аллоҳ уларнинг тавбасини қабул қилса. Албатта, Аллоҳ ўта мағфиратлидир, ўта раҳмлидир. (Тавба сураси, 102-оят)
islom.uz «Тафсири ҳилол» китобидан
@Abror_Siddiq
ИБОДАТ ЛАЗЗАТИ
Ибодат лаззати Аллоҳ таолонинг суйган бандаларига берадиган ноёб инъомидир.
Салафларимиз ибодатдан лаззат ва ҳузур туяр эдилар. Ибодатни бўйинларидаги оғир бир мажбуриятдек кўрмас эдилар, балки нафассиз қолган одамнинг нафасга ошиқишидек, балиқнинг сувга талпинишидек ибодатга шошар эдилар.
Салафлардан бири: "Агар жаннат аҳлида биз тотаётган лаззат бўлса, демак жуда бахтли ҳаётда эканлар" дейди.
Яна бири: "Агар подшолар ва шаҳзодалар биз тотаётган лаззатни билишганида борми, биздан олиш учун қилич яланғочлаб келган бўлардилар" дейди.
Шуни билмоқ лозимки, уларнинг ибодатдан бу қадар ҳузур олишлари бирданига ҳосил бўлмаган. Балки йиллаб қилинган риёзатлар, ботиндаги "мен"ни синдиришлар, ибодатлар, парҳезкорликлар, гуноҳлардан қочишга уринишлар натижасида тома-тома ҳосил бўлган.
Аллоҳ таоло биз ношудларни шундай лаззатнинг бир қисмини бўлса ҳам тотиб қолишга муяссар қилсин.
Омин.
Сайфуллоҳ НОСИР
Ибодат лаззати Аллоҳ таолонинг суйган бандаларига берадиган ноёб инъомидир.
Салафларимиз ибодатдан лаззат ва ҳузур туяр эдилар. Ибодатни бўйинларидаги оғир бир мажбуриятдек кўрмас эдилар, балки нафассиз қолган одамнинг нафасга ошиқишидек, балиқнинг сувга талпинишидек ибодатга шошар эдилар.
Салафлардан бири: "Агар жаннат аҳлида биз тотаётган лаззат бўлса, демак жуда бахтли ҳаётда эканлар" дейди.
Яна бири: "Агар подшолар ва шаҳзодалар биз тотаётган лаззатни билишганида борми, биздан олиш учун қилич яланғочлаб келган бўлардилар" дейди.
Шуни билмоқ лозимки, уларнинг ибодатдан бу қадар ҳузур олишлари бирданига ҳосил бўлмаган. Балки йиллаб қилинган риёзатлар, ботиндаги "мен"ни синдиришлар, ибодатлар, парҳезкорликлар, гуноҳлардан қочишга уринишлар натижасида тома-тома ҳосил бўлган.
Аллоҳ таоло биз ношудларни шундай лаззатнинг бир қисмини бўлса ҳам тотиб қолишга муяссар қилсин.
Омин.
Сайфуллоҳ НОСИР
Audio
❓Хуфтонни кечиктириб ўқиса бўладими ёки ўз вақтида ўқиган яхшими?
———————————
———————————
РАШК
Аёлини таҳорат олиб, таҳажжуд намозига тураётганини кўрган эр деди:
―Менга ҳам дуо қилинг!
―Хўп. Мен сизни ҳеч унутармидим?! Мен сизга ҳар кеча ва ҳар намозимдан сўнг дуо қиламан.
Эри жуда хурсанд бўлиб, дуосида нималарни сўрашига қизиққан ҳолда:
―Азизам, мен учун нималар деб дуо қиласиз ва нималарни сўрайсиз?
―Ҳар намозим сўнгида: "Аллоҳим, эрим билан дунёдаги барча аёлларнинг орасидаги масофани машриқ билан мағрибчалик қилиб, улар ўртасида мингта девор барпо қилгин", деб сўрайман.
Аёлини таҳорат олиб, таҳажжуд намозига тураётганини кўрган эр деди:
―Менга ҳам дуо қилинг!
―Хўп. Мен сизни ҳеч унутармидим?! Мен сизга ҳар кеча ва ҳар намозимдан сўнг дуо қиламан.
Эри жуда хурсанд бўлиб, дуосида нималарни сўрашига қизиққан ҳолда:
―Азизам, мен учун нималар деб дуо қиласиз ва нималарни сўрайсиз?
―Ҳар намозим сўнгида: "Аллоҳим, эрим билан дунёдаги барча аёлларнинг орасидаги масофани машриқ билан мағрибчалик қилиб, улар ўртасида мингта девор барпо қилгин", деб сўрайман.
Audio
Нафл намози ҳақида тушунтириб берингиз.
——————————
——————————
Audio
❓Кеча иш пайти конфет шимиб юргандим, шом намозини ўқиётганимда ҳам конфет оғзимда қолиб кетибди. Ҳеч нима қилмайдими?
***********
***********
ЛАТИФ ҚАЛБ
Қалбининг қаттиқлиги билан машҳур бўлган савдогар бор эди. У ҳар йили бир қулни сотиб олар, бир йил оғир ишларни қилдириб, сўнг ундан қутилар эди.
Лекин....
Қутилиш, қулларни бошқа бировга бериб, сотиб ё озод қилиш йўли орқали бўлмасди.
Аксинча, итларига ем қиларди. У қулни итларга едирганда ҳам ваҳшийларча иш тутарди. Кунлаб итларни оч қолдириб, сўнг уларни қўйиб юборарди.
Тожир бу йўл билан йил давомида унинг сир - асрорларига воқиф бўлган қул, ўзгаларга ошкор қилишини истамас, шунинг учун шундай йўл тутарди.
Одатига кўра у яна янги қул сотиб олмоқчи бўлди. Қуллар тожири заковатли бир қулни тақдим этди.
Уни сотиб олди.. Бир йил у чиройли хизмат қилди.. Лекин, азобли ўлим унга ҳам яқинлашиб келарди..
Савдогар бу аламли лаҳзаларни кўриб лаззатланарди. Қувончига шерик бўлишлари учун бир неча улафатларини ҳам чақиришни унутмади.
Унинг одати, бечора қулни едиришдан бир неча кун олдин, итларни роса оч қолдирарди. Шунда қонли олишув ҳам даҳшатли тус оларди.
У қулнинг олдига итлар галасини қўйиб юборди. Лекин... ҳолат уни таъажжубга солди.
Улар қулнинг атрофида думини ликиллатиб, эркаланиб айлана бошлашди. Озгинадан кейин ўйнаб - ўйнаб унинг олида ухлаб қолишди.
Бой бу манзарадан ҳайратга тушди. Чунки унинг итлари очофат, ваҳший эди. Қандай қилиб бундай меҳрибон, вафодор бўлиб қолишганига ақли етмасди. Қулдан сабабини сўради. У:
- Мен сизга тўла бир йил чиройли хизмат қилдим. Сиз бунинг эвазига мени оч итларга едирмоқчи бўлдингиз. Атиги, охирги икки ой ичида итларингизга ҳам меҳр билан хизмат қилдим. Оч бўлсалар ҳам, уларнинг вафосини ўзингиз кўрдингиз... - деди.
Яхшиликни инкор қилиш аслида башарият учун қийин иш. Лекин, баъзиларнинг шу даражада қалблари қотиб кетганки, уларга зарари етмаган тугул, яхшилик қилиб, доим қалбларини очганларга ҳам заррача рамҳлари келмайди.
Фитрати солим инсоннинг маънавияти ҳам соғлом бўлади. Унга қилинган яхшиликни ортиғи билан, гўзал тарзда қайтаришга ҳаракат қилади.
Уни инкор этиб, пасткашларча иш тутмайди.
Қалбининг қаттиқлиги билан машҳур бўлган савдогар бор эди. У ҳар йили бир қулни сотиб олар, бир йил оғир ишларни қилдириб, сўнг ундан қутилар эди.
Лекин....
Қутилиш, қулларни бошқа бировга бериб, сотиб ё озод қилиш йўли орқали бўлмасди.
Аксинча, итларига ем қиларди. У қулни итларга едирганда ҳам ваҳшийларча иш тутарди. Кунлаб итларни оч қолдириб, сўнг уларни қўйиб юборарди.
Тожир бу йўл билан йил давомида унинг сир - асрорларига воқиф бўлган қул, ўзгаларга ошкор қилишини истамас, шунинг учун шундай йўл тутарди.
Одатига кўра у яна янги қул сотиб олмоқчи бўлди. Қуллар тожири заковатли бир қулни тақдим этди.
Уни сотиб олди.. Бир йил у чиройли хизмат қилди.. Лекин, азобли ўлим унга ҳам яқинлашиб келарди..
Савдогар бу аламли лаҳзаларни кўриб лаззатланарди. Қувончига шерик бўлишлари учун бир неча улафатларини ҳам чақиришни унутмади.
Унинг одати, бечора қулни едиришдан бир неча кун олдин, итларни роса оч қолдирарди. Шунда қонли олишув ҳам даҳшатли тус оларди.
У қулнинг олдига итлар галасини қўйиб юборди. Лекин... ҳолат уни таъажжубга солди.
Улар қулнинг атрофида думини ликиллатиб, эркаланиб айлана бошлашди. Озгинадан кейин ўйнаб - ўйнаб унинг олида ухлаб қолишди.
Бой бу манзарадан ҳайратга тушди. Чунки унинг итлари очофат, ваҳший эди. Қандай қилиб бундай меҳрибон, вафодор бўлиб қолишганига ақли етмасди. Қулдан сабабини сўради. У:
- Мен сизга тўла бир йил чиройли хизмат қилдим. Сиз бунинг эвазига мени оч итларга едирмоқчи бўлдингиз. Атиги, охирги икки ой ичида итларингизга ҳам меҳр билан хизмат қилдим. Оч бўлсалар ҳам, уларнинг вафосини ўзингиз кўрдингиз... - деди.
Яхшиликни инкор қилиш аслида башарият учун қийин иш. Лекин, баъзиларнинг шу даражада қалблари қотиб кетганки, уларга зарари етмаган тугул, яхшилик қилиб, доим қалбларини очганларга ҳам заррача рамҳлари келмайди.
Фитрати солим инсоннинг маънавияти ҳам соғлом бўлади. Унга қилинган яхшиликни ортиғи билан, гўзал тарзда қайтаришга ҳаракат қилади.
Уни инкор этиб, пасткашларча иш тутмайди.
Audio
❓Жамоат билан хуфтон намози ўкилаётганда суннатдан сўнг витр вожиб намозини имомни кутмасдан бошлаб юборганларни кўряпмиз. Бу нарсага қандай қаралади?
********************
********************
ИБОДАТ ЛАЗЗАТИ
Ибодат лаззати Аллоҳ таолонинг суйган бандаларига берадиган ноёб инъомидир.
Салафларимиз ибодатдан лаззат ва ҳузур туяр эдилар. Ибодатни бўйинларидаги оғир бир мажбуриятдек кўрмас эдилар, балки нафассиз қолган одамнинг нафасга ошиқишидек, балиқнинг сувга талпинишидек ибодатга шошар эдилар.
Салафлардан бири: "Агар жаннат аҳлида биз тотаётган лаззат бўлса, демак жуда бахтли ҳаётда эканлар" дейди.
Яна бири: "Агар подшолар ва шаҳзодалар биз тотаётган лаззатни билишганида борми, биздан олиш учун қилич яланғочлаб келган бўлардилар" дейди.
Шуни билмоқ лозимки, уларнинг ибодатдан бу қадар ҳузур олишлари бирданига ҳосил бўлмаган. Балки йиллаб қилинган риёзатлар, ботиндаги "мен"ни синдиришлар, ибодатлар, парҳезкорликлар, гуноҳлардан қочишга уринишлар натижасида тома-тома ҳосил бўлган.
Аллоҳ таоло биз ношудларни шундай лаззатнинг бир қисмини бўлса ҳам тотиб қолишга муяссар қилсин.
Омин.
Сайфуллоҳ Носир
Ибодат лаззати Аллоҳ таолонинг суйган бандаларига берадиган ноёб инъомидир.
Салафларимиз ибодатдан лаззат ва ҳузур туяр эдилар. Ибодатни бўйинларидаги оғир бир мажбуриятдек кўрмас эдилар, балки нафассиз қолган одамнинг нафасга ошиқишидек, балиқнинг сувга талпинишидек ибодатга шошар эдилар.
Салафлардан бири: "Агар жаннат аҳлида биз тотаётган лаззат бўлса, демак жуда бахтли ҳаётда эканлар" дейди.
Яна бири: "Агар подшолар ва шаҳзодалар биз тотаётган лаззатни билишганида борми, биздан олиш учун қилич яланғочлаб келган бўлардилар" дейди.
Шуни билмоқ лозимки, уларнинг ибодатдан бу қадар ҳузур олишлари бирданига ҳосил бўлмаган. Балки йиллаб қилинган риёзатлар, ботиндаги "мен"ни синдиришлар, ибодатлар, парҳезкорликлар, гуноҳлардан қочишга уринишлар натижасида тома-тома ҳосил бўлган.
Аллоҳ таоло биз ношудларни шундай лаззатнинг бир қисмини бўлса ҳам тотиб қолишга муяссар қилсин.
Омин.
Сайфуллоҳ Носир
Audio
❓Намоз ўқиётган пайтда бурун қонаб кетса нима килиш жоиз?
********************
********************
ДАЙДИ ЭМАС!
Мен бу ҳикояни кўп айтаман. Чунки ундан кўп таъсирланганман.
Димашқ бозорларидан бирида кетаётган эдим. Маҳаллаларнинг биридан бир киши чиқиб йўлимни тўсиб деди:
- Сиз масжидда азон айтасиз-а?
- Ҳа!
- Кеча бир инсон менга айтишича, Димашқдаги ёпиқ бозорда отишма овози эшитилибди. Нима гаплигини билиш учун бошини кўтариб қарамоқчи бўлганида дайди ўқ келиб орқа миясига тегибди. У шол бўлиб қолибди. Унинг нима гуноҳи бор эди. Меҳнат қилиш ибодат эмасми?! Унинг хотини, бола-чақаси бор эди. Ишлаш гуноҳми? Унинг нима гуноҳи бор?! Хато қаерда? Ризқ топиш учун ҳаракат қилиш айбми?!
Мен дедим:
- Мен сабаб нимадалигини билмайман. Аммо шуни биламанки, Аллоҳ зулм қилмайди. У одилдир. Аммо бунинг жавобини билмайман!
Йиигирма йил ўтганидан сўнг Аллоҳнинг ҳикмати билан масжидда бир маъҳад мудири билан гаплашиб қолдим. У шундай деди:
- Мен Димашқ маҳаллаларидан бири бўлмиш Майдонда яшайман. Бизнинг бир қўшнимиз бор эди. У акасининг етимларга тегишли уйни эгаллаб олди. Саккиз йил мобайнида уйни уларга бермай юрди. Болалар Шом қориларининг шайхи бўлмиш бир зотга шикоят қилишди. У зот ҳам ҳозир вафот қилиб кетган. Шайх уни чақиртириб етимларнинг уйини беришини сўради. У шайхга ниҳоятда қўпол гаплар билан гапириб уйни бермаслигини айтди.
Шайх болаларни чақириб уларга деди:
- Болаларим! Бу сизнинг амакингиз. Ундан қозига шикоят қилиб юрманг. Тўғри Аллоҳга шикоят қилинг!
Бу гап кечқурун соат 21.00 да бўлиб ўтган эди. Эрталабки соат 9.00 да уларнинг амакиси отишмада хабарни билиш учун бошини кўтариб қараган ва орқа миясидан ўқ еган биз таниган ҳалиги киши эди.
Юқорида биз ўқни "дайди ўқ" дедик. У дайди эмас, тўғри топиб келган ўқ экан!
Мен бу ҳикояни кўп айтаман. Чунки ундан кўп таъсирланганман.
Димашқ бозорларидан бирида кетаётган эдим. Маҳаллаларнинг биридан бир киши чиқиб йўлимни тўсиб деди:
- Сиз масжидда азон айтасиз-а?
- Ҳа!
- Кеча бир инсон менга айтишича, Димашқдаги ёпиқ бозорда отишма овози эшитилибди. Нима гаплигини билиш учун бошини кўтариб қарамоқчи бўлганида дайди ўқ келиб орқа миясига тегибди. У шол бўлиб қолибди. Унинг нима гуноҳи бор эди. Меҳнат қилиш ибодат эмасми?! Унинг хотини, бола-чақаси бор эди. Ишлаш гуноҳми? Унинг нима гуноҳи бор?! Хато қаерда? Ризқ топиш учун ҳаракат қилиш айбми?!
Мен дедим:
- Мен сабаб нимадалигини билмайман. Аммо шуни биламанки, Аллоҳ зулм қилмайди. У одилдир. Аммо бунинг жавобини билмайман!
Йиигирма йил ўтганидан сўнг Аллоҳнинг ҳикмати билан масжидда бир маъҳад мудири билан гаплашиб қолдим. У шундай деди:
- Мен Димашқ маҳаллаларидан бири бўлмиш Майдонда яшайман. Бизнинг бир қўшнимиз бор эди. У акасининг етимларга тегишли уйни эгаллаб олди. Саккиз йил мобайнида уйни уларга бермай юрди. Болалар Шом қориларининг шайхи бўлмиш бир зотга шикоят қилишди. У зот ҳам ҳозир вафот қилиб кетган. Шайх уни чақиртириб етимларнинг уйини беришини сўради. У шайхга ниҳоятда қўпол гаплар билан гапириб уйни бермаслигини айтди.
Шайх болаларни чақириб уларга деди:
- Болаларим! Бу сизнинг амакингиз. Ундан қозига шикоят қилиб юрманг. Тўғри Аллоҳга шикоят қилинг!
Бу гап кечқурун соат 21.00 да бўлиб ўтган эди. Эрталабки соат 9.00 да уларнинг амакиси отишмада хабарни билиш учун бошини кўтариб қараган ва орқа миясидан ўқ еган биз таниган ҳалиги киши эди.
Юқорида биз ўқни "дайди ўқ" дедик. У дайди эмас, тўғри топиб келган ўқ экан!
Audio
❓“Лаа илаҳа иллаллоҳ Муҳаммадун Расулуллоҳ” дeб 100 маротаба айтса, шуни 10 га кўпайтирса, бўладими ёки юзталигича қоладими?
——————————————
——————————————
Forwarded from Зикр аҳлидан сўранг
ҚОН ЧИҚСА ТАҲОРАТ КЕТМАЙДИ ДЕЮВЧИЛАР
@Savollar_kanal 7930-савол
Ассалому алайкум! Ҳозирги сохта салафийлар “Умар розияллоҳу анҳуга оҳирида пичоқ тиқишганда у зот намозда давом этаверган” деб қон чиқса ҳам таҳорат синмайди дейишмоқда. Қон таҳоратни синиши борасида бизнинг мазҳабда нималар дейилган? Умар розияллоҳу анҳу нега намозни давом эттиргани ҳақида ҳам маълумот борми?
ЖАВОБ:
– Ва алайкум ассалом! Бекорларни айтибди. Ҳазрати Умар розияллоҳу анҳу намозларини ўша вақтни ўзида тўхтатганлар. Икки саҳобийлардан бирлари ғазотда қўриқчилик қилаётиб навбатдан-навбатдан уйғоқ бўлишган. Уйғоқ бўлгани вақтни ғанимат билиб намозни бошлаган. Шунда мусулмонлардан аламзада бўлган бир мушрик пойлаб келиб ўша саҳобийга ўқ отган. У киши намозни тўхтатмай давом эттирган. Яна иккинчи ўқни ҳам отган, шунда ҳам намозини тўхтатмади. Учинчи ўқни ҳам отганидан сўнг қон оқиб, вазифасини адо қилолмасликдан қўрққач намозини тугатиб шеригини уйғотди. Қон чиқса таҳоратни синдирмаслигига бошқа мазҳабдагилар шу ҳадисни далил қилишади. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам бу воқеъани билганликлари ёки эшитганликлари ҳақида бирорта жойда ҳадислар келмаган. Қон чиқса таҳорат синмайди деган зотлар бадан ёки кийимга дирҳамчалик(пиёлани кетичалик) қон тегса намоз ўқиш жоиз эмас деб айтганлар. Учта ўқ санчилиб бадани ёки кийимига ўшанча қонни тегмаслиги муҳол иш ҳисобланади. Ваҳоланки ҳадиснинг давомида эса ёнидаги шериги устидаги қонни кўриб «Нега биринчи бор отганида мени уйғотмадинг» деб айтганлар. Ўша қон чиқса таҳорат кетмайдиган деганлардан «Намоз ўқиганда бурни қонаб кетса ҳам таҳорат синмайдими» деб сўраб кўринг.
Салафий биродарларимизнинг ишларига ҳам хайрон қоласиз. Чет элда ўқиб юрган пайтларимизда шофеъий, молик мазҳабдаги талабалардан уларнинг юртларида салафий нима фитна чиқаришларини сўрасак у ерларда ҳанафийларнинг масалаларини баён қилишар экан. Уларда оминни жаҳрий айтганлиги, рофиъядайнлар қилингани учун ҳанафийларни зиддига ўша ишларни қиладиган салафийлар у ердагиларни зиддига ҳанафий мазҳабининг амалларини бажаришар экан. Таҳоратни қон чиқиши синдириш ёки синдирмаслик тўғрисидаги масала ҳадисларни ўрганиб чиқиш, қайси бири рожиҳ ва қайси бири маржуҳлигини билиш бизгача қолган масала эмас. Ҳозирги даврдагиларни қўлидан ҳам келмайди. Бир икки шайхлар қилиб кўришган эди орқасидан таноқузотлари ёзилган китоблар кўпайиб кетди. Бундай пайтда энг тўғри йўл умматни ижтиҳодий масалаларда залолатга чиқармасдан ким қайси мазҳабни ушлаган бўлса ўз ҳолича қўйиб беришдир. У биродарлармиз ҳам аввалдан шофеъий мазҳабини ушлаганларида биз ҳам ҳеч нарса демаган бўлар эдик. Валлоҳу аълам!
«Зикр аҳлидан сўранг» ҳайъати
✅ Манба
➡️ Каналга уланиш
@Savollar_kanal 7930-савол
Ассалому алайкум! Ҳозирги сохта салафийлар “Умар розияллоҳу анҳуга оҳирида пичоқ тиқишганда у зот намозда давом этаверган” деб қон чиқса ҳам таҳорат синмайди дейишмоқда. Қон таҳоратни синиши борасида бизнинг мазҳабда нималар дейилган? Умар розияллоҳу анҳу нега намозни давом эттиргани ҳақида ҳам маълумот борми?
ЖАВОБ:
– Ва алайкум ассалом! Бекорларни айтибди. Ҳазрати Умар розияллоҳу анҳу намозларини ўша вақтни ўзида тўхтатганлар. Икки саҳобийлардан бирлари ғазотда қўриқчилик қилаётиб навбатдан-навбатдан уйғоқ бўлишган. Уйғоқ бўлгани вақтни ғанимат билиб намозни бошлаган. Шунда мусулмонлардан аламзада бўлган бир мушрик пойлаб келиб ўша саҳобийга ўқ отган. У киши намозни тўхтатмай давом эттирган. Яна иккинчи ўқни ҳам отган, шунда ҳам намозини тўхтатмади. Учинчи ўқни ҳам отганидан сўнг қон оқиб, вазифасини адо қилолмасликдан қўрққач намозини тугатиб шеригини уйғотди. Қон чиқса таҳоратни синдирмаслигига бошқа мазҳабдагилар шу ҳадисни далил қилишади. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам бу воқеъани билганликлари ёки эшитганликлари ҳақида бирорта жойда ҳадислар келмаган. Қон чиқса таҳорат синмайди деган зотлар бадан ёки кийимга дирҳамчалик(пиёлани кетичалик) қон тегса намоз ўқиш жоиз эмас деб айтганлар. Учта ўқ санчилиб бадани ёки кийимига ўшанча қонни тегмаслиги муҳол иш ҳисобланади. Ваҳоланки ҳадиснинг давомида эса ёнидаги шериги устидаги қонни кўриб «Нега биринчи бор отганида мени уйғотмадинг» деб айтганлар. Ўша қон чиқса таҳорат кетмайдиган деганлардан «Намоз ўқиганда бурни қонаб кетса ҳам таҳорат синмайдими» деб сўраб кўринг.
Салафий биродарларимизнинг ишларига ҳам хайрон қоласиз. Чет элда ўқиб юрган пайтларимизда шофеъий, молик мазҳабдаги талабалардан уларнинг юртларида салафий нима фитна чиқаришларини сўрасак у ерларда ҳанафийларнинг масалаларини баён қилишар экан. Уларда оминни жаҳрий айтганлиги, рофиъядайнлар қилингани учун ҳанафийларни зиддига ўша ишларни қиладиган салафийлар у ердагиларни зиддига ҳанафий мазҳабининг амалларини бажаришар экан. Таҳоратни қон чиқиши синдириш ёки синдирмаслик тўғрисидаги масала ҳадисларни ўрганиб чиқиш, қайси бири рожиҳ ва қайси бири маржуҳлигини билиш бизгача қолган масала эмас. Ҳозирги даврдагиларни қўлидан ҳам келмайди. Бир икки шайхлар қилиб кўришган эди орқасидан таноқузотлари ёзилган китоблар кўпайиб кетди. Бундай пайтда энг тўғри йўл умматни ижтиҳодий масалаларда залолатга чиқармасдан ким қайси мазҳабни ушлаган бўлса ўз ҳолича қўйиб беришдир. У биродарлармиз ҳам аввалдан шофеъий мазҳабини ушлаганларида биз ҳам ҳеч нарса демаган бўлар эдик. Валлоҳу аълам!
«Зикр аҳлидан сўранг» ҳайъати
✅ Манба
➡️ Каналга уланиш
ОЛМА
(Бўлган воқеа)
Отам қариб улгурмай ётоққа михланиб қолдилар. Галма-галдан опа-сингилларим билан бориб қарайдиган бўлдик. Отамнинг эти суякларига ёпишиб, озиб кетдилар. Ошқозонга ботмаслиги учун ҳазми енгил овқатлар ичириб, едириб турдик.
Орадан ойлар ўтди. Бир куни отам мени ёнига чақириб, олма егилари келаётганини айтдилар. Кун совуқ бўлгани учун эриниб олиб келмадим. Олмани сўраганлари эсларидан чиқиб кетади деб ўйладим. Ўрнига қишга ёпилган олча қайнатмасидан бердим. Ичмадилар, истамадилар, қўллари билан пиёлани итариб, юзларини секингина ўгириб олдилар. Олма менинг эсимдан чиқиб кетган эди. Лекин адамларнинг эсларидан чиқмаган экан...
Ўша куни шомдан кейин оғирлашдилар. Йиғи-сиғи билан атрофларига йиғилиб ўтирдик. Онам отамнинг пешоналаридан оқаётган тер томчиларини оқ чит рўмол билан дамба-дам артиб турар эканлар, отам кўзларини узмасдан менга тикилиб қараб туравердилар.
Юзларига яқин келиб сўрадим: "Адажон у-бу нарса керакми?"
"Олма егим келганди. Энди керакмас...", дедилар ҳансираб.
Томоғимга тош тиқилди. Бўғзим ачишиб, юрагим қаттиқ сиқилиб, отамнинг юзига қаролмай қолдим. Ўлим билан олиша-олиша отамнинг жони тонгда узилди.
Ҳар доим олма кўрсам ўзимни койивераман.
"Ўша олмани олиб келсам ўлиб қолармидим. Ахир жуда-жуда нафслари истаган экан-ку. Ўзини ейолмасалар сувини ичириб қўйсам бўлар эди-ку..."
Ҳар сафар кўнглимда шу гаплар айланаверади. Биламан фойдаси йўқ. Лекин нима қилай виждон азобида қовурилганим қовурилган.
Олма емаганимга етти йил бўлди. Бундан кейин ҳам ейолмасам керак. Чунки олмани кўрганимда кўзлари жавдираганча ётоқда ётган отам кўз олдимда гавдаланаверади.
(Бўлган воқеа)
Отам қариб улгурмай ётоққа михланиб қолдилар. Галма-галдан опа-сингилларим билан бориб қарайдиган бўлдик. Отамнинг эти суякларига ёпишиб, озиб кетдилар. Ошқозонга ботмаслиги учун ҳазми енгил овқатлар ичириб, едириб турдик.
Орадан ойлар ўтди. Бир куни отам мени ёнига чақириб, олма егилари келаётганини айтдилар. Кун совуқ бўлгани учун эриниб олиб келмадим. Олмани сўраганлари эсларидан чиқиб кетади деб ўйладим. Ўрнига қишга ёпилган олча қайнатмасидан бердим. Ичмадилар, истамадилар, қўллари билан пиёлани итариб, юзларини секингина ўгириб олдилар. Олма менинг эсимдан чиқиб кетган эди. Лекин адамларнинг эсларидан чиқмаган экан...
Ўша куни шомдан кейин оғирлашдилар. Йиғи-сиғи билан атрофларига йиғилиб ўтирдик. Онам отамнинг пешоналаридан оқаётган тер томчиларини оқ чит рўмол билан дамба-дам артиб турар эканлар, отам кўзларини узмасдан менга тикилиб қараб туравердилар.
Юзларига яқин келиб сўрадим: "Адажон у-бу нарса керакми?"
"Олма егим келганди. Энди керакмас...", дедилар ҳансираб.
Томоғимга тош тиқилди. Бўғзим ачишиб, юрагим қаттиқ сиқилиб, отамнинг юзига қаролмай қолдим. Ўлим билан олиша-олиша отамнинг жони тонгда узилди.
Ҳар доим олма кўрсам ўзимни койивераман.
"Ўша олмани олиб келсам ўлиб қолармидим. Ахир жуда-жуда нафслари истаган экан-ку. Ўзини ейолмасалар сувини ичириб қўйсам бўлар эди-ку..."
Ҳар сафар кўнглимда шу гаплар айланаверади. Биламан фойдаси йўқ. Лекин нима қилай виждон азобида қовурилганим қовурилган.
Олма емаганимга етти йил бўлди. Бундан кейин ҳам ейолмасам керак. Чунки олмани кўрганимда кўзлари жавдираганча ётоқда ётган отам кўз олдимда гавдаланаверади.
Абдуллоҳ ибн Муборак деди:
- Ҳикмат, панд-насиҳатни деворда топсанг ҳам, ўқи, ибрат ол.
- Фиқҳни-чи? – деб сўрашди ундан.
- Фиқҳни фақат олимлардан таълим ол.
Mirkamol Sharif саҳифасидан олинди.
- Ҳикмат, панд-насиҳатни деворда топсанг ҳам, ўқи, ибрат ол.
- Фиқҳни-чи? – деб сўрашди ундан.
- Фиқҳни фақат олимлардан таълим ол.
Mirkamol Sharif саҳифасидан олинди.
Устоз Салоҳиддин домла
<unknown>
#audio
🎤 Устоз Салоҳиддин домла
"Умра зиёрати".
(архив)
•┈┈┈•☪️•┈┈┈•
https://t.me/joinchat/AAAAAEt7gNhJjLeIX92JLA
🎤 Устоз Салоҳиддин домла
"Умра зиёрати".
(архив)
•┈┈┈•☪️•┈┈┈•
https://t.me/joinchat/AAAAAEt7gNhJjLeIX92JLA