НАМОЗДАГИ ҲОЛАТЛАР

Намоз қуйидаги бир неча рукнлардан ташкил топади:
Ракъат. Намозда қиём, Қуръони Каримдан бирор сура ёки оятлар ўқиш, бир рукуъ ва икки саждадан иборат амаллар "ракъат" дейилади. Фарз, суннат, нафл намозлари икки, уч, тўрт ракъатли бўлади. Масалан, бомдод намози икки ракъат суннат ва икки ракъат фарздан иборат.
Намозга кириш. Намозга икки қўлнинг бош бармоқларини қулоқ юмшоғи баробарича кўтариб, "Аллоҳу акбар", деб "такбири таҳрима"ни айтган ҳолда кирилади. Такбири таҳрима "Ифтитоҳ такбири" (очиш такбири) деб юритилади.
Қиём - тик туриш дегани. Ўнг қўл кафтини чап қўл кафти устига қўйиб, ўнг қўлнинг бош бармоғи ва жимжилоғи билан чап қўл ошиғини ушлаган ҳолда киндик остида тутиб туриш "қиём" ҳолатидир. Қиёмда Қуръондан Фотиҳа сураси ва унга қўшиб бирор сура ҳам қироат қилинади (ўқилади). Аёллар қиёмда оёқларини жуфтлаб тутадилар, қўлларини эса эркаклар каби боғлаб, сийналари устига қўйиб турадилар.
Рукуъ - эгилиш, энгашиш деган маъноларни англатади. Намозда икки қўл билан тиззани чангаллаб, маҳкам ушлаган ҳолда энгашиш "рукуъ" дейилади. Бунда қўл ва оёқлар букланмай, таранг бўлиши, орқа гарданни текис тутиш лозим бўлади. Бош паст ҳам, юқори ҳам қилинмайди, орқа билан текис тутилади, нигоҳ оёқ устларига қаратилади.
Аёллар эса рукуъда оёқларини сал букадилар ва қўл бармоқларини жипслаштириб, тиззалари устига қўядилар, Рукуъда аёллар билакларини таналарига ёпиштириб туришади.
Рукуъ намознинг энг муҳим арконларидан ҳисобланади. Рукуъ чоғида уч марта "Субҳана Роббийал-азийм" деб, Аллоҳ таолони улуғлаб тасбеҳ айтилади.
Сажда. "Пешонани ерга қўйиш" маъносини билдиради. Наможхоннинг икки оёқ панжалари, тизза ва икки қўлга таяниб, пешона ва бурнини саждагоҳга қўйиши "сажда" дейилади. Эркакларнинг сажда ҳолати бундай бўлади: оёқ панжалари букилиб, қўл панжалари жипс ҳолда қиблага йўналган бўлади. Бош икки қўл орасига қўйилади, бунда қулоқлар кафтларга яқин жойлашади. Саждада оёқлар ердан кўтарилмайди, кўзлар юмилмайди, кўз қири билан бурун юмшоғига қараб турилади. Намозни ёлғиз ўқиганда қўлтиқ очиқ бўлади, жамоат намозида йиғиштирилиброқ сажда қилинади. Саждада қорин сонга, сон болдирга, тирсак баданга теккизилмайди.
Аёллар эса саждада қўлтиқларини очиқ тутмайдилар, билакларини ерга, қоринларини сонларига теккизиб сажда қилишади.
Намоз ибодатларнинг энг фазилатлиси бўлса, сажда намознинг энг муҳим рукнидир. Пайғамбар алайҳиссалом: "Банданинг Парвардигорга энг яқин бўлган пайти сажда ҳолатидир, саждада Аллоҳга кўп-кўп дуолар қилинглар", деб таълим берганлар. Намозхон ҳар гал сажда қилганида энг ками уч мартадан "Субҳана Роббийал-аълаа", дея Аллоҳни улуғлайди.
Қовма. Намоздаги рукуъда уч бор тасбеҳ айтиб бўлгач, тасмеъ ("Самиъаллоҳу лиман ҳамидаҳ") айтиб, яна қайта тикланадиган ҳолат "қовма" дейилади. Қовмада қўллар боғланмай, ёнда тутилади. Қовмага тиклангач, "Роббанаа, лакал-ҳамд", дейилади.
Жалса. Намоздаги икки сажда ўртасида бир муддат ўтириш "жалса" дейилади. Икки сажда ўртасида тўлиқ қаъдага қайтиш таъдилул арқон дейилади. У эса вожибдир (бунда бир тасбеҳ айтиш миқдорида ўтириш суннатдир).
Қаъда. Намознинг иккинчи ракъатидан кейин ва охирги ракъатидан сўнг ташаҳҳуд ўқиш миқдорича ўтириш "қаъда" дейилади. Намоз икки ракъатли бўлса, қаъдада ташаҳҳуд, салавот ва дуо ўқиб, намоз тамомланади. Агар уч ёки тўрт ракъатли бўлса, бунда ташаҳҳудни ўқиб бўлгач, "Аллоҳу акбар", деб кейинги ракъатга турилади. Тўрт, уч ракъатли намознинг иккинчи ракъатидан кейинги қаъда "аввалги қаъда", тўртинчи ёки учинчи ракъатдан кейинги қаъда "охирги қаъда" дейилади.
Эркакларнинг қаъдадаги ҳолати қуйидагича кўринда бўлади: чап оёқ ёнбошлатиб тўшалган ҳолда унинг устига ўтирилади, ўнг оёқнинг панжаларини қиблага қаратган ҳолда букиб тик тутилади. Қўл бармоқларининг учи тизза кўзи баробарида, эркин ҳолатда, қиблага қаратиб сонлар устига қўйилади. Бунда нигоҳ кўкракда бўлади.
Аёллар эса қўлларини шу ҳолда тутиб, чап қуйрукларига ўтиришади ва оёқларини ўнг тарафдан чиқаришади.

"Мўминнинг меърожи" китобидан.

👉 @diyonatli

ҒАЗАБНИНГ САБАБЛАРИ ВА ДАВОСИ

Ғазабнинг сабаблари кўп бўлиб, жумладан, қуйидагиларни айтиш мумкин:
1. Манманлик.
2. Мазаҳ.
3. Ҳазил.
4. Масхара.
5. Айблаш.
6. Риёкорлик.
7. Алдамчилик.
8. Мансабпарастлик.
9. Дунёпарастлик ва бошқалар.
Ғазаб қўзиган пайтда уни илм ва амал билан босилади.
Ғазабни илм воситасида даволаш олти йўл билан амалга оширилади:
1. Ғазабни ютиш, афв қилиш, ҳилм ва сабрнинг фазли ҳақидаги оят, ҳадис ва хабарларни тафаккур қилиш ва уларнинг савобидан умид қилиш.
Молик ибн Авсдан ривоят қилинади:
"Умар розияллоҳу анҳу бир кишидан ғазабланди ва уни калтаклашга амр қилди. Мен унга:
"Эй мўминларнинг амири! "Кечиримли бўл, маъруфга буюр ва жоҳиллардан юз ўгир", дея бошлади.
У Аллоҳ таолонинг Китобидан тиловат қилинса, тўхтар, кўп тааммул ва тадаббур қилар эди. Бир оз ўйланиб турди-да, ҳалиги одамни қўйиб юборишга амр қилди".
Умар ибн Абдулазиз бир одамни калтаклашга амр қилди-да, сўнг "...аччиғини ютадиганлар" оятини ўқиб туриб, ғуломига: "Уни қўйиб юбор!" деди.
2. Ўзини ўзи Аллоҳ таолонинг азобидан қўрқитиш.
Бунда ғазаби келиб турган одам ўзига ўзи: "Менинг бу одам устидан бўлган қудратимдан Аллоҳ таолонинг менинг устимдан бўлган қудрати қанчалар катта. Агар мен бунга ғазабимни ўтказсам, қиёмат куни Аллоҳ таоло менга ғазабини ўтказиши турган гап. Ундан кўра афв қилай, ўзим ҳам қиёмат куни афв қилинсам, ажаб эмас", дейди.
3. Ўзини ўзи адоват ва ўч олиш оқибатидан огоҳлантириш.
Бунда банда ноўрин ғазаб ўзи учун бу дунёда ҳеч яхшилик олиб келмаслигини эсга олади. Ғазаб фақат бефойда интиқомдан ўзга нарса эмас. У душман орттиришдан бошқага ярамайди.
4. Ғазаб чоғида ўзининг қанчалар хунук бўлиб кетишини тасаввур қилиш. Бунинг учун бошқаларнинг ғазаб ҳолатидаги суратини кўз олдига келтиришнинг ўзи кифоя. Одамлар ғазабланган кимсани қутурган ит ёки ваҳший ҳайвонга ўхшатишларини эсласин. Шу билан бирга, ғазабни ичига ютиш анбиё, авлиё, уламо ва ҳукамоларнинг сифати эканини ҳам ўйласин. Сўнгра ўша икки тарафдан бирини танлаши кераклигини ўйласин ва ўзига муносиб кўрганини танласин.
5. Ғазабни ютмасликка ва унинг талаби асосида иш кўришга чорлаётган омилга назар солиш.
Эҳтимол, шайтон унга "Ундан ниманг кам? Шалпайиб қолаверасанми? Одамлар нима дейди? Бир бопла уни!" деб васваса қилаётган бўлиши мумкин. Шунда банда ўзига ўзи: "Бу дунёнинг арзимаган обрўси деб охиратдаги обрўнинг тўкилишини ўзингга орттириб олма. Сабр қил! Шайтонга ҳай бер!" дейиши керак.
6. Одам ишлар унинг иродаси бўйича бўлаётганини ўйласин. Аллоҳ таолонинг иродасига қарши чиқишнинг оқибати нима бўлишини хаёлига келтирсин.

"Руҳий тарбия" китобидан.

👉 @diyonatli

КЕЧАНИНГ УЧДАН БИРИ ҚОЛГАНДА ДУО ҚИЛИШ

Абу Ҳурайрадан ривоят қилинади:
"Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам:
"Роббимиз табарока ва таоло ҳар кеча туннинг охирги учдан бири қолганда бу дунё осмонига тушади. Сўнгра: "Ким Менга дуо қилади, Мен уни ижобат қилсам? Ким Мендан сўрайди, Мен унга сўраганини берсам? Ким Менга истиғфор айтади, Мен унинг гуноҳларини кечирсам", дейди", дедилар".
Шарҳ: Роббимиз табарока ва таоло ҳар кеча туннинг охирги учдан бири қолганда бу дунё осмонига Ўзига лойиқ тушиш ила тушади. Биз унинг кайфиятини била олмаймиз. Бундан У Зотга нуқсон лозим ҳам бўлмайди.
Мазкур тушишни ҳадисда зикр қилишдан мақсад, дуо ва ибодат мазкур вақтда афзал ва мукаммал эканини билдиришдир. Ким шу вақтда дуо қилса, дуоси қабул бўлиши эҳтимоли кучли. Бу дуо намозда бўладими, намоздан кейин бўладими ёки намозсиз бўладими - барибир. Аммо намозда ёки намоздан кейин бўлса, афзалдир.
Шунинг учун эркагу аёл мўмин-мусулмонлар яхши тадбир қилиб, уйқу соатларини ҳам режали қилиши, кечанинг учдан бири қолганда кўпроқ туриб, нафл намозлар ўқиши, Аллоҳ субҳанаҳу ва таоло қабул қилади, сўралган нарсаларни беради, мағфират сўралса, гуноҳларни кечиради.
Аллоҳ субҳанаҳу ва таоло Ислом умматининг баракасини саҳарда қилиб қўйган. Саҳар пайти барака чоғи ҳисобланади. Шунинг учун ким саҳархез бўлса, саҳарда бедор бўлса, бу вақтда Аллоҳ субҳанаҳу ва таолога ибодат қилса, умри баракали бўлади, камбағаллик ундан узоқлашади, топганига барака кириб, бой-бадавлат бўлиб юради.
Бу ҳақиқатни тушунтириш учун Абдуллоҳ ибн Аббос розияллоҳу анҳу ва бошқалар қўй билан итни мисол қилиб келтирадилар.
Қўй одатда битта, гоҳида иккита туғади, ит эса етти-саккизталаб туғади. Қўй ҳар куни, ҳар ерда сўйилади, лекин камайиб кетмайди, қаёққа қарасангиз, қўйлар юради.
Ит эса ҳеч кўпаймайди, мудом қувғинда бўлади.
Бунга итнинг кечаси билан ҳуриб, у ёқдан-бу ёққа югуриб, саҳарга яқин ухлаб қолиши сабаб экан.
Қўй эса шом вақтида ухлаб, саҳарлаб уйғониб олади, бедор бўлади. Уламолар бу ҳодисадан улуғ бир ҳикматни истинбот қилиб, буни сизу бизларга насиҳат тарзида айтган эканлар.

👉 @diyonatli

Нега ажрашишлар кўп?

Савол:
Ассалому алейкум! мен бир нарсани ойдинлаштириб ва кенгроқ тушунтриб беришингизни илтимос қиламан, жамиятга назар солсак ҳар бир оилада ота-онаниг оғли ва қизии узатганларни кўрсак бир киши ё ажрашади қизи бўса қизи келади ўгли бўса бирон сабаб билан ажрашиб кейинроқ бошқасини никоҳига олади буни жуда кўп гуфоҳи бўляпман ҳар бир оилада бундайлар бор албатта, нимага шундай ёки ОЛЛОҲ таолонинг хохишими бу ёки азалдан бу борми мен оилада охирги фарзандман ажрашганларни кўриб оила қуришга унча хохишим бўлмаяпти. Илтимос нимага? ҳар бир оилада албатта бир киши шундай?

Жавоб:
Ажрашганлар ўзларининг айблари туфайли ажрашади. Аллоҳ таоло бандаларни ажрашга мажбур қилмайди. Талоқ туфайли Аллоҳ таолонинг арши ларзага келади. Одамлар оила борасидаги диний таълимотларга амал қилмаганлари учун, яна бошқа кўплаб сабаблар туфайли ажрашадилар. Сиз ўшандай одамларга яқинга ўхшайсиз. Мен эса оиласи бузилган одамлар жуда оз деб ўйлайман. Баъзи ҳисобларга қараганда бизда оила бузилиши 15%дан сал кўпроқ экан. Сиз жуда ҳам нотўғри хулоса чиқаргансиз. Танишларингиздан баъзиларининг оиласи бузилса, оила қуришдан қочишингиз яхши эмас.

Шайх Муҳаммад Содиқ Муҳаммад Юсуф

👉 @diyonatli

Ёлғончиликдан сақланиш ва ёлғоннинг зарарлари ҳақида одобимиз қуйидагиларга буюради:
«Ёлғон гапиришдан ўзингизни сақланг, чунки у ҳамма бузуқликларга олиб боради.
«Хоҳ чиндан, хоҳ ҳазил тариқасида ёлғон сўзлаш ҳам, бирор нарсани ваъда қилиб, уни амалга оширмаслик ҳам одобдан эмас».
«Ёлғон гувоҳлик бериш энг оғир гуноҳлардандир».
«Ота ўз боласига бирон нарса ваъда қилиб, уни бажармай куймасин».
«Гарчи фойда кўриб турсангиз ҳам, ёлғондан сақланинглар».
«Яхши инсон қўрқоқ ёки дангаса бўлиши мумкин, лекин ёлғончи ёки хиёнатчи бўлмайди».
«Инсон гапирган ҳар бир ёлғон унга гуноҳ бўлиб ёзилади, фақат урушда ҳийла учун, эр-хотинни муросага келтириш ва аразлашган икки кишини яраштириш учун ишлатилган ёлғон бундан мустасно».

Қобус бундай деган: «Ёлғонлиги аввалдан маълум гапни ҳақиқат дейишдан ҳам ортиқ ҳаёсизлик йўқ».
Ёлғончилик ҳақида Алишер Навоий бундай дейди: «Кимники сўзи ёлғон - ёлғони очилиб қолғоч, уёлғон. Ҳар ёлғонни чиндек айтувчи сўзамол - кумушга олтин қопловчи заргар... Ёлғон айтувчи ғафлатдир. Сўзнинг турлари кўпдир, ёлғондин ëмонроқ тури йўкдир... Ёлғончи ўз сўзини бир-икки бор ўтказади, кейин нима килади? Ёлғони билиниб қолгандин сўнг унга расволик етади ва сўзининг эътибори йўқолади».

"Сиз қандай яшамоқчисиз?" китобидан.

👉 @diyonatli

НАМОЗНИНГ ТУРЛАРИ

Фарз намозлари - Аллоҳ таолонинг амри билан ҳар бир мусулмон зиммасида бурч ҳисобланган беш вақт намози ҳамда (мусулмонлардан баъзиларининг ўқиши билан бошқалардан соқит бўлувчи) жаноза намози.
Вожиб намозлар - ҳар куни хуфтондан сўнг ўқиладиган витр намози, Рамазон ва Қурбон ҳайити намозлари, Байтуллоҳдаги тавоф намози.
Суннат ва нафл намозлари - беш вақт фарз намозлардан олдин ёки кейин ўқиладиган суннат намозлар, таровеҳ, истисқо, "Таҳиятул-масжид" намози, зуҳо (чошгоҳ), таҳажжуд, истихора, ҳожат сўраш намозлари, таҳорат ёки ғуслдан сўнг, сафарга чиқаётганда, ой ёки қуёш тутилганда ўқиладиган намозлар.

"Мўминнинг меърожи" китобидан.

👉 @diyonatli

Устоз Абдулҳамид домла ва Нурафшон шаҳар бош имом хатиби Жамолиддин домла:
"Фикр қилайлик, шукур қилайлик".

👉 @diyonatli

Кўзмунчоқни тақса бўладими?

Ҳар доим бизни Аллоҳ асрашини биламан, шуни билган холда кўзмунчоқни асрайди диган ният билан емас шунчаки одамларни е`тиборини таққан одамдан кўра ўзига тортади диган ният билан тақса бўладими?

Жавоб: Бўлмайди.

Шайх Муҳаммад Содиқ Муҳаммад Юсуф

👉 @diyonatli

ТОБУТ - ҚАБР

Қабр томон елкада кўтариб бориладиган тобутлар ақли расо кишиларга катта ибратдир. Жаноза маросимига қатнашган инсонлар эслатма ва ўгит олишлари керак. Тобут ғафлатдаги кишилар учун ҳеч қандай маъно касб этмайди, фақатгина ғам-ғуссалари ортади. Чунки ғофиллар тобутда ўзидан бошқаларни кўради. Эртами-индинми ўзи ҳам шу тобутга тушишини ўйламайди. Ёхуд бир кун ўзи ҳам шу тобутда ётишини озми-кўпми ўйласалар-да, лекин буни жуда узоқ муддатга сурадилар. Хаёл қилмайдиларки, бу тобут ичидаги ҳам шундай деб ўйларди. Лекин ҳисоб-тахмин хато бўлиб чиқди. Сўнгги кунлари шошилиб кела қолди. Ичида маййит ётган тобутни кўрган ҳар киши ўша ётган менман, деб ўйламоғи керак. Чунки ҳеч қанча вақт ўтмасдан ўзи ҳам албатта унинг ичида ётади. Биз яқинда бир жаноза маросимида шундай ҳолатни кўрдик жанозага одамлар тўпланди. Кўпчилиги кулиб, сурбетларча ёқимсиз қилиқлар қилишди. Ҳали маййит қабрга қўйилмасиданоқ бутун гап-сўз унинг мероси ва уни бўлишиб оладиган ворислари тўғрисида эди. Ҳеч қайси бири ўз жанозасини ва тобутга қўйилганида атрофида қандай гап-сўз бўлишини асло ўйламас эди. Бу ғафлатнинг сабаби гуноҳлари кўплигидан қалблари ғамга ботади? Чунки биз Аллоҳни, қиёмат кунини ва келажакда бизни кутаётган таҳлика ва даҳшатларни унутганмиз. Биз мутлақ бефойда нарсалар билан вақтимизни ўтказамиз. Аллоҳдан бизни бу ғафлат уйқусидан уйғотишини сўрамаймиз. Жанозада ҳозир бўлганлар учун энг яхши ҳол ўлик учун йиғламоқдир. Агар ақллари бўлсайди, ўликка эмас, ўз ҳолларига йиғламоқдир. Иброҳим Зайёт бир ўликка эмас, ўз ҳолларига йиғламоқдир. Агар ақллари бўлсайди, ўликка эмас, ўз ҳолларига йиғлардилар. Иброҳим Зайёт бир ўликка раҳмат сўраб, дуо ўқиётган бир гуруҳни кўради. Дейдики: "Агар ўз нафсларингизга раҳмат сўраб, фотиҳа ўқисайдингиз, сиз учун хайрлироқ бўлар эди".
Тафаккур, ибратланиш, "сафар"га ҳозирланиш ва тобут олиб кетилаётганда тавозе билан юриш, ўлган киши ҳатто фосиқ бўлса ҳам, у ҳақда ёмон фикрларга бормаслик жанозада ҳозир бўлганлар одобидан ҳисобланади. Киши ўз нафси ҳақида, ўзига яраша кўринса ҳам, ёмон фикрда бўлиши керак, лекин ўлик тўғрисида асло ёмон хаёлга бормаслиги лоизм. Чунки охир-оқибат шундайки, яхши бўлса ҳам, ёмон бўлса ҳам, энди билинмайди. Бир киши Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васалламдан сўради: "Ё Аллоҳнинг Расули, инсонлар орасида нафсоний орзуларидан энг тез қутулиб турган балоларни унутманг, дунёвий завқ ва орзуларини ташлаб кета оладиган, мангу нарсани ўткинчисидан афзал билган ва нафсини қабр аҳлидан бири деб ҳисоблай олган киши нафсоний орзуларини тез тизгинлаб олади".
Ҳазрат Али розияллоҳу анҳудан: "Нима учун мозорга яқин жойда яшайсиз?" - деб сўрашди. "Мозор қабрлар менинг энг яхши ва содиқ қўшниларим. Улар тилларни ёмон сўз айтишдан қайтариб, охиратни эслатади", - деб жавоб берди.
Усмон розияллоҳу анҳу йўл устида бирон қабрга дуч келганда тўхтар ва шундай йиғлардики, соқоли кўз ёшларидан жиққа ҳўл бўлиб кетарди. Бир куни ундан сабабини сўраб: "Жаннатни ҳамда жаҳаннамни эсга олган чоғингда йиғламайсан, қабр бошига келиб, ўзингни йиғидан тўхтатолмайсан?!" - дейишди. Ҳазрат Усмон бундай деди: "Мен Расулуллоҳ алайҳиссаломдан эшитганман. У киши айтардиларки: "Қабр охират йўлининг биринчи қўналғасидир. Агар киши қабрдаги сўроқдан омон чиқса, ундан у ёғи осон кечади. Агар у ерда сўроқдан омон чиқмаса, у ёғи машаққатли бўлади". Мужоҳид дейди: "Одамзод ўлган чоғида унга биринчи бўлиб қабр чуқури хитоб қилади: "Мен ҳашарот уясиман. Мен ёлғизлик, мен ғурбат, мен зулмат уйиман. Мен сенга ҳозирча шуларни ҳозирладим. Сен менга нима ҳозирлаб келдинг?".

"Мукошафатул қулуб" китоби.

👉 @diyonatli

ЯХШИ НИЯТ ҲАРОМНИ ОҚЛАЙ ОЛМАЙДИ

Ушбу "Исломнинг мадори бўлган ҳадислар" силсиласининг биринчи рисоласида ният ҳақида батафсил сўз юритилди. Унда барча амалларнинг ҳукми ниятга қараб бўлиши таъкидланди.
Аммо ўша ниятлар шариат рухсат берган ишлардагина фойда беради. Агар шариатда ҳаром қилинган амал бўлса, ҳар қанча яхши ният ҳам фойда бермайди. Ният қанча пок ва эзгу бўлса ҳам, ҳаром ҳаромлигича қолаверади.
Исломда яхши ниятга ҳаромни васила қилишга мутлақо рухсат йўқ. Қисқа қилиб айтадиган бўлсак, Исломда бошқалар ғурур билан баҳона қиладиган "Ғоя василани оқлайди" деган шиорга заррача ҳам ўрин йўқ. Бизда яхшиликка фақат яхшилик воситасида эришилади.
Абдуллоҳ ибн Масъуд розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади:
"Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам:
"Аллоҳ ораларингизда ахлоқларингизни худди ризқларингизни тақсимлагани каби тақсимлагандир. Албатта, Аллоҳ азза ва жалла муҳаббат қилганига ҳам, муҳаббат қилмаганига ҳам дунёни бераверади. Динни эса фақат муҳаббат қилганигагина беради. Бас, Аллоҳ кимга динни берган бўлса, батаҳқиқ, унга муҳаббат қилибди. Жоним қўлида бўлган Зот билан қасамки, банда қалби ва тили саломат бўлмагунча мусулмон бўлмас. Қўшниси (унинг) ёмонликларидан омон бўлмагунча, мўмин бўлмас", дедилар.
"Эй Аллоҳнинг Набийси! Ёмонликлари нимадир?" дейишди.
"Қўполлиги ва зулмкорлиги. Банда ҳаромдан мол касб қилса, ундан инфоқ қилса, баракаси бўлмас, садақа қилса, қабул бўлмас, ортидан қолдиргани эса албатта, дўзахга йўл озиғи бўлур. Албатта, Аллоҳ азза ва жалла ёмонликни ёмонлик эла ўчирмас.
Лекин ёмонликни яхшилик ила ўчирур Албатта, ифлос ифлосни маҳв этмас", дедилар".
Аҳмад ривоят қилган.
Абу Ҳурайра розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади:
"Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам дедилар:
"Қачон молингнинг закотини адо қилсанг, зиммангдаги масъулиятни адо қилган бўласан. Ким ҳаромдан мол жамласа, сўнгра ундан садақа қилса, унда унинг учун ажр бўлмас ва унинг ажри зиддига бўлур".
Ибн Ҳиббон ривоят қилган.
Шунинг учун ҳам шариатда ҳаром молдан масжид, мадраса қуриб бўлмайди, бошқа хайрия ишларини ҳам қилиб бўлмайди, деган ҳукм собит бўлган.

"Ҳалол очиқ-ойдиндир, ҳаром очиқ-ойдиндир" китобидан.

👉 @diyonatli

ҒАМДАН УЗОҚ БЎЛИШ УЧУН...

1. Ёмон инсонлардан узоқ юрмоғинг керак. Токи касалликлари сенга ҳам ўтмасин. Зеро, руҳ шамол кабидир. Агар хушбўй нарсаларнинг устидан эсиб ўтса, ҳиди ҳам хушбўй бўлади ва аксинча. Қалб тоза руҳли, одамохун кишилар суҳбатида баҳра топади. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам марҳамат қилганларидек:
"Яхши ўртоқ мушк-анбар соҳиби, ёмони эса олов пурковчи темирчи босқони кабидир. Мушки анбар эгаси ё бу хушбўйликдан бир миқдорини сенга ҳадя этади, ёки сен ундан харид қиласан, ёхуд уни ҳидлаб фойда оласан. Аммо темирчи босқонидан чиқаётган аланга ё сенинг кийимингни ёндиради, ҳеч бўлмаса унинг бадбўй ҳидидан ҳидлашга мажбур бўласан".
2. Жунуб бўлган ҳолда ётиб ухламаслигинг керак.
3. Ҳамиша таҳоратли бўлмоғинг лозим. Зеро, таҳорат энг асосий исломий тамойиллардан биридир. Расули Акрам соллаллоҳу алайҳи васаллам марҳамат қиладиларки:
"Етти кунда бир марта ғусл қилиб, бош ва бутун жасадни ювмоқлик ҳар бир мусулмон учун зарур бўлган амаллардандир".
Ҳар бир руҳ таҳоратсизлик ва жунублик ҳолатидан нафратланса, таҳоратли ҳолидан масрур ва хушнуд бўлади ҳамда енгил тортади.
4. Нафсингни сўроққа тутмоғинг, уни Аллоҳ ва Расулининг йўлидан юрмоқликка даъват этмоғинг даркор. Шайх ибн Арабий дейдики, шайхларимиз кундалик амал ва гапирган сўзларининг ҳисобини қилиб, дафтарларига қайд этиб боришарди. Қечқурун, хуфтон намозидан кейин эса дафтарларидаги қайдларни кўздан кечиришарди. Агар кун бўйи қилинган амаллар истиғфор талаб этса, истиғфор айтишар, тавба қилинмоғи лозим бўлса тавба, шукр керак бўлса, Аллоҳга шукрлар айтиб, сўнгра ётишарди. Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васаллам марҳамат қилиб шундай дейдилар:
"Киши дўстини сўроққа тутгани каби ўз нафсини тергаб, еб-ичаётганларининг қаердан келаётганлигини сўрамагунча муттақий бўлолмайди".
5. Ҳар кунги амалларингни назорат қилиб бор. Эътибор бергинчи, хайрли амалларинг кўпмикан ё ҳайвоний - ёмон амалларингми?
6. Инсонларнинг сендан юз ўгиришлари ёхуд сенга мойилликларидан таъсирлаганча алданиб қолмаслигинг керак. Чунки бу - сени қулга қул бўлмоқлик сари етаклайди. Бу эса олчоқлик белгисидир.
7. Қаҳқаҳа отиб кулмоқни тарк этишинг керак. Зеро, у сенлаги малаклик унсурини (фаришталик сифатини) ўлдиради. Шундан бўлса керакки, Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васаллам баланд овозда кулмаганлар. Фақатгина мулойим табассум қилганлар... Аслида қаҳқаҳа ифрот, қовоғи осиқлик эса тафритдир.
8. Кунда фақат саккиз соат ухлашга одатланиш керак. Чунки кўп ухламоқлик ҳам инсондаги малакиёт сифатларини ўлдиради, уни танбал қилади, ҳайвоний сифатларга куч бағишлайди.
9. Ўзингни кам гапиришга ўргатгин. Зеро, лақмалик - калтафаҳмлик белгиларидан бўлиб, "етти ўлчаб бир кесмоқлик"ка халал беради. Шошма-шошарлик ҳам ана шу ердан майдонга чиқади. Буни ҳамиша ёдингда тутгин.
"Ейингиз, ичингиз, фақат исроф қилмангиз" (Аъроф, 31-оят). дея марҳамат қилади.
11. Қорнинг очмагунча овқатланмаслигинг, тўймасдан дастурхон бошидан туриб кетишинг лозим.
12. Овқатланишдан олдин: "Бисмиллоҳ", еб бўлгач: "Алҳамдулиллаҳ", дейишни унутма.
13. Овқатланишга ўтирганингда ўнг тиззанг қорнингга тегадиган даражада тик бўлсин, чап оёғинг устида ўтир ва ўнг қўлда егин.
14. Кўзингни аёлларга қараш, уларнинг "чиройли" сувратини томоша қилиш каби ҳаром манзаралардан асрамоғинг зарур. Бу каби нарсалар инсондаги шаҳват унсурини ғалаёнга келтиради, ақл чироғини сўндиради ва ҳаё пардасини йиртиб ташлайди. Охир-оқибатда эса ғазабга учрайдиганлардан бўлиб қоласан.
15. Ўринсиз ҳазил-мутойиба ва мунозалардан узоқлашмоғинг лозим. Чунки булар инсон руҳига олчоқлик ва бировни мазах қилиш туйғусини жойлаштириб қўяди. Энг зарур бўлган виқор ва шахсиятнинг камол топишига халал беради.
Эй, иршод талабидаги қардошим! Юқорида санаб ўтганларимизнинг ҳаммаси манъ қилинган амаллардир. Ҳа, улардан узоқлашмоғинг даркор. Зеро, булар инсон шахсиятини йўқ қилиб, изтироб алангасига отади, уни масъулиятсиз бир ҳолга келтириб қўяди.

"Ғам-қайғусиз яшай десангиз (ўксинма)" китобидан.

👉 @diyonatli

ҚУРЪОН ҚОРИЛАРИНИНГ ҚАДР-ҚИММАТИ

Кунлардан бир кун қориларнинг султони Ҳофиз Исҳоқ Мавлононинг ёнига келдилар. Мавлоно унга катта ҳурмат кўрсатиб, ўрнидан турдилар ва тепага чиқиб ўтиришни илтимос қилдилар ва "Меҳмонни иззат билан кутиб, уни тепага ўтказиш лозим бўлганидек, Қуръон қориларини ҳам ҳудди шундай иззат билан кутиб олиб, тепага таклиф қилиш лозимдир. Ичида Қуръоннинг нури бўлган бир кўнгил жаҳаннамнинг юзини кўрмас. Бир қоғоз парчасига Қуръон ёзилган бўлса, уни оловга асло отмаслар, унга ҳурмат кўрсатиб унга Қуръон ёзилган деб айтишади. У ҳолда, қалбда Қуръони карим нури бўлган, Қуръони каримнинг гўзал сура, оятлари жо бўлса, уни қандай қилиб, жаҳаннамга отишади?" деди.
Бу яхши ҳабарни эшитган, шаҳар қорилари, аҳолиси ва бошқа юртлардан бир қанча қорилар, одамлар ташриф буюриб, Жалолиддин Румийга миннатдорчилик билдириб, унга шогирд бўлдилар.

"Ғам-қайғусиз яшай десангиз (ўксинма)" китобидан.

👉 @diyonatli

АБУЛ ҲАСАН ҲАРАКОНИЙ ҚУДДИСА СИРРУҲУ

Бу зот Эроннинг Ҳаракон деган жойида ҳижрий 352 сана, милодий 963 санада таваллуд топдилар ва ўша ерда ҳижрий 425 сана, милодий 1034 санада вафот этдилар.
У киши узун бўйли, кулча юзли, кенг пешонали, йирик кўзли ва қизғиш рангли зот эдилар.
Абул Ҳасан Ҳараконий тасаввуфда танила бошлашлари билан ҳазрати Боязид Бистомийни тушда кўриб, у зотдан иршод ва файз олганларини сўзладилар. Абул Ҳасан Ҳараконий қуддиса сирруҳу у кишининг мозорларида ўн икки йил хизмат қилдилар. Мазкур хизматдан сўнг иршодга маъзун ва тариқатни нашр қилишга маъмур бўлдилар. Ана шу муддатда Қуръони Каримни Фотиҳа сурасидан бошлаб охиригача тафсир қилиб чиқдилар. Шу билан у кишига барча зоҳир ва ботин илмларнинг эшиги кенг очилди.
Кишилар Абул Ҳасан Ҳараконий қуддиса сирруҳудан:
"Ахлоқ недир?" деб сўрашди.
"Ишни Аллоҳ учун қилмоқдир", дедилар.
У кишининг ҳикматли сўзларидан намуналар:
- Роса қирқ йилдан бери Аллоҳ менинг қалбимга боқади ва у ерда Ўзидан бошқани кўрмайди.
- Кўнгилларнинг ойдинлиги ҳаққа майлли бўлмоқ билан, амалларнинг гўзаллиги риёдан узоқ бўлмоқ биландир.
-Неъматларнинг энг ҳалоли ўз меҳнатинг ила қўлга киритганингдир.
Абул Ҳасан Ҳараконий қуддиса сирруҳу силсила омонатини Боязид Бистомий қуддиса сирруҳудан маънавий йўл билан олганлар.

"Тасаввуф ҳақида тасаввур" китобидан.

👉 @diyonatli

Ислом нима?
– Мулойим сўзлаш:
«Овозингни пасайтир» (Луқмон сураси, 19-оят);
– Тўғри юриш:
«Ер юзида кибр-ҳаво ила юрма» (Луқмон сураси, 18-оят);
– Кўзни тийиш:
«Баъзиларни баҳраманд қилган нарсаларга (ҳавасла) назар солма!» (Ҳижр сураси, 88-оят)
– Қулоқни тийиш:
«Жосуслик қилманглар» (Ҳужурот сураси, 12-оят)
– Тўғри ейиш:
«Енглар, ичинлар, лекин исроф қилманглар» (Аъроф сураси, 31-оят).
– Тилни тийиш:
«Одамларга яхши гаплар айтинг» (Бақара сураси, 83-оят).
Ислом ҳаётингни ислоҳ қилади. У бахтингнинг кафилидир!!!

Manba:arabic.uz

👉 @diyonatli

ҲАРОМГА ҚЎЛ УРИШДАН ҚЎРҚИБ, ШУБҲАЛИ НАРСАЛАРДАН САҚЛАНИШ

Аллоҳ таоло бандаларига раҳм қилиб, ҳалолни ҳам, ҳаромни ҳам очиқ-ойдин ва батафсил баён қилиб қўйган.
У Зот Анъом сурасида марҳамат қилади:
"Ҳолбуки, У сизларга ҳаром қилган нарсаларини батафсил баён қилиб қўйган-ку!" (119-оят).
Мусулмон киши очиқ-ойдин ҳалолга ҳеч қандай тангликсиз, бемалол қўл ураверади, ундан манфаатланаверади, ҳузурланаверади. Аммо очиқ-ойдин ҳаромга зинҳор яқинлашмайди.
Биз ўрганаётган ҳадиси шарифда зикр қилинганидек, ҳалол ва ҳаромдан кейинги учинчи нарса ҳалол ёки ҳаромлиги шубҳали бўлган нарсалардир. Кўпчилик одамлар мазкур нарсаларни аниқлай олмайдилар. Шунинг учун ҳам улардан ниҳоятда эҳтиёт бўлиш зарур.
Шак-шубҳали нарсани қилиш ҳаромга зарийъа - васила бўлиб қолиши бор. Шунинг учун ҳам шакка солган нарсани тарк этиш ила саддуз зароиъни (яъни зарарга олиб бориши мумкин бўлган василани тўсишни) ишга солиш керак бўлади.
Бунга энг асосий далил Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг ушбу рисолага асос бўлган "Албатта, ҳалол очиқ-ойдиндир. Албатта, ҳаром очиқ-ойдиндир", деган ҳадисларидир.
Уламоларимиз бу борада яна қуйидаги ҳадиси шарифни ҳам далил қилиб келтирадилар:
Ҳасан ибн Али розияллоҳу анҳумодан ривоят қилинади:
"Расулуллоҳнинг "Сени шакка солган нарсани қўйиб, шакка солмаган нарсага ўт", деганларини эшитдим".
Термизий, Аҳмад ва Ибн Ҳиббон ривоят қилишган.

"Ҳалол очиқ-ойдиндир, ҳаром очиқ-ойдиндир" китобидан.

👉 @diyonatli

ҚЎШНИНИНГ ҲАҚИ

Тақий Усмоний ҳикоя қиладилар:
“Маккаи мукаррамада бо­зор­га кириб, бир матони сўра­дим. Дўкондор ўша матони топгунга қадар олдимга 20 тача ўрамдаги газламаларни тўкиб солди. Уларнинг ичидан биттаси менга маъқул тушиб, шуни сотиб олмоқчи бўлдим. Нархиям маъқул келди. Сотув­чи:
— Сизга шу маъқул келди-а?
— Албатта маъқул келди.
— Унда йўлнинг уёғига ўтсангиз, ҳув анау дўконда ҳам шу газламадан бор. Ўша ердан сотиб олинг.
— Иэ, нега энди? Ҳамма нарсани шу ерда савдо қилдим, сизнинг ҳам қанча вақтингизни олдим. Нега энди ундан сотиб оларканман. Бу­нинг сири нимада?
— Тўғридаги сотувчи менинг қўшним, кўр­япманки, эр­та­лаб­дан бери ҳеч нарса сотмади. Мен эса анча нарса сотиб қўйдим…”

👉 @diyonatli

Payg’ambarimiz Muhammad (s.a.v.) sevgan 10 ta oziq-ovqat

1) Arpa

U organizmni zararli moddalardan tozalaydi, ovqat hazm qilishni yo‘lga qo‘yadi va ichakda foydali bakteriyalar o‘sishiga imkon beradi.

2) Xurmo (finik)

Payg‘ambar (s.a.v.) uyda xurmosiz oziq-ovqat bo‘lmaydi, deganlar. U soch va teri uchun foydali, shuningdek, ko‘rish qobiliyati bilan bog‘liq va jigar kasalliklari oldini olishda yordam beradi. U yurak uchun ham foydali.

3) Anjir

Hazm qilishni yaxshilaydi va horg‘inlikda yordam beradi.

4) Uzum

Payg‘ambar (s.a.v.) qonni tozalovchi, tetiklikni oshiruvchi, buyraklarni mustahkamlab, ichaklarni tozalovchi uzumni yaxshi ko‘rganlar.

5) Asal

Ovqat hazm qilishni yaxshilaydi, quvvatni tiklaydi, immunitetni oshiradi.

6) Tarvuz

Payg‘ambar (s.a.v.) tarvuz ayniqsa homilador ayollar salomatligi uchun foydali, deganlar. Uning tarkibidagi fermentlar ichakning normal faoliyat yuritishini ta’minlaydi. “Tarvuzni iste’mol qilgan har qanday homilador ayol tashqi ko‘rinishi chiroyli va fe’l-atvori ham go‘zal bo‘lgan bolani dunyoga keltiradi”, — deganlar payg‘ambar (s.a.v.).

7) Sut

Payg‘ambar (s.a.v.) tozaligi bo‘yicha sutga tenglasha oladigan boshqa hech qanday ichimlik yo‘qligini aytganlar. Sut belni va miyani baquvvat qiladi,u ko‘rish qobiliyatini va xotirani yaxshilaydi.

8) Qo‘ziqorin

Muhammad payg‘ambar (s.a.v.) u ko‘z uchun yaxshi vosita ekanligini aytganlar. Qo‘ziqorin organizm uchun to‘yimli va oson hazm bo‘ladigan mahsulotdir.

9) Zaytun yog‘i

U teri, soch uchun ajoyib vosita, shuningdek, keksayish jarayonini sekinlashtiradi va ovqat hazm qilishni yaxshilaydi.

10) Anor

Payg‘ambar (s.a.v.) anor 40 kun ichida shaytondan va yovuz niyatlardan tozalashini aytganlar.

👉 @diyonatli

НАМОЗ ВАҚТЛАРИ

Намозни ўз вақтида ўқиш фарз ва лозимдир. Вақти кирмасдан ўқилган намозлар ҳисобга ўтмайди. Вақтида ўқишга улгурилмаган намозларнинг қазоси ўқилади.
Али розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади:
"Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам у кишига:
"Эй Али, уч нарсани ортга сурмагин. Намозни вақти кирганда, жанозани ҳозир бўлганда ва эрсиз аёл тенгини топганда", дедилар".
Имом Термизий ривоят қилган.
Ибн Умар розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади:
"Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам: "Намознинг аввалги вақти Аллоҳнинг розилигидир. Охирги вақти Аллоҳнинг афвидир", дедилар".
Имом Термизий ривоят қилган.
Аллоҳ таоло фарз қилган намозларнинг ўқиш вақти қуйидаги пайтларда бўлади:
1. Бомдод намозининг вақти - субҳи содиқдан (чин тонг отгандан) кун чиққунчадир.
2. Пешин намозининг вақти - қуёш заволга (оғишга) келганидан сўнг то нарсаларнинг сояси қуёш тиккага келган пайтдаги соясидан ташқари, ўз узунлигига нисбатан икки баравар ортгунига қадар.
3. Аср намозининг вақти - ҳар бир нарсанинг сояси қуёш тиккага келган пайтдаги соясидан ташқари, ўзига нисбатан икки баравар ортганидан бошлаб, қуёш ботгунчадир.
4. Шом намозининг вақти - кун ботган пайтдан бошлаб, кунботар томонда шафақ (қизғиш нурлар) ғойиб бўлгунчадир.
5. Хуфтон намозининг вақти - шафақ батамом йўқолгандан кейин киради.
Витр намози вақти эса хуфтон ўқилгандан кейингина киради. Хуфтон ва витр намозларини субҳи содиққача ўқиса бўлади.
Бамдод намозини тонг ёришганда ўқиш мустаҳаб, аълороқдир. Соат бўйича ҳисобланса, бомдодни кун чиқишидан 40 дақиқача илгари ўқиш мустаҳаб вақтига мувофиқ бўлади.
Пешин намозини ёз фаслида бироз кечиктириб, қиш фаслида эса вақти кириши билан ўқиш мустаҳабдир.
Аср намозини қуёш тиғини ўзгартирмай, нурсиз ҳолатга киришидан олдинроқ ўқиш мустаҳабдир.
Шом намозини доимо қуёш ботиши билан ўқиш мустаҳабдир.
Хуфтон намозини кечанинг учдан бирининг охирида ўқиш афзал ва ниҳоятда аъло бўлади.
Витр намозини эса тун охирида уйғонишга қодир бўлган кишилар субҳ олдидан ўқисалар, мустаҳаб амал қилган бўлишади.

"Мўминнинг меърожи" китобидан.

👉 @diyonatli

ХОТИРЖАМЛИК СИРИ

Севги туфайли аччиқ нарсалар ширин бўлади, мис олтинга айланади. Севги сабаб лойқа сувлар тиниқ тортади, дардларга дармон топилади. Севгидан ўлик тирилади.
Жалолиддин Румий

Абдуллоҳ ибн Саржас розияллоҳу анҳу жаноби Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васалламга:
- Мен Абу Заррни яхши кўраман, - деди.
- Буни ўзига айтдингми?
- Йўқ.
- Бориб айтгин.
Шундан сўнг Абу Заррни топиб, уни яхши кўришини айтди. У шундай жавоб қилди: "Аллоҳ ҳам сени яхши кўрсин". Кейин бу ҳақда Расули акрамга айтган эди, шундай марҳамат қилдилар:
- Яхши кўрган кишингга: "Сизни яхши кўраман", дейишинг савобдир. Ростдан ҳам шундай. Чунки ҳар бир киши ёнида меҳрибонлари борлигини билса, ўзини хотиржам ҳис қилади. Меҳр кўрсатган - меҳр топади, дейишади. Қалбимиздаги меҳрни яқинимизга изҳор қилсак, ҳам савоб, ҳам меҳр топамиз. Болаларимиз пок фитрат билан туғилади. Жоҳилликни эса уларга ўзимиз ўргатамиз. Оқибатда, ҳаловатимизни йўқотамиз. Ўзингдан чиққан балога - қайга борай давога, деб бежиз айтишмайди.
Фарзандни шундай тарбия қилиш лозимки, йўқчиликда ҳам, тўкин-сочинликда ҳам у сизни иззат қилсин. Ота-онаси кўп даромад топган пайтда уларга келганида яхши гапириб, кексариб ёки касалликка чалиниб, тўшакка михланиб қолганида уларни кўчага чиқариб ташлаётган гумроҳ бандалар ҳам учраб туради. Бундай кимсаларга йўлиқишдан Аллоҳнинг ўзи асрасин. Меҳр беринг. Шу билан бирга, фарзандларингизга меҳрни қадрлашни ҳам ўргатинг. Фарзандингиз Аллоҳ қаҳридан қўрқишни ўргансин. Шунда ўзини шайтон макридан ҳимоя қилишни, нафси ҳукмига юрмасликни, дунё ҳавасига берилмасликни ўрганади. Сиз ҳам фарзандингизнинг ахлоқидан хотиржам, бахтидан қувониб яшайсиз. Киши учун фарзандининг бахтини кўришдан ортиқ қувонч йўқ. Аллоҳ ҳаммамизни эл ичида азиз қилсин. Бунга фарзандларингиз бажараётган савоб амаллар-у, яхшилар қилаётган дуо орқали эришасиз.

"Ғам-қайғусиз яшай десангиз (ўксинма)" китобидан.

👉 @diyonatli

Танангдаги ҳар бир мўй тилга айланса...

"Ҳайрат ул-аброр" шарҳидан парча.

Акром МАЛИК

Ўтказиб юборманг 👇
https://t.me/basmalatv