ҲИКОЯ
Ҳаво анча иссиқ. Шу сабабдан автобусда одам унчалик кўп эмасди. Кейинги бекатдан 35 ёшлар атрофидаги, башанг кийинган бир аёл автобусга чиқди. Иссиқликдан беҳузур бўлиб ўтиришга жой ахтарди. Аксига олиб ҳамма жойлар банд, фақат орқароқдаги ўриндиқларнинг бирида 14—15 ёш атрофидаги қизча маюсгина кўчани томоша қилиб кетарди. Аёл умид билан ўша томонга юрди. Лекин қизча жой беришни ҳаёлига ҳам келтирмасди. Автобус жуда имиллаб кейинги бекатга келди. Яна бир нечта одам чиққач, аёл баттар ўнғайсизлана бошлади. Ниҳоят, у чидолмасдан қаршисида ўтирган аёллардан бирига қизча эшитадиган қилиб: «Биз ёшлигимизда, автобусга ўзимиздан катталар чиққанида жой берардик. Ҳозирги ёшларга ҳайронман. Ота-онаси қанақа тарбия беришган экана» — дея қизчага назар солди. Қизча ярқ этиб аёлга қаради. Аёл ғолибона қизчага боқиб турарди. У айтган гапларидан мамнунлигини юзида акс эттирди. Қизча нима қиларини ҳам билмай, ерга қараб, жим бўлиб қолди. Сариқдан келганлиги боис қизариб кетганлиги яққол намоён бўлди. Лекин жойидан сира жилмади. Яна ойнадан ташқарига маюс термилиб ўтиришда давом этди.
Кейинги бекатда автобус тўхтагач, ёшроқ бир йигит шошиб чиқиб, қизчанинг ёнига келди. «Акажон» — дея қизча йиғлаб юборди. У кўз ёшларини ортиқ тиёлмади. Акаси уни кўтариб олди. Улар тушиб кетаётганида қизча «Қанийди ота-онам бўлганида...» — деди аламзада нигоҳини ҳалиги аёлга қадаб. Аёл уятдан жим бўлиб қолди. Энди уни табиий иссиқлик эмас, қандайдир ички ҳарорат куйдирарди. Деразадан ака синглисини ногиронлар аравачасига ўтқазаётганлиги кўриниб турарди...
Хулоса ўрнида шуни таъкидлаш жоизки, ҳаётда баъзан ташқи кўринишга қараб шошилиб баҳо бериб қўямиз. Шунингдек, тилимизни ҳам ножўя гаплардан тия олмаймиз. Айтаётган ноўрин гапимиз ёнимиздаги инсонга оғир ботиши ҳақида кеч тушуниб етамиз. Аслида динимиз биз инсонларни хушмуомалалик, ширинсуханлик, гўзал одоб ва ахлоққа чақиради. Бу борада сўз мулкининг султони Ҳазрати Мир Алишер Навоийнинг инсон кўнгли нозик хилқат эканлиги, қалбни ножўя сўзлар билан ранжитиш гўёки Каъбани вайрон қилишдек оғир гуноҳ эканлигини айтиб ўтган:
Кимки, бир кўнгли бузуқнинг хотирин шод айлагай,
Онча борким, Каъба вайрон бўлса, обод айлагай.
Демак, биз инсонлар барча билан ширин ва хушмуомалада бўлайликки, бу билан икки дунё азизлигига эришишдек олий бахтга муяссар бўламиз. Зеро, Абу Дардо розияллоҳу анҳудан ривоят қилинган ҳадисда Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васаллам шундай марҳамат қилганлар: яъни, «Кимга мулойимликдан насибаси берилган бўлса, ўшанга яхшиликдан насибаси берилибди. Ким мулойимлик насибасидан маҳрум бўлса, ўша яхшилик насибасидан маҳрум бўлибди. Қиёмат куни мўминнинг мезонида энг оғир тош босадиган нарса ҳусни хулқдир. Албатта, Аллоҳ фахшчи ва уятсизни ёмон кўради», дедилар.
"Мўътабар қиссалар ва ибратли ҳикоялар" китобидан.
👉 @diyonatli
Ҳаво анча иссиқ. Шу сабабдан автобусда одам унчалик кўп эмасди. Кейинги бекатдан 35 ёшлар атрофидаги, башанг кийинган бир аёл автобусга чиқди. Иссиқликдан беҳузур бўлиб ўтиришга жой ахтарди. Аксига олиб ҳамма жойлар банд, фақат орқароқдаги ўриндиқларнинг бирида 14—15 ёш атрофидаги қизча маюсгина кўчани томоша қилиб кетарди. Аёл умид билан ўша томонга юрди. Лекин қизча жой беришни ҳаёлига ҳам келтирмасди. Автобус жуда имиллаб кейинги бекатга келди. Яна бир нечта одам чиққач, аёл баттар ўнғайсизлана бошлади. Ниҳоят, у чидолмасдан қаршисида ўтирган аёллардан бирига қизча эшитадиган қилиб: «Биз ёшлигимизда, автобусга ўзимиздан катталар чиққанида жой берардик. Ҳозирги ёшларга ҳайронман. Ота-онаси қанақа тарбия беришган экана» — дея қизчага назар солди. Қизча ярқ этиб аёлга қаради. Аёл ғолибона қизчага боқиб турарди. У айтган гапларидан мамнунлигини юзида акс эттирди. Қизча нима қиларини ҳам билмай, ерга қараб, жим бўлиб қолди. Сариқдан келганлиги боис қизариб кетганлиги яққол намоён бўлди. Лекин жойидан сира жилмади. Яна ойнадан ташқарига маюс термилиб ўтиришда давом этди.
Кейинги бекатда автобус тўхтагач, ёшроқ бир йигит шошиб чиқиб, қизчанинг ёнига келди. «Акажон» — дея қизча йиғлаб юборди. У кўз ёшларини ортиқ тиёлмади. Акаси уни кўтариб олди. Улар тушиб кетаётганида қизча «Қанийди ота-онам бўлганида...» — деди аламзада нигоҳини ҳалиги аёлга қадаб. Аёл уятдан жим бўлиб қолди. Энди уни табиий иссиқлик эмас, қандайдир ички ҳарорат куйдирарди. Деразадан ака синглисини ногиронлар аравачасига ўтқазаётганлиги кўриниб турарди...
Хулоса ўрнида шуни таъкидлаш жоизки, ҳаётда баъзан ташқи кўринишга қараб шошилиб баҳо бериб қўямиз. Шунингдек, тилимизни ҳам ножўя гаплардан тия олмаймиз. Айтаётган ноўрин гапимиз ёнимиздаги инсонга оғир ботиши ҳақида кеч тушуниб етамиз. Аслида динимиз биз инсонларни хушмуомалалик, ширинсуханлик, гўзал одоб ва ахлоққа чақиради. Бу борада сўз мулкининг султони Ҳазрати Мир Алишер Навоийнинг инсон кўнгли нозик хилқат эканлиги, қалбни ножўя сўзлар билан ранжитиш гўёки Каъбани вайрон қилишдек оғир гуноҳ эканлигини айтиб ўтган:
Кимки, бир кўнгли бузуқнинг хотирин шод айлагай,
Онча борким, Каъба вайрон бўлса, обод айлагай.
Демак, биз инсонлар барча билан ширин ва хушмуомалада бўлайликки, бу билан икки дунё азизлигига эришишдек олий бахтга муяссар бўламиз. Зеро, Абу Дардо розияллоҳу анҳудан ривоят қилинган ҳадисда Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васаллам шундай марҳамат қилганлар: яъни, «Кимга мулойимликдан насибаси берилган бўлса, ўшанга яхшиликдан насибаси берилибди. Ким мулойимлик насибасидан маҳрум бўлса, ўша яхшилик насибасидан маҳрум бўлибди. Қиёмат куни мўминнинг мезонида энг оғир тош босадиган нарса ҳусни хулқдир. Албатта, Аллоҳ фахшчи ва уятсизни ёмон кўради», дедилар.
"Мўътабар қиссалар ва ибратли ҳикоялар" китобидан.
👉 @diyonatli
👍11😢2
ТАФАККУР
Германияда бир кўз шифокори қабулига келган мусулмон йигитни текширади. Текшириб бўлиб унга савол беради:
- Сен намоз ўқийсанми?
Йигит:
- Дўхтир, менинг кўзимдаги дард билан намознинг қандай алоқаси бор. Мендан намоз ўқиш-ўқимаслигимни сўраяпсиз?
Германиялик шифокор айтадики:
- Агар сен намоз ўқисанг, ўқиб бўлиб икки томонга салом бераётгандаги ҳаракатни қилганингда бу касаллик сенда бўлмасди...
Изоҳ: Яъни, салом бераётганда икки елкамизга салом берамиз, шунда кўзимиз ҳаракатланади. Кўз ҳаракатланиши кўзнинг саломатлиги ва нури учун фойдали. Кўз машқларида бу бор. Субҳаналлоҳ, намоз ибодатимизда кўзимиз учун ҳам сиҳҳат бор экан. Шу ўринда Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг «Намоз - кўзимнинг нури», деган маънодаги ҳадислари ёдга тушади. Роббимиз биздан талаб қилган ибодатлар ҳам руҳимиз, ҳам танамиз учун шифодир. Роббимиз бизнинг ибодатларимизга муҳтож эмас, аксинча, биз уларга муҳтожмиз.
Германиялик шифокор сўзида давом этиб:
- Арабларда кўзойнак ишлатилиши камдан-кам. Сабаби эса, улар ўнгдан чапга қараб тўғри ўқийдилар. Биз европаликлар эса, лотинчани чапдан ўнгга қараб ўқиймиз. Ҳолбуки, яратилишга кўра, кўз ўнгдан чапга қараб ўқишга мослаштирилган.
Шифокор кейинчалик Исломни қабул қилиб мусулмон бўлади.
Абдуллоҳ Раҳимбоев таржимаси ва изоҳи.
👉 @diyonatli
Германияда бир кўз шифокори қабулига келган мусулмон йигитни текширади. Текшириб бўлиб унга савол беради:
- Сен намоз ўқийсанми?
Йигит:
- Дўхтир, менинг кўзимдаги дард билан намознинг қандай алоқаси бор. Мендан намоз ўқиш-ўқимаслигимни сўраяпсиз?
Германиялик шифокор айтадики:
- Агар сен намоз ўқисанг, ўқиб бўлиб икки томонга салом бераётгандаги ҳаракатни қилганингда бу касаллик сенда бўлмасди...
Изоҳ: Яъни, салом бераётганда икки елкамизга салом берамиз, шунда кўзимиз ҳаракатланади. Кўз ҳаракатланиши кўзнинг саломатлиги ва нури учун фойдали. Кўз машқларида бу бор. Субҳаналлоҳ, намоз ибодатимизда кўзимиз учун ҳам сиҳҳат бор экан. Шу ўринда Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг «Намоз - кўзимнинг нури», деган маънодаги ҳадислари ёдга тушади. Роббимиз биздан талаб қилган ибодатлар ҳам руҳимиз, ҳам танамиз учун шифодир. Роббимиз бизнинг ибодатларимизга муҳтож эмас, аксинча, биз уларга муҳтожмиз.
Германиялик шифокор сўзида давом этиб:
- Арабларда кўзойнак ишлатилиши камдан-кам. Сабаби эса, улар ўнгдан чапга қараб тўғри ўқийдилар. Биз европаликлар эса, лотинчани чапдан ўнгга қараб ўқиймиз. Ҳолбуки, яратилишга кўра, кўз ўнгдан чапга қараб ўқишга мослаштирилган.
Шифокор кейинчалик Исломни қабул қилиб мусулмон бўлади.
Абдуллоҳ Раҳимбоев таржимаси ва изоҳи.
👉 @diyonatli
👍7❤1
БАНДАНИНГ АМАЛ ДАФТАРИ УЧТА САВОБНИНГ ЁЗИЛИШИ УЧУН ДОИМ ОЧИҚ
Инсон вафотидан кейин номаи аъмоли (амаллар дафтари) ёпилади. Лекин ҳаёти дунёда Аллоҳ таоло розилиги йўлида қилган учта амалнинг бири садақаи жория, иккинчиси ўлгандан кейин ҳам одамларга фойдаси тегадиган олимнинг илми, ота-онанинг орқасида қолган солиҳ фарзандлар дуо ва хайр-эҳсонлар билан унга савоб етказадилар.
Имом Суютий ўн битта хайрли амалнинг садақаи жория натижасида ҳосил бўлишини санаб ўтганлар. Булар—одамларга фойдаси тегадиган илм, хайр дуоси, дарахт экиб парваришлашдир. Қуръонни мерос қилиб қолдириш, мусофирлар учун турадиган жой барпо қилиш, қудуқ қазиб, сувидан одамларни баҳраманд этиш, ҳеч кими йўқ ғариб-бенаволар парваришланадиган манзил-макон, одамларнинг ибодат қилишлари учун масжид қуриш ёки унинг қурилишига кўмаклашиш, Қуръони Каримни ўргатиш, келадиганлар ва кетадиганлар учун чегарада дам олиш масканини бунёд қилиш кабилар садақаи жория жумласидан ҳисобланади.
Хулоса шуки, садақаи жорияга қўшиладиган амаллар жуда кўп, лекин юқорида айтилган учтаси жамланади ва уларнинг савоби маййитга иншааллоҳ етиб боради. Уларга муяссар бўлган инсон албатта бахтли инсондир. Банда вафотидан кейин ҳамма амаллари тўхтайди, дейдиганлар қаттиқ янглишадилар ва суннатга хилофдир.
Имом Нававий (р.а) “Муслим” шарҳида келтиришича, дуодан ҳосил бўлган савоб ва унинг фойдаси, маййитнинг номидан адо этилган садақанинг савоби маййитга етиб боради. Бунинг ҳукмига уламолар иттифоқи мавжуддир.
Уламои кибор Хитобий айтадиларки, рўза, намоз ва буларга тааллуқли ибодатлар, янги жасад бажарадиган ибодатнинг ўрнини ҳеч нарса босмайди. Бошқача қилиб айтганда, маййитнинг номидан буларнинг адо этилиши фойда беради, деб умид қилиб бўлмайди. Масалан, маййитнинг номидан ҳаж қилинса, маййит ҳожи бўлмайди, Ҳаж арконларини адо қилган шахс ҳожи ҳисобланади. Ҳар ҳолда фотиҳа умидидаги маййитлар тирикларнинг қилган амалидан бебаҳра қолмайди.
— Бир киши келиб, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламга деди: “Ё Расулуллоҳ (с.а.в.) онам дунёдан ўтганлар, агар онам номидан эҳсонлар қилсам бирорта нафи онамга етиб борадими?” деди.
Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам:
Ҳа нафи тегади, - дедилар.
У киши деди:
— Иккита боғим бор, Сизнинг гувоҳлигингизда иккала боғимни онам номидан садақа қилдим.
“Дурратул-Ваъизийн” китобидан.
👉 @diyonatli
Инсон вафотидан кейин номаи аъмоли (амаллар дафтари) ёпилади. Лекин ҳаёти дунёда Аллоҳ таоло розилиги йўлида қилган учта амалнинг бири садақаи жория, иккинчиси ўлгандан кейин ҳам одамларга фойдаси тегадиган олимнинг илми, ота-онанинг орқасида қолган солиҳ фарзандлар дуо ва хайр-эҳсонлар билан унга савоб етказадилар.
Имом Суютий ўн битта хайрли амалнинг садақаи жория натижасида ҳосил бўлишини санаб ўтганлар. Булар—одамларга фойдаси тегадиган илм, хайр дуоси, дарахт экиб парваришлашдир. Қуръонни мерос қилиб қолдириш, мусофирлар учун турадиган жой барпо қилиш, қудуқ қазиб, сувидан одамларни баҳраманд этиш, ҳеч кими йўқ ғариб-бенаволар парваришланадиган манзил-макон, одамларнинг ибодат қилишлари учун масжид қуриш ёки унинг қурилишига кўмаклашиш, Қуръони Каримни ўргатиш, келадиганлар ва кетадиганлар учун чегарада дам олиш масканини бунёд қилиш кабилар садақаи жория жумласидан ҳисобланади.
Хулоса шуки, садақаи жорияга қўшиладиган амаллар жуда кўп, лекин юқорида айтилган учтаси жамланади ва уларнинг савоби маййитга иншааллоҳ етиб боради. Уларга муяссар бўлган инсон албатта бахтли инсондир. Банда вафотидан кейин ҳамма амаллари тўхтайди, дейдиганлар қаттиқ янглишадилар ва суннатга хилофдир.
Имом Нававий (р.а) “Муслим” шарҳида келтиришича, дуодан ҳосил бўлган савоб ва унинг фойдаси, маййитнинг номидан адо этилган садақанинг савоби маййитга етиб боради. Бунинг ҳукмига уламолар иттифоқи мавжуддир.
Уламои кибор Хитобий айтадиларки, рўза, намоз ва буларга тааллуқли ибодатлар, янги жасад бажарадиган ибодатнинг ўрнини ҳеч нарса босмайди. Бошқача қилиб айтганда, маййитнинг номидан буларнинг адо этилиши фойда беради, деб умид қилиб бўлмайди. Масалан, маййитнинг номидан ҳаж қилинса, маййит ҳожи бўлмайди, Ҳаж арконларини адо қилган шахс ҳожи ҳисобланади. Ҳар ҳолда фотиҳа умидидаги маййитлар тирикларнинг қилган амалидан бебаҳра қолмайди.
— Бир киши келиб, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламга деди: “Ё Расулуллоҳ (с.а.в.) онам дунёдан ўтганлар, агар онам номидан эҳсонлар қилсам бирорта нафи онамга етиб борадими?” деди.
Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам:
Ҳа нафи тегади, - дедилар.
У киши деди:
— Иккита боғим бор, Сизнинг гувоҳлигингизда иккала боғимни онам номидан садақа қилдим.
“Дурратул-Ваъизийн” китобидан.
👉 @diyonatli
👍4❤1
"Ул нени истаса, биз ҳам ўшани истармиз"
Бир кун Малик бин Динор Ҳазрати Робиъат ул-Адавиййанинг олдига келди. Кўрдики, бир эски бўйрани тўшаган, ғишт ёстиқ қилинган, бир синиқ идишдан таҳорат олаётир. Унга ичи куйди.
Дедики:
– Менинг билганим бойлар бор. Агар хоҳласанг, бориб сенга
кўрпа-тўшак келтирайин,– деди.
– Ё Малик! Яратган менинг ҳолимни билгайми, билмагайми?
– Билгай.
– Энди Ул нени истаса, биз ҳам ўшани истармиз,– деди.
"Тазкират ул-авлиё"дан.
Форс тилидан Мирзо Кенжабек таржимаси.
👉 @diyonatli
Бир кун Малик бин Динор Ҳазрати Робиъат ул-Адавиййанинг олдига келди. Кўрдики, бир эски бўйрани тўшаган, ғишт ёстиқ қилинган, бир синиқ идишдан таҳорат олаётир. Унга ичи куйди.
Дедики:
– Менинг билганим бойлар бор. Агар хоҳласанг, бориб сенга
кўрпа-тўшак келтирайин,– деди.
– Ё Малик! Яратган менинг ҳолимни билгайми, билмагайми?
– Билгай.
– Энди Ул нени истаса, биз ҳам ўшани истармиз,– деди.
"Тазкират ул-авлиё"дан.
Форс тилидан Мирзо Кенжабек таржимаси.
👉 @diyonatli
👍5❤1
Тошкент вилояти ҳожиларининг дастлабки гуруҳлари Исломнинг бешинчи рукни бўлган ҳаж амалларини адо этиш учун Саудия Арабистонига жўнаб кетишмоқда.
@fitratuz
@fitratuz
👍3
Тошкент вилояти ҳожиларининг дастлабки гуруҳлари Исломнинг бешинчи рукни бўлган ҳаж амалларини адо этиш учун Саудия Арабистонига жўнаб кетишмоқда.
@fitratuz
@fitratuz
👍2🤩2
КОМИЛЛИКНИНГ ҚИРҚ ҚОИДАСИ
◾️ Аввал қалбингизни, сўнг ташингизни гўзал қилинг. Қалбингизни зикр билан, ташингизни ибодат ва гўзал ахлоқ билан зийнатланг.
◾️ Дўстларингизга ва эҳтиёжмандларга тамасиз, миннатсиз ёрдам қилинг.
◾️ Ёмонликка яхшилик билан жавоб қилинг. Бермаганга беринг, келмаганга боринг.
◾️ Хатоларни яширинг; ўз хатоларингиз билан шу қадар машғул бўлингки, бошқаларнинг айбу хатосини муҳокама қилишга вақтингиз қолмасин.
◾️ Даъват қилинмасангиз-да, қариндошларингизни зиёрат қилинг. Зарар берманг, зарар кўрманг. Таклиф ва такаллуфдан узоқ туринг.
◾️ Аллоҳнинг неъматларига шукр қилинг, тортиқни айбситманг.
◾️ Одамларга қўшилинг, дўст бўлинг, лекин тўғри йўлдан оғиштирадиган, хатоларга бошлайдиганлар билан эмас.
◾️ Бировга насиҳат қилсангиз, фақат ўзига қилинг. Ким бўлишидан қатъи назар, насиҳат, ўгит ва танқидларни тавозею мамнуният билан қабул қилинг.
◾️ Сахий бўлинг. Ҳатто муҳтожликда ҳам кўзи тўқ, қаноатли бўлинг.
◾️ Дўстларингизни қадрланг, вафодор бўлинг. «Кўйлакнинг янгиси, дўстнинг эскиси яхши».
◾️ Самимият ва завқ билан инсонларга егулик тортиқ қилинг, ҳадялар улашинг.
◾️ Яхшиликда ва дастурхон ёзганда энг яқин дўстингиз ҳамда бегонага бир хил муносабатда бўлинг.
◾️ Дўстларингиз сизнинг нарсаларингиздан ўзиникидек фойдаланишига имкон беринг.
◾️ Мусофир ва фақирларни яхши кўринг. Уларга яхши муносабатда булинг. Факирни камситманг, бойларга қуллик қилманг.
◾️ Очиқ кўнгил, очиқ қўл бўлинг. Ҳар бир амалингизни холис Аллоҳ учун бажаринг.
«Иймон ва ҳузун» китобидан.
👉 @diyonatli
◾️ Аввал қалбингизни, сўнг ташингизни гўзал қилинг. Қалбингизни зикр билан, ташингизни ибодат ва гўзал ахлоқ билан зийнатланг.
◾️ Дўстларингизга ва эҳтиёжмандларга тамасиз, миннатсиз ёрдам қилинг.
◾️ Ёмонликка яхшилик билан жавоб қилинг. Бермаганга беринг, келмаганга боринг.
◾️ Хатоларни яширинг; ўз хатоларингиз билан шу қадар машғул бўлингки, бошқаларнинг айбу хатосини муҳокама қилишга вақтингиз қолмасин.
◾️ Даъват қилинмасангиз-да, қариндошларингизни зиёрат қилинг. Зарар берманг, зарар кўрманг. Таклиф ва такаллуфдан узоқ туринг.
◾️ Аллоҳнинг неъматларига шукр қилинг, тортиқни айбситманг.
◾️ Одамларга қўшилинг, дўст бўлинг, лекин тўғри йўлдан оғиштирадиган, хатоларга бошлайдиганлар билан эмас.
◾️ Бировга насиҳат қилсангиз, фақат ўзига қилинг. Ким бўлишидан қатъи назар, насиҳат, ўгит ва танқидларни тавозею мамнуният билан қабул қилинг.
◾️ Сахий бўлинг. Ҳатто муҳтожликда ҳам кўзи тўқ, қаноатли бўлинг.
◾️ Дўстларингизни қадрланг, вафодор бўлинг. «Кўйлакнинг янгиси, дўстнинг эскиси яхши».
◾️ Самимият ва завқ билан инсонларга егулик тортиқ қилинг, ҳадялар улашинг.
◾️ Яхшиликда ва дастурхон ёзганда энг яқин дўстингиз ҳамда бегонага бир хил муносабатда бўлинг.
◾️ Дўстларингиз сизнинг нарсаларингиздан ўзиникидек фойдаланишига имкон беринг.
◾️ Мусофир ва фақирларни яхши кўринг. Уларга яхши муносабатда булинг. Факирни камситманг, бойларга қуллик қилманг.
◾️ Очиқ кўнгил, очиқ қўл бўлинг. Ҳар бир амалингизни холис Аллоҳ учун бажаринг.
«Иймон ва ҳузун» китобидан.
👉 @diyonatli
👍5❤1
МУСҲАФНИ САНДИҚҚА СОЛИБ ҚЎЙИШ
Савол: Мусҳафни ўраб қўйиш, сандиққа ва қопга солиб қўйиш мумкинми?
Жавоб: Салафи солиҳлар бундай қилишни макруҳ санаганлар. Чунки бунда уни ўқишдан қайтариш қўриниши бор. Худди масжид дарвозасини қулфлаб қўйиш макруҳ саналгани сингари. Чунки бунда ҳам намоздан қайтариш шубҳаси бор. Аммо бизнинг замонимизда инсонларнинг нияти бузуқлари кўпайгани сабабли бундай қилиш жоиз, балки уни сақлаш маъносида вожиб ҳам бўлади. «Жомеур-румуз»нинг «Намозни бузувчи нарсалар боби»да шундай келган.
"Нодир фатволар" китобидан.
👉 @diyonatli
Савол: Мусҳафни ўраб қўйиш, сандиққа ва қопга солиб қўйиш мумкинми?
Жавоб: Салафи солиҳлар бундай қилишни макруҳ санаганлар. Чунки бунда уни ўқишдан қайтариш қўриниши бор. Худди масжид дарвозасини қулфлаб қўйиш макруҳ саналгани сингари. Чунки бунда ҳам намоздан қайтариш шубҳаси бор. Аммо бизнинг замонимизда инсонларнинг нияти бузуқлари кўпайгани сабабли бундай қилиш жоиз, балки уни сақлаш маъносида вожиб ҳам бўлади. «Жомеур-румуз»нинг «Намозни бузувчи нарсалар боби»да шундай келган.
"Нодир фатволар" китобидан.
👉 @diyonatli
👍2❤1
ҚУРЪОНДАГИ ЭНГ ҚЎРҚИНЧЛИ ОЯТ
Имом Аъзам Абу Ҳанифа розияллоҳу анҳуга кўра Қуръондаги энг қўрқинчли оят «Оли Имрон» сурасининг 131-оятидир.
Аллоҳ таоло шундай дейди:
وَٱتَّقُوا۟ ٱلنَّارَ ٱلَّتِىٓ أُعِدَّتْ لِلْكَٰفِرِينَ
«Ва кофирлар учун тайёрлаб қўйилган оловдан қўрқинг».
Имом Абу Ҳанифа айтадики: Ушбу оят Қуръондаги энг катта таҳдид оятларидан биридир. Чунки Аллоҳ таоло бу оятида кофирлар учун тайёрланган жаҳаннам олови билан мўминларни ҳам таҳдид қилиб қўрқитмоқда. Агар (мўминлар) Аллоҳ ҳаром ва ман қилганларидан узоқ бўлмасалар, бу таҳдид улар учун ҳам тегишли бўлиши айни ҳақиқатдир.
© Имом Замахшарий, «Кашшоф», 1-жуз, 286-бет
👉 @diyonatli
Имом Аъзам Абу Ҳанифа розияллоҳу анҳуга кўра Қуръондаги энг қўрқинчли оят «Оли Имрон» сурасининг 131-оятидир.
Аллоҳ таоло шундай дейди:
وَٱتَّقُوا۟ ٱلنَّارَ ٱلَّتِىٓ أُعِدَّتْ لِلْكَٰفِرِينَ
«Ва кофирлар учун тайёрлаб қўйилган оловдан қўрқинг».
Имом Абу Ҳанифа айтадики: Ушбу оят Қуръондаги энг катта таҳдид оятларидан биридир. Чунки Аллоҳ таоло бу оятида кофирлар учун тайёрланган жаҳаннам олови билан мўминларни ҳам таҳдид қилиб қўрқитмоқда. Агар (мўминлар) Аллоҳ ҳаром ва ман қилганларидан узоқ бўлмасалар, бу таҳдид улар учун ҳам тегишли бўлиши айни ҳақиқатдир.
© Имом Замахшарий, «Кашшоф», 1-жуз, 286-бет
👉 @diyonatli
❤1👍1
АСАБИЙЛАШМАЙ, ДЕСАНГИЗ...
Бўлар-бўлмасга асабийлашишдан, беҳуда ғазабланишдан сақланиш учун қуйидагиларга риоя этиш керак:
1. Кўп хасталиклар замирида асаб бузилиши ётишини унутманг.
2. Жигари, буйраги, ошқозони, юраги касал одамлар ҳаёти нотинч, асаби бузуқ бўлса, уларни даволаш жуда қийин кечишини ёдда тутинг.
3. Ҳадеб кайфияти бузилаверадиган, арзимаган нарсага ҳам жаҳли чиқаверадиган кишиларда юрак, ошқозон неврози пайдо бўлади.
4. Киши ишда ёки бегоналар олдида эмас, уйда ҳам ўзини босиши, оғир бўлиши лозим.
5. Жаҳл чиққанда томирлар қисилиб, қон босими ошади, нотўғри ура бошлайди, одам кечаси яхши ухлай олмайди, боши оғрийди.
6. Қаҳр-ғазаб, алам, қаттиқ соғинч, тушкунликка тушиш ҳам спиртли ичимликлар ичиш, тамаки, нос чекиш ёки ортиқча вазн каби омиллар сирасига киради.
7. Ҳомиладор ёки эмизикли аёл осойишта ҳаёт кечириши, асабини ташқи муҳитнинг ёмон таъсирларидан асраши лозим. Шунда боланинг асаби мустаҳкам бўлади.
8. Одоб-ахлоқ, бир-бирини тушуниш, бошқаларга нисбатан сабр-тоқатли бўлиш, ишда, кўчада дўстона муносабатларни вужудга келтириш муҳим аҳамиятга эга.
9. Аллоҳнинг Каломи Қуръони каримни, Пайғамбаримиз Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи ва саллам ҳадисларини доим ўқиб юринг.
10. Атроф-муҳитдаги рангларга, табиат манзараларига эътибор бериш асаб фаолиятини бир меъёрда ушлаб туради.
11. Қовурилган, ёғли, шўр, аччиқ овқатларни, қази, кабобларни меъёридан ортиқ, ҳар куни истеъмол қилиш асабийлашишга олиб боради.
12. Мева-сабзавотларни, ошкўкларни кўп истеъмол қилинг.
13. Асаб бузилганида олма ейиш, ҳидини ҳидлаш, олма чой ичиш тавсия этилади.
14. Асабийлашмаслик учун ҳар куни 2 дақиқа секин югуриш, мунтазам жисмоний меҳнат қилиш, бадантарбия билан шуғулланиш зарур.
15. Асаб тизими ишини яхшилаш, унинг мустаҳкамлигини ошириш учун В1, В2, В3 каби витаминларга бой арпа нон, қўй гўшти, пишлоқ, тухум, карам, балиқ, қовоқ, исмалоқ, олма, асал истеъмол қилиб туриш мақсадга мувофиқдир.
“Бахтли ҳаёт сари” китобидан.
👉 @diyonatli
Бўлар-бўлмасга асабийлашишдан, беҳуда ғазабланишдан сақланиш учун қуйидагиларга риоя этиш керак:
1. Кўп хасталиклар замирида асаб бузилиши ётишини унутманг.
2. Жигари, буйраги, ошқозони, юраги касал одамлар ҳаёти нотинч, асаби бузуқ бўлса, уларни даволаш жуда қийин кечишини ёдда тутинг.
3. Ҳадеб кайфияти бузилаверадиган, арзимаган нарсага ҳам жаҳли чиқаверадиган кишиларда юрак, ошқозон неврози пайдо бўлади.
4. Киши ишда ёки бегоналар олдида эмас, уйда ҳам ўзини босиши, оғир бўлиши лозим.
5. Жаҳл чиққанда томирлар қисилиб, қон босими ошади, нотўғри ура бошлайди, одам кечаси яхши ухлай олмайди, боши оғрийди.
6. Қаҳр-ғазаб, алам, қаттиқ соғинч, тушкунликка тушиш ҳам спиртли ичимликлар ичиш, тамаки, нос чекиш ёки ортиқча вазн каби омиллар сирасига киради.
7. Ҳомиладор ёки эмизикли аёл осойишта ҳаёт кечириши, асабини ташқи муҳитнинг ёмон таъсирларидан асраши лозим. Шунда боланинг асаби мустаҳкам бўлади.
8. Одоб-ахлоқ, бир-бирини тушуниш, бошқаларга нисбатан сабр-тоқатли бўлиш, ишда, кўчада дўстона муносабатларни вужудга келтириш муҳим аҳамиятга эга.
9. Аллоҳнинг Каломи Қуръони каримни, Пайғамбаримиз Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи ва саллам ҳадисларини доим ўқиб юринг.
10. Атроф-муҳитдаги рангларга, табиат манзараларига эътибор бериш асаб фаолиятини бир меъёрда ушлаб туради.
11. Қовурилган, ёғли, шўр, аччиқ овқатларни, қази, кабобларни меъёридан ортиқ, ҳар куни истеъмол қилиш асабийлашишга олиб боради.
12. Мева-сабзавотларни, ошкўкларни кўп истеъмол қилинг.
13. Асаб бузилганида олма ейиш, ҳидини ҳидлаш, олма чой ичиш тавсия этилади.
14. Асабийлашмаслик учун ҳар куни 2 дақиқа секин югуриш, мунтазам жисмоний меҳнат қилиш, бадантарбия билан шуғулланиш зарур.
15. Асаб тизими ишини яхшилаш, унинг мустаҳкамлигини ошириш учун В1, В2, В3 каби витаминларга бой арпа нон, қўй гўшти, пишлоқ, тухум, карам, балиқ, қовоқ, исмалоқ, олма, асал истеъмол қилиб туриш мақсадга мувофиқдир.
“Бахтли ҳаёт сари” китобидан.
👉 @diyonatli
👍3❤1
Намоз ўқувчининг олдидан ўтиш ҳукми
Агар намозхон катта масжидда намоз ўқиётган бўлса, унинг оёғи турган жойдан сажда қиладиган жойигача бўлган оралиқдан ўтиш мумкин эмас. Агар кенглик жойда намоз ўқиётган бўлса ҳам, ҳолат шундай. Оёқ билан бошини қўядиган оралиқдан ўтмайди. Агар намоз ўқувчи кичкина масжидда ёки кичкина уйда намоз ўқиётган бўлса, намоз ўқувчи билан қибла тарафдаги девор орасидан ўтмайди. Намоз ўқувчи, инсонлар кўп ўтиб турадиган жойни намоз учун танламасин. Ёки одамлар кўп ўтиб турадиган жойда сутрасиз намоз ўқимасин. Агар намоз ўқувчининг олдидан бирор киши кесиб ўтадиган бўлса, намоз ўқувчи уни ишора ёки тасбеҳ билан огоҳлантириш мумкин. Шунингдек, қироатни баланд қилиб ҳам огоҳлантириш жоиз. Намоз ўқувчи кесиб ўтувчини қўли билан қайтариши мумкин эмас. Аёл киши кесиб ўтувчини ишора ёки чапак чалиш билан қайтаради. Аёл киши овозини кўтармайди.
«Фиқҳул муяссар» китобидан.
👉 @diyonatli
Агар намозхон катта масжидда намоз ўқиётган бўлса, унинг оёғи турган жойдан сажда қиладиган жойигача бўлган оралиқдан ўтиш мумкин эмас. Агар кенглик жойда намоз ўқиётган бўлса ҳам, ҳолат шундай. Оёқ билан бошини қўядиган оралиқдан ўтмайди. Агар намоз ўқувчи кичкина масжидда ёки кичкина уйда намоз ўқиётган бўлса, намоз ўқувчи билан қибла тарафдаги девор орасидан ўтмайди. Намоз ўқувчи, инсонлар кўп ўтиб турадиган жойни намоз учун танламасин. Ёки одамлар кўп ўтиб турадиган жойда сутрасиз намоз ўқимасин. Агар намоз ўқувчининг олдидан бирор киши кесиб ўтадиган бўлса, намоз ўқувчи уни ишора ёки тасбеҳ билан огоҳлантириш мумкин. Шунингдек, қироатни баланд қилиб ҳам огоҳлантириш жоиз. Намоз ўқувчи кесиб ўтувчини қўли билан қайтариши мумкин эмас. Аёл киши кесиб ўтувчини ишора ёки чапак чалиш билан қайтаради. Аёл киши овозини кўтармайди.
«Фиқҳул муяссар» китобидан.
👉 @diyonatli
👍4❤1