АЛЛОҲНИНГ ҚЎЛИ БИЛАН АЛЛОҲНИНГ КАЛТАГИ
Боғда бир ўғри дарахт тепасига чиқиб, бор кучи билан шохларни силкитарди. Буни кўрган боғ эгаси келиб:
— Ҳой, менинг боғимда дарахтга чиқиб, нималар қиляпсан, Аллоҳдан қўрқмайсанми? — деди.
Дарахтдаги ўғри дарҳол жавоб берди:
— Аллоҳнинг бир қули, Аллоҳнинг боғида, Аллоҳ унга инъом этган мевалардан емоқда. Нега менга бақирасан? Аллоҳ берган неъматга хасислик қиляпсанми?
Шунда боғ эгаси хизматчисини чақирди:
— Айбак, арқонни келтир, бу одамга жавоб берай.
Хизматчи арқонни келтиргач, боғ эгаси ўғрини дарахтга маҳкам боғлаб, калтак билан уни ура бошлади.
Жони оғриган ўғри дод солди:
— Ҳой одам, нима қиляпсан? Аллоҳдан қўрқ, мени ўлдириб қўясан.
Боғ эгаси хотиржам жавоб берди:
— Аллоҳнинг қули Аллоҳнинг бошқа бир қулини Аллоҳнинг калтаги билан уряпти, нега бақирасан?
("Маснавий" V жилд, 3077-байт).
Шарҳ
"Маснавий"да Мавлоно Румий қадарийларнинг ақидаси бузуқлиги ҳақида кўп тўхталади. Шунингдек, жабриячилар (фаталистик) тушунчасини қаттиқ танқид қилади, инсон бир нав ихтиёрга эгалигига диққатни жалб этади.
Бу ҳикоянинг сарлавҳасида "Раббим, мени Сен йўлдан оздирдинг" (Аъроф, 16) мазмунли ояти карима келтирилган. Бунда иблис (шайтон) жабрия деган қарашнинг тамсилчи (намоёнда)си экани баён этилган.
Масъулиятни ва қилган гуноҳини ўзидан соқит этмоқчи бўлганлар ўзларича шундай эътироз — ҳимоя "усули"ни қўллашади:
— Менинг не айбим бор? Тақдирни чизган ва ишларни қилдирган Сенсан. Шундай экан, мени нега айблаяпсан, мендан нега ҳисоб сўрайсан?
"Маснавий" китобидан.
👉@diyonatli
Боғда бир ўғри дарахт тепасига чиқиб, бор кучи билан шохларни силкитарди. Буни кўрган боғ эгаси келиб:
— Ҳой, менинг боғимда дарахтга чиқиб, нималар қиляпсан, Аллоҳдан қўрқмайсанми? — деди.
Дарахтдаги ўғри дарҳол жавоб берди:
— Аллоҳнинг бир қули, Аллоҳнинг боғида, Аллоҳ унга инъом этган мевалардан емоқда. Нега менга бақирасан? Аллоҳ берган неъматга хасислик қиляпсанми?
Шунда боғ эгаси хизматчисини чақирди:
— Айбак, арқонни келтир, бу одамга жавоб берай.
Хизматчи арқонни келтиргач, боғ эгаси ўғрини дарахтга маҳкам боғлаб, калтак билан уни ура бошлади.
Жони оғриган ўғри дод солди:
— Ҳой одам, нима қиляпсан? Аллоҳдан қўрқ, мени ўлдириб қўясан.
Боғ эгаси хотиржам жавоб берди:
— Аллоҳнинг қули Аллоҳнинг бошқа бир қулини Аллоҳнинг калтаги билан уряпти, нега бақирасан?
("Маснавий" V жилд, 3077-байт).
Шарҳ
"Маснавий"да Мавлоно Румий қадарийларнинг ақидаси бузуқлиги ҳақида кўп тўхталади. Шунингдек, жабриячилар (фаталистик) тушунчасини қаттиқ танқид қилади, инсон бир нав ихтиёрга эгалигига диққатни жалб этади.
Бу ҳикоянинг сарлавҳасида "Раббим, мени Сен йўлдан оздирдинг" (Аъроф, 16) мазмунли ояти карима келтирилган. Бунда иблис (шайтон) жабрия деган қарашнинг тамсилчи (намоёнда)си экани баён этилган.
Масъулиятни ва қилган гуноҳини ўзидан соқит этмоқчи бўлганлар ўзларича шундай эътироз — ҳимоя "усули"ни қўллашади:
— Менинг не айбим бор? Тақдирни чизган ва ишларни қилдирган Сенсан. Шундай экан, мени нега айблаяпсан, мендан нега ҳисоб сўрайсан?
"Маснавий" китобидан.
👉@diyonatli
ИСЛОМ УММАТИНИНГ ОҚИМЛАРГА БЎЛИНИБ КЕТИШИ
Пайғамбаримиз Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи васаллам огоҳлантириб айтганларки: «Яҳудийлар 71 фирқага,
насронийлар 72 фирқага бўлиниб кетган эдилар. Менинг умматим 73 фирқага бўлингайлар. Улардан биттасигина нажот топиб омон қолур, қолганлари эса дўзах аҳлидирлар» (Бухорий, Муслим, Абу Довуд ва Термизий ривоятлари).
Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг бу мўъжизавий башоратлари вафотларидан кейин ўз тасдиғини топди. У фирқалардан қадария, муржиа ва хаворижларни ўз ҳадиси шарифларида номма-ном келтириб, улардан ҳазарда бўлишни васият ҳам қилганлар.
Хулафои рошидинлар замонидан то Имом Мотуридий замонасигача, асосан, қуйидаги фирқа ёки оқимлар пайдо бўлиб, уммати муҳаммадия ўртасига тафриқа солиш ва руҳий ҳаётларини фитна ва фасод билан тўлдиришга ҳаракат қилган эдилар.
Улар — қадария, муржиа, хавориж, шиа, мўътазила, равофиз (рофизийлар), сабаия зирория, жаҳмия, ботиния, қаромита, хуррамия, карромия (мужассима), жорудия, сулаймония (жаририя), бутрия, баёния, муғирия, жаноҳия, мансурия, хаттобия, ҳулулия, азориқа, нажадот, суфрия, ажорида, хозимия, шаҳбия, маълумия, мажҳулия, маъбадия, рашидия, мукаррамия, ҳамзия, иброҳимия, воқифа, ҳафсия, ҳорисия, язидия, маймуния, мўътазила фирқаларидан — василия, амрия, ҳузалия, наззомия, мурдория, маъмария, самомия, жоҳизия, хобития, ҳимория, хатотия, шахламия, асҳоби Солиҳ қубба, марисия, каъбия, жуббоия, баҳшамия, муржиа фирқаларидан — Абу Шимр, Муҳаммад ибн Шабиб ва Холидий фирқалари, яна муржиага — юнусия, ғассония, савбония, сумания, марисия, нажжориялардан — бурғусия, заъфарония, мустадрика, карромийлардан — ҳақоиқия, тароиқия, исҳоқия.
Демак, зикр этилганлардан 20 фирқа рофизийлар, 20 фирқа хаворижлар, 20 фирқа қадарий ва муржиалар, 12 фирқа қолган нажжория, бакрия, зирория, жаҳмия, карромия каби оқимларга тақсимлаб чиқилса, умумий сони ҳадиси шарифда айтилган 72 та адашган фирқаларнинг ададига тўғри келиб қолади.
73-фирқа эса, Аҳли Сунна вал-Жамоа дея аталувчи мазкур ҳадиси шарифда қайд этилган ножия (нажот топувчи) фирқадирким, Абу Ҳанифа (Имом Аъзам), Имом Молик, Имом Шофеъий, Имом Аҳмад, Авзоий, Саврий каби буюк мужтаҳид алломалар ва уларнинг издош ва маслакдошлари унга мансубдирлар. Кенгроқ қилиб айтадиган бўлсак, бу саодатманд жамоага Жаноб Расули акрам соллаллоҳу алайҳи васалламдан тортиб, саҳобаи киромлар, тобеъинлар, табаа тобеъинлар, фиқҳий мазҳабларнинг асосчилари каби мужтаҳидлар, муҳаддислар, араб тили наҳви ва адабиёти намояндалари, қироат ва тажвид ровийлари, тасаввуф шайхлари, аҳли тариқатлар, шуҳадою, солиҳу зоҳид бандалар ҳамда турли бузуқ оқимларга эргашиб, оғиб кетмаган
мусулмонлар кирурлар.
«Ақоид матнлари» китобидан.
👉@diyonatli
Пайғамбаримиз Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи васаллам огоҳлантириб айтганларки: «Яҳудийлар 71 фирқага,
насронийлар 72 фирқага бўлиниб кетган эдилар. Менинг умматим 73 фирқага бўлингайлар. Улардан биттасигина нажот топиб омон қолур, қолганлари эса дўзах аҳлидирлар» (Бухорий, Муслим, Абу Довуд ва Термизий ривоятлари).
Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг бу мўъжизавий башоратлари вафотларидан кейин ўз тасдиғини топди. У фирқалардан қадария, муржиа ва хаворижларни ўз ҳадиси шарифларида номма-ном келтириб, улардан ҳазарда бўлишни васият ҳам қилганлар.
Хулафои рошидинлар замонидан то Имом Мотуридий замонасигача, асосан, қуйидаги фирқа ёки оқимлар пайдо бўлиб, уммати муҳаммадия ўртасига тафриқа солиш ва руҳий ҳаётларини фитна ва фасод билан тўлдиришга ҳаракат қилган эдилар.
Улар — қадария, муржиа, хавориж, шиа, мўътазила, равофиз (рофизийлар), сабаия зирория, жаҳмия, ботиния, қаромита, хуррамия, карромия (мужассима), жорудия, сулаймония (жаририя), бутрия, баёния, муғирия, жаноҳия, мансурия, хаттобия, ҳулулия, азориқа, нажадот, суфрия, ажорида, хозимия, шаҳбия, маълумия, мажҳулия, маъбадия, рашидия, мукаррамия, ҳамзия, иброҳимия, воқифа, ҳафсия, ҳорисия, язидия, маймуния, мўътазила фирқаларидан — василия, амрия, ҳузалия, наззомия, мурдория, маъмария, самомия, жоҳизия, хобития, ҳимория, хатотия, шахламия, асҳоби Солиҳ қубба, марисия, каъбия, жуббоия, баҳшамия, муржиа фирқаларидан — Абу Шимр, Муҳаммад ибн Шабиб ва Холидий фирқалари, яна муржиага — юнусия, ғассония, савбония, сумания, марисия, нажжориялардан — бурғусия, заъфарония, мустадрика, карромийлардан — ҳақоиқия, тароиқия, исҳоқия.
Демак, зикр этилганлардан 20 фирқа рофизийлар, 20 фирқа хаворижлар, 20 фирқа қадарий ва муржиалар, 12 фирқа қолган нажжория, бакрия, зирория, жаҳмия, карромия каби оқимларга тақсимлаб чиқилса, умумий сони ҳадиси шарифда айтилган 72 та адашган фирқаларнинг ададига тўғри келиб қолади.
73-фирқа эса, Аҳли Сунна вал-Жамоа дея аталувчи мазкур ҳадиси шарифда қайд этилган ножия (нажот топувчи) фирқадирким, Абу Ҳанифа (Имом Аъзам), Имом Молик, Имом Шофеъий, Имом Аҳмад, Авзоий, Саврий каби буюк мужтаҳид алломалар ва уларнинг издош ва маслакдошлари унга мансубдирлар. Кенгроқ қилиб айтадиган бўлсак, бу саодатманд жамоага Жаноб Расули акрам соллаллоҳу алайҳи васалламдан тортиб, саҳобаи киромлар, тобеъинлар, табаа тобеъинлар, фиқҳий мазҳабларнинг асосчилари каби мужтаҳидлар, муҳаддислар, араб тили наҳви ва адабиёти намояндалари, қироат ва тажвид ровийлари, тасаввуф шайхлари, аҳли тариқатлар, шуҳадою, солиҳу зоҳид бандалар ҳамда турли бузуқ оқимларга эргашиб, оғиб кетмаган
мусулмонлар кирурлар.
«Ақоид матнлари» китобидан.
👉@diyonatli
АЛЛОҲ ТАОЛОДАН РАҲМАТИНИ УМИД ҚИЛИШНИНГ УЛУҒЛИГИ ҲАҚИДА
Аллоҳ таоло айтди:
۞ قُلْ يَا عِبَادِيَ الَّذِينَ أَسْرَفُوا عَلَىٰ أَنفُسِهِمْ لَا تَقْنَطُوا مِن رَّحْمَةِ اللَّهِ ۚ إِنَّ اللَّهَ يَغْفِرُ الذُّنُوبَ جَمِيعًا ۚ إِنَّهُ هُوَ الْغَفُورُ الرَّحِيمُ
(Эй Муҳаммад!) Ўз жонларига (гуноҳ билан) зулм қилган бандаларимга айтинг: «Аллоҳнинг раҳматидан ноумид бўлмангиз! Албатта, Аллоҳ барча гуноҳларни мағфират қилур. Албатта, Унинг ўзи Мағфиратли ва Раҳмлидир» (Зумар сураси, 53-оят).
Расулуллоҳ алайҳиссалом дедилар:
«Агар кофирлар Аллоҳнинг ҳузурида қандай раҳматлар борлигини билса эди, уларнинг ҳеч бири У Зотнинг жаннатидан умидини узмас эди».
(Имом Аҳмад, имом Муслим ва имом Термизий ривоят қилишган).
Унинг раҳматини улуғ деб билиш чиройли гумон ва ҳеч қачон умидсиз бўлмасликка василадир.
"Шажаратул маориф" китобидан.
👉@diyonatli
Аллоҳ таоло айтди:
۞ قُلْ يَا عِبَادِيَ الَّذِينَ أَسْرَفُوا عَلَىٰ أَنفُسِهِمْ لَا تَقْنَطُوا مِن رَّحْمَةِ اللَّهِ ۚ إِنَّ اللَّهَ يَغْفِرُ الذُّنُوبَ جَمِيعًا ۚ إِنَّهُ هُوَ الْغَفُورُ الرَّحِيمُ
(Эй Муҳаммад!) Ўз жонларига (гуноҳ билан) зулм қилган бандаларимга айтинг: «Аллоҳнинг раҳматидан ноумид бўлмангиз! Албатта, Аллоҳ барча гуноҳларни мағфират қилур. Албатта, Унинг ўзи Мағфиратли ва Раҳмлидир» (Зумар сураси, 53-оят).
Расулуллоҳ алайҳиссалом дедилар:
«Агар кофирлар Аллоҳнинг ҳузурида қандай раҳматлар борлигини билса эди, уларнинг ҳеч бири У Зотнинг жаннатидан умидини узмас эди».
(Имом Аҳмад, имом Муслим ва имом Термизий ривоят қилишган).
Унинг раҳматини улуғ деб билиш чиройли гумон ва ҳеч қачон умидсиз бўлмасликка василадир.
"Шажаратул маориф" китобидан.
👉@diyonatli
👍1
ҚАНДАЙ ОДАМДАН ЧИҚҚАН ТЕР ТАҲОРАТНИ СИНДИРАДИ?
Савол: Қандай кишидан чиққан тер таҳоратни синдиради?
Жавоб: Маст қилувчи ичимликларни доимий доимий ичувчи кишилардан чиққан тер таҳоратни синдиради. Бу масала маст қилувчи ичимликни доимий ичувчидан чиққан тер нажас ҳисобланишидан келиб чиққан. Чунки ҳар бир чиққан нажас таҳоратни синдиради. Катта нажасларнинг таҳоратни синдириши маълум. Кичик нажас, яъни маст кимсадан чиққан тернинг таҳоратни синдириши «Танвийрул абсор» китобида очиқ айтилган. Бунга «Жомеур-румуз»да ҳам ишора қилинган. «Дуррул мухтор» соҳибининг «унинг кичик нажас эканини исбот қилишга муҳтож бўлинади», деган гапи бор.
Бу масаланинг хулосаси Ибн Шаҳнанинг «Захоирул ашрафия» китобида «Мужтабо» китобига нисбат бериб айтилган қуйидаги гапдир: «Ахлат ейдиган товуқдан чиққан тер нажас бўлади. Ибн Шаҳна: «Шунга кўра, доимий маст қилувчи нарсани истеъмол қилувчининг тери ҳам нажас, балки нажас ҳисобланишга товуқникидан кўра лойиқроқ бўлади. Сўнгра: «Терлаган тери ит ва тўнғизники каби бўлган кимса бунча ҳам жирканчдир», деган.
Ибн Из: «Бу ўринда таҳоратни синдиради», деган. Бу келиб чиқиши ғариб бўлган масала ва зоҳирга кўра ҳукм чиқариш ҳисобланади. «Танвийрул абсор» мусаннифи: «Бу ҳукм зоҳир бўлгани учун биз унга қарор қилдик», деган.
Мен айтаманки, шайхимиз Рамлий ҳафизаҳуллоҳ бундай деган: «Унга қандай қарор қилади, унинг ғариблигидан ташқари, у ҳақида на бир ривоят ва на бир «дироят» бўлмаса. Аммо биринчиси, яъни ривоят йўқлиги тушунарли, чунки бу ҳукм унга суяниладиган бирор зотдан ривоят қилинмаган. Иккинчиси, яъни дироят йўқлиги эса биринчи муқаддимага таслим бўлмасликка, яъни суяниладиган ривоят йўқлигига асосан шундай бўлади. Тўнғиз сути билан озиқланган эчки боласи ҳақидаги масала ҳам ушбу ҳукмга қарши ҳужжат бўлади. Уламолар эчки боласини сўйишга яроқли бўлиб, унда мазкур «озуқаси» асари қолмаганидан сўнг унинг гўштини ейиш ҳалол бўлишини айтганлар. Худди шундай биз ҳам, маст қилувчи ичимликни доимий ичувчидан чиққан тер ҳақидаги ҳукм ҳам шундай бўлади», деймиз.
"Нодир фатволар" китобидан.
👉@diyonatli
Савол: Қандай кишидан чиққан тер таҳоратни синдиради?
Жавоб: Маст қилувчи ичимликларни доимий доимий ичувчи кишилардан чиққан тер таҳоратни синдиради. Бу масала маст қилувчи ичимликни доимий ичувчидан чиққан тер нажас ҳисобланишидан келиб чиққан. Чунки ҳар бир чиққан нажас таҳоратни синдиради. Катта нажасларнинг таҳоратни синдириши маълум. Кичик нажас, яъни маст кимсадан чиққан тернинг таҳоратни синдириши «Танвийрул абсор» китобида очиқ айтилган. Бунга «Жомеур-румуз»да ҳам ишора қилинган. «Дуррул мухтор» соҳибининг «унинг кичик нажас эканини исбот қилишга муҳтож бўлинади», деган гапи бор.
Бу масаланинг хулосаси Ибн Шаҳнанинг «Захоирул ашрафия» китобида «Мужтабо» китобига нисбат бериб айтилган қуйидаги гапдир: «Ахлат ейдиган товуқдан чиққан тер нажас бўлади. Ибн Шаҳна: «Шунга кўра, доимий маст қилувчи нарсани истеъмол қилувчининг тери ҳам нажас, балки нажас ҳисобланишга товуқникидан кўра лойиқроқ бўлади. Сўнгра: «Терлаган тери ит ва тўнғизники каби бўлган кимса бунча ҳам жирканчдир», деган.
Ибн Из: «Бу ўринда таҳоратни синдиради», деган. Бу келиб чиқиши ғариб бўлган масала ва зоҳирга кўра ҳукм чиқариш ҳисобланади. «Танвийрул абсор» мусаннифи: «Бу ҳукм зоҳир бўлгани учун биз унга қарор қилдик», деган.
Мен айтаманки, шайхимиз Рамлий ҳафизаҳуллоҳ бундай деган: «Унга қандай қарор қилади, унинг ғариблигидан ташқари, у ҳақида на бир ривоят ва на бир «дироят» бўлмаса. Аммо биринчиси, яъни ривоят йўқлиги тушунарли, чунки бу ҳукм унга суяниладиган бирор зотдан ривоят қилинмаган. Иккинчиси, яъни дироят йўқлиги эса биринчи муқаддимага таслим бўлмасликка, яъни суяниладиган ривоят йўқлигига асосан шундай бўлади. Тўнғиз сути билан озиқланган эчки боласи ҳақидаги масала ҳам ушбу ҳукмга қарши ҳужжат бўлади. Уламолар эчки боласини сўйишга яроқли бўлиб, унда мазкур «озуқаси» асари қолмаганидан сўнг унинг гўштини ейиш ҳалол бўлишини айтганлар. Худди шундай биз ҳам, маст қилувчи ичимликни доимий ичувчидан чиққан тер ҳақидаги ҳукм ҳам шундай бўлади», деймиз.
"Нодир фатволар" китобидан.
👉@diyonatli
👍4
ЯХШИ ИНСОНЛАР
Яхши инсонларнинг ҳолатлари ўзгариб кетса ҳам уларнинг сифатлари ўзгармайди. Саховатли инсон камбағал бўлиб қолса ҳам саховатли бўлиб қолаверади. Мулойим, кечиримли инсон зулм кўрса ҳам кечиримли бўлиб қолаверади. Баъзи юзлар борки, уларнинг ғазабли ҳолатлари ҳам гўзалдир. Ва баъзи юзлар борки, уларнинг таббассумлари ҳам шубҳа уйғотувчидир.
Гўзаллик қалбларнинг қаъридан чиқади. Бунга юз кўринишларининг алоқаси йўқдир!
"Ҳикматлар чашмаси"дан
👉@diyonatli
Яхши инсонларнинг ҳолатлари ўзгариб кетса ҳам уларнинг сифатлари ўзгармайди. Саховатли инсон камбағал бўлиб қолса ҳам саховатли бўлиб қолаверади. Мулойим, кечиримли инсон зулм кўрса ҳам кечиримли бўлиб қолаверади. Баъзи юзлар борки, уларнинг ғазабли ҳолатлари ҳам гўзалдир. Ва баъзи юзлар борки, уларнинг таббассумлари ҳам шубҳа уйғотувчидир.
Гўзаллик қалбларнинг қаъридан чиқади. Бунга юз кўринишларининг алоқаси йўқдир!
"Ҳикматлар чашмаси"дан
👉@diyonatli
👍4
БЕКОРЧИ БЎЛМА. ДОИМ ИШ БИЛАН МАШҒУЛ БЎЛ
Бекорчилар миш-миш ва шов-шув тарқалувчи кишилардир. Чунки уларнинг ақли, фикр-хаёли, зеҳни тарқоқ ҳолатдадир. ''Улар хотин-халаж билан қолишга рози бўлдилар. (Тавба сураси, 87-оят).
Зеҳнни ўтмаслаштирадиган энг хатарли ҳолат киши ишсиз қолганида рўй беради. Ўшанда киши бошқарувчисиз қолиб, пастликка ўнг ва чапга қалқиб тезлик билан тушиб кетаётган мишинага ўхшайди. Бекорчи бўлиб қолар экансан, ўзингни ғам-андуҳ ва қўрқинчга тўла ҳаётдан бошқа нарсага эришмайсан. Чунки бекорчилик барча ўтган, ҳозирги ва келажакдаги ҳаётингнинг паст-баландликлари ҳақидаги маълумотлар дафтарчаси олиб келади ва сени бемаранжом қилиб қўяди.
Ўзимга ва сенга қиладиган насиҳатим шу: ўша пуч. пўкак нарсалар ўрнига, мева берадиган ишларни қилайлик. Чунки бекорчилик ва тинчлантирувчи капсула билан ўз жонига қасд қилишдир.
Бекорчилик, Хитой камокхоналарида маҳбуснинг устидан жўмракдан, ҳар дақиқада томчилатиб жазолаш воситасига ўхшатилади. Маҳбус ўша томчи қачон ткшаркин, деб кутиш асносида жинни бўлиб қолади.
Роҳат ғафлатдир, бекорчилик эса ўғрилик қилишдир. Ақлинг эса ана ўша даҳшатли урушда яксон бўладиган нарсадир. Демак, ҳозироқ ўрнингдан тургин-да намозингни ўқи, қироат қил ёки тасбеҳ айт, китоб мутолаа қил ёки бирор нарса ёз ёки ёзув столингни тартибга сол ёки уйингни супуриб тозала ёки бошқаларга манфаат етказ. Нима бўлса ҳам бирор иш билан шуғуллан, бўш вақт қолдирма. Мен сенга шуни тавсия қиламан.
Бекорчилик билан ўтаётган вақтингни иш пичоғи билан бўғизлаб ташла, шунда сенга дунё дўхтирлари 50 фоизи саодатнинг кафолатини беради. Деҳқонлар, нонвойлар ва қурувчиларга қарагин. Улар қушларга ўхшаб роҳат-фароғатда яшаб бахтиёр ҳаёт кечирадилар. Чунки улар муттасил меҳнат қиладилар. Сен бўлса тўшагингда ётганча, кўз ёшингни тўкиб, изтироб чекасан. Чунки сен ўзингни ўзинг мажруҳ қилган, адо бўлган кимсасан.
''Ғам-қайғусиз яшай десангиз (ўксинма)'' китобидан.
👉@diyonatli
Бекорчилар миш-миш ва шов-шув тарқалувчи кишилардир. Чунки уларнинг ақли, фикр-хаёли, зеҳни тарқоқ ҳолатдадир. ''Улар хотин-халаж билан қолишга рози бўлдилар. (Тавба сураси, 87-оят).
Зеҳнни ўтмаслаштирадиган энг хатарли ҳолат киши ишсиз қолганида рўй беради. Ўшанда киши бошқарувчисиз қолиб, пастликка ўнг ва чапга қалқиб тезлик билан тушиб кетаётган мишинага ўхшайди. Бекорчи бўлиб қолар экансан, ўзингни ғам-андуҳ ва қўрқинчга тўла ҳаётдан бошқа нарсага эришмайсан. Чунки бекорчилик барча ўтган, ҳозирги ва келажакдаги ҳаётингнинг паст-баландликлари ҳақидаги маълумотлар дафтарчаси олиб келади ва сени бемаранжом қилиб қўяди.
Ўзимга ва сенга қиладиган насиҳатим шу: ўша пуч. пўкак нарсалар ўрнига, мева берадиган ишларни қилайлик. Чунки бекорчилик ва тинчлантирувчи капсула билан ўз жонига қасд қилишдир.
Бекорчилик, Хитой камокхоналарида маҳбуснинг устидан жўмракдан, ҳар дақиқада томчилатиб жазолаш воситасига ўхшатилади. Маҳбус ўша томчи қачон ткшаркин, деб кутиш асносида жинни бўлиб қолади.
Роҳат ғафлатдир, бекорчилик эса ўғрилик қилишдир. Ақлинг эса ана ўша даҳшатли урушда яксон бўладиган нарсадир. Демак, ҳозироқ ўрнингдан тургин-да намозингни ўқи, қироат қил ёки тасбеҳ айт, китоб мутолаа қил ёки бирор нарса ёз ёки ёзув столингни тартибга сол ёки уйингни супуриб тозала ёки бошқаларга манфаат етказ. Нима бўлса ҳам бирор иш билан шуғуллан, бўш вақт қолдирма. Мен сенга шуни тавсия қиламан.
Бекорчилик билан ўтаётган вақтингни иш пичоғи билан бўғизлаб ташла, шунда сенга дунё дўхтирлари 50 фоизи саодатнинг кафолатини беради. Деҳқонлар, нонвойлар ва қурувчиларга қарагин. Улар қушларга ўхшаб роҳат-фароғатда яшаб бахтиёр ҳаёт кечирадилар. Чунки улар муттасил меҳнат қиладилар. Сен бўлса тўшагингда ётганча, кўз ёшингни тўкиб, изтироб чекасан. Чунки сен ўзингни ўзинг мажруҳ қилган, адо бўлган кимсасан.
''Ғам-қайғусиз яшай десангиз (ўксинма)'' китобидан.
👉@diyonatli
👍2👏1
ИНСОН ВА БЕТАКРОРЛИК
Инсон бармоқ изи бошқаларнинг бармоқ изига ўхшамаслигини ҳаммамиз яхши биламиз. Гарчи дунёда миллиардлаб инсонлар бўлса ҳам бирининг бармоқ изи бошқасиникидан фарқ қилади . Шунингдек, ҳар бир инсонда ўзига хос ҳид бўлади. Биз уни оддий ҳид билиш қобилиятимиз билан ажрата олмаймиз. Лекин искович итлар бир инсоннинг ҳидини минглаб одамлар ичидан ажрата олади.
Бундан ташқари инсоннинг овози ҳам ҳар кимники ўзига хос бўлади. Буни бугунги кун илм-фан исботлаган. Ҳатто инсоннинг оғиз бўшлиғи ҳам бошқасиникига ўхшамас экан. Аллоҳ таоло қиёмат кунида ҳар кимни ўз суратида қайта тирилтиришини эслатиш учун бундай мўъжизаларни бизга кўрсатиб қўйган.
Инсон ўзининг фарзандларига меҳр беришда ҳам адолатли қилиб яратилган. Мисол учун, ота кичик фарзандларини каттасига қараганда кўпроқ яхши кўради. Нима учун? Чунки отанинг ёши ўтгани сайин катта фарзандлари кичигига нисбатан барибир кўпроқ меҳр кўрган бўлаверади. Бу тенгсизликни тўғрилаш учун ҳам ота фарзандларига меҳр кўрсатишда адолат қилишга мойил қилиб қўйилган.
Шу ўринда юқорида келган оятни яна бир бор эсласак: “Ўзингизда ҳам (оят мўъжизалар бор)”.
Ояти каримада айтилганидек Аллоҳнинг борлигини, адолатнинг бор бўлиши кераклигини инсон табиий ҳис қила олади. Аллоҳ таоло бундай деган: “Унга (нафсга) гуноҳларини ҳам тақвосини ҳам кўрсатиб қўйди”. (Шамс сураси, 8-оят).
Нафс яхшилик билан ёмонликни ажрата олмайди. Балки Аллоҳ билдирган нарсанигина билади. Аллоҳнинг билдириши эса табиий равишда яхши ёмонни ажрата оладиган қилиб қўйганлигидир.
Фақатгина инсонгина эмас, борлиқдаги барча нарсада Аллоҳнинг борлигига далиллар бисёр.
Шайх Муҳаммад Мутавалли Шаъровий.
👉@diyonatli
Инсон бармоқ изи бошқаларнинг бармоқ изига ўхшамаслигини ҳаммамиз яхши биламиз. Гарчи дунёда миллиардлаб инсонлар бўлса ҳам бирининг бармоқ изи бошқасиникидан фарқ қилади . Шунингдек, ҳар бир инсонда ўзига хос ҳид бўлади. Биз уни оддий ҳид билиш қобилиятимиз билан ажрата олмаймиз. Лекин искович итлар бир инсоннинг ҳидини минглаб одамлар ичидан ажрата олади.
Бундан ташқари инсоннинг овози ҳам ҳар кимники ўзига хос бўлади. Буни бугунги кун илм-фан исботлаган. Ҳатто инсоннинг оғиз бўшлиғи ҳам бошқасиникига ўхшамас экан. Аллоҳ таоло қиёмат кунида ҳар кимни ўз суратида қайта тирилтиришини эслатиш учун бундай мўъжизаларни бизга кўрсатиб қўйган.
Инсон ўзининг фарзандларига меҳр беришда ҳам адолатли қилиб яратилган. Мисол учун, ота кичик фарзандларини каттасига қараганда кўпроқ яхши кўради. Нима учун? Чунки отанинг ёши ўтгани сайин катта фарзандлари кичигига нисбатан барибир кўпроқ меҳр кўрган бўлаверади. Бу тенгсизликни тўғрилаш учун ҳам ота фарзандларига меҳр кўрсатишда адолат қилишга мойил қилиб қўйилган.
Шу ўринда юқорида келган оятни яна бир бор эсласак: “Ўзингизда ҳам (оят мўъжизалар бор)”.
Ояти каримада айтилганидек Аллоҳнинг борлигини, адолатнинг бор бўлиши кераклигини инсон табиий ҳис қила олади. Аллоҳ таоло бундай деган: “Унга (нафсга) гуноҳларини ҳам тақвосини ҳам кўрсатиб қўйди”. (Шамс сураси, 8-оят).
Нафс яхшилик билан ёмонликни ажрата олмайди. Балки Аллоҳ билдирган нарсанигина билади. Аллоҳнинг билдириши эса табиий равишда яхши ёмонни ажрата оладиган қилиб қўйганлигидир.
Фақатгина инсонгина эмас, борлиқдаги барча нарсада Аллоҳнинг борлигига далиллар бисёр.
Шайх Муҳаммад Мутавалли Шаъровий.
👉@diyonatli
👍3
ОДАМЛАРНИ РОЗИ ҚИЛИБ БЎЛМАЙДИ
Жуҳонинг ўғли унинг ғирт тескариси эди. Жуҳо унга бир иш буюрса, «Буни қилсак, одамлар нима дер экан?» деб эътироз билдираверарди. Жуҳо ўғлини тарбиялаб қўймоқчи, одамларни рози қилиб бўлмаслигини кўрсатиб қўймоқчи бўлди. У эшакка миниб, ўғлига ортидан эргашишни буюрди. Бири уловда, бири пиёда бироз йўл юриб, бир гуруҳ аёлларнинг олдидан ўтишди. Аёллар Жуҳога қараб, «Ҳой, қандай бемеҳр одамсан? Ўзинг эшакка миниб олиб, анави кичкина болани ортингдан эргаштириб юрибсан?» деб бақиришди. Жуҳо эшакдан тушиб, ўғлини миндирди. Бироз юргач, бир гуруҳ чолларнинг олдидан ўтишди. Чоллардан бири ёнидагисининг елкасига туртиб, қолганларни ҳам уларга қаратиб, «Анави аҳмоқ кишини қаранглар! Ўғлини эшакка миндириб қўйиб, ўзи пиёда кетяпти», деди. Улар Жуҳога: «Ҳой биродар, ўзинг қари бўла туриб, пиёда юрибсан, болани эса уловга миндириб қўйибсан. Бунақада болага қандай қилиб ҳаё ва одоб ўргатасан?» дейишди. Жуҳо ўғлига: «Эшитдингми? Кел, иккаламиз бирга мина қолайлик», деди. Иккови эшакка мингашиб, йўлда давом этишди. Бироз юришган эди, йўл четида турган кишилар уларни кўриб, «Ҳой барака топкурлар, бу қанақаси? Шу озғингина жониворга икки киши киши миниб олибсизлар. Эшак бечорага зулм қилманглар!» деб бақиришди. Жуҳо эшакдан тушди, ўғлини ҳам тушириб, «Эшитдингми? Қўй, пиёда кета қолайлик. Зора одамларнинг маломатидан қутулсак», деди. Ота-бола эшак билан ёнма-ён пиёда йўлга тушишди. Сал юргач, бир тўда бекорчи йигитларга дуч келишди. Улар: «Анавиларга қаранглар! Тайёр эшаги туриб, пиёда кетишяпти. Ҳеч бўлмаса биттанг миниб олсанг бўлмайдими? Эшакни миниб, бемалол кетмайсанларми?» дейишди.
Жуҳо уларнинг гапини эшитгач, бир дарахтнинг олдига бориб тўхтади. Дарахтнинг йўғон бир шохини синдириб олиб, эшакни унга боғлади. Кейин эса шохнинг бир томонидан Жуҳо, иккинчи томонидан ўғли кўтарди. Шу ҳолда эшакни кўтариб кетишаётган эди, одамлар буни кўриб, роса кулишди. Ниҳоят, миршаб Жуҳони ҳам, ўғлини ҳам, эшакни ҳам жиннихонага олиб борди. Шунда Жуҳо у ердагиларга воқеани тушунтиргач, уларни қўйиб юборишди. Йўлда кетаётиб, Жуҳо ўғлига шундай деди: «Кўрдингми, ўғлим? Одамларнинг гапига қараб иш тутиш мана шундай оқибатларга олиб келади», деди.
"Солиҳлар гулшани" китобидан.
👉@diyonatli
Жуҳонинг ўғли унинг ғирт тескариси эди. Жуҳо унга бир иш буюрса, «Буни қилсак, одамлар нима дер экан?» деб эътироз билдираверарди. Жуҳо ўғлини тарбиялаб қўймоқчи, одамларни рози қилиб бўлмаслигини кўрсатиб қўймоқчи бўлди. У эшакка миниб, ўғлига ортидан эргашишни буюрди. Бири уловда, бири пиёда бироз йўл юриб, бир гуруҳ аёлларнинг олдидан ўтишди. Аёллар Жуҳога қараб, «Ҳой, қандай бемеҳр одамсан? Ўзинг эшакка миниб олиб, анави кичкина болани ортингдан эргаштириб юрибсан?» деб бақиришди. Жуҳо эшакдан тушиб, ўғлини миндирди. Бироз юргач, бир гуруҳ чолларнинг олдидан ўтишди. Чоллардан бири ёнидагисининг елкасига туртиб, қолганларни ҳам уларга қаратиб, «Анави аҳмоқ кишини қаранглар! Ўғлини эшакка миндириб қўйиб, ўзи пиёда кетяпти», деди. Улар Жуҳога: «Ҳой биродар, ўзинг қари бўла туриб, пиёда юрибсан, болани эса уловга миндириб қўйибсан. Бунақада болага қандай қилиб ҳаё ва одоб ўргатасан?» дейишди. Жуҳо ўғлига: «Эшитдингми? Кел, иккаламиз бирга мина қолайлик», деди. Иккови эшакка мингашиб, йўлда давом этишди. Бироз юришган эди, йўл четида турган кишилар уларни кўриб, «Ҳой барака топкурлар, бу қанақаси? Шу озғингина жониворга икки киши киши миниб олибсизлар. Эшак бечорага зулм қилманглар!» деб бақиришди. Жуҳо эшакдан тушди, ўғлини ҳам тушириб, «Эшитдингми? Қўй, пиёда кета қолайлик. Зора одамларнинг маломатидан қутулсак», деди. Ота-бола эшак билан ёнма-ён пиёда йўлга тушишди. Сал юргач, бир тўда бекорчи йигитларга дуч келишди. Улар: «Анавиларга қаранглар! Тайёр эшаги туриб, пиёда кетишяпти. Ҳеч бўлмаса биттанг миниб олсанг бўлмайдими? Эшакни миниб, бемалол кетмайсанларми?» дейишди.
Жуҳо уларнинг гапини эшитгач, бир дарахтнинг олдига бориб тўхтади. Дарахтнинг йўғон бир шохини синдириб олиб, эшакни унга боғлади. Кейин эса шохнинг бир томонидан Жуҳо, иккинчи томонидан ўғли кўтарди. Шу ҳолда эшакни кўтариб кетишаётган эди, одамлар буни кўриб, роса кулишди. Ниҳоят, миршаб Жуҳони ҳам, ўғлини ҳам, эшакни ҳам жиннихонага олиб борди. Шунда Жуҳо у ердагиларга воқеани тушунтиргач, уларни қўйиб юборишди. Йўлда кетаётиб, Жуҳо ўғлига шундай деди: «Кўрдингми, ўғлим? Одамларнинг гапига қараб иш тутиш мана шундай оқибатларга олиб келади», деди.
"Солиҳлар гулшани" китобидан.
👉@diyonatli
👍6
ДУО ҚАБУЛ БЎЛМАСЛИГИДАН ХАФА БЎЛМАСЛИК
Одам ҳаёти давомида бўлиб ўтган воқеаларга назар солса унда ўзига яраша кўпгина мўжиза ва ҳикматларни кўриши мумкин. Бир қанча кимсалар дунёдаги воқеаларни тасодиф деб қабул қилишади. Шу сабабли улар воқеалардаги мўжиза ва ҳикматларни кўра олмайдилар.
Аллоҳнинг сифатларини билмаган одам У Зотнинг дуою илтижоларни эшитувчи, уларни қабул қилувчи эканлигини билмайди. Дуо қилса ҳам уларни қабул бўлишига шубҳа билан қарайди.
Мўмин киши дуо қилган вақт Аллоҳ уни эшитиб турганини, дуоларини ҳам Ўзи истаган вақт қабул қилишини, воқеа-ҳодисалар тасодифан эмас, Аллоҳнинг белгилаган тақдири асосида юз
бераётганини билади. Шу сабабли дуолари қабул бўлмаса тушкунликка тушмайди. Аллоҳ таолонинг бандаларига берган қуйидаги хушхабари уларни бу ибодатда бардавом бўлишга чорлайди:
«Агар бандаларим сендан Мени сўрасалар, Мен, албатта, яқинман. Дуо қилгувчи дуо қилганда, ижобат қилурман. Бас, Менга ҳам ижобат қилсинлар ва иймон келтирсинлар. Шоядки, тўғри йўлни топсалар» («Бақара», 186).
Аллоҳ таоло бошқа оятларда: «Намл», 61-62 билдирган.
Шу сабабли мўмин киши қилган
дуоси албатта қабул бўлишини билади. Дуо қилувчи одам эгалик қилиши керак бўлган икки туйғу бор, бу Аллоҳга самимият билан юзланиш ва У Зотнинг дуоларни қабул қилувчи, эшитувчи эканлигига қалбан ишониш. Аллоҳга ишонч ва самимият билан юзланган одам албатта, дуолари натижасини кўради. Инсонни бир томчи сувдан яратган, оламни йўқдан бор қилган Зотга бандасининг дуосини қабул қилиш қийин эмас. Фақат Аллоҳ бандасининг дуосини Ўзи истаган вақт қабул қилади. Банда фақат сабр қилиши ва дуосининг қабулига ишониши зарур.
Дуо хусусида энг нотўғри тушунча дуолари қабул бўлмаслигидан қўрқиш ва уни ташлаб қўйиш. Албатта, ожиз, гуноҳкор бандамиз. Лекин гуноҳларимиз бизни дуо қилишдан тўсиб қўймаслиги лозим. Гуноҳларимиз қанчалик кўп бўлмасин, Аллоҳнинг марҳамати, лутфи бизнинг гуноҳларимиздан кенглигини унутмаслик керак.
Унутмаслик керакки дуонинг ижобати айнан дуода истaгандек юзага чиқишида акс этмайди. Чунки аввал ҳам айтиб ўтганимиздек одам ўз зарарига дуо қилаётган бўлиши мумкин.
Қуйидаги оят эса бунга мисол бўла олади:
«Инсон яхшиликка дуо қилганидек, ёмонликка ҳам дуо қилур. Инсон
шошқалоқ бўлгандир» («Исро»,11).
Дуонинг қабули кечиккан ёки умуман бошқа тарзда қабул қилинган бўлса ҳам хафа бўлмаслик керак. Чунки Аллоҳ бандаси учун нима яхшию нима ёмонлигини энг яхши билгувчи Зотдир. Баъзан Аллоҳ маълум ҳикматлар асосида дуонинг қабулини кечиктириши ёки умуман уни қабул қилмаслиги мумкин.
Шу ва шунга ўхшаш сабаблар ҳам одамни дуодан тўсмаслиги лозим.
«Қуръони каримга кўра дуо» китобидан.
👉@diyonatli
Одам ҳаёти давомида бўлиб ўтган воқеаларга назар солса унда ўзига яраша кўпгина мўжиза ва ҳикматларни кўриши мумкин. Бир қанча кимсалар дунёдаги воқеаларни тасодиф деб қабул қилишади. Шу сабабли улар воқеалардаги мўжиза ва ҳикматларни кўра олмайдилар.
Аллоҳнинг сифатларини билмаган одам У Зотнинг дуою илтижоларни эшитувчи, уларни қабул қилувчи эканлигини билмайди. Дуо қилса ҳам уларни қабул бўлишига шубҳа билан қарайди.
Мўмин киши дуо қилган вақт Аллоҳ уни эшитиб турганини, дуоларини ҳам Ўзи истаган вақт қабул қилишини, воқеа-ҳодисалар тасодифан эмас, Аллоҳнинг белгилаган тақдири асосида юз
бераётганини билади. Шу сабабли дуолари қабул бўлмаса тушкунликка тушмайди. Аллоҳ таолонинг бандаларига берган қуйидаги хушхабари уларни бу ибодатда бардавом бўлишга чорлайди:
«Агар бандаларим сендан Мени сўрасалар, Мен, албатта, яқинман. Дуо қилгувчи дуо қилганда, ижобат қилурман. Бас, Менга ҳам ижобат қилсинлар ва иймон келтирсинлар. Шоядки, тўғри йўлни топсалар» («Бақара», 186).
Аллоҳ таоло бошқа оятларда: «Намл», 61-62 билдирган.
Шу сабабли мўмин киши қилган
дуоси албатта қабул бўлишини билади. Дуо қилувчи одам эгалик қилиши керак бўлган икки туйғу бор, бу Аллоҳга самимият билан юзланиш ва У Зотнинг дуоларни қабул қилувчи, эшитувчи эканлигига қалбан ишониш. Аллоҳга ишонч ва самимият билан юзланган одам албатта, дуолари натижасини кўради. Инсонни бир томчи сувдан яратган, оламни йўқдан бор қилган Зотга бандасининг дуосини қабул қилиш қийин эмас. Фақат Аллоҳ бандасининг дуосини Ўзи истаган вақт қабул қилади. Банда фақат сабр қилиши ва дуосининг қабулига ишониши зарур.
Дуо хусусида энг нотўғри тушунча дуолари қабул бўлмаслигидан қўрқиш ва уни ташлаб қўйиш. Албатта, ожиз, гуноҳкор бандамиз. Лекин гуноҳларимиз бизни дуо қилишдан тўсиб қўймаслиги лозим. Гуноҳларимиз қанчалик кўп бўлмасин, Аллоҳнинг марҳамати, лутфи бизнинг гуноҳларимиздан кенглигини унутмаслик керак.
Унутмаслик керакки дуонинг ижобати айнан дуода истaгандек юзага чиқишида акс этмайди. Чунки аввал ҳам айтиб ўтганимиздек одам ўз зарарига дуо қилаётган бўлиши мумкин.
Қуйидаги оят эса бунга мисол бўла олади:
«Инсон яхшиликка дуо қилганидек, ёмонликка ҳам дуо қилур. Инсон
шошқалоқ бўлгандир» («Исро»,11).
Дуонинг қабули кечиккан ёки умуман бошқа тарзда қабул қилинган бўлса ҳам хафа бўлмаслик керак. Чунки Аллоҳ бандаси учун нима яхшию нима ёмонлигини энг яхши билгувчи Зотдир. Баъзан Аллоҳ маълум ҳикматлар асосида дуонинг қабулини кечиктириши ёки умуман уни қабул қилмаслиги мумкин.
Шу ва шунга ўхшаш сабаблар ҳам одамни дуодан тўсмаслиги лозим.
«Қуръони каримга кўра дуо» китобидан.
👉@diyonatli
👍6
🟢 ЖОНЛИ СУҲБАТ
Бугун, 24 март куни соат 15:00да @fitratuz телеграм каналида онлайн савол-жавоб бўлиб ўтади.
Саволларга Тошкент вилояти бош-имом хатиби ўринбосари Миродил домла Миржалилов жавоб берадилар.
Ўзингизни қизиқтирган диний саволларга жавоб олишингиз мумкин.
Дўстларингизга ҳам улашинг
https://t.me/+gxZXqjvz1eZiYjZi
Бугун, 24 март куни соат 15:00да @fitratuz телеграм каналида онлайн савол-жавоб бўлиб ўтади.
Саволларга Тошкент вилояти бош-имом хатиби ўринбосари Миродил домла Миржалилов жавоб берадилар.
Ўзингизни қизиқтирган диний саволларга жавоб олишингиз мумкин.
Дўстларингизга ҳам улашинг
https://t.me/+gxZXqjvz1eZiYjZi
БАЛО ВА МУСИБАТ
Жунайд Бағдодий айтадилар: "Бало ва мусибат — орифлар учун қандил, Аллоҳ таоло йўлини изловчилар учун тарбияланиш воситаси, имонлилар учун камчиликларни бартараф қилиш йўли, ғофиллар учун эса ўлим хабарчисидир. Киши мусибатга дучор бўлганида розилигини намоён этмагунича ва сабр қилмагунича имон ҳаловатини тополмайди".
Шу ишонч таъсиридан бўлса керак, хонадонларимизда бирор нарса синса, "Зарари йўқ, келадиган бало шу билан даф бўлсин" ёхуд "Келган бало шунга урсин", деймиз. Бинобарин, инсон бир мусибатга йўлиққанида бақириб-чақириш ўрнига, балки бу келаётган каттароқ фалокатнинг олдини олаётган бўлиши мумкинлигини ўйлаб, тасалли топиши керак. Бундан-да ёмонроғи бўлиши мумкин эди-ку, дея шукр қилиши керак. "Жонга келгунча молга келсин", "Бош омон бўлса, дўппи топилади", дея ўзига таскин бериши мақсадга мувофиқдир.
Хуллас, келган мусибатни бахтсизлик эмас, асл бахт сари қўйилган қадам дея қабул этиш тўғри бўлади.
Ўзбекистон халқ ёзувчиси Тоҳир Малик: "Бахтсизлик ҳам меҳмон. У ҳадемай ўрнини бахтга бўшатиб беради", деб ёзиб қолдирган.
"Маснавий" китобидан.
👉@diyonatli
Жунайд Бағдодий айтадилар: "Бало ва мусибат — орифлар учун қандил, Аллоҳ таоло йўлини изловчилар учун тарбияланиш воситаси, имонлилар учун камчиликларни бартараф қилиш йўли, ғофиллар учун эса ўлим хабарчисидир. Киши мусибатга дучор бўлганида розилигини намоён этмагунича ва сабр қилмагунича имон ҳаловатини тополмайди".
Шу ишонч таъсиридан бўлса керак, хонадонларимизда бирор нарса синса, "Зарари йўқ, келадиган бало шу билан даф бўлсин" ёхуд "Келган бало шунга урсин", деймиз. Бинобарин, инсон бир мусибатга йўлиққанида бақириб-чақириш ўрнига, балки бу келаётган каттароқ фалокатнинг олдини олаётган бўлиши мумкинлигини ўйлаб, тасалли топиши керак. Бундан-да ёмонроғи бўлиши мумкин эди-ку, дея шукр қилиши керак. "Жонга келгунча молга келсин", "Бош омон бўлса, дўппи топилади", дея ўзига таскин бериши мақсадга мувофиқдир.
Хуллас, келган мусибатни бахтсизлик эмас, асл бахт сари қўйилган қадам дея қабул этиш тўғри бўлади.
Ўзбекистон халқ ёзувчиси Тоҳир Малик: "Бахтсизлик ҳам меҳмон. У ҳадемай ўрнини бахтга бўшатиб беради", деб ёзиб қолдирган.
"Маснавий" китобидан.
👉@diyonatli
👍5
#Савол_жавоб
Ассалому алайкум ва раҳматуллоҳи ва барокатуҳ!
"Диёнат" каналининг мухлислари!
Устоз Абдул Ҳамид домла
бугун 24-март, 2022 йил, пайшанба куни хуфтон намозидан сўнг, яъни соат 20:30 да масжидда савол-жавоб ўтказадилар.
Сизларда шаръий масалаларда муҳим саволларингиз бўлса, шу хабарнинг изоҳ (комментарий) қисмида ёзиб қолдиринг. Биз бу саволларни Устозимизга ўқиб берамиз. Ва жавобини ўша вақтнинг ўзида - жонли ёйин орқали тинглашингиз мумкин.
👉 @diyonatli
Ассалому алайкум ва раҳматуллоҳи ва барокатуҳ!
"Диёнат" каналининг мухлислари!
Устоз Абдул Ҳамид домла
бугун 24-март, 2022 йил, пайшанба куни хуфтон намозидан сўнг, яъни соат 20:30 да масжидда савол-жавоб ўтказадилар.
Сизларда шаръий масалаларда муҳим саволларингиз бўлса, шу хабарнинг изоҳ (комментарий) қисмида ёзиб қолдиринг. Биз бу саволларни Устозимизга ўқиб берамиз. Ва жавобини ўша вақтнинг ўзида - жонли ёйин орқали тинглашингиз мумкин.
👉 @diyonatli
👍3
ҲОЗИРГИ МУНОЗАРАЛАР
Абу Мусодан бир киши Аллоҳ йўлида жанг қилиб ўлдирилса, унинг ҳолати қандай бўлиши ҳақида сўраб қолди. Бунга жавобан ўша пайтда Куфа амири бўлиб турган Абу Мусо: «У жаннатдадир», деб айтдилар. Бу савол-жавобнинг шоҳиди бўлиб турган Ибн Масъуд: «Саволингни қайтадан бер, балки амир тушунмагандир?» дедилар. Савол ва жавоб айни юқоридаги каби такрор бўлди. Шунда Ибн Масъуд: «Менимча, ўша одам Аллоҳ йўлида, ҳақни топган ҳолда ўлдирилса, ўша ҳолдагина жаннатдадир», дея ўз фикрларини айтадилар. Абу Мусо (р.а.) Ибн Масъуднинг (р.а.) ижтиҳодини юксак баҳолаб: «Ҳақиқат Ибн Масъуд айтганидек», дедилар.
Ҳақ толибининг инсофи шундай бўлади. Агар юқоридаги каби савол даражаси жуда паст бўлган фақиҳга айтилса ҳам, у буни инкор қилади ва: «Ҳақни топган ҳолда, деб изоҳ бериш шартми? Бу нарса барчага маълумку?» дея эътироз билдириши табиий.
Энди бугунги мунозара соҳибларининг ҳолатига боқ! Агар рақиб томонидан ҳақиқат юзага чиқса борми, унинг юзлари хижолатдан қизариб, бор кучини рақибга қарши ишга солади. Ва умрининг охиригача уни ёмонлаш билан машғул бўлади. Ажабланарли томони шундаки, ўзларининг юқоридаги каби ўринсиз тортишувларини ҳеч уялмасдан, ҳақ устида бир-бирига ҳамкор бўлган саҳобалар мунозарасига ўхшатиб юборишади.
«Иҳёу улумид-дин» китобидан.
👉@diyonatli
Абу Мусодан бир киши Аллоҳ йўлида жанг қилиб ўлдирилса, унинг ҳолати қандай бўлиши ҳақида сўраб қолди. Бунга жавобан ўша пайтда Куфа амири бўлиб турган Абу Мусо: «У жаннатдадир», деб айтдилар. Бу савол-жавобнинг шоҳиди бўлиб турган Ибн Масъуд: «Саволингни қайтадан бер, балки амир тушунмагандир?» дедилар. Савол ва жавоб айни юқоридаги каби такрор бўлди. Шунда Ибн Масъуд: «Менимча, ўша одам Аллоҳ йўлида, ҳақни топган ҳолда ўлдирилса, ўша ҳолдагина жаннатдадир», дея ўз фикрларини айтадилар. Абу Мусо (р.а.) Ибн Масъуднинг (р.а.) ижтиҳодини юксак баҳолаб: «Ҳақиқат Ибн Масъуд айтганидек», дедилар.
Ҳақ толибининг инсофи шундай бўлади. Агар юқоридаги каби савол даражаси жуда паст бўлган фақиҳга айтилса ҳам, у буни инкор қилади ва: «Ҳақни топган ҳолда, деб изоҳ бериш шартми? Бу нарса барчага маълумку?» дея эътироз билдириши табиий.
Энди бугунги мунозара соҳибларининг ҳолатига боқ! Агар рақиб томонидан ҳақиқат юзага чиқса борми, унинг юзлари хижолатдан қизариб, бор кучини рақибга қарши ишга солади. Ва умрининг охиригача уни ёмонлаш билан машғул бўлади. Ажабланарли томони шундаки, ўзларининг юқоридаги каби ўринсиз тортишувларини ҳеч уялмасдан, ҳақ устида бир-бирига ҳамкор бўлган саҳобалар мунозарасига ўхшатиб юборишади.
«Иҳёу улумид-дин» китобидан.
👉@diyonatli
👍3
РАСУЛУЛЛОҲ СОЛЛАЛЛОҲУ АЛАЙҲИ ВАСАЛЛАМНИНГ ДУНЁ ВА ОХИРАТДАГИ ЖУФТИ ҲАЛОЛЛАРИ
Аллоҳ таоло айтади:
يَا أَيُّهَا النَّبِيُّ إِنَّا أَحْلَلْنَا لَكَ أَزْوَاجَكَ اللَّاتِي آتَيْتَ أُجُورَهُنَّ وَمَا مَلَكَتْ يَمِينُكَ مِمَّا أَفَاءَ اللَّهُ عَلَيْكَ وَبَنَاتِ عَمِّكَ وَبَنَاتِ عَمَّاتِكَ وَبَنَاتِ خَالِكَ وَبَنَاتِ خَالَاتِكَ اللَّاتِي هَاجَرْنَ مَعَكَ وَامْرَأَةً مُؤْمِنَةً إِنْ وَهَبَتْ نَفْسَهَا لِلنَّبِيِّ إِنْ أَرَادَ النَّبِيُّ أَنْ يَسْتَنْكِحَهَا خَالِصَةً لَكَ مِنْ دُونِ الْمُؤْمِنِينَ قَدْ عَلِمْنَا مَا فَرَضْنَا عَلَيْهِمْ فِي أَزْوَاجِهِمْ وَمَا مَلَكَتْ أَيْمَانُهُمْ لِكَيْلَا يَكُونَ عَلَيْكَ حَرَجٌ وَكَانَ اللَّهُ غَفُورًا رَحِيمًا
«Эй Пайғамбар (Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи васаллам), албатта, Биз сиз учун маҳрларини берган жуфтларингизни, Аллоҳ сизга ўлжа қилиб берган қўл остингиздаги чўриларингизни, сиз билан ҳижрат қилган амакингизнинг қизларини, аммаларингизнинг қизларини, тоғангизнинг қизларини, холаларингизнинг қизларини ҳалол қилдик, яна (ҳар қандай) мўмина аёлни ҳам – агар у ўзини Пайғамбарга ҳадя этса-ю, Пайғамбар уни никоҳига олишни истаса. (Бу имтиёз) мўминлар учун эмас, фақат сиз учундир. Биз у(мўмин)ларга жуфтлари ва қўллари остидаги чўрилари ҳақида фарз қилган ҳукмларимизни аниқ биламиз. (Булар) сизга танглик бўлмаслиги учундир. Аллоҳ ўта мағфиратли ва раҳмли бўлган Зотдир» (Аҳзоб сураси, 50-оят).
Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам ўзларидан олдин ўтган пайғамбарларнинг шариатларига кўра ва мана шу каби ояти карималар асосида Аллоҳ таолонинг амри билан бошқа пайғамбарлар қатори таълимий (таълим-тарбияга оид), ташриъий (шариат қонунларини жорий қилиш билан боғлиқ), ижтимоий ва сиёсий ҳикматлар асосида тўрттадан ортиқ аёлга уйланишлари ҳалол бўлгани билан умматларидан ажралиб турганлар.
Қолаверса, мусулмон эркак киши никоҳида бир вақтнинг ўзида тўрттадан ортиқ хотин ушлаб туриши у зот соллаллоҳу алайҳи васаллам вафотларидан 3 йилу 4 ой олдин (яъни ҳижрий 7-йил, зулқаъда ойи / мил. 629 йил март), охирги аёллари Маймуна онамизга уйланганларидан сўнг тақиқланган.
“Ўшанда Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг завжаи мутаҳҳаралари тўққизта бўлиб, уларнинг ҳар бири Аллоҳ томонидан аллақачон “мўминларнинг онаси” деб атаб қўйилган эди. Бунинг устига, мабодо Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам хотинларининг тўрттадан ортиғини талоқ қилсалар, улар бошқа эрга тегишлари мумкин эмас эди. Аллоҳ буни ман қилган. Уларга уйланишларидан кўзланган ҳикмат ҳам ботилга айланар эди. Шунинг учун Аллоҳ таолонинг Ўзи Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васалламни тўрт хотинли бўлиш ҳукмидан истисно қилган”.
У зот соллаллоҳу алайҳи васаллам жами ўн битта аёлни ўз никоҳларига олган бўлиб, вафот этганларида тўққизта аёллари бор эди. Яъни, Хадийжа ва Зайнаб бинти Хузайма оналаримиз у зот соллаллоҳу алайҳи васалламнинг ҳаётлик даврларида вафот этган эдилар.
Аллоҳ таоло Қуръони каримда:
وَأَزْوَاجُهُ أُمَّهَاتُهُمْ
«... ва унинг (яъни Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи васалламнинг) аёллари уларнинг (яъни мўмин-мусулмонларнинг) оналаридир...», деган (Аҳзоб сураси, 6-оят).
"Расулуллоҳ ва аҳли байт" китобидан.
👉@diyonatli
Аллоҳ таоло айтади:
يَا أَيُّهَا النَّبِيُّ إِنَّا أَحْلَلْنَا لَكَ أَزْوَاجَكَ اللَّاتِي آتَيْتَ أُجُورَهُنَّ وَمَا مَلَكَتْ يَمِينُكَ مِمَّا أَفَاءَ اللَّهُ عَلَيْكَ وَبَنَاتِ عَمِّكَ وَبَنَاتِ عَمَّاتِكَ وَبَنَاتِ خَالِكَ وَبَنَاتِ خَالَاتِكَ اللَّاتِي هَاجَرْنَ مَعَكَ وَامْرَأَةً مُؤْمِنَةً إِنْ وَهَبَتْ نَفْسَهَا لِلنَّبِيِّ إِنْ أَرَادَ النَّبِيُّ أَنْ يَسْتَنْكِحَهَا خَالِصَةً لَكَ مِنْ دُونِ الْمُؤْمِنِينَ قَدْ عَلِمْنَا مَا فَرَضْنَا عَلَيْهِمْ فِي أَزْوَاجِهِمْ وَمَا مَلَكَتْ أَيْمَانُهُمْ لِكَيْلَا يَكُونَ عَلَيْكَ حَرَجٌ وَكَانَ اللَّهُ غَفُورًا رَحِيمًا
«Эй Пайғамбар (Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи васаллам), албатта, Биз сиз учун маҳрларини берган жуфтларингизни, Аллоҳ сизга ўлжа қилиб берган қўл остингиздаги чўриларингизни, сиз билан ҳижрат қилган амакингизнинг қизларини, аммаларингизнинг қизларини, тоғангизнинг қизларини, холаларингизнинг қизларини ҳалол қилдик, яна (ҳар қандай) мўмина аёлни ҳам – агар у ўзини Пайғамбарга ҳадя этса-ю, Пайғамбар уни никоҳига олишни истаса. (Бу имтиёз) мўминлар учун эмас, фақат сиз учундир. Биз у(мўмин)ларга жуфтлари ва қўллари остидаги чўрилари ҳақида фарз қилган ҳукмларимизни аниқ биламиз. (Булар) сизга танглик бўлмаслиги учундир. Аллоҳ ўта мағфиратли ва раҳмли бўлган Зотдир» (Аҳзоб сураси, 50-оят).
Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам ўзларидан олдин ўтган пайғамбарларнинг шариатларига кўра ва мана шу каби ояти карималар асосида Аллоҳ таолонинг амри билан бошқа пайғамбарлар қатори таълимий (таълим-тарбияга оид), ташриъий (шариат қонунларини жорий қилиш билан боғлиқ), ижтимоий ва сиёсий ҳикматлар асосида тўрттадан ортиқ аёлга уйланишлари ҳалол бўлгани билан умматларидан ажралиб турганлар.
Қолаверса, мусулмон эркак киши никоҳида бир вақтнинг ўзида тўрттадан ортиқ хотин ушлаб туриши у зот соллаллоҳу алайҳи васаллам вафотларидан 3 йилу 4 ой олдин (яъни ҳижрий 7-йил, зулқаъда ойи / мил. 629 йил март), охирги аёллари Маймуна онамизга уйланганларидан сўнг тақиқланган.
“Ўшанда Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг завжаи мутаҳҳаралари тўққизта бўлиб, уларнинг ҳар бири Аллоҳ томонидан аллақачон “мўминларнинг онаси” деб атаб қўйилган эди. Бунинг устига, мабодо Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам хотинларининг тўрттадан ортиғини талоқ қилсалар, улар бошқа эрга тегишлари мумкин эмас эди. Аллоҳ буни ман қилган. Уларга уйланишларидан кўзланган ҳикмат ҳам ботилга айланар эди. Шунинг учун Аллоҳ таолонинг Ўзи Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васалламни тўрт хотинли бўлиш ҳукмидан истисно қилган”.
У зот соллаллоҳу алайҳи васаллам жами ўн битта аёлни ўз никоҳларига олган бўлиб, вафот этганларида тўққизта аёллари бор эди. Яъни, Хадийжа ва Зайнаб бинти Хузайма оналаримиз у зот соллаллоҳу алайҳи васалламнинг ҳаётлик даврларида вафот этган эдилар.
Аллоҳ таоло Қуръони каримда:
وَأَزْوَاجُهُ أُمَّهَاتُهُمْ
«... ва унинг (яъни Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи васалламнинг) аёллари уларнинг (яъни мўмин-мусулмонларнинг) оналаридир...», деган (Аҳзоб сураси, 6-оят).
"Расулуллоҳ ва аҳли байт" китобидан.
👉@diyonatli