НЕГА ЖУМА КУНИ КАҲФ СУРАСИ ЎҚИЛАДИ
Бир қанча масжидларда Жума мавъизаси бошлангунга қадар «Каҳф» сураси тиловат қилинади. Айримлар, нега, айнан, жума куни ушбу сура ўқилишига қизиқишади, баъзан сабаби ҳақида ҳам бир бирларидан сўрашаётгани қулоққа чалинади. Қуйида, бунинг сабабини билиб оласиз. Келинг, дастлаб, ушбу сура ҳақида қисқача маълумотга бериб ўтсак. “Каҳф” сураси Қуръони Каримдаги «Алҳамду» билан бошланган беш сурадан бири ҳисобланади. Бу сурада, тарихий қиссаларга асосий урғу берилган. 110 оятдан иборат суранинг 71 ояти қиссалардан иборат. Сурада каҳф(ғор)га кириб олган йигитлар, икки боғ, Одам ва Иблис, Мусо алайҳиссалом ва солиҳ банда ҳамда Зулқарнайн ҳақидаги қиссалар келтирилади.
Энди эса, жума куни нега, айнан, ушбу сура тиловат қилинишининг фазилати ҳақидаги қуйидагиларни келтириб ўтамиз:
Ҳофиз Абу Бакр ибн Мурдавайҳ Ибн Умар розияллоҳу анҳудан ривоят қилган ҳадисда Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: «Ким «Каҳф» сурасини жума куни ўқиса, қиёмат куни унинг қадами остидан нур чиқиб, осмону фалакни ёритади ва унинг икки жума орасидаги хатолари кечирилади», деганлар.
Имом Бухорий, Имом Муслим ва Имом Аҳмад ривоят қилган ҳадисда Абу Исҳоқ қуйидагиларни айтади: «Ал Баррознинг қуйидагиларни айтаётганини эшитдим. Бир киши «Каҳф» сурасини ўқий бошлади. Ҳовлида бир ҳайвон бор эди. Шунда, ҳайвон безовта бўла бошлади. Ҳалиги киши қараса, уни булут ўраб турибди. Бўлган ҳодисани Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламга айтиб берган эдик, У зот алайҳиссалом: «Эй фалончи, ўқийвер, у Қуръон тиловати учун тушган сакийнадир», дедилар».
Имом Муслим, Имом Насаий ва Имом Аҳмад Абу Дардо розияллоҳу анҳудан ривоят қилган ҳадисда Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: «Ким «Каҳф» сурасининг охирги ўн оятини ўқиса, Дажжол фитнасидан сақланади», деганлар.
Яна бошқа бир ривоятда: «Ким «Каҳф» сураси аввалидан ўн оят ёд олса, Дажжол фитнасидан сақланади», дейилган.
Юқоридаги ҳадиси шарифлардан маълум бўладики, жума куни ушбу сурани тиловат қилишнинг фазилати бисёр экан. Кимки ҳар жума «Каҳф» сурасини тадаббур билан ўқиса, дунё ва охират яхшилигига мушарраф бўлар экан. Демак, «Каҳф» сурасини ўқишга шошилайлик!
Илҳом Маърупов тайёрлади
👉@diyonatli
Бир қанча масжидларда Жума мавъизаси бошлангунга қадар «Каҳф» сураси тиловат қилинади. Айримлар, нега, айнан, жума куни ушбу сура ўқилишига қизиқишади, баъзан сабаби ҳақида ҳам бир бирларидан сўрашаётгани қулоққа чалинади. Қуйида, бунинг сабабини билиб оласиз. Келинг, дастлаб, ушбу сура ҳақида қисқача маълумотга бериб ўтсак. “Каҳф” сураси Қуръони Каримдаги «Алҳамду» билан бошланган беш сурадан бири ҳисобланади. Бу сурада, тарихий қиссаларга асосий урғу берилган. 110 оятдан иборат суранинг 71 ояти қиссалардан иборат. Сурада каҳф(ғор)га кириб олган йигитлар, икки боғ, Одам ва Иблис, Мусо алайҳиссалом ва солиҳ банда ҳамда Зулқарнайн ҳақидаги қиссалар келтирилади.
Энди эса, жума куни нега, айнан, ушбу сура тиловат қилинишининг фазилати ҳақидаги қуйидагиларни келтириб ўтамиз:
Ҳофиз Абу Бакр ибн Мурдавайҳ Ибн Умар розияллоҳу анҳудан ривоят қилган ҳадисда Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: «Ким «Каҳф» сурасини жума куни ўқиса, қиёмат куни унинг қадами остидан нур чиқиб, осмону фалакни ёритади ва унинг икки жума орасидаги хатолари кечирилади», деганлар.
Имом Бухорий, Имом Муслим ва Имом Аҳмад ривоят қилган ҳадисда Абу Исҳоқ қуйидагиларни айтади: «Ал Баррознинг қуйидагиларни айтаётганини эшитдим. Бир киши «Каҳф» сурасини ўқий бошлади. Ҳовлида бир ҳайвон бор эди. Шунда, ҳайвон безовта бўла бошлади. Ҳалиги киши қараса, уни булут ўраб турибди. Бўлган ҳодисани Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламга айтиб берган эдик, У зот алайҳиссалом: «Эй фалончи, ўқийвер, у Қуръон тиловати учун тушган сакийнадир», дедилар».
Имом Муслим, Имом Насаий ва Имом Аҳмад Абу Дардо розияллоҳу анҳудан ривоят қилган ҳадисда Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: «Ким «Каҳф» сурасининг охирги ўн оятини ўқиса, Дажжол фитнасидан сақланади», деганлар.
Яна бошқа бир ривоятда: «Ким «Каҳф» сураси аввалидан ўн оят ёд олса, Дажжол фитнасидан сақланади», дейилган.
Юқоридаги ҳадиси шарифлардан маълум бўладики, жума куни ушбу сурани тиловат қилишнинг фазилати бисёр экан. Кимки ҳар жума «Каҳф» сурасини тадаббур билан ўқиса, дунё ва охират яхшилигига мушарраф бўлар экан. Демак, «Каҳф» сурасини ўқишга шошилайлик!
Илҳом Маърупов тайёрлади
👉@diyonatli
👍4
ХУШХАБАР
“Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам ўлим онларида Жаброил алайҳиссаломдан:
- “Мендан сўнг умматимнинг аҳволи нима бўлади?” – деб сўрадилар. Шунда Аллоҳ таоло Жаброил алайҳиссаломга ваҳий этди:
- “Ҳабибимга хушхабар бер, уммати ичида уни уялтирмайман. Ҳашр кунида у қабрдан энг олдин чиқадиганлардан бўлади ва Маҳшаргоҳда тўпланганларнинг саййиди қилинади. То унинг уммати кирмагунича бошқа умматларга жаннатга кириш ҳаромдир”.
“Ана энди кўзим қувончга тўлди” - дедилар Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам”.
(Имом Табароний ривояти)
👉@diyonatli
“Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам ўлим онларида Жаброил алайҳиссаломдан:
- “Мендан сўнг умматимнинг аҳволи нима бўлади?” – деб сўрадилар. Шунда Аллоҳ таоло Жаброил алайҳиссаломга ваҳий этди:
- “Ҳабибимга хушхабар бер, уммати ичида уни уялтирмайман. Ҳашр кунида у қабрдан энг олдин чиқадиганлардан бўлади ва Маҳшаргоҳда тўпланганларнинг саййиди қилинади. То унинг уммати кирмагунича бошқа умматларга жаннатга кириш ҳаромдир”.
“Ана энди кўзим қувончга тўлди” - дедилар Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам”.
(Имом Табароний ривояти)
👉@diyonatli
👍3
ФИЗИК ҚОИДА ВА ИЙМОНИЙ РОҲАТ
Инсоннинг бош қисмидаги мийясининг ҳақиқий оғирлиги 1700 гр чиқади (сал кам 2 кг). Лекин шунга қарамасдан нега бу оғирликни сезмаймиз?!
Субҳаналлоҳ...
Чунки у орқа мийянинг суюқлигига ботиб туради. Физик қоидада келадики: Ҳар қандай жисм сувга ботирилса, оғирлигидан тошиб чиққан сув миқдорича енгиллайди.
Шундай қилиб мийянинг вазни 50 гр бўлиб қолади ва биз унинг оғирлигини сезмаймиз.
Буларнинг барчаси буюк Холиқнинг ўлчовларидир.
Бу суюқлик намоздаги руку ва сажда пайтида пастга ва юқорига ҳаракатланиб бош мийяни масаж қилади, натижада инсон намозда роҳатланади.
Субҳаналлоҳ! Роббим қандай ҳам буюк Зотсан!
👉@diyonatli
Инсоннинг бош қисмидаги мийясининг ҳақиқий оғирлиги 1700 гр чиқади (сал кам 2 кг). Лекин шунга қарамасдан нега бу оғирликни сезмаймиз?!
Субҳаналлоҳ...
Чунки у орқа мийянинг суюқлигига ботиб туради. Физик қоидада келадики: Ҳар қандай жисм сувга ботирилса, оғирлигидан тошиб чиққан сув миқдорича енгиллайди.
Шундай қилиб мийянинг вазни 50 гр бўлиб қолади ва биз унинг оғирлигини сезмаймиз.
Буларнинг барчаси буюк Холиқнинг ўлчовларидир.
Бу суюқлик намоздаги руку ва сажда пайтида пастга ва юқорига ҳаракатланиб бош мийяни масаж қилади, натижада инсон намозда роҳатланади.
Субҳаналлоҳ! Роббим қандай ҳам буюк Зотсан!
👉@diyonatli
👍6
Умар розияллоҳу анҳу ҳар доим масжидга намоз бошланишидан анча вақтли борар эди. Бир куни кичик болакайнинг масжидга шошилиб келаётганини учратиб қолди ва ундан:
– Нима бўлди, болам? Нега бунчалик шошқилаб келяпсан? – деб сўради.
Бола:
– Намозга боряпман, азон чақиргунча таҳоратимни янгилаб олмоқчи эдим, – деди.
Ҳазрати Умар:
– Болам, сен ҳали жуда кичиксан, сенга намоз фарз бўлгани йўқ-ку, – деди.
Бола:
– Ҳазратим, бу ишнинг кичиги, каттаси бўладими? Куни кеча мендан ҳам кичик бола вафот этган эди, мозорга олиб кетдилар, – деди.
Ҳазрати Умар боланинг бу жавобидан шу қадар қаттиқ таъсирландики, кўз ёшларини тутолмасдан: “Ё Раббий! Бу бола қандай яхши, қанчалик ақлли бола”, деди ва унинг ҳаққига дуо қилиб қўйди.
👉@diyonatli
– Нима бўлди, болам? Нега бунчалик шошқилаб келяпсан? – деб сўради.
Бола:
– Намозга боряпман, азон чақиргунча таҳоратимни янгилаб олмоқчи эдим, – деди.
Ҳазрати Умар:
– Болам, сен ҳали жуда кичиксан, сенга намоз фарз бўлгани йўқ-ку, – деди.
Бола:
– Ҳазратим, бу ишнинг кичиги, каттаси бўладими? Куни кеча мендан ҳам кичик бола вафот этган эди, мозорга олиб кетдилар, – деди.
Ҳазрати Умар боланинг бу жавобидан шу қадар қаттиқ таъсирландики, кўз ёшларини тутолмасдан: “Ё Раббий! Бу бола қандай яхши, қанчалик ақлли бола”, деди ва унинг ҳаққига дуо қилиб қўйди.
👉@diyonatli
👍2
Буюк саҳобий Абу Айюб Ансорий розияллоҳу анҳу дедилар: «Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам бизникига тушганларида, «Ота-онам сизга фидо бўлсин! Мен сиздан тепада бўлиб, сиз мендан пастда бўлишингиз менга ёқмаяпти» дедим. Шунда Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам «Одамлар бизнинг олдимизга келиб туришгани учун пастда бўлиш мен учун қулайроқ» дедилар. Бир идишимиз синиб қолиб, ундаги сув тўкилганини кўрдим. Мен ва Умму Айюб дарҳол чойшабимизни олдик. Бизда ундан бошқа чойшаб йўқ эди. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламга азият берадиган бирор нарса оқмасин деб у билан сувни шимдира бошладик”.
Имом Аҳмад “Муснад”ида, Имом Ҳоким “Мустадрак”ида ривоят қилишган.
Изоҳ: Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам Мадинага ҳижрат қилиб келганларида Аллоҳ таолонинг иродаси билан Пайғамбарга Абу Айюбнинг хонадонига қўниш буюрилган эди.
👉@diyonatli
Имом Аҳмад “Муснад”ида, Имом Ҳоким “Мустадрак”ида ривоят қилишган.
Изоҳ: Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам Мадинага ҳижрат қилиб келганларида Аллоҳ таолонинг иродаси билан Пайғамбарга Абу Айюбнинг хонадонига қўниш буюрилган эди.
👉@diyonatli
👍1
ТАВБАНИНГ ВОЖИБЛИГИ
Тавба қилиш банда учун вожиблиги ҳақидаги далиллар жуда ҳам кўп. Намуна учун базиларини зикр қиламиз.
Аллоҳ таоло шундай марҳамат қилади :
"Барчангиз Аллоҳга тавба қилинг, эй мўминлар ! Шоядки, зафар топсангизлар" (Нур сураси, 31-оят).
Аллоҳ таоло яна шундай марҳамат қилади :
"Эй иймон келтирганлар!
" (Таҳрим сураси, 8-оят).
Ибн Умар розияллоҳу анҳумодан ривоят қилинади :
"Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам:
"Эй одамлар ! Аллоҳга тавба килинглар ! Мен Унга ҳар куни юз марта тавба қиламан", дедилар".
Муслим ва Термизий ривоят қилишган.
Тавбанинг вожиблигига мусулмон уммати ижмоъ қилган. Чунки гуноҳлар бaндани Аллоҳ таолодан узоқлаштирувчи ва ҳалокатга олиб борувчидир. Шунинг учун ҳам улардан қочиш ва тавба қилиш вожиб бўлади.
Тавбани давомли равишда қилиш вожибдир. Зеро, банда ким бўлишидан қатъи назар, гуноҳекордир. У азолари билан гуноҳ қилишдан сақланган чоғида ҳам қалбида гуноҳни режа қилиши мумкин. Ундан ҳам сақланганда, шайтоннинг васвасасига йўлиқиши бор. Бунга ўхшаш нарсалар анчагина.
Шунинг учун ҳам давомли равишда тавба қилиб туриш лозим. Бу иш ўта муҳим ҳисобланади. Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам ҳам бу ишни ҳар куни қилиб турганлар.
Абу Ҳурайра розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади:
"Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам:
"Аллоҳга қасамки, мен Аллоҳга бир кунда етмиш марта исиғфор айтиб, тавба қиламан", дедилар".
Бухорий ривоят қилган.
"Руҳий тарбия" китобидан.
👉@diyonatli
Тавба қилиш банда учун вожиблиги ҳақидаги далиллар жуда ҳам кўп. Намуна учун базиларини зикр қиламиз.
Аллоҳ таоло шундай марҳамат қилади :
"Барчангиз Аллоҳга тавба қилинг, эй мўминлар ! Шоядки, зафар топсангизлар" (Нур сураси, 31-оят).
Аллоҳ таоло яна шундай марҳамат қилади :
"Эй иймон келтирганлар!
" (Таҳрим сураси, 8-оят).
Ибн Умар розияллоҳу анҳумодан ривоят қилинади :
"Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам:
"Эй одамлар ! Аллоҳга тавба килинглар ! Мен Унга ҳар куни юз марта тавба қиламан", дедилар".
Муслим ва Термизий ривоят қилишган.
Тавбанинг вожиблигига мусулмон уммати ижмоъ қилган. Чунки гуноҳлар бaндани Аллоҳ таолодан узоқлаштирувчи ва ҳалокатга олиб борувчидир. Шунинг учун ҳам улардан қочиш ва тавба қилиш вожиб бўлади.
Тавбани давомли равишда қилиш вожибдир. Зеро, банда ким бўлишидан қатъи назар, гуноҳекордир. У азолари билан гуноҳ қилишдан сақланган чоғида ҳам қалбида гуноҳни режа қилиши мумкин. Ундан ҳам сақланганда, шайтоннинг васвасасига йўлиқиши бор. Бунга ўхшаш нарсалар анчагина.
Шунинг учун ҳам давомли равишда тавба қилиб туриш лозим. Бу иш ўта муҳим ҳисобланади. Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам ҳам бу ишни ҳар куни қилиб турганлар.
Абу Ҳурайра розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади:
"Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам:
"Аллоҳга қасамки, мен Аллоҳга бир кунда етмиш марта исиғфор айтиб, тавба қиламан", дедилар".
Бухорий ривоят қилган.
"Руҳий тарбия" китобидан.
👉@diyonatli
👍2
МАВЛАВИЙ ҲИНДИСТОНИЙ ДОМЛАНИНГ БОШДАН КЕЧИРГАНЛАРИ
4-ҚИСМ
Бир кун дарсдан келиб турғон ҳолимда бир нонвойнинг дўконини олдидан ўтдим. Нонвой мени чақириб қўлимға икки дона нон берди. Ўша куни оч эдим. Бу одамни дилиға Парвардигор фазл карами бирла ҳар куни менга иккита нон бериб турушиға илҳом қилди. Бу нонвой айтдики: «Сиз ҳар куни мана шу ердан ўтуб иккита нон олинг», деди. Шу билан менга сабаби ризқ пайдо бўлди.
Толиби илмларда бир қоида бор эди. Дарс бошлаш олдидан, ҳар бир кишиға солиқ солиб, пул тўплаб, мударрис домлаға дастурхон қилиб бормоқ одат эди. Шарҳи Муллодан марфуотни тамом қилиб, Мансуботни бошлаш учун пул керак бўлди. Мени зиммамға уч сўм солиқ тушди. Менда пул йўқ. Булмаса дарсға келишимға рухсат йўқ деб мени мажбур қилишди. Мен дарсдан чиқиб, ниҳоятда ғамгин бўлуб, кўзларимдан ёш оқиб, камбағалчиликдан Парвардигорға дилимда нола қилиб, ҳужрага кириб кетиб турган эдим, бошим ерға эгиғон ҳолда, ногоҳ тошни орасида бир нарса кўзимға ялтираб кўрунди. Олиб қарасам, хотунларни қўлидан тушғон узук экан. Мен умрумда бу хилда узукни биринчи кўрушим. Муни қийматини ҳам билмайман. Дилимға калдики, агар бу узукни сотсам, уч сўмға олса, тушғон солиқдан қутулар эрдим. Йўлимдан қайтиб, Лаби Ҳовуз Девонбегидан узукфурушларга Кавказ халқидан бўлар эди. Шул жойға олиб келдим. Узукни кўрсатдим. Қўлимдан олиб кўруб: «Қанчаға сотасиз?», деб сўради. Ман бу узукни қийматини билмағон сабабдан: «Ўзингиз бир нарса қилиб бераберинг», дедим. Ул одам айтдики: «Йигирма сўм бераман». Мен йигирма сўмни эшитиб, ниҳоят даражада ҳайрон бўлуб қолдим: «Йўқ сотмайман, узугимни беринг», дедим. Ул: «Ўттиз сўм бераман, сотинг муни», деди. Мен яна: «Сотмайман», деб узукни қўлидан олдим. Яна бир узукфуруш бул ҳолдин хабардор бўлуб, мени чақириб узукни кўрмоқни истади: «Қанча қилди?», деб сўради. Ман айтдим: «Ўттуз сўм қилди. Сотмадим», дедим. Бу одам айтдики: «Бундоғ бўлса, ман қирқ сўм бераман». Мен: «Сотмайман», дедим. Қўлидан узукни олиб жўнаб қолдим. Яна чақириб: «Эллик сўм бераман», деди. Хулосаи калом шулки, узукни нарҳи ошиб бориб, саксон сўмға борди. Шундан ошмади. Бу нимадан бўлғониға ўзим ҳам ҳайронман. Кейин маълум бўлдики, узукни ҳалқаси тиллодан, кўзи олмосдан экан. Охири саксон сўмга сотдим.
Шул вақтдаги менинг хурсандлиғим бениҳоя эди. Бир йиллик истиқоматни маишатини Парвардигор менға ато қилди. Шу билан солиқни тўладим. Шерикларимни ҳам зиёфат қилдим. Бир кун шерикларим мени ҳолимға таажжуб қилишиб: «Сан бирор ердан ўғурлик қилдингму?», деб сўрар эди.
Бухоронинг ҳавоси ёз мавсумида ниҳоятда иссиқ бўлар эди. Мадрасаларда дарс тўхтар эди. Толиби илмлар салқин жойларға чиқиб кетар эди. Ман ҳам Қўқондға жўнаб кетдим. Ҳовлимизға келдим. Ота-оналарни зиёрат қилиб кўрушуб, бир ой уйда турдум. Лекин шу даврда биринчи жаҳон уруши бўлуб турғон эди. Ҳукумат рабочиклар учун халқға бир беш уйдан бир кишини талаб қилишар эди. Дадамиз менга айтдиларки: «Тезлик билан Бухороға қайтиб кет, чунки элликбоши сенинг ҳам номингни ёзибди».
ДАВОМИ БОР...
👉@diyonatli
4-ҚИСМ
Бир кун дарсдан келиб турғон ҳолимда бир нонвойнинг дўконини олдидан ўтдим. Нонвой мени чақириб қўлимға икки дона нон берди. Ўша куни оч эдим. Бу одамни дилиға Парвардигор фазл карами бирла ҳар куни менга иккита нон бериб турушиға илҳом қилди. Бу нонвой айтдики: «Сиз ҳар куни мана шу ердан ўтуб иккита нон олинг», деди. Шу билан менга сабаби ризқ пайдо бўлди.
Толиби илмларда бир қоида бор эди. Дарс бошлаш олдидан, ҳар бир кишиға солиқ солиб, пул тўплаб, мударрис домлаға дастурхон қилиб бормоқ одат эди. Шарҳи Муллодан марфуотни тамом қилиб, Мансуботни бошлаш учун пул керак бўлди. Мени зиммамға уч сўм солиқ тушди. Менда пул йўқ. Булмаса дарсға келишимға рухсат йўқ деб мени мажбур қилишди. Мен дарсдан чиқиб, ниҳоятда ғамгин бўлуб, кўзларимдан ёш оқиб, камбағалчиликдан Парвардигорға дилимда нола қилиб, ҳужрага кириб кетиб турган эдим, бошим ерға эгиғон ҳолда, ногоҳ тошни орасида бир нарса кўзимға ялтираб кўрунди. Олиб қарасам, хотунларни қўлидан тушғон узук экан. Мен умрумда бу хилда узукни биринчи кўрушим. Муни қийматини ҳам билмайман. Дилимға калдики, агар бу узукни сотсам, уч сўмға олса, тушғон солиқдан қутулар эрдим. Йўлимдан қайтиб, Лаби Ҳовуз Девонбегидан узукфурушларга Кавказ халқидан бўлар эди. Шул жойға олиб келдим. Узукни кўрсатдим. Қўлимдан олиб кўруб: «Қанчаға сотасиз?», деб сўради. Ман бу узукни қийматини билмағон сабабдан: «Ўзингиз бир нарса қилиб бераберинг», дедим. Ул одам айтдики: «Йигирма сўм бераман». Мен йигирма сўмни эшитиб, ниҳоят даражада ҳайрон бўлуб қолдим: «Йўқ сотмайман, узугимни беринг», дедим. Ул: «Ўттиз сўм бераман, сотинг муни», деди. Мен яна: «Сотмайман», деб узукни қўлидан олдим. Яна бир узукфуруш бул ҳолдин хабардор бўлуб, мени чақириб узукни кўрмоқни истади: «Қанча қилди?», деб сўради. Ман айтдим: «Ўттуз сўм қилди. Сотмадим», дедим. Бу одам айтдики: «Бундоғ бўлса, ман қирқ сўм бераман». Мен: «Сотмайман», дедим. Қўлидан узукни олиб жўнаб қолдим. Яна чақириб: «Эллик сўм бераман», деди. Хулосаи калом шулки, узукни нарҳи ошиб бориб, саксон сўмға борди. Шундан ошмади. Бу нимадан бўлғониға ўзим ҳам ҳайронман. Кейин маълум бўлдики, узукни ҳалқаси тиллодан, кўзи олмосдан экан. Охири саксон сўмга сотдим.
Шул вақтдаги менинг хурсандлиғим бениҳоя эди. Бир йиллик истиқоматни маишатини Парвардигор менға ато қилди. Шу билан солиқни тўладим. Шерикларимни ҳам зиёфат қилдим. Бир кун шерикларим мени ҳолимға таажжуб қилишиб: «Сан бирор ердан ўғурлик қилдингму?», деб сўрар эди.
Бухоронинг ҳавоси ёз мавсумида ниҳоятда иссиқ бўлар эди. Мадрасаларда дарс тўхтар эди. Толиби илмлар салқин жойларға чиқиб кетар эди. Ман ҳам Қўқондға жўнаб кетдим. Ҳовлимизға келдим. Ота-оналарни зиёрат қилиб кўрушуб, бир ой уйда турдум. Лекин шу даврда биринчи жаҳон уруши бўлуб турғон эди. Ҳукумат рабочиклар учун халқға бир беш уйдан бир кишини талаб қилишар эди. Дадамиз менга айтдиларки: «Тезлик билан Бухороға қайтиб кет, чунки элликбоши сенинг ҳам номингни ёзибди».
ДАВОМИ БОР...
👉@diyonatli
ҚАРЗ БЕРУВЧИ ВА ОЛУВЧИЛАР УЧУН ЭСЛАТМА
الدّيْنُ شَيْنُ الدِّينِ
Қарздор (бўлиб юравериш) киши ақидасининг гўзал эмаслигидандир.
Шарҳ: Инсоний муносабатларда қарз олди-берди қилиш табиий ҳолат. Бу муҳим масалада қарз олувчининг ҳам, қарз берувчининг ҳам хос масъулиятлари бор. Шунинг учун ҳам Аллоҳ таоло мўминларга мурожаат қилиб: “Эй, имон келтирганлар! Бир-бирингиздан бирор муддатга қарз олиб, қарз берсангиз, уни ёзиб қўйингиз!...” (Бақара, 282) деб амр қилган ва оят давомида қарз олди-бердисининг тартибларини батафсил баён этган. Фуқаҳолар, оят ва ҳадис мазмунидан келиб чиқиб, қарзга оид масалада икки муҳим нуқтага эътиборни жалб қилганлар.
Биринчидан, қарз берувчи шу берган маблағи эвазига ҳар қандай кўринишда бўлсин, моддий ва маънавий манфаатдорликни кўзламаслиги керак, акс ҳолда, у қарздорга нисбатан зулм қилган бўлиб қолади ва ғаразгўйлик билан ундирилган маблағ рибога айланиши эҳтимолдан узоқ эмас. Зулм ҳам, рибохўрлик ҳам катта гуноҳлар сирасига киради, бундай хатти-ҳаракат учун ҳаёти дунёда ва охиратда жазо муқаррардир.
Иккинчидан, қарз олувчи қарзини ўз вақтида кам-кўстсиз қайтариши керак. Бунга лоқайд бўлиб, бесабаб чўзиб юрмаслиги, олишдан олдин қайтариб беришга қодир эканига амин бўлиши, ўзгалар мулкига хиёнат қилмаслигини, бировнинг моли бўйнидаги омонат эканини унутмаслиги зарур. Зеро, ҳадисда таъкидланганидек, қарздор бўлиб юриш диндор киши учун иснод келтирадиган салбий иллатлардандир. Қарзни ўз вақтида ёки муддатидан илгарироқ қайтариш катта фазилат бўлиб, инсоннинг жамиятда муносиб обрў қозонишига сабаб бўлади.
"Жавомиъул калим"дан.
👉@diyonatli
الدّيْنُ شَيْنُ الدِّينِ
Қарздор (бўлиб юравериш) киши ақидасининг гўзал эмаслигидандир.
Шарҳ: Инсоний муносабатларда қарз олди-берди қилиш табиий ҳолат. Бу муҳим масалада қарз олувчининг ҳам, қарз берувчининг ҳам хос масъулиятлари бор. Шунинг учун ҳам Аллоҳ таоло мўминларга мурожаат қилиб: “Эй, имон келтирганлар! Бир-бирингиздан бирор муддатга қарз олиб, қарз берсангиз, уни ёзиб қўйингиз!...” (Бақара, 282) деб амр қилган ва оят давомида қарз олди-бердисининг тартибларини батафсил баён этган. Фуқаҳолар, оят ва ҳадис мазмунидан келиб чиқиб, қарзга оид масалада икки муҳим нуқтага эътиборни жалб қилганлар.
Биринчидан, қарз берувчи шу берган маблағи эвазига ҳар қандай кўринишда бўлсин, моддий ва маънавий манфаатдорликни кўзламаслиги керак, акс ҳолда, у қарздорга нисбатан зулм қилган бўлиб қолади ва ғаразгўйлик билан ундирилган маблағ рибога айланиши эҳтимолдан узоқ эмас. Зулм ҳам, рибохўрлик ҳам катта гуноҳлар сирасига киради, бундай хатти-ҳаракат учун ҳаёти дунёда ва охиратда жазо муқаррардир.
Иккинчидан, қарз олувчи қарзини ўз вақтида кам-кўстсиз қайтариши керак. Бунга лоқайд бўлиб, бесабаб чўзиб юрмаслиги, олишдан олдин қайтариб беришга қодир эканига амин бўлиши, ўзгалар мулкига хиёнат қилмаслигини, бировнинг моли бўйнидаги омонат эканини унутмаслиги зарур. Зеро, ҳадисда таъкидланганидек, қарздор бўлиб юриш диндор киши учун иснод келтирадиган салбий иллатлардандир. Қарзни ўз вақтида ёки муддатидан илгарироқ қайтариш катта фазилат бўлиб, инсоннинг жамиятда муносиб обрў қозонишига сабаб бўлади.
"Жавомиъул калим"дан.
👉@diyonatli
СЕҲРНИНГ ТАЪРИФИ
Сеҳр сўзи луғатда ҳар бир чиқиб келган жойи дақиқ ва латиф, сабаби махфий нарсага ишлатилади. Имом Бухорий Ибн Умар розияллоҳу анҳудан ривоят қилган ҳадисда Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васаллам: “Албатта, баёнда ҳам сеҳр бор”, деганлар.
Фалончини сеҳрлаб қўйди деган иборада алдади маъноси бўлади. Аслида сеҳр бир нарсани ҳақиқатидан бошқа тарафга буришдир. Бунда сеҳргар ботил нарсани ҳақиқат қилиб кўрсатиши кўзда тутилган. “Лисонул араб” китобида айтилишича, араблар сеҳрни сеҳо деб аташи соғликни беморликка буриши ва яхши кўришни ёмон кўришга буриши учундир.
Сеҳрнинг таърифида уламолар турли фикрларни айтган.
Имом Байзовий: “Сеҳрдан мурод ҳосил бўлиши учун шайтонга яқинлашиладиган, инсон ўзи қила олмайдиган нарсадир. Бу нарса ёмонлик ва нафс ифлослигида иблисга муносиб бўлган шахсларгагина ҳосил бўлади. Аммо ҳийла, турли сабаб ва даволар воситасида одамларни ажаблантирадиган нарсаларни қилиш, қўлини чаққон ҳаракатлантириб ҳунар кўрсатиш мазаммат қилинмайди. Бундоқ ишларни сеҳр дейиш унинг дақиқлигидан, холос. Сеҳр аслида сабаби махфий нарсадир”, деган.
Имом Таҳонавий ўзининг "Кашшофу
тилоҳотил фунун” номли китобида сеҳр ҳақида қуйидаги таърифни келтиради: “Сеҳр илмнинг бир нави бўлиб уни жавҳарларнинг хусусиятларини ва юлдузларнинг буржларини билишдан истифода қилинади. Ана ўша нарсадан сеҳр қилинган шахсга ҳайкал олинади ва унинг учун бурждаги махсус вақтни кутилади. Сўнгра шариатга хилоф куфр ва фаҳш сўзларни талаффуз қилинади. Унга шайтонларнинг ёрдами ила эришилади. Булар жамланишидан сеҳр қилинган шахсда ғаройиб ҳолатлар юзага келади”.
Ал-Қалюбий сеҳрни шундай таърифлайди:
“Сеҳр шариатда ифлос руҳларни махсус сўз ва амаллар орқали ишлатиб одатдан ташқари ҳолатларни келтириб чиқаришдир”.
Ҳанбалийлар сеҳрни шундай таърифлайди: “Сеҳр тугунлар, сўзлар, дам солиш ёки бир
нарсаларни ёзиш ёхуд қилиш орқали кишининг бадани, қалби ёки ақлига бевосита тасир қилишдир”.
Мазкур таърифларнинг ҳар бирида сеҳрнинг ўзига хос хуссиятлари ҳақида сўз бораётганини тўлароқ англаб оламиз.
«Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам табобатлари» китобидан.
👉@diyonatli
Сеҳр сўзи луғатда ҳар бир чиқиб келган жойи дақиқ ва латиф, сабаби махфий нарсага ишлатилади. Имом Бухорий Ибн Умар розияллоҳу анҳудан ривоят қилган ҳадисда Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васаллам: “Албатта, баёнда ҳам сеҳр бор”, деганлар.
Фалончини сеҳрлаб қўйди деган иборада алдади маъноси бўлади. Аслида сеҳр бир нарсани ҳақиқатидан бошқа тарафга буришдир. Бунда сеҳргар ботил нарсани ҳақиқат қилиб кўрсатиши кўзда тутилган. “Лисонул араб” китобида айтилишича, араблар сеҳрни сеҳо деб аташи соғликни беморликка буриши ва яхши кўришни ёмон кўришга буриши учундир.
Сеҳрнинг таърифида уламолар турли фикрларни айтган.
Имом Байзовий: “Сеҳрдан мурод ҳосил бўлиши учун шайтонга яқинлашиладиган, инсон ўзи қила олмайдиган нарсадир. Бу нарса ёмонлик ва нафс ифлослигида иблисга муносиб бўлган шахсларгагина ҳосил бўлади. Аммо ҳийла, турли сабаб ва даволар воситасида одамларни ажаблантирадиган нарсаларни қилиш, қўлини чаққон ҳаракатлантириб ҳунар кўрсатиш мазаммат қилинмайди. Бундоқ ишларни сеҳр дейиш унинг дақиқлигидан, холос. Сеҳр аслида сабаби махфий нарсадир”, деган.
Имом Таҳонавий ўзининг "Кашшофу
тилоҳотил фунун” номли китобида сеҳр ҳақида қуйидаги таърифни келтиради: “Сеҳр илмнинг бир нави бўлиб уни жавҳарларнинг хусусиятларини ва юлдузларнинг буржларини билишдан истифода қилинади. Ана ўша нарсадан сеҳр қилинган шахсга ҳайкал олинади ва унинг учун бурждаги махсус вақтни кутилади. Сўнгра шариатга хилоф куфр ва фаҳш сўзларни талаффуз қилинади. Унга шайтонларнинг ёрдами ила эришилади. Булар жамланишидан сеҳр қилинган шахсда ғаройиб ҳолатлар юзага келади”.
Ал-Қалюбий сеҳрни шундай таърифлайди:
“Сеҳр шариатда ифлос руҳларни махсус сўз ва амаллар орқали ишлатиб одатдан ташқари ҳолатларни келтириб чиқаришдир”.
Ҳанбалийлар сеҳрни шундай таърифлайди: “Сеҳр тугунлар, сўзлар, дам солиш ёки бир
нарсаларни ёзиш ёхуд қилиш орқали кишининг бадани, қалби ёки ақлига бевосита тасир қилишдир”.
Мазкур таърифларнинг ҳар бирида сеҳрнинг ўзига хос хуссиятлари ҳақида сўз бораётганини тўлароқ англаб оламиз.
«Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам табобатлари» китобидан.
👉@diyonatli
👍3
ҚУРЪОНИ КАРИМ СУРАЛАРИДАГИ ДУОЛАР БИЛАН ШИФО ТОПИШ ҲАҚИДА
Фотиҳа сурасини ўқиб дуо қилиш. Бу сура Қуръони Каримдаги энг улуғ сурадир. Абдуллоҳ ибн Аббос розияллоҳу анҳу ривоят қилган ҳадиси шарифда бундай дейилади: “Жаброил алайҳиссалом Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам ҳузурларида ўтирган эди. Ногоҳ у зот юқоридан бир овозни эшитди. У бошини кўтариб бундай деди: “Бугун осмондаги асло очилмайдиган бир эшик очилди. Бугун у эшикдан ҳеч бир вақт тушмаган фаришта тушди. У фаришта салом берди ва бундай деди: “Сенга берилган икки нур билан хурсанд бўл! Сендан аввалги пайғамбарга бу икки нур берилмаган эди. Бу икки нур: Фотиҳа сураси ва Бақара сурасининг охирги оятлари. Ҳар қачон улардан бир ҳарфни қироат қилсанг, албатта, сўраганинг берилади” (Имом Муслим ривояти).
Имом Бухорий Абу Саъид ибн Алмуаълло Ансорий розияллоҳу анҳудан ривоят қилган ҳадисда Расули Акрам соллаллоҳу алайҳи васаллам бундай дедилар: “Сенга Қуръони Каримдаги энг улуғ сурани ўргатиб қўяйми? Бу “Алҳамдулиллаҳи Роббил аъламийн” сураси. Бу сура такрорланувчи етти оят ва Улуғ Қуръондир”.
Имом Байҳақий ва бошқалар Жобир ибн Абдуллоҳ розияллоҳу анҳудан ривоят қилишган ҳадиси муборакда бундай дейилган: “Чиндан ҳам, Фотиҳа сураси ўлимдан бошқа ҳар бир дардга даводир”.
Ибн Роҳавайҳ ҳазрат Али каррамаллоҳу важҳаҳудан бундай ривоят қилган: “Фотиҳа сураси Арш остидаги ганжинадан нозил этилган”.
Расул Акрам соллаллоҳу алайҳи васаллам Аллоҳ азза ва жалладан ривоят қилган ҳадиси қудсийда келади: “Аллоҳ таоло: “Намозни Ўзим билан бандам ўртасида икки қисмга бўлдим. Бандам учун сўрагани бўлади”, дейди. Агар банда: “Алҳамдулиллаҳи Роббил аъламийн”, деб айтса. Аллоҳ таоло: “Бандам Мени мақтади”, деб айтади. Агар банда: “Ар-Роҳманир Роҳийм”, деса, Аллоҳ таоло: “Бандам Менга сано айтди”, деб айтади. Агар банда “Малики явмиддин”, деса, Аллоҳ таоло: “Бандам Мени шарафлади”, деб айтади. Агар банда: “Ийяка наъбуду ва ийяка настаъийн", деса, Аллоҳ таоло: “Бу Мен билан бандам ўртасидадир, бандамга сўраган нарсаси бўлур”, деб айтади. Агар банда: “Иҳдинас сиротол мустақим. Сиротоллазина анъамта алайҳим, ғойрил мағзуби алайҳим валаззоллин", деса. Аллоҳ таоло: “Бу бандам учун. Бандамга сўрагани бўлур”, дейди” (Имом
Муслим, Имом Абу Довуд ва Имом Термизий ривоятлари).
Имом Ҳоким Анас ибн Молик розияллоҳу анҳудан ривоят қилган ҳадисда Расули Акрам соллаллоҳу алайҳи васаллам бундай деганлар: “Афзалул Қуръони: “Алҳамдулиллаҳи Роббил аъламийн”.
Пайғамбар алайҳиссалом ҳадиси шарифларининг бирида бундай деб марҳамат қилдилар: “Аллоҳ таоло
бир бандасига неъмат берса, банда бунинг муқобилида “Алҳамдулиллаҳ”, деб айтса, банда неъмат шукрини адо этган бўлади. Агар у буни иккинчи марта айтса, Аллоҳ таоло унинг савобини унга янгилайди. Агар банда учинчи бор “Алҳамдулиллаҳ”, деб айтса, Аллоҳ таоло унинг гуноҳларини кечиради” (Имом Байҳақий Жобир ибн Абдуллоҳ розияллоҳу анҳудан ривоят қилган).
«Шифо оятлари ва маъсур дуолар» китобидан.
👉@diyonatli
Фотиҳа сурасини ўқиб дуо қилиш. Бу сура Қуръони Каримдаги энг улуғ сурадир. Абдуллоҳ ибн Аббос розияллоҳу анҳу ривоят қилган ҳадиси шарифда бундай дейилади: “Жаброил алайҳиссалом Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам ҳузурларида ўтирган эди. Ногоҳ у зот юқоридан бир овозни эшитди. У бошини кўтариб бундай деди: “Бугун осмондаги асло очилмайдиган бир эшик очилди. Бугун у эшикдан ҳеч бир вақт тушмаган фаришта тушди. У фаришта салом берди ва бундай деди: “Сенга берилган икки нур билан хурсанд бўл! Сендан аввалги пайғамбарга бу икки нур берилмаган эди. Бу икки нур: Фотиҳа сураси ва Бақара сурасининг охирги оятлари. Ҳар қачон улардан бир ҳарфни қироат қилсанг, албатта, сўраганинг берилади” (Имом Муслим ривояти).
Имом Бухорий Абу Саъид ибн Алмуаълло Ансорий розияллоҳу анҳудан ривоят қилган ҳадисда Расули Акрам соллаллоҳу алайҳи васаллам бундай дедилар: “Сенга Қуръони Каримдаги энг улуғ сурани ўргатиб қўяйми? Бу “Алҳамдулиллаҳи Роббил аъламийн” сураси. Бу сура такрорланувчи етти оят ва Улуғ Қуръондир”.
Имом Байҳақий ва бошқалар Жобир ибн Абдуллоҳ розияллоҳу анҳудан ривоят қилишган ҳадиси муборакда бундай дейилган: “Чиндан ҳам, Фотиҳа сураси ўлимдан бошқа ҳар бир дардга даводир”.
Ибн Роҳавайҳ ҳазрат Али каррамаллоҳу важҳаҳудан бундай ривоят қилган: “Фотиҳа сураси Арш остидаги ганжинадан нозил этилган”.
Расул Акрам соллаллоҳу алайҳи васаллам Аллоҳ азза ва жалладан ривоят қилган ҳадиси қудсийда келади: “Аллоҳ таоло: “Намозни Ўзим билан бандам ўртасида икки қисмга бўлдим. Бандам учун сўрагани бўлади”, дейди. Агар банда: “Алҳамдулиллаҳи Роббил аъламийн”, деб айтса. Аллоҳ таоло: “Бандам Мени мақтади”, деб айтади. Агар банда: “Ар-Роҳманир Роҳийм”, деса, Аллоҳ таоло: “Бандам Менга сано айтди”, деб айтади. Агар банда “Малики явмиддин”, деса, Аллоҳ таоло: “Бандам Мени шарафлади”, деб айтади. Агар банда: “Ийяка наъбуду ва ийяка настаъийн", деса, Аллоҳ таоло: “Бу Мен билан бандам ўртасидадир, бандамга сўраган нарсаси бўлур”, деб айтади. Агар банда: “Иҳдинас сиротол мустақим. Сиротоллазина анъамта алайҳим, ғойрил мағзуби алайҳим валаззоллин", деса. Аллоҳ таоло: “Бу бандам учун. Бандамга сўрагани бўлур”, дейди” (Имом
Муслим, Имом Абу Довуд ва Имом Термизий ривоятлари).
Имом Ҳоким Анас ибн Молик розияллоҳу анҳудан ривоят қилган ҳадисда Расули Акрам соллаллоҳу алайҳи васаллам бундай деганлар: “Афзалул Қуръони: “Алҳамдулиллаҳи Роббил аъламийн”.
Пайғамбар алайҳиссалом ҳадиси шарифларининг бирида бундай деб марҳамат қилдилар: “Аллоҳ таоло
бир бандасига неъмат берса, банда бунинг муқобилида “Алҳамдулиллаҳ”, деб айтса, банда неъмат шукрини адо этган бўлади. Агар у буни иккинчи марта айтса, Аллоҳ таоло унинг савобини унга янгилайди. Агар банда учинчи бор “Алҳамдулиллаҳ”, деб айтса, Аллоҳ таоло унинг гуноҳларини кечиради” (Имом Байҳақий Жобир ибн Абдуллоҳ розияллоҳу анҳудан ривоят қилган).
«Шифо оятлари ва маъсур дуолар» китобидан.
👉@diyonatli
👍2
Савол:
Аёллар мозорга киришлиги ёки кирмаслиги тўғрисида батафсил маълумот берсангиз
Жавоб:
Оиша розияллоҳу анҳо бундай деганлар: "Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам дафн этилган уйимга одатий уй кийимимни кийиб, номаҳрамлар олдида киядиганларимни киймай, кираверар эдим ва "Бирлари эрим, бирлари отам(Абу Бакр)ку!", дер эдим. Вақтики, у жойга Умар ҳам дафн этилгач, Аллоҳга қасамки, қачон кирган бўлсам, Умардан ҳаё қилиб, албатта, кийимбошимни боғлаб кирганман". (Имом Аҳмад ривояти). Баъзи олимлар "Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам қабр зиёратига рухсат берганларида аёлларни истисно қилмаганлар, уларга ҳам рухсат берганлар", дейдилар. Баъзилари эса аёллар сабрсизроқ, кўп жазава қилувчи-куйинчоқроқ бўлганлари учун қабристонда ҳар хил номақбул ишлар – овозини кўтариб йиғлаш, ҳар турли гап-сўзларини айтиб юбориши мумкин деб, қабр зиёратига боришлари макруҳ деганлар. Борган тақдирларида ҳам ўзларини Оиша разияллоҳу анҳо онамиздек, ҳаё ва иболарини сақлаб, зиёрат одобларини билиб, унга амал қилишлари албатта, шарт ва лозим.
ЎМИ фатво ҳайъати
👉@diyonatli
Аёллар мозорга киришлиги ёки кирмаслиги тўғрисида батафсил маълумот берсангиз
Жавоб:
Оиша розияллоҳу анҳо бундай деганлар: "Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам дафн этилган уйимга одатий уй кийимимни кийиб, номаҳрамлар олдида киядиганларимни киймай, кираверар эдим ва "Бирлари эрим, бирлари отам(Абу Бакр)ку!", дер эдим. Вақтики, у жойга Умар ҳам дафн этилгач, Аллоҳга қасамки, қачон кирган бўлсам, Умардан ҳаё қилиб, албатта, кийимбошимни боғлаб кирганман". (Имом Аҳмад ривояти). Баъзи олимлар "Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам қабр зиёратига рухсат берганларида аёлларни истисно қилмаганлар, уларга ҳам рухсат берганлар", дейдилар. Баъзилари эса аёллар сабрсизроқ, кўп жазава қилувчи-куйинчоқроқ бўлганлари учун қабристонда ҳар хил номақбул ишлар – овозини кўтариб йиғлаш, ҳар турли гап-сўзларини айтиб юбориши мумкин деб, қабр зиёратига боришлари макруҳ деганлар. Борган тақдирларида ҳам ўзларини Оиша разияллоҳу анҳо онамиздек, ҳаё ва иболарини сақлаб, зиёрат одобларини билиб, унга амал қилишлари албатта, шарт ва лозим.
ЎМИ фатво ҳайъати
👉@diyonatli
👍3
МАВЛАВИЙ ҲИНДИСТОНИЙ ДОМЛАНИНГ БОШДАН КЕЧИРГАНЛАРИ
5-ҚИСМ
Мен яна Бухороға қараб жўнадим. Лекин ҳозир Бухорода дарс йўқ. Шерикларимдан тўрт киши Балх шаҳридағи Мозори Шарифға бормоқни қасд қилғон эканлар. Мен ҳам шулар билан бормоқни истадим. Ҳазрати Эшоннинг ҳузурларига кириб шу мақсадимни айтдим.
Ҳазрати Эшон айтдиларки: «Мозори Саҳида бизни муридлар бор, ўзи аҳли давлат одам. Бир омонат бераман, шу одамға олиб бориб берасиз. Ул одам сизни кўп ҳурмат қилади, жой беради», деб бир рисолаи форси Анфос номли ва кулоҳ дўппи омонат бердилар. Мозори Шарифға жўнадик. Амударёдан кема билан ўтуб, эшак кира қилиб, Мозори Саҳига бордик. Мозорда зиёрат қилиб бўлғондин кейин, шул мозорда ётиб қолдим. Шерикларим мендан ажраб кетди. Кундузи мозорни айланиб юргон эдим, бир болахонадан қори болаларни овози чиқиб турубди. Болахонага чиқдим. Бир мўйсафид домла ўтирган эканлар, йигирма чоғлик қори болалар Қуръон ўқуб ўтирган эканлар. Қори мендан сўрадилар: «Сиз қаердан келдингиз?» деб. Мен айтдим: «Бухородан келдим». «Қоримисиз?» деб сўрадилар. Мен: «Қориман» деб жавоб бердим. «Бутун ҳифз қилғонмисиз?» деб сўрадилар. Мен: «Мураттабман, бутун ҳифз қилғонман» деб жавоб бердим. Қори домла айтдилар: «Сураи Марямни бошдан қироат қилинг».
Мен бир саҳифа қироат қилиб бердим. Қори домла менинг қироатимға кўп таҳсин айтдилар. Кейин айтдиларки: «Сизга мана шу мозордан бир ҳужра олиб бераман, иккита қори болани хизматингизға қўяман, икки маҳал овқат олиб келиб беради, эрта билан чой-нон, ҳаммасини муҳайё қилади. Сизнинг вазифангиз шулки, мен ўз ишимға борганимда ўрнимда ўтириб қори болаларға сабоқ берасиз». Мен айтдим: «Мен ўқувчи толиби илмман, дарсим нима бўлади?» Кейин қори домла айтдилар: «Бу мозорда дарс айтгувчи машҳур зот борлар. Шу зотға сизни топширамиз. Дарсингиз ҳам давом этади».
Хулоса шулки, менга бир ҳужрани очиб берди, икки қори болани муқаррар қилди. Улар менга овқатлар олиб келар эди. Ман қори домлани ўринларида гоҳ-гоҳ бир жойға кетиб қолсалар қори болаларға таълим берар эрдим. Мени қори домла олиб бориб, машҳур домла Ҳазрати муборак — номлари Мирмуҳаммад Ғавс Саидзод деб аталаркан – шу домлаға топшурдилар. Қози домла мендан сўрадилар: «Бухорода нима дарсдан ўқуғонсиз?» деб. Мен: То Шарҳи Муллоға қадар дарсларни ўқуганман» дедим.
Мендан Кофияни мадҳаси исмдан имтиҳон қилиб кўрдилар. Мен ҳеч саволлариға жавоб беролмадим. Яна мендан илму Сарфдан савол қилдилар. Мунга ҳам жавоб беролмадим. Кейин «Эълолия қилғонмисан сарфларни?» дедилар. Мен: «Йўқ» деб жавоб бердим. Қози домла айтдиларки: «Ҳамма ўқуғон дарсларингиз бекор экан, бошдан ўқийсан. Ундан кейин мен сенга Мўзини, Занжони ўқитарман». Мени аъми қорини олдига юбордилар. Йигирма тўрт боб Мўзини эълол қилиш керак экан. Бир жамоа Сарфни ўқувчиларға мени шерик қилиб қўйди. Эълол тожикча бўлар экан. Ман тожикчани камроқ билар эдим. Мен ниҳоят даражада қийналдим. Дафтарға ёзуб юруб ўқуғон дарсимни ёд қилар эдим. Олти ойда эълол қилиб тамом қилдим. Мен кўб ўз ҳолимдан таъсирланиб, Шарҳи Муллоғача ўқуғон бўлсамда, яна қайтиб мубтадийлар қаторида бошдан тушдим. Уч йил қилғон таҳсил ҳаммаси бекор бўлди. Эълолни тамом қилғондан кейин қози домланинг олдилариға келдим. Қози домла имтиҳон қилиб кўрдилар: «Яхши» деб баҳо бердилар. Қози домла олдиларида Мўзини бошладим, андек вақтда Мўзини тамом қилдим. Кейин Занжони ўқудум, уни тамом қилиб, Марроҳил Арвоҳ ўқудум. Бир тарафдин Авомил ўқудум таркиби била ўқуб тамом қилдим, Ҳаракот ўқудум. Кейин Ҳидоятул Наҳв ўқудум. Кейин Кофия ўқудум. Бир йилда шуларни ўқуб тамом қилиб, Шарҳи Мулло бошладим. Менинг бу ўқушум энди бошқача эрди. Дарсларни яхши тушунар эдим. Яхши фаҳмлаб ўқур эдим. Шу билан бирға Мантиқни Исоғувчи Мезонул Мантиқ, Мирқотил Мезонил Мантиқни, Шарҳи бадийи Мезон, Таҳзиб шарҳи билан Шамсия, қутбия, Суллам шарҳи билан, Бедил Шарҳи билан. Мирзо Бедилни қози домланинг ҳузурларида тамом ўқудум. Дарс нима эканиға энди тушундим.
ДАВОМИ БОР...
👉@diyonatli
5-ҚИСМ
Мен яна Бухороға қараб жўнадим. Лекин ҳозир Бухорода дарс йўқ. Шерикларимдан тўрт киши Балх шаҳридағи Мозори Шарифға бормоқни қасд қилғон эканлар. Мен ҳам шулар билан бормоқни истадим. Ҳазрати Эшоннинг ҳузурларига кириб шу мақсадимни айтдим.
Ҳазрати Эшон айтдиларки: «Мозори Саҳида бизни муридлар бор, ўзи аҳли давлат одам. Бир омонат бераман, шу одамға олиб бориб берасиз. Ул одам сизни кўп ҳурмат қилади, жой беради», деб бир рисолаи форси Анфос номли ва кулоҳ дўппи омонат бердилар. Мозори Шарифға жўнадик. Амударёдан кема билан ўтуб, эшак кира қилиб, Мозори Саҳига бордик. Мозорда зиёрат қилиб бўлғондин кейин, шул мозорда ётиб қолдим. Шерикларим мендан ажраб кетди. Кундузи мозорни айланиб юргон эдим, бир болахонадан қори болаларни овози чиқиб турубди. Болахонага чиқдим. Бир мўйсафид домла ўтирган эканлар, йигирма чоғлик қори болалар Қуръон ўқуб ўтирган эканлар. Қори мендан сўрадилар: «Сиз қаердан келдингиз?» деб. Мен айтдим: «Бухородан келдим». «Қоримисиз?» деб сўрадилар. Мен: «Қориман» деб жавоб бердим. «Бутун ҳифз қилғонмисиз?» деб сўрадилар. Мен: «Мураттабман, бутун ҳифз қилғонман» деб жавоб бердим. Қори домла айтдилар: «Сураи Марямни бошдан қироат қилинг».
Мен бир саҳифа қироат қилиб бердим. Қори домла менинг қироатимға кўп таҳсин айтдилар. Кейин айтдиларки: «Сизга мана шу мозордан бир ҳужра олиб бераман, иккита қори болани хизматингизға қўяман, икки маҳал овқат олиб келиб беради, эрта билан чой-нон, ҳаммасини муҳайё қилади. Сизнинг вазифангиз шулки, мен ўз ишимға борганимда ўрнимда ўтириб қори болаларға сабоқ берасиз». Мен айтдим: «Мен ўқувчи толиби илмман, дарсим нима бўлади?» Кейин қори домла айтдилар: «Бу мозорда дарс айтгувчи машҳур зот борлар. Шу зотға сизни топширамиз. Дарсингиз ҳам давом этади».
Хулоса шулки, менга бир ҳужрани очиб берди, икки қори болани муқаррар қилди. Улар менга овқатлар олиб келар эди. Ман қори домлани ўринларида гоҳ-гоҳ бир жойға кетиб қолсалар қори болаларға таълим берар эрдим. Мени қори домла олиб бориб, машҳур домла Ҳазрати муборак — номлари Мирмуҳаммад Ғавс Саидзод деб аталаркан – шу домлаға топшурдилар. Қози домла мендан сўрадилар: «Бухорода нима дарсдан ўқуғонсиз?» деб. Мен: То Шарҳи Муллоға қадар дарсларни ўқуганман» дедим.
Мендан Кофияни мадҳаси исмдан имтиҳон қилиб кўрдилар. Мен ҳеч саволлариға жавоб беролмадим. Яна мендан илму Сарфдан савол қилдилар. Мунга ҳам жавоб беролмадим. Кейин «Эълолия қилғонмисан сарфларни?» дедилар. Мен: «Йўқ» деб жавоб бердим. Қози домла айтдиларки: «Ҳамма ўқуғон дарсларингиз бекор экан, бошдан ўқийсан. Ундан кейин мен сенга Мўзини, Занжони ўқитарман». Мени аъми қорини олдига юбордилар. Йигирма тўрт боб Мўзини эълол қилиш керак экан. Бир жамоа Сарфни ўқувчиларға мени шерик қилиб қўйди. Эълол тожикча бўлар экан. Ман тожикчани камроқ билар эдим. Мен ниҳоят даражада қийналдим. Дафтарға ёзуб юруб ўқуғон дарсимни ёд қилар эдим. Олти ойда эълол қилиб тамом қилдим. Мен кўб ўз ҳолимдан таъсирланиб, Шарҳи Муллоғача ўқуғон бўлсамда, яна қайтиб мубтадийлар қаторида бошдан тушдим. Уч йил қилғон таҳсил ҳаммаси бекор бўлди. Эълолни тамом қилғондан кейин қози домланинг олдилариға келдим. Қози домла имтиҳон қилиб кўрдилар: «Яхши» деб баҳо бердилар. Қози домла олдиларида Мўзини бошладим, андек вақтда Мўзини тамом қилдим. Кейин Занжони ўқудум, уни тамом қилиб, Марроҳил Арвоҳ ўқудум. Бир тарафдин Авомил ўқудум таркиби била ўқуб тамом қилдим, Ҳаракот ўқудум. Кейин Ҳидоятул Наҳв ўқудум. Кейин Кофия ўқудум. Бир йилда шуларни ўқуб тамом қилиб, Шарҳи Мулло бошладим. Менинг бу ўқушум энди бошқача эрди. Дарсларни яхши тушунар эдим. Яхши фаҳмлаб ўқур эдим. Шу билан бирға Мантиқни Исоғувчи Мезонул Мантиқ, Мирқотил Мезонил Мантиқни, Шарҳи бадийи Мезон, Таҳзиб шарҳи билан Шамсия, қутбия, Суллам шарҳи билан, Бедил Шарҳи билан. Мирзо Бедилни қози домланинг ҳузурларида тамом ўқудум. Дарс нима эканиға энди тушундим.
ДАВОМИ БОР...
👉@diyonatli
👍2
СОҒЛОМ ҚАЛБ
Ибн Қаййум раҳматуллоҳи алайҳ айтди: “Соғлом қалб ширк, гина, адоват, ҳасад, бахиллик, кибр, дунёга, мансаб ва мақомга ҳирс қўйишдан соғлом бўлган қалбдир. Аллоҳ таолодан узоқлаштирадиган ҳар бир офатдан, Унинг хабарига зид ҳар қандай шубҳадан, амрига қарши ҳар қандай шаҳватдан, Унинг розилигига хилоф ҳар қандай истакдан, Аллоҳ таолодан узадиган ҳар қандай нарсадан соғлом қалбдир. Қалб беш нарсадан саломат бўлмагунча, унинг соғлиги мукаммал бўлмайди. Булар тавҳидга зид ширк, суннатга хилоф бидъат, Аллоҳ таолонинг амрига хилоф хоҳиш, зикрга қарши ғафлат, ихлосга зид ҳою ҳаваслардир. Мана шу беш нарса Аллоҳ таолодан тўсувчи пардалардир. Улардан ҳар бирининг тагида бир неча турлар бор. Ҳисобига етиб бўлмайдиган тармоқларига эга. Шунинг учун банданинг Аллоҳ таолодан тўғри йўлга ҳидоят қилишини сўрашга эҳтиёжи ва зарурияти каттадир. Банда бошқа дуога бунчалик муҳтож эмас ва унга бундан фойдалироқ нарса йўқ.
👉@diyonatli
Ибн Қаййум раҳматуллоҳи алайҳ айтди: “Соғлом қалб ширк, гина, адоват, ҳасад, бахиллик, кибр, дунёга, мансаб ва мақомга ҳирс қўйишдан соғлом бўлган қалбдир. Аллоҳ таолодан узоқлаштирадиган ҳар бир офатдан, Унинг хабарига зид ҳар қандай шубҳадан, амрига қарши ҳар қандай шаҳватдан, Унинг розилигига хилоф ҳар қандай истакдан, Аллоҳ таолодан узадиган ҳар қандай нарсадан соғлом қалбдир. Қалб беш нарсадан саломат бўлмагунча, унинг соғлиги мукаммал бўлмайди. Булар тавҳидга зид ширк, суннатга хилоф бидъат, Аллоҳ таолонинг амрига хилоф хоҳиш, зикрга қарши ғафлат, ихлосга зид ҳою ҳаваслардир. Мана шу беш нарса Аллоҳ таолодан тўсувчи пардалардир. Улардан ҳар бирининг тагида бир неча турлар бор. Ҳисобига етиб бўлмайдиган тармоқларига эга. Шунинг учун банданинг Аллоҳ таолодан тўғри йўлга ҳидоят қилишини сўрашга эҳтиёжи ва зарурияти каттадир. Банда бошқа дуога бунчалик муҳтож эмас ва унга бундан фойдалироқ нарса йўқ.
👉@diyonatli
👍3
ЗУЛЖАЛОЛДАН СЎРАШ
Аллоҳ таоло айтди:
الَّذِي خَلَقَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ وَمَا بَيْنَهُمَا فِي سِتَّةِ أَيَّامٍ ثُمَّ اسْتَوَى عَلَى الْعَرْشِ الرَّحْمَنُ فَاسْأَلْ بِهِ خَبِيرًا (٥٩)
У осмонлар ва ерни ҳамда уларнинг орасидаги (барча) нарсаларни олти кунда яратиб, сўнгра Арш узра «муставий» бўлган зотдир. У Раҳмондир. Бас, У Зот ҳақида хабардор (билимдон киши)дан сўранг! (Фурқон сураси, 59-оят).
Агар назар солувчи чарчаса ва назар солаётган нарса ҳақида ҳайратда қолса, у вақтда дарҳол бу ҳақда у илм аҳлидан сўрасин. Дарҳақиқат, Аллоҳ таоло бандаларини шундай қилишга далоат қилади ва уларни шунга йўллайди.
Аллоҳ таоло айтди:
فَإِن كُنتَ فِي شَكٍّ مِّمَّا أَنزَلْنَا إِلَيْكَ فَاسْأَلِ الَّذِينَ يَقْرَءُونَ الْكِتَابَ مِن قَبْلِكَ لَقَدْ جَاءَكَ الْحَقُّ مِن رَّبِّكَ فَلَا تَكُونَنَّ مِنَ الْمُمْتَرِينَ (٩٤)
(Эй Муҳаммад!) Агар Сизга нозил этган нарса (тарихий воқеалар) хусусида шубҳа қилсангиз, Сиздан олдинги Китобни ўқийдиганлардан сўранг! Роббингиздан Сизга ҳақиқат (ваҳий) келгандан кейин (энди) сира шубҳаланувчилардан бўлманг! (Юнус сураси, 94-оят).
"Шажаратул маориф" китобидан.
👉@diyonatli
Аллоҳ таоло айтди:
الَّذِي خَلَقَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ وَمَا بَيْنَهُمَا فِي سِتَّةِ أَيَّامٍ ثُمَّ اسْتَوَى عَلَى الْعَرْشِ الرَّحْمَنُ فَاسْأَلْ بِهِ خَبِيرًا (٥٩)
У осмонлар ва ерни ҳамда уларнинг орасидаги (барча) нарсаларни олти кунда яратиб, сўнгра Арш узра «муставий» бўлган зотдир. У Раҳмондир. Бас, У Зот ҳақида хабардор (билимдон киши)дан сўранг! (Фурқон сураси, 59-оят).
Агар назар солувчи чарчаса ва назар солаётган нарса ҳақида ҳайратда қолса, у вақтда дарҳол бу ҳақда у илм аҳлидан сўрасин. Дарҳақиқат, Аллоҳ таоло бандаларини шундай қилишга далоат қилади ва уларни шунга йўллайди.
Аллоҳ таоло айтди:
فَإِن كُنتَ فِي شَكٍّ مِّمَّا أَنزَلْنَا إِلَيْكَ فَاسْأَلِ الَّذِينَ يَقْرَءُونَ الْكِتَابَ مِن قَبْلِكَ لَقَدْ جَاءَكَ الْحَقُّ مِن رَّبِّكَ فَلَا تَكُونَنَّ مِنَ الْمُمْتَرِينَ (٩٤)
(Эй Муҳаммад!) Агар Сизга нозил этган нарса (тарихий воқеалар) хусусида шубҳа қилсангиз, Сиздан олдинги Китобни ўқийдиганлардан сўранг! Роббингиздан Сизга ҳақиқат (ваҳий) келгандан кейин (энди) сира шубҳаланувчилардан бўлманг! (Юнус сураси, 94-оят).
"Шажаратул маориф" китобидан.
👉@diyonatli
👍4
ПАРҲЕЗКОРЛИК ВА ТАҚВОДА НАФСГА ЛАЗЗАТ ЙУҚ
Тажриба шунга шоҳидки, инсон учун ибодатларни адо қилиш тақво қилиш, яъни ҳаром ва макруҳлардан сақланишчалик қийин бўлмайди. Сабаби шуки, ибодат вужудий (бор) нарсадир. Яъни кўрувчи одам уни кўра олади. Амал қилаётган инсоннинг ўзи ҳам қилаётган амалидан нафси лаззатланади. Тақво парҳезкорлик эса ундай эмас. Чунки, у адамий (йўқ) нарсадир. Ҳаром ва макруҳ ишларни тарк қилишнинг номи тақводир. Унда бирор иш қилишга ҳам тўғри келмайди, уни бирор киши кўрмайди ҳам. Шунинг учун ибодат қилишдан кўра, гуноҳни тарк қилиш машаққатлироқ дейилади.
"Мажолиси ҳакимул-умма" китобидан.
👉@diyonatli
Тажриба шунга шоҳидки, инсон учун ибодатларни адо қилиш тақво қилиш, яъни ҳаром ва макруҳлардан сақланишчалик қийин бўлмайди. Сабаби шуки, ибодат вужудий (бор) нарсадир. Яъни кўрувчи одам уни кўра олади. Амал қилаётган инсоннинг ўзи ҳам қилаётган амалидан нафси лаззатланади. Тақво парҳезкорлик эса ундай эмас. Чунки, у адамий (йўқ) нарсадир. Ҳаром ва макруҳ ишларни тарк қилишнинг номи тақводир. Унда бирор иш қилишга ҳам тўғри келмайди, уни бирор киши кўрмайди ҳам. Шунинг учун ибодат қилишдан кўра, гуноҳни тарк қилиш машаққатлироқ дейилади.
"Мажолиси ҳакимул-умма" китобидан.
👉@diyonatli
👍1