«ЯСИН» СУРАСИНИНГ ФАЗИЛАТИ
Бисмиллаҳир роҳманир роҳим
Маъқал ибн Ясор розияллоҳу анҳу Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламдан ривоят қилади: “«Ясин» Қуръоннинг қалбидир. Ким уни Аллоҳ (розилиги) ва охират куни (нажот топиш)ни истаб тиловат қилса, унинг гуноҳлари мағфират қилинади. Уни ўликларингизга ўқинглар” (Насоий, Аҳмад, Ҳоким, Байҳақий ва Табароний ривояти).
Мазкур ривоятдан, «Ясин» сурасини ихлос билан ўқиган кишининг гуноҳлари кечирилади. Бошқа ривоятда эса, «Ясин» сурасини тунда ўқиш билан банданинг гуноҳлари мағфират қилиниши айтилган.
«Ясин» сурасини ўликларга ўқишни уламолар икки хил изоҳлашган:
Ўлим тўшагида ётганларга ўқиш;
Вафот этган маййитларни унинг савобидан баҳраманд бўлишлари учун ўқиш.
Аксарият уламолар биринчи изоҳни маъқуллашган. «Ясин» сурасини ўлим тўшагида ётган кишиларга ўқинглар, деб амр қилинишининг сабабини уламолар қуйидагича тушунтиришган: “Ушбу суранинг фазилатларидан бири шуки, агар у қийин ва оғир дамларда ўқилса, Аллоҳ таоло банданинг аҳволини енгиллаштиради. Хусусан, жон чиқиш пайтда ўқиш раҳмат ва бараканинг тушиши ва жон чиқишининг осон кечишига сабаб бўлади”. «Ясин» сурасида Аллоҳнинг зикри, қайта тирилиш ҳолати, қиёмат, жаннат, шайтон фитнасидан эҳтиёт бўлиб юриш кабилар зикр қилингани учун ўлим тўшагида ётганлар мазкур сура ўқилганда ўзларида енгиллик ҳис қиладилар.
“Муснадул-Фирдавс” китобида: “Агар қайси маййитнинг ҳузурида «Ясин» сураси ўқилса, албатта унга енгиллик берилади”, деб айтилган. Шайх Совийнинг “Тафсир”ида эса: “Қуръонда бир сура борки, у ўша сурани ўқувчиларни шафоат қилади, унга қулоқ тутувчиларнинг ҳаққига истиғфор айтади. У «Ясин» сурасидир. Ушбу сура Тавротда Муъимма (яъни, умумлаштирувчи) деб номланган. Сабаби у соҳибини дунё яхшиликларига ноил қилиб, охират қўрқинчи ва азобидан ҳимоя қилади”, дейилган.
Анас ибн Молик розияллоҳу анҳу ривоят қилади: “Набий соллаллоҳу алайҳи ва саллам: “Ҳар бир нарсанинг қалби бор. Қуръоннинг қалби «Ясин» (сураси)дир. Ким уни (ихлос билан) ўқиса, Аллоҳ ўша бандага Қуръонни ўн марта ўқиганлик савобини беради”, деганлар” (Термизий, Доримий, Байҳақий “Шуабул-иймон”да ривоят қилган)...
ᅠ
👉@diyonatli
Бисмиллаҳир роҳманир роҳим
Маъқал ибн Ясор розияллоҳу анҳу Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламдан ривоят қилади: “«Ясин» Қуръоннинг қалбидир. Ким уни Аллоҳ (розилиги) ва охират куни (нажот топиш)ни истаб тиловат қилса, унинг гуноҳлари мағфират қилинади. Уни ўликларингизга ўқинглар” (Насоий, Аҳмад, Ҳоким, Байҳақий ва Табароний ривояти).
Мазкур ривоятдан, «Ясин» сурасини ихлос билан ўқиган кишининг гуноҳлари кечирилади. Бошқа ривоятда эса, «Ясин» сурасини тунда ўқиш билан банданинг гуноҳлари мағфират қилиниши айтилган.
«Ясин» сурасини ўликларга ўқишни уламолар икки хил изоҳлашган:
Ўлим тўшагида ётганларга ўқиш;
Вафот этган маййитларни унинг савобидан баҳраманд бўлишлари учун ўқиш.
Аксарият уламолар биринчи изоҳни маъқуллашган. «Ясин» сурасини ўлим тўшагида ётган кишиларга ўқинглар, деб амр қилинишининг сабабини уламолар қуйидагича тушунтиришган: “Ушбу суранинг фазилатларидан бири шуки, агар у қийин ва оғир дамларда ўқилса, Аллоҳ таоло банданинг аҳволини енгиллаштиради. Хусусан, жон чиқиш пайтда ўқиш раҳмат ва бараканинг тушиши ва жон чиқишининг осон кечишига сабаб бўлади”. «Ясин» сурасида Аллоҳнинг зикри, қайта тирилиш ҳолати, қиёмат, жаннат, шайтон фитнасидан эҳтиёт бўлиб юриш кабилар зикр қилингани учун ўлим тўшагида ётганлар мазкур сура ўқилганда ўзларида енгиллик ҳис қиладилар.
“Муснадул-Фирдавс” китобида: “Агар қайси маййитнинг ҳузурида «Ясин» сураси ўқилса, албатта унга енгиллик берилади”, деб айтилган. Шайх Совийнинг “Тафсир”ида эса: “Қуръонда бир сура борки, у ўша сурани ўқувчиларни шафоат қилади, унга қулоқ тутувчиларнинг ҳаққига истиғфор айтади. У «Ясин» сурасидир. Ушбу сура Тавротда Муъимма (яъни, умумлаштирувчи) деб номланган. Сабаби у соҳибини дунё яхшиликларига ноил қилиб, охират қўрқинчи ва азобидан ҳимоя қилади”, дейилган.
Анас ибн Молик розияллоҳу анҳу ривоят қилади: “Набий соллаллоҳу алайҳи ва саллам: “Ҳар бир нарсанинг қалби бор. Қуръоннинг қалби «Ясин» (сураси)дир. Ким уни (ихлос билан) ўқиса, Аллоҳ ўша бандага Қуръонни ўн марта ўқиганлик савобини беради”, деганлар” (Термизий, Доримий, Байҳақий “Шуабул-иймон”да ривоят қилган)...
ᅠ
👉@diyonatli
👍4
«Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам: «Ким таом еса-ю, кейин: «Куч-қувватимсиз менга таом қилиб, ризқ қилиб берган Аллоҳга ҳамд бўлсин» деса, унинг аввалги гуноҳлари мағфират қилингай», дедилар».
Термизий ва Абу Довуд ривоят қилганлар.
👉@diyonatli
Термизий ва Абу Довуд ривоят қилганлар.
👉@diyonatli
👍8
ЎЛЧОВЛИ МИҚДОРДАГИ ЁМҒИР
Қуръонда айтилган бошқа бир маълумот ёмғирнинг Ерга «тегишли меъёрда» ёғдирилиши ҳақидадир. Бу «Зухруф» сурасида қуйидагича ёритилган:
«Ўша зот осмондан (аниқ) ўлчов билан сув (ёмғир) ёғдирди. Бас, Биз у (сув) билан «ўлик» ерни «тирилтирдик» (гиёҳларни чиқардик). Сизлар ҳам (қиёматда қабрларингиздан) мана шундай чиқарилурсизлар». («Зухруф» сураси, 11-оят)
Ёмғирнинг ўлчовли миқдорда ёғдирилиши илмий изланишлар натижасида кашф қилинди: бир сонияда Ер юзасидан тахминан 16 миллион тонна сув буғ бўлиб ҳавога кўтарилиши ҳисоблаб чиқилган. Бу миқдор йил ҳисобига кўпайтирилса, 513 триллион тоннани ташкил этади. Бу рақам бир йилда Ерга ёғиладиган ёмғирнинг миқдорига тенгдир.
Демак, «миқдор»ига кўра сув мувозанатли бир тартибда тўхтовсиз айланиб туради. Ҳаттоки дунёдаги барча техникалар мана шу вазифани бажаришга тайинланганида ҳам, бу тартибни сунъий тарзда ўзидай қилиб такрорлай олмас эди.
Бу мувозанатдан ҳатто арзимаган миқдорда чалғиш ҳам тезда катта экологик номутаносибликларни келтириб чиқарар ва бу, ўз навбатида, Ер юзидаги ҳаётнинг тугашига олиб келар эди. Лекин бу бахтимизга содир бўлмайди ва ёмғир, худди Қуръонда ваҳий қилинганидек, аниқ ўлчов билан ёғишни давом эттираверади. Ҳар йили ҳавога буғ бўлиб кўтариладиган ва Ерга ёмғир шаклида қайтиб тушадиган
сув миқдори «ўзгармас»дир:
513 триллион тонна.
Бу миқдор ҳақида Қуръонда
«осмондан (аниқ) ўлчов билан
сув (ёмғир) ёғдириш» жумласи орқали хабар берилган. Бу миқдорнинг ўзгармаслиги экологик мувозанат ва шунингдек, ҳаётнинг давомийлиги учун жуда муҳим. Ёмғирнинг нисбати нафақат унинг миқдорига, балки ёғаётган ёмғир томчиларининг тезлигига ҳам тегишли эмас. Ёмғир томчиларининг тезлиги, уларнинг ўлчами қандай бўлишидан қатъи назар, маълум бир чегарадан ошмайди.
1905 йилда Нобель мукофоти соҳиби бўлган немис физиги Филипп Ленард томчи диаметри 4,5 мм (0,18 дюйм) дан кичик бўлган ҳолатларда ёғиш тезлигининг ошганини аниқлади. Бироқ ёғиш тезлиги бундан каттароқ томчилар учун бир сонияда 8 метр (26 фут/сония) дан ошмади. У буни томчи ўлчами катталашгани сари, ҳаво оқими таъсирида, томчи шаклининг ўзгаришига йўйди. Шаклдаги бундай ўзгариш томчининг ҳавога нисбатан қаршилигини кўпайтирди ва унинг ёғиш тезлигини секинлаштирди.
Кўриб турганимиздек, Қуръон бизнинг эътиборимизни 1400 йил илгари билиб олиш мумкин бўлмаган ёмғирдаги кўз илғамас мослашувга ҳам жалб килаётган бўлиши мумкин.
«Аллоҳ таолонинг Қуръони каримдаги мўъжизалари» китобидан.
👉@diyonatli
Қуръонда айтилган бошқа бир маълумот ёмғирнинг Ерга «тегишли меъёрда» ёғдирилиши ҳақидадир. Бу «Зухруф» сурасида қуйидагича ёритилган:
«Ўша зот осмондан (аниқ) ўлчов билан сув (ёмғир) ёғдирди. Бас, Биз у (сув) билан «ўлик» ерни «тирилтирдик» (гиёҳларни чиқардик). Сизлар ҳам (қиёматда қабрларингиздан) мана шундай чиқарилурсизлар». («Зухруф» сураси, 11-оят)
Ёмғирнинг ўлчовли миқдорда ёғдирилиши илмий изланишлар натижасида кашф қилинди: бир сонияда Ер юзасидан тахминан 16 миллион тонна сув буғ бўлиб ҳавога кўтарилиши ҳисоблаб чиқилган. Бу миқдор йил ҳисобига кўпайтирилса, 513 триллион тоннани ташкил этади. Бу рақам бир йилда Ерга ёғиладиган ёмғирнинг миқдорига тенгдир.
Демак, «миқдор»ига кўра сув мувозанатли бир тартибда тўхтовсиз айланиб туради. Ҳаттоки дунёдаги барча техникалар мана шу вазифани бажаришга тайинланганида ҳам, бу тартибни сунъий тарзда ўзидай қилиб такрорлай олмас эди.
Бу мувозанатдан ҳатто арзимаган миқдорда чалғиш ҳам тезда катта экологик номутаносибликларни келтириб чиқарар ва бу, ўз навбатида, Ер юзидаги ҳаётнинг тугашига олиб келар эди. Лекин бу бахтимизга содир бўлмайди ва ёмғир, худди Қуръонда ваҳий қилинганидек, аниқ ўлчов билан ёғишни давом эттираверади. Ҳар йили ҳавога буғ бўлиб кўтариладиган ва Ерга ёмғир шаклида қайтиб тушадиган
сув миқдори «ўзгармас»дир:
513 триллион тонна.
Бу миқдор ҳақида Қуръонда
«осмондан (аниқ) ўлчов билан
сув (ёмғир) ёғдириш» жумласи орқали хабар берилган. Бу миқдорнинг ўзгармаслиги экологик мувозанат ва шунингдек, ҳаётнинг давомийлиги учун жуда муҳим. Ёмғирнинг нисбати нафақат унинг миқдорига, балки ёғаётган ёмғир томчиларининг тезлигига ҳам тегишли эмас. Ёмғир томчиларининг тезлиги, уларнинг ўлчами қандай бўлишидан қатъи назар, маълум бир чегарадан ошмайди.
1905 йилда Нобель мукофоти соҳиби бўлган немис физиги Филипп Ленард томчи диаметри 4,5 мм (0,18 дюйм) дан кичик бўлган ҳолатларда ёғиш тезлигининг ошганини аниқлади. Бироқ ёғиш тезлиги бундан каттароқ томчилар учун бир сонияда 8 метр (26 фут/сония) дан ошмади. У буни томчи ўлчами катталашгани сари, ҳаво оқими таъсирида, томчи шаклининг ўзгаришига йўйди. Шаклдаги бундай ўзгариш томчининг ҳавога нисбатан қаршилигини кўпайтирди ва унинг ёғиш тезлигини секинлаштирди.
Кўриб турганимиздек, Қуръон бизнинг эътиборимизни 1400 йил илгари билиб олиш мумкин бўлмаган ёмғирдаги кўз илғамас мослашувга ҳам жалб килаётган бўлиши мумкин.
«Аллоҳ таолонинг Қуръони каримдаги мўъжизалари» китобидан.
👉@diyonatli
👍2
АКС ҲОЛДА УНИНГ ИШИ АЛЛОҲГА КЎТАРИЛАДИ
Ривоят қилишларича, бир оқил кишининг ерига волийлардан бири эга чиқиб, зўрлик билан ундан тортиб олибди. У халифа Мансурни олдига бориб: “Аллоҳ сизни ислоҳ қилсин! Сизга ҳожатимни айтайми ёки олдин бир зарбулмасал келтирайми?” деди.
Халифа: “Қани, олдин зарбулмасални айтчи”, деди. У зот бошлади: “Ёш бола бирон ёқимсиз ҳолатга йўлиқса, дарров онасини олдига қочади ва ундан ҳимоя, ёрдам сўрайди. Ўша пайтда у онасидан кучли бўлган бошқа бирон зотни билмайди. Сал каттароқ бўлгач бирон ташвиш ва шикоятини чопиб бориб отасига айтади, чунки биладики, отаси онасидан кўра кучлироқдир. Энди йигит бўлиб улғайгач эса, бирон муаммо бўлса волийга бориб арз қилади. Биладики, у отасидан кўра кучлироқ, имконияти ортиқроқдир. Ақли тўлишиб, шикоят, муаммоси каттароқ бўлса, энди у султон ҳузурига боради, биладики, у бошқалардан кўра кучли, қувватлидир.
Энди менга шундай иш тушдики, буни ҳал этишга сиздан кўра юқори тургувчи йўқ, илло Аллоҳгина бор. Агар менга инсоф қилсангиз ва адолатла ташвишимни ҳал этсангиз бўлди. Бўлмаса, у ҳолда ишимни фақат Аллоҳга топшираман. Албатта мен Унинг уйига- масжидга йўл оламан” деди.
Шунда Мансур: “Биз сенга адолат қиламиз” деди ва ҳокимга мактуб битиб, у кишидан олинган мулкни қайтаришини буюрди.
“Ровзатул ъуқало” (“Оқиллар боғчаси”) китобидан.
👉@diyonatli
Ривоят қилишларича, бир оқил кишининг ерига волийлардан бири эга чиқиб, зўрлик билан ундан тортиб олибди. У халифа Мансурни олдига бориб: “Аллоҳ сизни ислоҳ қилсин! Сизга ҳожатимни айтайми ёки олдин бир зарбулмасал келтирайми?” деди.
Халифа: “Қани, олдин зарбулмасални айтчи”, деди. У зот бошлади: “Ёш бола бирон ёқимсиз ҳолатга йўлиқса, дарров онасини олдига қочади ва ундан ҳимоя, ёрдам сўрайди. Ўша пайтда у онасидан кучли бўлган бошқа бирон зотни билмайди. Сал каттароқ бўлгач бирон ташвиш ва шикоятини чопиб бориб отасига айтади, чунки биладики, отаси онасидан кўра кучлироқдир. Энди йигит бўлиб улғайгач эса, бирон муаммо бўлса волийга бориб арз қилади. Биладики, у отасидан кўра кучлироқ, имконияти ортиқроқдир. Ақли тўлишиб, шикоят, муаммоси каттароқ бўлса, энди у султон ҳузурига боради, биладики, у бошқалардан кўра кучли, қувватлидир.
Энди менга шундай иш тушдики, буни ҳал этишга сиздан кўра юқори тургувчи йўқ, илло Аллоҳгина бор. Агар менга инсоф қилсангиз ва адолатла ташвишимни ҳал этсангиз бўлди. Бўлмаса, у ҳолда ишимни фақат Аллоҳга топшираман. Албатта мен Унинг уйига- масжидга йўл оламан” деди.
Шунда Мансур: “Биз сенга адолат қиламиз” деди ва ҳокимга мактуб битиб, у кишидан олинган мулкни қайтаришини буюрди.
“Ровзатул ъуқало” (“Оқиллар боғчаси”) китобидан.
👉@diyonatli
👍3
ҚИССАДАГИ ИБРАТ
Ибн Касир роҳимаҳуллоҳ ўзининг "Ал-бидая ван ниҳая" номли китобида келтиради:
"Жуъайф Самарқандий Аббосий халифалардан бўлган Мўътазиднинг дўсти эди. Бир куни у халифа билан овга чиқди. Улар қўшиндан анча узоқлашиб кетишди. Иккови ёлғиз эди. Уларнинг олдидан шер чиқиб қолди. Шунда халифа Жуъайфга деди:
- Эй Жуъайф! Бугун сенда яхшилик борми?
Яъни, халифа бу гапи билан "бугун мени қутқара оласанми шердан?", демоқчи бўлди.
Жуъайф деди:
- Аллоҳга қасамки, йўқ эй мўъминлар амири!
Халифа деди:
- Ҳеч бўлмаганда тушиб олишим учун отимни ушлаб турарсан?!
- Майли!
Халифа отидан тушди ва қиличини яланғочлади. Шер унга ҳужум қилди. Халифа қиличи билан шернинг қўлига урди, шернинг қўли кесилиб кетди. Шер қўли билан овора бўлиб қолди. Шунда халифа унинг бошига уриб ўлдирди.
Жуъайф айтади:
"Мен халифа билан умрининг охиригача бирга бўлдим. У шерни ўлдирганини бирор кишига айтмади, мақтанмади. Мен нимадан ажабланишни ҳам билмайман. Халифанинг шижоатиданми ёки унинг ўз қаҳрамонлигини нишонламаганиданми?! Ҳатто мен унга ёрдам бермаганим учун ҳам у мени койимади. Аллоҳга қасамки, у мени бирор марта юзимга солмади!".
Шуни билишимиз лозимки, инсонлар мусулмон бўладими, кофир бўладими, бой бўладими, фақир бўладими барибир инсонлик қафасидан чиқиб кета олишмайди. Ҳатто башариятнинг энг тозаси бўлган пайғамбарлар ҳам ҳаётларида, инсоний ҳис-туйғуларда бошқа инсонлар каби бўлишган.
Мусо алайҳис салом сеҳргарлар арқон ва таёқларини ерга ташлаганда қўрқиб кетган эдилар. Чунки у киши Набий бўлиш билан бирга инсонлар. Аллоҳ билан гаплашиб қавмлари олдига қайтиб келганларида уларнинг бузоққа ибодат қилаётганини кўриб ғазаблари қўзиб кетди. Таврот ёзилган лавҳларни ерга ташлаб юбориб биродарлари Ҳорун алайҳис саломнинг соқолларидан тутдилар. Чунки у киши ҳам гўшт ва қондан иборат инсондирлар!
Ғарқ бўлаётган кофир ўғилларини кўриб Нуҳ алайҳис саломнинг қалблари парчаланди. Чунки у киши Набий бўлиш билан бирга ота ҳам эдилар!
Расулимиз саллоллоҳу алайҳи ва саллам ўғиллари Иброҳимни, амакилари Ҳамза розиёллоҳу анҳуни, завжалари Ҳадича онамиз розиёллоҳу анҳони йўқотганларида йиғладилар. Чунки у кишига ҳам суюкли кишиларини йўқотиш оғриқ берар эди!
Кишиларга мана шу ўлчов асосида муомала қилишимиз керак. Улар аввало инсон!
Аёл кишида Қоруннинг мулки бўлсада, у суюкли ёри ҳадя қилган оддий гулдан хурсанд бўлади. Уни сотиб олишга кучи етмаганидан эмас, балки бир нарсага молик бўлиш ундаги шодлик ва қувончга ҳам эга бўлиш дегани эмаслигидан.
Аёл киши қанчалар катта мансабга ўтирмасин эркакнинг ғамхўрлигидан, соғинчла унинг қўлини ушлашидан, ширин сўзидан беҳожат эмас. Чунки аёл ҳам, эркак ҳам масабдор бўлишидан олдин инсондир!
Инсон бутун бир халқ устида ҳукмрон бўлсада, фарзандга эҳтиёжи бор. Зеро бу инсоний фитрат ва эҳтиёждир.
Инсонлардан фаришта бўлишни талаб қилмаслигимиз лозим. Чунки биз модомики инсон эканмиз, қўрқамиз, ғазаб қиламиз, синиб қоламиз, муҳаббатни йўқотиб қўямиз, рози бўламиз, кечирамиз, куламиз, йиғлаймиз. Шундай экан, инсонлигимизча яшашимиз керак. Шуни унутмайликки, биз муомала қилаётган атрофимиздаги инсонлар ҳам инсон!
Абдул Қодир САМАРҚАНДИЙ
👉 @diyonatli
Ибн Касир роҳимаҳуллоҳ ўзининг "Ал-бидая ван ниҳая" номли китобида келтиради:
"Жуъайф Самарқандий Аббосий халифалардан бўлган Мўътазиднинг дўсти эди. Бир куни у халифа билан овга чиқди. Улар қўшиндан анча узоқлашиб кетишди. Иккови ёлғиз эди. Уларнинг олдидан шер чиқиб қолди. Шунда халифа Жуъайфга деди:
- Эй Жуъайф! Бугун сенда яхшилик борми?
Яъни, халифа бу гапи билан "бугун мени қутқара оласанми шердан?", демоқчи бўлди.
Жуъайф деди:
- Аллоҳга қасамки, йўқ эй мўъминлар амири!
Халифа деди:
- Ҳеч бўлмаганда тушиб олишим учун отимни ушлаб турарсан?!
- Майли!
Халифа отидан тушди ва қиличини яланғочлади. Шер унга ҳужум қилди. Халифа қиличи билан шернинг қўлига урди, шернинг қўли кесилиб кетди. Шер қўли билан овора бўлиб қолди. Шунда халифа унинг бошига уриб ўлдирди.
Жуъайф айтади:
"Мен халифа билан умрининг охиригача бирга бўлдим. У шерни ўлдирганини бирор кишига айтмади, мақтанмади. Мен нимадан ажабланишни ҳам билмайман. Халифанинг шижоатиданми ёки унинг ўз қаҳрамонлигини нишонламаганиданми?! Ҳатто мен унга ёрдам бермаганим учун ҳам у мени койимади. Аллоҳга қасамки, у мени бирор марта юзимга солмади!".
Шуни билишимиз лозимки, инсонлар мусулмон бўладими, кофир бўладими, бой бўладими, фақир бўладими барибир инсонлик қафасидан чиқиб кета олишмайди. Ҳатто башариятнинг энг тозаси бўлган пайғамбарлар ҳам ҳаётларида, инсоний ҳис-туйғуларда бошқа инсонлар каби бўлишган.
Мусо алайҳис салом сеҳргарлар арқон ва таёқларини ерга ташлаганда қўрқиб кетган эдилар. Чунки у киши Набий бўлиш билан бирга инсонлар. Аллоҳ билан гаплашиб қавмлари олдига қайтиб келганларида уларнинг бузоққа ибодат қилаётганини кўриб ғазаблари қўзиб кетди. Таврот ёзилган лавҳларни ерга ташлаб юбориб биродарлари Ҳорун алайҳис саломнинг соқолларидан тутдилар. Чунки у киши ҳам гўшт ва қондан иборат инсондирлар!
Ғарқ бўлаётган кофир ўғилларини кўриб Нуҳ алайҳис саломнинг қалблари парчаланди. Чунки у киши Набий бўлиш билан бирга ота ҳам эдилар!
Расулимиз саллоллоҳу алайҳи ва саллам ўғиллари Иброҳимни, амакилари Ҳамза розиёллоҳу анҳуни, завжалари Ҳадича онамиз розиёллоҳу анҳони йўқотганларида йиғладилар. Чунки у кишига ҳам суюкли кишиларини йўқотиш оғриқ берар эди!
Кишиларга мана шу ўлчов асосида муомала қилишимиз керак. Улар аввало инсон!
Аёл кишида Қоруннинг мулки бўлсада, у суюкли ёри ҳадя қилган оддий гулдан хурсанд бўлади. Уни сотиб олишга кучи етмаганидан эмас, балки бир нарсага молик бўлиш ундаги шодлик ва қувончга ҳам эга бўлиш дегани эмаслигидан.
Аёл киши қанчалар катта мансабга ўтирмасин эркакнинг ғамхўрлигидан, соғинчла унинг қўлини ушлашидан, ширин сўзидан беҳожат эмас. Чунки аёл ҳам, эркак ҳам масабдор бўлишидан олдин инсондир!
Инсон бутун бир халқ устида ҳукмрон бўлсада, фарзандга эҳтиёжи бор. Зеро бу инсоний фитрат ва эҳтиёждир.
Инсонлардан фаришта бўлишни талаб қилмаслигимиз лозим. Чунки биз модомики инсон эканмиз, қўрқамиз, ғазаб қиламиз, синиб қоламиз, муҳаббатни йўқотиб қўямиз, рози бўламиз, кечирамиз, куламиз, йиғлаймиз. Шундай экан, инсонлигимизча яшашимиз керак. Шуни унутмайликки, биз муомала қилаётган атрофимиздаги инсонлар ҳам инсон!
Абдул Қодир САМАРҚАНДИЙ
👉 @diyonatli
👍3
ИЛМ БИЛАН МАШҒУЛ БЎЛИШ
1997 йилнинг 16-феврал куни вафот этган устозлар устози Абдулфаттоҳ Абу Ғудда роҳимаҳуллоҳ вафотларига 25 йил бўлди.
Илмда, сулукда, фаросатда, ҳалимликда беназир эдилар. Аллоҳ таоло раҳмат қилсин.
У кишидан шу ҳикматли гапни нақл қилсак:
«Илм ўзи билан машғул бўлган инсонга дарҳол фойда келтирмаса ҳам, вақтни зое қилувчи бекорчи нарсалардан узоқ тутиши ҳам етарлидир».
Изоҳ: инсон умуман фойда келтирмайдиган илм билан машғул бўлиши бекор ўтиришдан, вақтни зое қилиб исроф қилишдан яхшироқдир, демоқдалар.
Абдуллоҳ Раҳим
👉@diyonatli
1997 йилнинг 16-феврал куни вафот этган устозлар устози Абдулфаттоҳ Абу Ғудда роҳимаҳуллоҳ вафотларига 25 йил бўлди.
Илмда, сулукда, фаросатда, ҳалимликда беназир эдилар. Аллоҳ таоло раҳмат қилсин.
У кишидан шу ҳикматли гапни нақл қилсак:
«Илм ўзи билан машғул бўлган инсонга дарҳол фойда келтирмаса ҳам, вақтни зое қилувчи бекорчи нарсалардан узоқ тутиши ҳам етарлидир».
Изоҳ: инсон умуман фойда келтирмайдиган илм билан машғул бўлиши бекор ўтиришдан, вақтни зое қилиб исроф қилишдан яхшироқдир, демоқдалар.
Абдуллоҳ Раҳим
👉@diyonatli
👍3
Қадимий китобларни ўқишни ҳамма ҳам эплолмайди. Чунки уларни фаҳмлаш учун махсус ўқиш ашёлари ва калитлар керак бўлади. Чунки у китобларни ўқишда турли хил бошқа илмларга боғланган илмий ёндошувларга эҳтиёж бўлади. Улар луғавий, шаръий ва мантиқий илмлар кабидир. Шунингдек, яна кўплаб инсонларга ҳам эҳтиёж бўлади. Ва яна ушбу китоб мутахассиси бўлган шайхга унинг рамзларини англаш ва аслларига қайтарган ҳолда ўқиб ўтказиш керак.
Шайх Юсуф Қарзовий.
👉@diyonatli
Шайх Юсуф Қарзовий.
👉@diyonatli
👍3
ҲАР БИР АҚЛ ЭГАСИ ҒАФЛАТ УЙҚУСИДАН УЙҒОНМОҚЛИГИ ЛОЗИМ
Ғафлат тўшагидан уйғониш аломатлари тўрт нарсадир:
1. Дунёнинг ишларини қаноат билан, шошқалоқлик қилмасдан бажариш;
2. Охират ишларига ҳирс қўйиш ва уни шошилиб бажариш;
3. Дин ишларини илм ва ижтиҳод билан қилиш;
4. Хулқ-атвор ишларини насиҳат билан қилиш.
Эй биродарлар! Албатта, ҳаммамиз ўлишга маҳкум, ўлим учун яратилганмиз. Ундан ҳеч ким қочиб қутула олмас. Аллоҳ таоло бундай дейди: “Ҳеч шак-шубҳасиз, сен ўлувчидирсан, улар ҳам ўлувчидирлар” (Зумар, 30);
Айтинг: “Агар сизлар ўлишдан ё ўлдирилишдан қочсангизлар, бу қочиш сизларга бирор фойда бермас” (Аҳзоб, 16).
Ҳар бир мусулмон кишига ўлим бошига тушмасидан олдин ўлимга ҳозирлик кўрмоқлик вожибдир. Аллоҳ таоло бундай дейди: “Ростгўй бўлсангизлар, ўлимни орзу қилинглар. Қилган кирдикорлари сабабли ҳаргиз уни (ўлимни) орзу қилолмайдилар” (Бақара, 94-95).
Аллоҳ таоло бизларга, албатта, Аллоҳга ва охиратга ҳамда унинг жаннатига ишонадиганлар, яъни содиқлар ўлимни орзу қилишларини баён этади. Ва энди, албатта, Аллоҳга ишонмай, охиратни ва Унинг жаннатини ёлғон дегувчилар ўз амаллариннинг ёмонлиги сабабли ўлимдан қочадилар. Чунки мўмин киши ўлим учун ҳар вақт ҳозирлик кўради ва у Роббисига бўлган иштиёқи билан ўлимни орзу қилади.
Шу ҳақда Абу Дардодан ривоят қилинади. У айтадики: “Мен фақирликни Роббимга камтарлик қилиш учун яхши кўраман ва касалликни гуноҳларга каффорат бўлишлиги учун яхши кўраман. Ўлимни Роббимга муштоқ бўлганлигим учун яхши кўраман”.
“Танбеҳул ғофилин”дан.
👉@diyonatli
Ғафлат тўшагидан уйғониш аломатлари тўрт нарсадир:
1. Дунёнинг ишларини қаноат билан, шошқалоқлик қилмасдан бажариш;
2. Охират ишларига ҳирс қўйиш ва уни шошилиб бажариш;
3. Дин ишларини илм ва ижтиҳод билан қилиш;
4. Хулқ-атвор ишларини насиҳат билан қилиш.
Эй биродарлар! Албатта, ҳаммамиз ўлишга маҳкум, ўлим учун яратилганмиз. Ундан ҳеч ким қочиб қутула олмас. Аллоҳ таоло бундай дейди: “Ҳеч шак-шубҳасиз, сен ўлувчидирсан, улар ҳам ўлувчидирлар” (Зумар, 30);
Айтинг: “Агар сизлар ўлишдан ё ўлдирилишдан қочсангизлар, бу қочиш сизларга бирор фойда бермас” (Аҳзоб, 16).
Ҳар бир мусулмон кишига ўлим бошига тушмасидан олдин ўлимга ҳозирлик кўрмоқлик вожибдир. Аллоҳ таоло бундай дейди: “Ростгўй бўлсангизлар, ўлимни орзу қилинглар. Қилган кирдикорлари сабабли ҳаргиз уни (ўлимни) орзу қилолмайдилар” (Бақара, 94-95).
Аллоҳ таоло бизларга, албатта, Аллоҳга ва охиратга ҳамда унинг жаннатига ишонадиганлар, яъни содиқлар ўлимни орзу қилишларини баён этади. Ва энди, албатта, Аллоҳга ишонмай, охиратни ва Унинг жаннатини ёлғон дегувчилар ўз амаллариннинг ёмонлиги сабабли ўлимдан қочадилар. Чунки мўмин киши ўлим учун ҳар вақт ҳозирлик кўради ва у Роббисига бўлган иштиёқи билан ўлимни орзу қилади.
Шу ҳақда Абу Дардодан ривоят қилинади. У айтадики: “Мен фақирликни Роббимга камтарлик қилиш учун яхши кўраман ва касалликни гуноҳларга каффорат бўлишлиги учун яхши кўраман. Ўлимни Роббимга муштоқ бўлганлигим учун яхши кўраман”.
“Танбеҳул ғофилин”дан.
👉@diyonatli
👍2
САОДАТ НИМА
Саодат шуки, сени яхши кўрганни сен ҳам яхши кўришингдир.
Сен Аллоҳни У яхши кўрсагина яхши кўра оласан.
Агар нафсинг Аллоҳнинг муҳаббатига мафтун бўлганини сезсанг, шуни билгинки, сени муҳаббат билан ўзига жалб қилган Аллоҳ таолодир.
Албатта муҳаббат муҳаббатга боғлиқдир.
Бориъ азза ва жалла ўз муҳаббатини сенга боғлаб қўйиши улкан саодатдир. Бундан юқори саодат бўлмайди.
Жаннат саодати ҳам, неъматлар саодати ҳам мутлақо ундан устун бўла олмайди. Уларнинг барчаси воситалар холос.
Асосий ғоя Аллоҳнинг муҳаббатига эришиш ва Унинг жамолини кўришдир.
Имом Бутий раҳматуллоҳи алайҳи.
✍️Абдуллоҳ Ғуломов.
👉@diyonatli
Саодат шуки, сени яхши кўрганни сен ҳам яхши кўришингдир.
Сен Аллоҳни У яхши кўрсагина яхши кўра оласан.
Агар нафсинг Аллоҳнинг муҳаббатига мафтун бўлганини сезсанг, шуни билгинки, сени муҳаббат билан ўзига жалб қилган Аллоҳ таолодир.
Албатта муҳаббат муҳаббатга боғлиқдир.
Бориъ азза ва жалла ўз муҳаббатини сенга боғлаб қўйиши улкан саодатдир. Бундан юқори саодат бўлмайди.
Жаннат саодати ҳам, неъматлар саодати ҳам мутлақо ундан устун бўла олмайди. Уларнинг барчаси воситалар холос.
Асосий ғоя Аллоҳнинг муҳаббатига эришиш ва Унинг жамолини кўришдир.
Имом Бутий раҳматуллоҳи алайҳи.
✍️Абдуллоҳ Ғуломов.
👉@diyonatli
👍2
НАМОЗГА УЙҒОТГАН ШАЙТОН
Боязиди Бистомий ҳазратлари бир кеча уйқу оғир келиб, бомдод намозига уйғона олмадилар. Кейин пушаймон бўлиб шунчалик кўп йиғладиларки, ғойибдан бир овоз:
«Эй Боязид! Бу қусурингни кечирдим. Бу тавбанг туфайли сенга яна етмиш минг намоз савобини бердим.» - деди.
Бир неча ойдан кейин, бомдод вақтида яна уйқу бостирган эди. Шайтон келиб муборак оёқларидан туртиб уйғотди ва «Тур, намоз вақтинг ўтиб кетади.» - деди.
Боязид Бистомий ҳазратлари ҳайратланиб сўрадилар:
«Эй малъун, сен қачондан бери хайрли ишга қўл урадиган бўлдинг? Ҳамманинг намоз вақти ўтиб кетишини хоҳлардинг-ку. Мени нега уйғотдинг?
Шайтон:
«Сен бомдод намозини ўтказиб юборган кунинг шунчалик йиғладингки, эвазига етмиш минг намоз савоби олдинг. Мен шуни ўйлаб, сени намозга турғаздим, токи бир намоздан ортиқ савоб олмагайсан. Йўқса яна етмиш минг намоз савобини олардинг!» - деб жавоб берди.
👉@diyonatli
Боязиди Бистомий ҳазратлари бир кеча уйқу оғир келиб, бомдод намозига уйғона олмадилар. Кейин пушаймон бўлиб шунчалик кўп йиғладиларки, ғойибдан бир овоз:
«Эй Боязид! Бу қусурингни кечирдим. Бу тавбанг туфайли сенга яна етмиш минг намоз савобини бердим.» - деди.
Бир неча ойдан кейин, бомдод вақтида яна уйқу бостирган эди. Шайтон келиб муборак оёқларидан туртиб уйғотди ва «Тур, намоз вақтинг ўтиб кетади.» - деди.
Боязид Бистомий ҳазратлари ҳайратланиб сўрадилар:
«Эй малъун, сен қачондан бери хайрли ишга қўл урадиган бўлдинг? Ҳамманинг намоз вақти ўтиб кетишини хоҳлардинг-ку. Мени нега уйғотдинг?
Шайтон:
«Сен бомдод намозини ўтказиб юборган кунинг шунчалик йиғладингки, эвазига етмиш минг намоз савоби олдинг. Мен шуни ўйлаб, сени намозга турғаздим, токи бир намоздан ортиқ савоб олмагайсан. Йўқса яна етмиш минг намоз савобини олардинг!» - деб жавоб берди.
👉@diyonatli
👍3
АЛЛОҲ КИМНИ АЗИЗ ҚИЛСА, БИРОВ УНИ ХЎРЛАЙ ОЛМАС
Ҳорун ар-Рашидга бир одам амри маъруф қилди. Ҳоруннинг ғазаби қўзиб: "Буни қутурган хачирга боғлаб қўйинглар, шундай ўлиб кетсин!", деди. Бу жазо унга кор қилмади. Ҳорун энди: "Бир уйга қамаб, деворларини лой билан уриб ташланглар", дея амр қилди. Шундай қилишувди, уни энди бўстонда сайр қилиб юрганини кўришди. Ушлаб Ҳоруннинг ҳузурига келтиришди. Ҳорун: "Қамоқдан сени ким чиқарди?", деди. У жавоб қилди: - Мени бўстонга киритган Зот чиқарди.
- Бўстонга ким киритди?
- Қамоқдан чиқарган Зот - деди.
Ҳорун билдики, бу одамни хўрлай олмайди. Шунда у мунодийга қуйидагича жар солишни буюрди: "Билиб қўйинглар, Аллоҳ азиз қилиб қўйганни Ҳорун хўрламоқчи бўлди, лекин қўлидан келмади!".
"Кимки иззат истаса, бас, барча иззат Аллоҳникидир". (Фотир сураси, 10-оят)
👉@diyonatli
Ҳорун ар-Рашидга бир одам амри маъруф қилди. Ҳоруннинг ғазаби қўзиб: "Буни қутурган хачирга боғлаб қўйинглар, шундай ўлиб кетсин!", деди. Бу жазо унга кор қилмади. Ҳорун энди: "Бир уйга қамаб, деворларини лой билан уриб ташланглар", дея амр қилди. Шундай қилишувди, уни энди бўстонда сайр қилиб юрганини кўришди. Ушлаб Ҳоруннинг ҳузурига келтиришди. Ҳорун: "Қамоқдан сени ким чиқарди?", деди. У жавоб қилди: - Мени бўстонга киритган Зот чиқарди.
- Бўстонга ким киритди?
- Қамоқдан чиқарган Зот - деди.
Ҳорун билдики, бу одамни хўрлай олмайди. Шунда у мунодийга қуйидагича жар солишни буюрди: "Билиб қўйинглар, Аллоҳ азиз қилиб қўйганни Ҳорун хўрламоқчи бўлди, лекин қўлидан келмади!".
"Кимки иззат истаса, бас, барча иззат Аллоҳникидир". (Фотир сураси, 10-оят)
👉@diyonatli
👍1
ШАЙТОННИ ТАЛТАЙТИРМАНГ
“Бошингизга бир фалокат келганида зинҳор:
“Қуриб кетсин шайтон” деманг. Чунки шундай десангиз, шайтон талтайиб кетади, ўзича ғурурланиб: “Кўрдингизми кучимни, бошингизга фалокатни мен солдим, - дейди. Бундай бало-қазога дуч келганингизда “Бисмиллоҳ...” дeнг. Шунда
шайтон аламидан кичраяди, ҳатто пашшдан-да
заиф ҳолга келади”.
(Имом Аҳмад, Байҳақий, Ҳоким ривояти).
Ҳадисда инсон ўзи олиши лозим бўлган чора-тадбирларни тарк этиб, ҳамма айбни шайтонга тўнкаши янглиш эканига ишора бор.
👉@diyonatli
“Бошингизга бир фалокат келганида зинҳор:
“Қуриб кетсин шайтон” деманг. Чунки шундай десангиз, шайтон талтайиб кетади, ўзича ғурурланиб: “Кўрдингизми кучимни, бошингизга фалокатни мен солдим, - дейди. Бундай бало-қазога дуч келганингизда “Бисмиллоҳ...” дeнг. Шунда
шайтон аламидан кичраяди, ҳатто пашшдан-да
заиф ҳолга келади”.
(Имом Аҳмад, Байҳақий, Ҳоким ривояти).
Ҳадисда инсон ўзи олиши лозим бўлган чора-тадбирларни тарк этиб, ҳамма айбни шайтонга тўнкаши янглиш эканига ишора бор.
👉@diyonatli
👍5
ҚУРЪОН
Албатта Қуръон ва мусиқа инсон қалбида бирга жам бўлмайди. Унинг қалби ёки мусиқа билан тўйинган, қонган бўлади, ёки Қуръон билан тўйинган, қонган бўлади.
Сизларга айтаманки: Дунёдаги энг зўр мусиқачилар жамланишиб, ўзларининг куй-қўшиқлари билан лаззатланишлари мўмин кишининг Аллоҳнинг Китобини тиловат қилиб эришадиган лаззат, саодатнинг даражасига етиша олмайдилар, ҳузурлана олмайдилар.
Яъни, агар ғино ва мусиқадан ўгирадиган бўлсангда, оҳанг ва тараннумнинг неъматидан маҳрум бўлиб қолмайсан, балки Аллоҳнинг Китоби орқали тавсифлаб бўлмас ҳаловат ва лаззат, саодат сенга етади.
Шайх Муҳаммад Ротиб Нобулсий
Изоҳ: Қуръон сураларининг ўқилишида ҳам ўзига хос оҳанг мавжуд бўлиб, бу ҳам унинг ўзига хос бўлган мўъжизасидир. Унинг сўзлари оҳанги билан инсоннинг руҳиятига кириб боради, қалбини лиммо-лим қилади. Сўз уч овозни ифодалайди:
1. Ҳарф маҳраж ва ҳаракатлари билан тараннум саслари.
2. Руҳнинг маъносини ифодаловчи, руҳан ҳарфлар ила инсоннинг қалбига таъсири.
3. Ақлни ҳайратга солувчи таъсир. Қуръони Каримда ифодаланган маънони англаш ва англатиш жараёнида қалбларга бахш этиладиган нурли илҳомлар инсонни илоҳий ўйларга чўмдиради. Ўлик қалблар уни тинглаш орқали ҳаётга қайтадилар.
👉@diyonatli
Албатта Қуръон ва мусиқа инсон қалбида бирга жам бўлмайди. Унинг қалби ёки мусиқа билан тўйинган, қонган бўлади, ёки Қуръон билан тўйинган, қонган бўлади.
Сизларга айтаманки: Дунёдаги энг зўр мусиқачилар жамланишиб, ўзларининг куй-қўшиқлари билан лаззатланишлари мўмин кишининг Аллоҳнинг Китобини тиловат қилиб эришадиган лаззат, саодатнинг даражасига етиша олмайдилар, ҳузурлана олмайдилар.
Яъни, агар ғино ва мусиқадан ўгирадиган бўлсангда, оҳанг ва тараннумнинг неъматидан маҳрум бўлиб қолмайсан, балки Аллоҳнинг Китоби орқали тавсифлаб бўлмас ҳаловат ва лаззат, саодат сенга етади.
Шайх Муҳаммад Ротиб Нобулсий
Изоҳ: Қуръон сураларининг ўқилишида ҳам ўзига хос оҳанг мавжуд бўлиб, бу ҳам унинг ўзига хос бўлган мўъжизасидир. Унинг сўзлари оҳанги билан инсоннинг руҳиятига кириб боради, қалбини лиммо-лим қилади. Сўз уч овозни ифодалайди:
1. Ҳарф маҳраж ва ҳаракатлари билан тараннум саслари.
2. Руҳнинг маъносини ифодаловчи, руҳан ҳарфлар ила инсоннинг қалбига таъсири.
3. Ақлни ҳайратга солувчи таъсир. Қуръони Каримда ифодаланган маънони англаш ва англатиш жараёнида қалбларга бахш этиладиган нурли илҳомлар инсонни илоҳий ўйларга чўмдиради. Ўлик қалблар уни тинглаш орқали ҳаётга қайтадилар.
👉@diyonatli
👍2