Султоннинг ҳадяси
Муҳаддис, фазилатли шайх Муҳаммад Воил Ҳанбалий ҳафизаҳуллоҳ дейди:
“Буни менга Дамашқдаги баъзи шайхлар айтиб беришганди. Султон Абдулҳамидхон II-нинг қизи касал бўлиб қолибди. Султонликдаги табиблар унинг дардига бирон муолажа, даво топа олишмабди. Шунда ҳукмдорга: “Дамашқда Бадриддин Ҳасаний номли бир шайх бор. Илм ва салоҳиятда машҳурдир. Набавий ҳадиси шарифларнинг кўп ёд олган ҳофизлардан. Ўша зотни чорласангиз, шоядки қизингизга шаръий руқя ўқиб, дам солса”, дейишди. Шунда Абдулҳамидхон шайхга элчи юборибди. Шайх бўлсалар, бормасликка узр айтган эканлар. Шомлик машойихларнинг шайх Бадриддинга талаб, қистовларидан сўнггина, шогирдларидан бирини Истанбулга дам солишга юборибдилар. Шогирд бориб султонни қизига руқя ўқигач, у шифо топиб, тузалибди.
Бу воқеадан сўнг Султон шайх Бадриддинга бирон ҳадя юборишни истабди. Яқинлари шайхнинг китобларга муҳаббатлари кучли эканига ишора қилишибди. Шунда ҳукмдор “Султонийя нусха” деб ном олган “Саҳиҳул Бухорий”ни ҳадя тариқасида юборган экан”.
Шайх Муҳаммад Воил давом этиб айтадилар: “Аллоҳ таоло менга икром қилиб ўша нусхани кўриш насиб бўлди”.
“Инаротул масобиҳ лил қориул жомеъус соҳиҳ” китобидан.
Анвар АҲМАД
👉 @diyonatli
Муҳаддис, фазилатли шайх Муҳаммад Воил Ҳанбалий ҳафизаҳуллоҳ дейди:
“Буни менга Дамашқдаги баъзи шайхлар айтиб беришганди. Султон Абдулҳамидхон II-нинг қизи касал бўлиб қолибди. Султонликдаги табиблар унинг дардига бирон муолажа, даво топа олишмабди. Шунда ҳукмдорга: “Дамашқда Бадриддин Ҳасаний номли бир шайх бор. Илм ва салоҳиятда машҳурдир. Набавий ҳадиси шарифларнинг кўп ёд олган ҳофизлардан. Ўша зотни чорласангиз, шоядки қизингизга шаръий руқя ўқиб, дам солса”, дейишди. Шунда Абдулҳамидхон шайхга элчи юборибди. Шайх бўлсалар, бормасликка узр айтган эканлар. Шомлик машойихларнинг шайх Бадриддинга талаб, қистовларидан сўнггина, шогирдларидан бирини Истанбулга дам солишга юборибдилар. Шогирд бориб султонни қизига руқя ўқигач, у шифо топиб, тузалибди.
Бу воқеадан сўнг Султон шайх Бадриддинга бирон ҳадя юборишни истабди. Яқинлари шайхнинг китобларга муҳаббатлари кучли эканига ишора қилишибди. Шунда ҳукмдор “Султонийя нусха” деб ном олган “Саҳиҳул Бухорий”ни ҳадя тариқасида юборган экан”.
Шайх Муҳаммад Воил давом этиб айтадилар: “Аллоҳ таоло менга икром қилиб ўша нусхани кўриш насиб бўлди”.
“Инаротул масобиҳ лил қориул жомеъус соҳиҳ” китобидан.
Анвар АҲМАД
👉 @diyonatli
👍11
ҚУРЪОН МЎЪЖИЗАСИ
Фахри коинот Пайғамбаримиз (с.а.в.) келтирган мингларча мўъжизаларнинг ичида энг порлоғи, ҳали ҳануз кўз ўнгимизда бўлган, Қуръони Каримнинг балоғатидаги мўъжизадир.
Савол:
Қуръоннинг балоғатидаги мўъжизавийликни фақат мингтадан битта муҳаққиқ олимгина англаши мумкин.
Ҳолбуки, Қуръон инсониятнинг ҳар бир табақаси учун нозил бўлган бўлса. Ҳар бир инсон бу балоғатдан ҳисса олиши керак эмасми?
Жавоб:
Қуръони Ҳакимнинг ҳар бир табақа англай оладиган ўзига хос мўъжизаси бор.
Масалан:
Балоғат ва фасоҳат аҳлининг табақасига қараган хориқо балоғатидаги мўъжиза бор.
Шоир ва хатиблар табақасига нисбатан ҳам ғаройиб, гўзал, юксак бадиий услуб мўъжизасини кўрсатади. Бу услуб ҳар кимга ёққани ҳолда, ҳеч ким унга тақлид қила олмайди. Замонлар ўтиши у услубни эскитмайди. Доимо ёш ва янгидир. Шундай бир мунтазам наср ва мансур бир назмдирки, ҳам олий, ҳам шириндир.
Ҳам коҳинлар ва ғойибдан хабар берадиган инсонлар табақасига қарши, хориқо ғайбий хабарлар мўъжизасини кўрсатади.
Тарихчилар ва олам ҳодисалари олимлари табақасига қараб, хабарлар ва қадимги халқлар воқеаларини, келажакда содир бўлажак ҳодисаларини, барзаҳ ва ухровий олам аҳволларининг хабарини бериш мўжизасини баён қилади.
Инсониятнинг ижтимоий масалалари олимлари ва сиёсат аҳли табақасига қарши, Қуръоннинг муқаддас дастурлари мўъжизасини кўрсатади. Ҳа, Қуръондан чиққан буюк шариат у мўъжиза маъносини тўлиқ кўрсатади.
Илоҳий маърифат ва коинот ҳақиқатларида чуқурлашиб кетган олимлар табақасига нисбатан, Қуръондаги қудсий илоҳий ҳақиқатларни кўрсатади. Мўъжизани ҳис қилдиради.
Қирқ табақанинг ҳар бир табақасига қарата бир туйнук очади. Мўъжизасини кўрсатади.
Ҳатто фақат қулоғи бўлган ва озгина маъно фаҳмига етадиган авом табақасига ҳам мўъжиза эканини билдиради. Қуръон ўқилганда, бошқа китобларга ўхшамаслигини қулоқ соҳиби тасдиқлайди.
Қуръони мўъжизул баён майдонга чиққанида бутун оламга майдон ўқиди. Шундан сўнг инсонларда икки шиддатли ҳис уйғонди.:
Бири:
Дўстларда тақлид қилиш ҳисси. Яъни, севикли Қуръоннинг услубига ўхшашлик орзуси ва унга ўхшаб гапириш ҳисси...
Иккинчиси:
Душманларда танқид ва эътироз ҳисси. Яъни, Қуръон услубига муқобала этиб унинг «мўъжизавий баён» деган даъвосини йўққа чиқариш ҳисси...
Мана шу икки шиддатли ҳис билан миллионларча китоблар ёзилгандир. Майдонда. Энди бу китобларнинг энг болиғлари, энг фасоҳатлиси Қуръон билан баробар ўқилса, уни ҳамма тингласа, қатъийан дейдики:
«Қуръон буларнинг ҳеч бирига ўхшамайди. Қуръон бу китобларнинг даражасида эмасдир. Ундай бўлса, шундай хулоса чиқади. Қуръон бу китоблардан ё пастдадир. Бу эса, юз даража маҳол бўлиши билан бирга, ҳечким ҳатто шайтон ҳам бундай демайди. Ёки бу Қуръон барча китоблардан устундир.»
Қуръони Ҳаким ҳатто маъносини тушунмайдиган жоҳил оми қисмига ҳам ўзининг мўъжиза эканини билдиради. Ҳеч зериктирмайди. У оми, жоҳил одам дейдики:
---Энг гўзал, энг машҳур бир байтни икки-уч марта эшитсам, менга зерикиш бера бошлайди. Бу Қуръон эса, ҳеч зериктирмайди. Эшитганим сари, ёқиб бораверади. Шундай экан Қуръон инсоннинг сўзи эмасдир!
Ҳам ёдлашга киришган болаларга ҳам, Қуръони Ҳаким у нозик, заиф, оддий бир саҳифа китобни ёдлаб ололмайдиган болаларнинг ҳофизаларида осон жойлашади. Кўп жойларида бир-бирига ўхшаш калималари бўлгани ҳолда, қулайлик билан ёдларида қолиши суратида, болаларга ҳам ўзининг мўъжизалигини билдиради..
Ҳатто оз сўздан ва шовқиндан таъсирланган ҳаста инсонларга ва сакаротда бўлганларга ҳам Қуръоннинг замзамаси ва садоси, зам-зам сувидек ҳуш ёқиши ва ширин туюлиши жиҳатидан, ўзига хос мўъжиза эканини ҳис қилдиради....
Қуръони Ҳаким ҳеч кимни ўзининг мўъжизалигини ҳис этиш ҳолатидан маҳрум қилмайди.
Усмон КЎКЧАЛИК
👉 @diyonatli
Фахри коинот Пайғамбаримиз (с.а.в.) келтирган мингларча мўъжизаларнинг ичида энг порлоғи, ҳали ҳануз кўз ўнгимизда бўлган, Қуръони Каримнинг балоғатидаги мўъжизадир.
Савол:
Қуръоннинг балоғатидаги мўъжизавийликни фақат мингтадан битта муҳаққиқ олимгина англаши мумкин.
Ҳолбуки, Қуръон инсониятнинг ҳар бир табақаси учун нозил бўлган бўлса. Ҳар бир инсон бу балоғатдан ҳисса олиши керак эмасми?
Жавоб:
Қуръони Ҳакимнинг ҳар бир табақа англай оладиган ўзига хос мўъжизаси бор.
Масалан:
Балоғат ва фасоҳат аҳлининг табақасига қараган хориқо балоғатидаги мўъжиза бор.
Шоир ва хатиблар табақасига нисбатан ҳам ғаройиб, гўзал, юксак бадиий услуб мўъжизасини кўрсатади. Бу услуб ҳар кимга ёққани ҳолда, ҳеч ким унга тақлид қила олмайди. Замонлар ўтиши у услубни эскитмайди. Доимо ёш ва янгидир. Шундай бир мунтазам наср ва мансур бир назмдирки, ҳам олий, ҳам шириндир.
Ҳам коҳинлар ва ғойибдан хабар берадиган инсонлар табақасига қарши, хориқо ғайбий хабарлар мўъжизасини кўрсатади.
Тарихчилар ва олам ҳодисалари олимлари табақасига қараб, хабарлар ва қадимги халқлар воқеаларини, келажакда содир бўлажак ҳодисаларини, барзаҳ ва ухровий олам аҳволларининг хабарини бериш мўжизасини баён қилади.
Инсониятнинг ижтимоий масалалари олимлари ва сиёсат аҳли табақасига қарши, Қуръоннинг муқаддас дастурлари мўъжизасини кўрсатади. Ҳа, Қуръондан чиққан буюк шариат у мўъжиза маъносини тўлиқ кўрсатади.
Илоҳий маърифат ва коинот ҳақиқатларида чуқурлашиб кетган олимлар табақасига нисбатан, Қуръондаги қудсий илоҳий ҳақиқатларни кўрсатади. Мўъжизани ҳис қилдиради.
Қирқ табақанинг ҳар бир табақасига қарата бир туйнук очади. Мўъжизасини кўрсатади.
Ҳатто фақат қулоғи бўлган ва озгина маъно фаҳмига етадиган авом табақасига ҳам мўъжиза эканини билдиради. Қуръон ўқилганда, бошқа китобларга ўхшамаслигини қулоқ соҳиби тасдиқлайди.
Қуръони мўъжизул баён майдонга чиққанида бутун оламга майдон ўқиди. Шундан сўнг инсонларда икки шиддатли ҳис уйғонди.:
Бири:
Дўстларда тақлид қилиш ҳисси. Яъни, севикли Қуръоннинг услубига ўхшашлик орзуси ва унга ўхшаб гапириш ҳисси...
Иккинчиси:
Душманларда танқид ва эътироз ҳисси. Яъни, Қуръон услубига муқобала этиб унинг «мўъжизавий баён» деган даъвосини йўққа чиқариш ҳисси...
Мана шу икки шиддатли ҳис билан миллионларча китоблар ёзилгандир. Майдонда. Энди бу китобларнинг энг болиғлари, энг фасоҳатлиси Қуръон билан баробар ўқилса, уни ҳамма тингласа, қатъийан дейдики:
«Қуръон буларнинг ҳеч бирига ўхшамайди. Қуръон бу китобларнинг даражасида эмасдир. Ундай бўлса, шундай хулоса чиқади. Қуръон бу китоблардан ё пастдадир. Бу эса, юз даража маҳол бўлиши билан бирга, ҳечким ҳатто шайтон ҳам бундай демайди. Ёки бу Қуръон барча китоблардан устундир.»
Қуръони Ҳаким ҳатто маъносини тушунмайдиган жоҳил оми қисмига ҳам ўзининг мўъжиза эканини билдиради. Ҳеч зериктирмайди. У оми, жоҳил одам дейдики:
---Энг гўзал, энг машҳур бир байтни икки-уч марта эшитсам, менга зерикиш бера бошлайди. Бу Қуръон эса, ҳеч зериктирмайди. Эшитганим сари, ёқиб бораверади. Шундай экан Қуръон инсоннинг сўзи эмасдир!
Ҳам ёдлашга киришган болаларга ҳам, Қуръони Ҳаким у нозик, заиф, оддий бир саҳифа китобни ёдлаб ололмайдиган болаларнинг ҳофизаларида осон жойлашади. Кўп жойларида бир-бирига ўхшаш калималари бўлгани ҳолда, қулайлик билан ёдларида қолиши суратида, болаларга ҳам ўзининг мўъжизалигини билдиради..
Ҳатто оз сўздан ва шовқиндан таъсирланган ҳаста инсонларга ва сакаротда бўлганларга ҳам Қуръоннинг замзамаси ва садоси, зам-зам сувидек ҳуш ёқиши ва ширин туюлиши жиҳатидан, ўзига хос мўъжиза эканини ҳис қилдиради....
Қуръони Ҳаким ҳеч кимни ўзининг мўъжизалигини ҳис этиш ҳолатидан маҳрум қилмайди.
Усмон КЎКЧАЛИК
👉 @diyonatli
👍3
ЁМОНЛИКНИНГ МАНБАЛАРИ
Ислом инсоният йўлиқадиган ҳар қандай ёмонлик,ёвузлик, разолатга қарши курашиб келган.Исломга кўра ёмонликнинг манбалари қуйидагилардир:
1. ШАЙТОН.
2. НАФС.
3. ЖАҲОЛАТ.
1.ШАЙТОН—биз кўролмайдиган,мавжудлиги Қуръони каримда
билдирилган махлуқ. «Аниқки,Шайтон сизларга душмандир,бас уни душман тутинглар» (Фотир—6),дея огоҳлантирилганмиз. Шайтоннинг ўз ҳизби— гуруҳи бор:
«Шайотинул инс вал жин», яъни,инсонлар ва жинлар тоифасидан ҳам шайтонлар мавжуд.Кишилар орасида шайтонлашган одамлар бор. Кўринмайдиган жинлардан ҳам шайтонлар мавжуд. Аммо шайтон инсон устидан қатъий бир ҳукм юргизолмайди,ўз таъсирини ўтказолмайди:
«Албатта,иймон келтирган ва ёлғиз Парвардигорларига таваккул қиладиган зотлар устида (шайтон) учун ҳеч қандай салтанат—ҳукмронлик йўқдир.Унинг (шайтоннинг) ҳукмронлиги фақат (уни) дўст тутиб, (Аллоҳга) шерик қилиб оладиган кимсалар устидадир».(Наҳл—99, 100). Демак,шайтон мўминларга осонликча таъсир қилолмас экан.Фақатгина васваса қила олар экан.Гуноҳ ишларни инсоннинг кўз ўнгида бирма-бир жилолантириб,улардан бирини танлаши учун инсон қалбига васваса солади.
2.НАФС: Исломга кўра ёмонлик,гуноҳ амалларнинг яна бир манбаси—инсоннинг ўзи, яъни нафсидир.
«Мен нафсимни оқламайман. Чунки нафс—агар Парвардигоримнинг ўзи раҳм қилмаса—албатта,барча ёмонликларга буюргувчидар»(Юсуф—53).Бу — Юсуф алайҳиссалом тили билан Қуръони каримда баён этилган бир ҳақиқатдир. Аллоҳнинг ўзи ёрлақаган зотлардан бўлак,нафс барча инсонларга ёмон ишларни буюришда маслак эгаси бўлиб қолган.Тинимсиз гуноҳ ишларга буюраверадиган нафс шайтоннинг ботинимиздаги ҳамтовоғи бўлиб, қайсардир ва тарбияга муҳтождир.Шайтонга ўхшаб нафс ҳам инсонга васваса солади: «Аниқки, инсонни биз яратганмиз, (демак) унинг нафси васваса қиладиган (яъни, кўнглидан ўтган барча) нарсаларни ҳам билурмиз» (Қоф—16).Юнус Эмро айтганидек,«Ичимизда «бир мен бор, менда мендан ичкари».Турли маънавий борлиқларни мушоҳада қиламиз, учқунлар кўрамиз, васвасаларга дуч келамиз. Шайтон васвасаси билан нафс васвасаси орасидаги фарқни мутасаввифлар шундай фарқлайдилар: «Шайтон ўйиндан ўйинга ўтаверади,нафс эса бир нарсани қайсарлик билан талаб қилиб тураверади. Шайтон моҳир ёлғончи ва ҳийлакор бўлгани боис, инсонни Аллоҳ розилигидан чалғитиш мақсадида бир гуноҳга ундолмаса, бошқа бир гуноҳни«таклиф қилади»: бир ўйинда инсонни лақиллатолмаса,иккинчи бир ўйинни тадбиқ этади.Аммо нафс—қайсар ёш боладек ёпишиб олган нарсасини хоҳлаб тураверади. Васвасанинг нафсдан эканлиги шу тариқа англашилади.Шайтонга қарши Аллоҳдан паноҳ тилаб, Унга таваккул этмоқ ҳақида зикр этилган оятдан маълум бўладики,Аллоҳга чин кўнгилдан суянганларга шайтон васвасаси кор қилмас экан.Шунинг учун шайтоннинг таъсир кучини кесмоқ мақсадида ҳар бир ишимизни «бисмиллоҳ» билан бошлаймиз ва амалиётда буни ўзимизга шиор қилиб оламиз.Қуръони каримда буюрилганидек, унинг бизга душман эканлигини эслашимизнинг ўзиёқ бизни доимо ҳушёрликка чақиради. Шайтоннинг қалбга кирадиган йўлларини тўсиш—кўзни ҳаромдан сақлаш, гуноҳга етакловчи йўлларга қадам босмаслик ва ҳоказолар айрича бир кураш усулидир.Шунинг учун Аллоҳу таоло Қуръони каримда шундай буюради:
«Зинога яқинлашманглар! Чунки (бу) бузуқликдир — энг ёмон
йўлдир» (Ал-Исро—32). Жаноби Ҳақ «Зино қилманглар!» эмас,балки «Зинога яқинлашманглар!» деб огоҳлантиряпти,яъни зинога олиб борувчи йўлларга қадам босманг,демоқчи. Чунки бу йўлга кирган инсон қилмишининг оқибати хунук бўлади.Шу боис ичкилик ҳаром қилинган.Чунки ичкилик ақлу ҳушни олади, инсонни ўзини назорат қилолмайдиган аҳволга солади.
3. ЖАҲОЛАТ.
Бу ҳолда инсонлардаги нафснинг мавжудлиги айб эмас.«Инсон аслида гуноҳ билан туғилади»,деган иддао билан инсонни унда бўлмаган нуқсон билан айбламоқ тўғри эмас.«Ҳамма фитратида Ислом билан дунёга келади. Ҳар гўдак пок ва маъсум инсон сифатида туғилади.
Ислом инсоният йўлиқадиган ҳар қандай ёмонлик,ёвузлик, разолатга қарши курашиб келган.Исломга кўра ёмонликнинг манбалари қуйидагилардир:
1. ШАЙТОН.
2. НАФС.
3. ЖАҲОЛАТ.
1.ШАЙТОН—биз кўролмайдиган,мавжудлиги Қуръони каримда
билдирилган махлуқ. «Аниқки,Шайтон сизларга душмандир,бас уни душман тутинглар» (Фотир—6),дея огоҳлантирилганмиз. Шайтоннинг ўз ҳизби— гуруҳи бор:
«Шайотинул инс вал жин», яъни,инсонлар ва жинлар тоифасидан ҳам шайтонлар мавжуд.Кишилар орасида шайтонлашган одамлар бор. Кўринмайдиган жинлардан ҳам шайтонлар мавжуд. Аммо шайтон инсон устидан қатъий бир ҳукм юргизолмайди,ўз таъсирини ўтказолмайди:
«Албатта,иймон келтирган ва ёлғиз Парвардигорларига таваккул қиладиган зотлар устида (шайтон) учун ҳеч қандай салтанат—ҳукмронлик йўқдир.Унинг (шайтоннинг) ҳукмронлиги фақат (уни) дўст тутиб, (Аллоҳга) шерик қилиб оладиган кимсалар устидадир».(Наҳл—99, 100). Демак,шайтон мўминларга осонликча таъсир қилолмас экан.Фақатгина васваса қила олар экан.Гуноҳ ишларни инсоннинг кўз ўнгида бирма-бир жилолантириб,улардан бирини танлаши учун инсон қалбига васваса солади.
2.НАФС: Исломга кўра ёмонлик,гуноҳ амалларнинг яна бир манбаси—инсоннинг ўзи, яъни нафсидир.
«Мен нафсимни оқламайман. Чунки нафс—агар Парвардигоримнинг ўзи раҳм қилмаса—албатта,барча ёмонликларга буюргувчидар»(Юсуф—53).Бу — Юсуф алайҳиссалом тили билан Қуръони каримда баён этилган бир ҳақиқатдир. Аллоҳнинг ўзи ёрлақаган зотлардан бўлак,нафс барча инсонларга ёмон ишларни буюришда маслак эгаси бўлиб қолган.Тинимсиз гуноҳ ишларга буюраверадиган нафс шайтоннинг ботинимиздаги ҳамтовоғи бўлиб, қайсардир ва тарбияга муҳтождир.Шайтонга ўхшаб нафс ҳам инсонга васваса солади: «Аниқки, инсонни биз яратганмиз, (демак) унинг нафси васваса қиладиган (яъни, кўнглидан ўтган барча) нарсаларни ҳам билурмиз» (Қоф—16).Юнус Эмро айтганидек,«Ичимизда «бир мен бор, менда мендан ичкари».Турли маънавий борлиқларни мушоҳада қиламиз, учқунлар кўрамиз, васвасаларга дуч келамиз. Шайтон васвасаси билан нафс васвасаси орасидаги фарқни мутасаввифлар шундай фарқлайдилар: «Шайтон ўйиндан ўйинга ўтаверади,нафс эса бир нарсани қайсарлик билан талаб қилиб тураверади. Шайтон моҳир ёлғончи ва ҳийлакор бўлгани боис, инсонни Аллоҳ розилигидан чалғитиш мақсадида бир гуноҳга ундолмаса, бошқа бир гуноҳни«таклиф қилади»: бир ўйинда инсонни лақиллатолмаса,иккинчи бир ўйинни тадбиқ этади.Аммо нафс—қайсар ёш боладек ёпишиб олган нарсасини хоҳлаб тураверади. Васвасанинг нафсдан эканлиги шу тариқа англашилади.Шайтонга қарши Аллоҳдан паноҳ тилаб, Унга таваккул этмоқ ҳақида зикр этилган оятдан маълум бўладики,Аллоҳга чин кўнгилдан суянганларга шайтон васвасаси кор қилмас экан.Шунинг учун шайтоннинг таъсир кучини кесмоқ мақсадида ҳар бир ишимизни «бисмиллоҳ» билан бошлаймиз ва амалиётда буни ўзимизга шиор қилиб оламиз.Қуръони каримда буюрилганидек, унинг бизга душман эканлигини эслашимизнинг ўзиёқ бизни доимо ҳушёрликка чақиради. Шайтоннинг қалбга кирадиган йўлларини тўсиш—кўзни ҳаромдан сақлаш, гуноҳга етакловчи йўлларга қадам босмаслик ва ҳоказолар айрича бир кураш усулидир.Шунинг учун Аллоҳу таоло Қуръони каримда шундай буюради:
«Зинога яқинлашманглар! Чунки (бу) бузуқликдир — энг ёмон
йўлдир» (Ал-Исро—32). Жаноби Ҳақ «Зино қилманглар!» эмас,балки «Зинога яқинлашманглар!» деб огоҳлантиряпти,яъни зинога олиб борувчи йўлларга қадам босманг,демоқчи. Чунки бу йўлга кирган инсон қилмишининг оқибати хунук бўлади.Шу боис ичкилик ҳаром қилинган.Чунки ичкилик ақлу ҳушни олади, инсонни ўзини назорат қилолмайдиган аҳволга солади.
3. ЖАҲОЛАТ.
Бу ҳолда инсонлардаги нафснинг мавжудлиги айб эмас.«Инсон аслида гуноҳ билан туғилади»,деган иддао билан инсонни унда бўлмаган нуқсон билан айбламоқ тўғри эмас.«Ҳамма фитратида Ислом билан дунёга келади. Ҳар гўдак пок ва маъсум инсон сифатида туғилади.
👍4
Фақат ота-онасигина уни мажусий,яҳудий ёки насроний қилиб тарбиялайди».Яъни, инсон болалигидаги тарбия оқибатида асл фитратидан айрилади.Шу боис ҳам инсоннинг учинчи душмани — жаҳолат.Билмаслик ҳақиқатлардан бехабарликдир.Жоҳиллик— таълим-тарбия кўрмаган, дипломсиз маъносида эмас. Жоҳиллик тақвосизлик,тақво қашшоқлигидир.Баъзи олимлар ҳам,дипломи борлар ҳам жоҳиллик қиладилар.Бу диний илмнинг озлиги, Аллоҳнинг илоҳий адолатини, амрларидаги ҳикматларни билмасликдир.Ижтимоий, ахлоқий,диний тажриба,илм ва маданият танқислигидир... У ҳолда ҳеч таълим олмаган бир кишининг дин нуқтаи назаридан жоҳил эмас,ориф бўлиши мумкин.Чунончи, ўтинчилик қилган Юнус Эмро юксак даражадаги шахс бўла олган экан,мадрасада ўқиган ҳирсли бир олимнинг тубан бир даражада қолиши ҳам табиийдир.Энг қаттиқ азобга дучор бўладиганларнинг бири илмига амал қилмаган олимдир.Била туриб амал қилмайди,
айбу нуқсон ва гуноҳлардан қочмайди.
Махмуд Асъад Жўшон роҳимаҳуллоҳнинг
"Тасаввуф ва нафс тарбияси"китобидан.
👉 @diyonatli
айбу нуқсон ва гуноҳлардан қочмайди.
Махмуд Асъад Жўшон роҳимаҳуллоҳнинг
"Тасаввуф ва нафс тарбияси"китобидан.
👉 @diyonatli
👍4
Савол: Ғийбатни тарк қилиш намозларни адо қилишдан афзалми ёки аксинчами?
Жавоб: Ғийбатни тарк қилиш фарз ва нафл намозларни
адо қилишдан афзалдир. Чунки ғийбат қилишда икки ҳақни зое қилиш бор:
1. Аллоҳнинг ҳаққи.*
2. Банданинг ҳаққи.
Намозларни тарк қилишда эса Ҳақ таолонинг ҳаққини зое қилиш бор.
Демак, ғийбат қилиш гуноҳи фарзларни тарк қилиш гуноҳидан оғирроқдир. Шунга кўра, ғийбатни тарк қилиш, фарзларни адо қилишдан афзалдир. Имом Ғазолий раҳматуллоҳи алайҳ: «Иҳёу улумид-дин»да бундай деган: «Саҳобаи киромлар ҳам башарга, яъни, фосиқ кимсага йўлиқар эдилар, лекин у йўқлигида ғийбат қилмас эдилар ва бу ишни энг афзал амал деб билар эдилар».
Вуҳайб Маккий раҳматуллоҳи алайҳ бундай деган: «Ғийбатни тарк қилишим мен учун бутун дунё ва ундаги нарсалардан яхшироқдир».
———————————————————
* Аллоҳнинг ҳаққи ва банданинг ҳаққи ўртасида фарқ қуйидагича: Аллоҳнинг ҳаққи У зотнинг буйруғи ва қайтариғидир. Банданинг ҳаққи эса унинг манфаати ва сарф-харажатидир. Шу маънода банданинг ҳаққи деганда банда уни ҳисобдан чи қариши мумкин бўлган ҳақ тушинилади. Аллоҳнинг ҳаққи деганда эса банда уни ҳисобдан чиқара олмайдиган ҳақ тушунилади. Ана шу эътиборга кўра, шаръий маж буриятлар уч қисмга бўлинади:
1. Фақат Аллоҳнинг ҳаққи. Масалан, имон келтириш лозимлиги, куфр келтириш ҳаромлиги;
2. Фақат банданинг ҳаққи. Масалан, қарзлар, олинган нарсаларнинг пуллари;
3. Аллоҳнинг ҳаққи кўплиги ёки банданинг ҳаққи кўплигида ихтилоф қилинган ҳақлар. Масалан, бировни зинокор деб туҳмат қилиш.
©Абдулҳай Лақҳнавийнинг "Нодир фатволар" китобидан.
©Таржимон: Абдулқодир Абдур Раҳим.
👉 @diyonatli
Жавоб: Ғийбатни тарк қилиш фарз ва нафл намозларни
адо қилишдан афзалдир. Чунки ғийбат қилишда икки ҳақни зое қилиш бор:
1. Аллоҳнинг ҳаққи.*
2. Банданинг ҳаққи.
Намозларни тарк қилишда эса Ҳақ таолонинг ҳаққини зое қилиш бор.
Демак, ғийбат қилиш гуноҳи фарзларни тарк қилиш гуноҳидан оғирроқдир. Шунга кўра, ғийбатни тарк қилиш, фарзларни адо қилишдан афзалдир. Имом Ғазолий раҳматуллоҳи алайҳ: «Иҳёу улумид-дин»да бундай деган: «Саҳобаи киромлар ҳам башарга, яъни, фосиқ кимсага йўлиқар эдилар, лекин у йўқлигида ғийбат қилмас эдилар ва бу ишни энг афзал амал деб билар эдилар».
Вуҳайб Маккий раҳматуллоҳи алайҳ бундай деган: «Ғийбатни тарк қилишим мен учун бутун дунё ва ундаги нарсалардан яхшироқдир».
———————————————————
* Аллоҳнинг ҳаққи ва банданинг ҳаққи ўртасида фарқ қуйидагича: Аллоҳнинг ҳаққи У зотнинг буйруғи ва қайтариғидир. Банданинг ҳаққи эса унинг манфаати ва сарф-харажатидир. Шу маънода банданинг ҳаққи деганда банда уни ҳисобдан чи қариши мумкин бўлган ҳақ тушинилади. Аллоҳнинг ҳаққи деганда эса банда уни ҳисобдан чиқара олмайдиган ҳақ тушунилади. Ана шу эътиборга кўра, шаръий маж буриятлар уч қисмга бўлинади:
1. Фақат Аллоҳнинг ҳаққи. Масалан, имон келтириш лозимлиги, куфр келтириш ҳаромлиги;
2. Фақат банданинг ҳаққи. Масалан, қарзлар, олинган нарсаларнинг пуллари;
3. Аллоҳнинг ҳаққи кўплиги ёки банданинг ҳаққи кўплигида ихтилоф қилинган ҳақлар. Масалан, бировни зинокор деб туҳмат қилиш.
©Абдулҳай Лақҳнавийнинг "Нодир фатволар" китобидан.
©Таржимон: Абдулқодир Абдур Раҳим.
👉 @diyonatli
👍6
РАСУЛУЛЛОҲНИНГ
СЎНГГИ СЎЗЛАРИ
Набий соллаллоҳу алайҳи ва саллам дедилар:
– Эй инсонлар, сизлар гўё мен ҳақимда қўрқаётгандексиз...
Саҳобалар айтишди:
– Ҳа, ё Расулуллоҳ, шундай. Набий алайҳиссалом:
– Эй инсонлар, Сизларнинг мен билан ваъдалашган жойингиз бу дунё эмас, балки Ҳавзи Кавсар бўйидир. Аллоҳга қасам, мен уни турган шу жойимдан кўраётгандекман.
Эй инсонлар! Аллоҳга қасам, сизларнинг фақир бўлишингиздан қўрқмайман. Лекин сиздан олдингилар мол-дунёга берилиб кетганлари сингари сизлар ҳам мол-дунёга ҳирс қўйишларингиздан қўрқаман. Мол-дунё сиздан олдингиларни ҳалок қилгани каби сизларни ҳам ҳалок этади.
– Эй инсонлар! Намозга эҳтиёт бўлинг, намозга эҳтиёт бўлинг! Яъни намозларингизни асрашингиз учун Буюк Аллоҳнинг номи билан онт ичишларингизни истайман, деб бу сўзни бир неча марта такрорладилар. Сўнгра:
– Эй инсонлар! Аёлларнинг ҳақлари борасида Аллоҳдан қўрқинглар. Аёлларга яхшилик қилишингизни васият этаман.
– Эй инсонлар! Банда (ўзларини назарда тутиб)га дунё ва Аллоҳнинг ҳузуридаги нарсаларни танлаш ихтиёри берилди.
Ҳеч ким Расулуллоҳнинг бу сўзларидан мақсадлари нима эканини англай олмади. Илло, Абу Бакр розияллоҳу анҳу бу сўзни англаб етди ва ҳўнграб йиғлаб: “Сизга оталаримиз, оналаримиз, авлодларимиз, аҳлимиз, молимиз фидо бўлсин, ё Расулуллоҳ!” дея бир неча марта бу сўзни такрорлади.
Одамлар Абу Бакр розияллоҳу анҳуга: “Расулуллоҳнинг сўзларини бўлишга қандай журъати етди?” дея қарашди.
Набий соллаллоҳу алайҳи ва саллам Абу Бакр розияллоҳу анҳуни ҳимоя қилиш мақсадида: “Эй инсонлар! Абу Бакрга индаманглар. Сизлардан ҳар бирингизни ўз фазлига кўра мукофотладик. Илло, Абу Бакрни мукофотлашга қодир эмасмиз. Уни мукофотлашни Аллоҳ таолога ҳавола қилдим. Масжидга чиқиладиган барча эшиклар тўсилсин. Илло, Абу Бакрнинг эшиги асло тўсилмайди.
Ахийри, Набий соллаллоҳу алайҳи ва саллам минбардан тушишларидан олдин мусулмонлар учун дуо қилдилар. Бу гўё у зотнинг энг сўнгги дуолари бўлди: “Аллоҳ сизларни ёрлақасин, Ўз паноҳида асрасин, сизларга нусрат берсин, собит қилсин, қўлласин!..”
Коинот султонининг охирги сўзлари: “Минбардан тушишларидан аввал умматларига: “Эй инсонлар! Қиёматгача менинг умматимдан менга эргашганларга саломимни етказинг. Бирор кишининг олдида мен зикр этилсаму у менга салавот айтмаса, ўша ўта бахилдир”.
Арабчадан Толибжон НИЗОМ таржимаси
👉 @diyonatli
СЎНГГИ СЎЗЛАРИ
Набий соллаллоҳу алайҳи ва саллам дедилар:
– Эй инсонлар, сизлар гўё мен ҳақимда қўрқаётгандексиз...
Саҳобалар айтишди:
– Ҳа, ё Расулуллоҳ, шундай. Набий алайҳиссалом:
– Эй инсонлар, Сизларнинг мен билан ваъдалашган жойингиз бу дунё эмас, балки Ҳавзи Кавсар бўйидир. Аллоҳга қасам, мен уни турган шу жойимдан кўраётгандекман.
Эй инсонлар! Аллоҳга қасам, сизларнинг фақир бўлишингиздан қўрқмайман. Лекин сиздан олдингилар мол-дунёга берилиб кетганлари сингари сизлар ҳам мол-дунёга ҳирс қўйишларингиздан қўрқаман. Мол-дунё сиздан олдингиларни ҳалок қилгани каби сизларни ҳам ҳалок этади.
– Эй инсонлар! Намозга эҳтиёт бўлинг, намозга эҳтиёт бўлинг! Яъни намозларингизни асрашингиз учун Буюк Аллоҳнинг номи билан онт ичишларингизни истайман, деб бу сўзни бир неча марта такрорладилар. Сўнгра:
– Эй инсонлар! Аёлларнинг ҳақлари борасида Аллоҳдан қўрқинглар. Аёлларга яхшилик қилишингизни васият этаман.
– Эй инсонлар! Банда (ўзларини назарда тутиб)га дунё ва Аллоҳнинг ҳузуридаги нарсаларни танлаш ихтиёри берилди.
Ҳеч ким Расулуллоҳнинг бу сўзларидан мақсадлари нима эканини англай олмади. Илло, Абу Бакр розияллоҳу анҳу бу сўзни англаб етди ва ҳўнграб йиғлаб: “Сизга оталаримиз, оналаримиз, авлодларимиз, аҳлимиз, молимиз фидо бўлсин, ё Расулуллоҳ!” дея бир неча марта бу сўзни такрорлади.
Одамлар Абу Бакр розияллоҳу анҳуга: “Расулуллоҳнинг сўзларини бўлишга қандай журъати етди?” дея қарашди.
Набий соллаллоҳу алайҳи ва саллам Абу Бакр розияллоҳу анҳуни ҳимоя қилиш мақсадида: “Эй инсонлар! Абу Бакрга индаманглар. Сизлардан ҳар бирингизни ўз фазлига кўра мукофотладик. Илло, Абу Бакрни мукофотлашга қодир эмасмиз. Уни мукофотлашни Аллоҳ таолога ҳавола қилдим. Масжидга чиқиладиган барча эшиклар тўсилсин. Илло, Абу Бакрнинг эшиги асло тўсилмайди.
Ахийри, Набий соллаллоҳу алайҳи ва саллам минбардан тушишларидан олдин мусулмонлар учун дуо қилдилар. Бу гўё у зотнинг энг сўнгги дуолари бўлди: “Аллоҳ сизларни ёрлақасин, Ўз паноҳида асрасин, сизларга нусрат берсин, собит қилсин, қўлласин!..”
Коинот султонининг охирги сўзлари: “Минбардан тушишларидан аввал умматларига: “Эй инсонлар! Қиёматгача менинг умматимдан менга эргашганларга саломимни етказинг. Бирор кишининг олдида мен зикр этилсаму у менга салавот айтмаса, ўша ўта бахилдир”.
Арабчадан Толибжон НИЗОМ таржимаси
👉 @diyonatli
👍5
ҚЎЛИМНИ ТОБУТДАН ЧИҚАРИНГ
Султон Сулаймон Қонуний айтган экан:
"Ўлганимдан сўнг қўлларимни тобутдан чиқариб қўйинглар. Халқ билсинки, султон дунёдан қўллари бўм-бўш ҳолда кетаяпти!".
Сулаймон Қонуний Усмонийларнинг буюк султонларидан биридир. Менимча Муҳаммад Фотиҳдан бошқаси ундан олдинда турмаса керак. Фотиҳнинг олдин туришига келсак, унинг кўксида Набавий орден бор:
"Ҳали келажакда Қустантийнийя фатҳ қилинади. Уни фатҳ қилган қўшин қандай ҳам яхши қўшин. Унинг амири қандай ҳам яхши амир!".
Сулаймон Қонуний эса Усмоний султонлар ичида энг узоқ вақт ҳукмронлик қилган султон ҳисобланади. Унинг ҳукмронлиги 46 йил давом этган. У жангларда қўшинни ўзи бошқарар эди. У шарқ ва ғарбдаги пойтахтлар бўлмиш Афина, София, Будапешт, Белград, Қуддус, Димашқ, Бағдод, Қоҳира, Табриз ва бошқаларга ҳукмронлик қилди. Сулаймон Қонуний қуръони каримни, "саҳиҳи Бухорий"ни тўла ёд олган эди. Турк, араб, форс ва серб тилларида эркин сўзлашар эди. Қозилик ва давлат ишларини мустаҳкамлашдаги ислоҳотлари сабабли "Қонуний" лақабини олган эди.
Агар бир фақир киши сизга зоҳидликдан, дунёдан юз ўгиришдан гапирса "ҳа энди бу мажбурликдан, ноиложликдан зуҳддан гапираяпти-да!" дейишингиз мумкин. Агар ғарбу шарққа ҳукмрон бўлган султон зоҳидликдан гапирса бундан ҳайратланмасдан иложингиз йўқ.
Сулаймон Қонуний тириклигида ваъз қилиб юрганидек, ўлганидан кейин ҳам ваъз қилишни истади. У "Биз қанча яшасакда, охири барибир барини ташлаб, қуруқ қўл билан кетамиз", демоқчи бўлди.
Мен ҳаргиз "мол арзимас нарса, уни жамламанг, мол дунёнинг кирлигидир, уни қўйинг!" , демайман. Мен "энг яхши мол солиҳ инсон қўлидаги ҳалол молдир", дейман. Чунки мол ҳаётнинг ғилдирагидир. Олдин ҳам шундай бўлган, бундан кейин ҳам шундай бўлади. Аммо шуни унутмаслигимиз лозимки, мол ҳаётнинг ғилдираги, ҳаётнинг ўзи эмас. У ғоя эмас, василадир.
Акс ҳолда инсон ворислари учун мардикор бўлиб қолади. Бир воқеа ёдимга тушди. Бир киши катта бир миллионерга шофёрлик қилар экан. Миллионер вафот қилиб бутун бойлиги хотинига қолибди. Унинг хотини ҳалиги шофёрга турмушга чиқибди. Шофёр айтади:
"Мен хўжайинимга ишлайман деб ўйлар эдим. Энди билсам хўжайиним бутун умр менга ишлаган экан!".
Мол жамланг, ҳаётингизни гўзал қилинг, шароитларингизни қулай қилинг. Инсон фарзанларини фақир қилиб, бошқалардан тиланиб юрадиган қилиб қолдирганидан кўра уларни бой қилиб қолдиргани афзалдир. Аммо шуни унутмангки, сиз молни яшаш учун жамлаяпсиз!
Шуни унутмангки, ҳаётдаги энг қимматбаҳо нарсаларнинг баҳоси йўқ. Сизни соғиниб кутадиган ота-она бойлик. Сизга муҳаббатли завжа бойлик. Намозининг ортидан сизнинг ҳаққингизда дуо қиладиган солиҳ фарзанд бойлик.
Сизга совуқ шабадани раво кўрмайдиган дўстни дунё молини бериб ҳам топа олмайсиз. Сиҳҳатини йўқотган бойлардан молнинг қадрини сўранг. Фарзанди йўқ бойлардан молнинг қадрини сўранг.
Агар нарсаларнинг қийматини билсак ҳаммамиз боймиз. Бу сайёрадаги беш миллиарддан ортиқ инсон дўзахга кетаётганида сизнинг мусулмон хонадонида мусулмон ўлароқ туғилишингиз Қоруннинг, Фиръавннинг, Намруднинг бойлигидан афзалдир!
Амалдорлар миллат мулкини ўғирлаётганида, уни чет эл банкларида жойлаётганида, ҳаром пул топаётганида, пора олаётганида, халқ мулкини талон-тарож қилаётганида сиз Аллоҳдан қўрқиб, озгина ризққа қаноат қилган ҳолда масжидда сажда қилар экансиз, бу баҳоси йўқ неъматдир!
Ҳаммамиз биламизки, молга дори-дармон сотиб олса бўлади, аммо соғликни сотиб олиб бўлмайди.
Молга ҳашаматли крават сотиб олса бўлади, аммо уйқу сотиб олиб бўлмайди.
Молга латифа китобларини сотиб олса бўлади, аммо кулгуни сотиб олиб бўлмайди.
Биздан талаб қилинадигани, билимимизни сулук ва шуъурга айлантиришдир.
Мен ишонч билан айтишим мумкинки, кўпгина қасрларда кишилар тириклайин кўмилган. Улар қаср эмас, қабр. Муҳаббатни билмаган аёлларнинг қўлидаги билакузук, бўйнидаги тилла мунчоқ кишан ва ғулдан бошқа нарса эмас.
Мол жамланг, уни заҳира қилинг, аммо тобутга ҳам ундан заҳира қилиб қўйишни унутманг!
Абдулқодир Полвонов
👉 @diyonatli
Султон Сулаймон Қонуний айтган экан:
"Ўлганимдан сўнг қўлларимни тобутдан чиқариб қўйинглар. Халқ билсинки, султон дунёдан қўллари бўм-бўш ҳолда кетаяпти!".
Сулаймон Қонуний Усмонийларнинг буюк султонларидан биридир. Менимча Муҳаммад Фотиҳдан бошқаси ундан олдинда турмаса керак. Фотиҳнинг олдин туришига келсак, унинг кўксида Набавий орден бор:
"Ҳали келажакда Қустантийнийя фатҳ қилинади. Уни фатҳ қилган қўшин қандай ҳам яхши қўшин. Унинг амири қандай ҳам яхши амир!".
Сулаймон Қонуний эса Усмоний султонлар ичида энг узоқ вақт ҳукмронлик қилган султон ҳисобланади. Унинг ҳукмронлиги 46 йил давом этган. У жангларда қўшинни ўзи бошқарар эди. У шарқ ва ғарбдаги пойтахтлар бўлмиш Афина, София, Будапешт, Белград, Қуддус, Димашқ, Бағдод, Қоҳира, Табриз ва бошқаларга ҳукмронлик қилди. Сулаймон Қонуний қуръони каримни, "саҳиҳи Бухорий"ни тўла ёд олган эди. Турк, араб, форс ва серб тилларида эркин сўзлашар эди. Қозилик ва давлат ишларини мустаҳкамлашдаги ислоҳотлари сабабли "Қонуний" лақабини олган эди.
Агар бир фақир киши сизга зоҳидликдан, дунёдан юз ўгиришдан гапирса "ҳа энди бу мажбурликдан, ноиложликдан зуҳддан гапираяпти-да!" дейишингиз мумкин. Агар ғарбу шарққа ҳукмрон бўлган султон зоҳидликдан гапирса бундан ҳайратланмасдан иложингиз йўқ.
Сулаймон Қонуний тириклигида ваъз қилиб юрганидек, ўлганидан кейин ҳам ваъз қилишни истади. У "Биз қанча яшасакда, охири барибир барини ташлаб, қуруқ қўл билан кетамиз", демоқчи бўлди.
Мен ҳаргиз "мол арзимас нарса, уни жамламанг, мол дунёнинг кирлигидир, уни қўйинг!" , демайман. Мен "энг яхши мол солиҳ инсон қўлидаги ҳалол молдир", дейман. Чунки мол ҳаётнинг ғилдирагидир. Олдин ҳам шундай бўлган, бундан кейин ҳам шундай бўлади. Аммо шуни унутмаслигимиз лозимки, мол ҳаётнинг ғилдираги, ҳаётнинг ўзи эмас. У ғоя эмас, василадир.
Акс ҳолда инсон ворислари учун мардикор бўлиб қолади. Бир воқеа ёдимга тушди. Бир киши катта бир миллионерга шофёрлик қилар экан. Миллионер вафот қилиб бутун бойлиги хотинига қолибди. Унинг хотини ҳалиги шофёрга турмушга чиқибди. Шофёр айтади:
"Мен хўжайинимга ишлайман деб ўйлар эдим. Энди билсам хўжайиним бутун умр менга ишлаган экан!".
Мол жамланг, ҳаётингизни гўзал қилинг, шароитларингизни қулай қилинг. Инсон фарзанларини фақир қилиб, бошқалардан тиланиб юрадиган қилиб қолдирганидан кўра уларни бой қилиб қолдиргани афзалдир. Аммо шуни унутмангки, сиз молни яшаш учун жамлаяпсиз!
Шуни унутмангки, ҳаётдаги энг қимматбаҳо нарсаларнинг баҳоси йўқ. Сизни соғиниб кутадиган ота-она бойлик. Сизга муҳаббатли завжа бойлик. Намозининг ортидан сизнинг ҳаққингизда дуо қиладиган солиҳ фарзанд бойлик.
Сизга совуқ шабадани раво кўрмайдиган дўстни дунё молини бериб ҳам топа олмайсиз. Сиҳҳатини йўқотган бойлардан молнинг қадрини сўранг. Фарзанди йўқ бойлардан молнинг қадрини сўранг.
Агар нарсаларнинг қийматини билсак ҳаммамиз боймиз. Бу сайёрадаги беш миллиарддан ортиқ инсон дўзахга кетаётганида сизнинг мусулмон хонадонида мусулмон ўлароқ туғилишингиз Қоруннинг, Фиръавннинг, Намруднинг бойлигидан афзалдир!
Амалдорлар миллат мулкини ўғирлаётганида, уни чет эл банкларида жойлаётганида, ҳаром пул топаётганида, пора олаётганида, халқ мулкини талон-тарож қилаётганида сиз Аллоҳдан қўрқиб, озгина ризққа қаноат қилган ҳолда масжидда сажда қилар экансиз, бу баҳоси йўқ неъматдир!
Ҳаммамиз биламизки, молга дори-дармон сотиб олса бўлади, аммо соғликни сотиб олиб бўлмайди.
Молга ҳашаматли крават сотиб олса бўлади, аммо уйқу сотиб олиб бўлмайди.
Молга латифа китобларини сотиб олса бўлади, аммо кулгуни сотиб олиб бўлмайди.
Биздан талаб қилинадигани, билимимизни сулук ва шуъурга айлантиришдир.
Мен ишонч билан айтишим мумкинки, кўпгина қасрларда кишилар тириклайин кўмилган. Улар қаср эмас, қабр. Муҳаббатни билмаган аёлларнинг қўлидаги билакузук, бўйнидаги тилла мунчоқ кишан ва ғулдан бошқа нарса эмас.
Мол жамланг, уни заҳира қилинг, аммо тобутга ҳам ундан заҳира қилиб қўйишни унутманг!
Абдулқодир Полвонов
👉 @diyonatli
👍3
УЗУК ҲИКОЯСИ
(Тасаввуфий ҳикоялар туркумидан)
Қануний бир куни дарёни қайиқда сайр қилишга чиқди. Соҳилга келган вақтларида бир одамни юбориб Яҳё ҳожани чақиртирди. У зот ёнида бир шериги билан келиб қайиққа чиқди. Яҳё ҳожанинг шериги тинимсиз Қанунийнинг қўлидаги қимматбаҳо узукка қарар ва бу ҳамманинг диққатини ўзига тортарди. Қануний бу ҳолни кўргач қўлидаги узукни ечиб:
- Мана бемалол яқиндан кўришингиз мумкин, - деб узатди.
У зот узукни олди. Айлантириб томоша қилгандан сўнг уни денгизга
отиб юборди. Яҳё ҳожадан ташқари кемадаги барча ҳайратдан донг қотди. Қайиқда бироз сузганларидан сўнг ҳалиги зот тушиш истагини билдирди ва қайиқни қирғоққа яқинлаштиришди. Ҳалиги одам тушадиган вақтда бир ҳовуч сув олиб Яҳё ҳожага узатди. Ҳовучидаги сувда бироз аввал денгизга отган узуги кўринарди.
Яҳё ҳожадан ташқари қайиқдаги барча яна ҳайратдан лол қолди. Қануний қўлини узатиб узукни олгач ўша зот бирданига кўздан ғойиб бўлди. Қануний ўзининг эмикдош ини бўлган Яҳё ҳожага қараб:
- Ака нималар бўляпти?, - деди.
Акасидан эса:
- Кўрганингиз Ҳизр алайҳиссалом эдилар, - деган жавобни олди.
Шунда Қануний:
- У ҳолда нега бизни таништирмадингиз?, - деб сўради.
Яҳё ҳожа эса:
- У ўзини танитди, аммо сиз танишга кеч қолдингиз, - деб жавоб берди.
Турк тилидан Гўзал Мирзаева таржимаси
👉 @diyonatli
(Тасаввуфий ҳикоялар туркумидан)
Қануний бир куни дарёни қайиқда сайр қилишга чиқди. Соҳилга келган вақтларида бир одамни юбориб Яҳё ҳожани чақиртирди. У зот ёнида бир шериги билан келиб қайиққа чиқди. Яҳё ҳожанинг шериги тинимсиз Қанунийнинг қўлидаги қимматбаҳо узукка қарар ва бу ҳамманинг диққатини ўзига тортарди. Қануний бу ҳолни кўргач қўлидаги узукни ечиб:
- Мана бемалол яқиндан кўришингиз мумкин, - деб узатди.
У зот узукни олди. Айлантириб томоша қилгандан сўнг уни денгизга
отиб юборди. Яҳё ҳожадан ташқари кемадаги барча ҳайратдан донг қотди. Қайиқда бироз сузганларидан сўнг ҳалиги зот тушиш истагини билдирди ва қайиқни қирғоққа яқинлаштиришди. Ҳалиги одам тушадиган вақтда бир ҳовуч сув олиб Яҳё ҳожага узатди. Ҳовучидаги сувда бироз аввал денгизга отган узуги кўринарди.
Яҳё ҳожадан ташқари қайиқдаги барча яна ҳайратдан лол қолди. Қануний қўлини узатиб узукни олгач ўша зот бирданига кўздан ғойиб бўлди. Қануний ўзининг эмикдош ини бўлган Яҳё ҳожага қараб:
- Ака нималар бўляпти?, - деди.
Акасидан эса:
- Кўрганингиз Ҳизр алайҳиссалом эдилар, - деган жавобни олди.
Шунда Қануний:
- У ҳолда нега бизни таништирмадингиз?, - деб сўради.
Яҳё ҳожа эса:
- У ўзини танитди, аммо сиз танишга кеч қолдингиз, - деб жавоб берди.
Турк тилидан Гўзал Мирзаева таржимаси
👉 @diyonatli
👍2
СОЯСИДА ҲАМ ТУРМАЙМАН
Язид ибн Ҳорун айтади: «Абу Ҳанифадан тақводорроқ одамни кўрмадим. Бир куни қарасам, у бир кишининг эшиги олдида қуёшда ўтирган экан. «Эй Абу Ҳанифа, сояга ўтсангиз-чи!» десам, «Бу ҳовлининг эгасида бир неча дирҳам пулим бор. Шунинг учун уйининг соясида ўтиргим келмади», деди. Мендан қарз одамнинг девори тагида, соясида турсам, қарзимдан фойдаланиш бўлиб қолмасин деб шундай қилган эканлар. Бундан ортиқ тақво бўладими?
"Солиҳлар гулшани" китобидан.
Таржимонлар: Абдулҳамид Зайриев, Ғиёсиддин Ҳабибуллоҳ.
👉@diyonatli
Язид ибн Ҳорун айтади: «Абу Ҳанифадан тақводорроқ одамни кўрмадим. Бир куни қарасам, у бир кишининг эшиги олдида қуёшда ўтирган экан. «Эй Абу Ҳанифа, сояга ўтсангиз-чи!» десам, «Бу ҳовлининг эгасида бир неча дирҳам пулим бор. Шунинг учун уйининг соясида ўтиргим келмади», деди. Мендан қарз одамнинг девори тагида, соясида турсам, қарзимдан фойдаланиш бўлиб қолмасин деб шундай қилган эканлар. Бундан ортиқ тақво бўладими?
"Солиҳлар гулшани" китобидан.
Таржимонлар: Абдулҳамид Зайриев, Ғиёсиддин Ҳабибуллоҳ.
👉@diyonatli
👍3
ТАҲОРАТ ВА НАМОЗ ҚИЁМАТ КУНИ НУР БЎЛАДИ
Абу Ҳурайра розияллоҳу анҳу ривоят қилишича, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам: “Менинг Айладан Адангача бўлган (масофа)дан узоқроқ ҳовузим қордан ҳам оппоқ, асалли сутдан ҳам шириндир. Унинг идишлари юлдузлар саноғидан ҳам кўп. Мен ўзгалар туясини ўз ҳовузидан тўсган киши каби одамларни ундан тўсиб тураман”, деганларида, одамлар: “Эй Расулуллоҳ, сиз ўша куни бизни танийсизми?” деб сўради. У зот: “Ҳа, сизларда бошқа умматларда йўқ белги бўлади. Сизлар ҳузуримга таҳорат туфайли юз, қўл ва оёқларингиздан нур таралиб турган ҳолда келасизлар”, дедилар (Муслим ривояти).
Абдуллоҳ ибн Буср розияллоҳу анҳу Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи ва салламдан ривоят қилади: “Қиёмат куни сажда туфайли умматнинг юзидан ва таҳорат туфайли қўл-оёқларидан нур таралиб туради” (Термизий ва Аҳмад ривояти. Ҳадис санади саҳиҳ).
Бу ривоятнинг тўлиқроқ матни бошқа китобларда мавжуд. Абдуллоҳ ибн Буср Мозиний ривоят қилишича, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам: “Умматимдан ҳар бирини мен қиёмат куни таний оламан”, деганларида, одамлардан бири: “Эй Расулуллоҳ, ғуж-ғуж одамлар ичидан умматингизни қандай танийсиз?” деб сўради. Шунда у зот: “Қара, агар сен бир хил тим қора рангли отлар орасидан олди ва орқа оёқларида оқ қашқаси бор отларни ажрата оласанми?” дедилар. У тасдиқлади. У зот: “Ўша куни сажда туфайли умматимнинг юзлари ва таҳорат туфайли қўл-оёқларидан нур таралиб туради”, дедилар (Аҳмад, Табароний ва Байҳақий ривоят қилган. Ривоят санади саҳиҳ).
Абдуллоҳ ибн Масъуд розияллоҳу анҳудан ривоят қилишича, бир киши: “Эй Расулуллоҳ, кўрмаган умматларингизни (қиёмат куни) қандай таниб оласиз?” деб сўраганида, у зот: “Таҳоратлари туфайли уларнинг юз ва қўл-оёқларидан нур таралиб туради”, деганлар (Ибн Можа, Аҳмад, Ибн Ҳиббон, Ибн Абу Шайба, Табароний ривоят қилган. Ривоят санади ҳасан-саҳиҳ).
Зиёвуддин Раҳим
👉@diyonatli
Абу Ҳурайра розияллоҳу анҳу ривоят қилишича, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам: “Менинг Айладан Адангача бўлган (масофа)дан узоқроқ ҳовузим қордан ҳам оппоқ, асалли сутдан ҳам шириндир. Унинг идишлари юлдузлар саноғидан ҳам кўп. Мен ўзгалар туясини ўз ҳовузидан тўсган киши каби одамларни ундан тўсиб тураман”, деганларида, одамлар: “Эй Расулуллоҳ, сиз ўша куни бизни танийсизми?” деб сўради. У зот: “Ҳа, сизларда бошқа умматларда йўқ белги бўлади. Сизлар ҳузуримга таҳорат туфайли юз, қўл ва оёқларингиздан нур таралиб турган ҳолда келасизлар”, дедилар (Муслим ривояти).
Абдуллоҳ ибн Буср розияллоҳу анҳу Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи ва салламдан ривоят қилади: “Қиёмат куни сажда туфайли умматнинг юзидан ва таҳорат туфайли қўл-оёқларидан нур таралиб туради” (Термизий ва Аҳмад ривояти. Ҳадис санади саҳиҳ).
Бу ривоятнинг тўлиқроқ матни бошқа китобларда мавжуд. Абдуллоҳ ибн Буср Мозиний ривоят қилишича, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам: “Умматимдан ҳар бирини мен қиёмат куни таний оламан”, деганларида, одамлардан бири: “Эй Расулуллоҳ, ғуж-ғуж одамлар ичидан умматингизни қандай танийсиз?” деб сўради. Шунда у зот: “Қара, агар сен бир хил тим қора рангли отлар орасидан олди ва орқа оёқларида оқ қашқаси бор отларни ажрата оласанми?” дедилар. У тасдиқлади. У зот: “Ўша куни сажда туфайли умматимнинг юзлари ва таҳорат туфайли қўл-оёқларидан нур таралиб туради”, дедилар (Аҳмад, Табароний ва Байҳақий ривоят қилган. Ривоят санади саҳиҳ).
Абдуллоҳ ибн Масъуд розияллоҳу анҳудан ривоят қилишича, бир киши: “Эй Расулуллоҳ, кўрмаган умматларингизни (қиёмат куни) қандай таниб оласиз?” деб сўраганида, у зот: “Таҳоратлари туфайли уларнинг юз ва қўл-оёқларидан нур таралиб туради”, деганлар (Ибн Можа, Аҳмад, Ибн Ҳиббон, Ибн Абу Шайба, Табароний ривоят қилган. Ривоят санади ҳасан-саҳиҳ).
Зиёвуддин Раҳим
👉@diyonatli
👍5